نقد عقل محض.pdf

.
أقسى السجون وأمرّها
         تلك التي لا جدران لها
خشن‌ترین زندان‌ها و تلخ‌ترین‌شان
زندان‌های بدون دیوار و میله‌اند. ادونیس
در پاریس فرصتی یافتم تا چند کلمه‌ای با ادونیس شاعر کتاب‌های جوانیم گفتگو کنم. شاعری که می‌گفت در کشورهای عرب( خاورمیانه) انسان هیچ ارزشی ندارد در تاریخ هر چه گشتم و خواندم دیدم هیچ انسانی در این شهر حاکم بر سرنوشت خودش نبوده. او که سالهای زیادی در زندان سوریه به سر برده بود می‌گفت سخت‌ترین دوران زندگیم زندان بود.

گفتم کتاب خواندن را نه با ادبیات که با فلسفه شروع کردم و بعد سراغ تاریخ رفتم اما ادبیات تمام جهانم را گرفت و همه تاریخ و فلسفه را در ادبیات دیدم. فلسفه پرسشگرم کرد، تاریخ خواندن هر امر مقدسی را در ذهنم پاک کرد اما ادبیات،ادبیات دگرگون می‌کند
از ادونیس پرسیدم آیا امروز ادبیات و شعر مرده یا در حال مرگ است؟ با آن موهای سپید و شال قرمزش با لبخند گفت: اگر زندگی پایان گرفته ادبیات هم مرده، اگر عشق مرده شعر هم مرده، اگر انسان پایان یافته شعر هم مرده.
ادونیس به شعر و ادبیات ایمان داشت و به دینداران مظنون و مشکوک. میگفت هیچ انسان متدینی در خاورمیانه شاعر خوبی نبوده رابطه اسلام و شعر و هنر را برخلاف رابطه مسیحیت و هنر می‌دانست.
او که یار قدیمی شاملوست و هر دو از هم تاثیر گرفته‌اند انسان را زندان خود می‌دانست و دیواری بزرگتر از سنت‌ و تفکرات خود انسان در مقابل آزادیش نمی‌دید.
آن موقع در مصاحبه‌ام کتابفروشی ناکجا( که هنوز کامل منتشر نشده و احتمالا دوستان آن را برای بعد از مرگ شاعر گذاشته‌اند) گفتم خیابان مهمترین عرصه شهر است. انسان همان است که نمایان می‌کند و عمل می‌کند. در آینده جنگ، جنگ خیابان است. هر که بر خیابان پیروز شد قدرت از آن اوست به همین خاطر است که ده‌هاست در ادبیات خیابان را سانسور می‌کنند. تنها حاکمان و نویسندگان به قدرت ادبیات واقف‌اند....
حالا به شهر و خیابان نگاه کنید..چه می‌بینید؟ انها که تفاسیر جهانی و تاریخی از وضعیت امروز ایران داشتند از آپارتمان و ویلای‌شان در کانادا بیرون بکشید و به خیابان‌های پایتخت بیاورید کسی این آدم‌ها را وادار به کاری نکرده. این مردم تا زمانی که بنده سنت‌اند بنده حاکمیت‌اند. اساسا واژه 'بنده' برای چنین مردمی به کار می‌رود.شهر و شهروندی برای سرزمین‌های دور است. خاورمیانه زمین حاکمان و بندگان است.
ادونیس می‌گفت انسان زندان‌ خود است. گفتم انسان شکنجه‌گر خود است. انسان خاورمیانه نمی‌خواهد که آزاد باشد. انسانی که در گله زاده شده و از رهایی و تنها شدن می‌ترسد او می‌خواهد با امنیت خاطر در گله بماند.
#مهدی_فاتحی

📕 سه گانه ی نیویورک
✍🏻 #پل_استر

آیا این همان بهشت کسالت‌آور مومنان نیست؟
درباره کوه جادو
توماس مان
مهدی فاتحی

.
رمان کوه جادو داستان هانس کاستورپ بیست و چهار ساله‌ای است که برای ملاقات با پسر عموی بیمارش( یواخیم) به آسایشگاهی در آلپ می‌رود. او قصد سه هفته ماندن دارد، اما هفت سال طول می‌کشد. رمان شخصیت‌های زیادی ندارد: زنی میانسال، یک اومانیست، یک فاشیست مذهبی و چند پزشک. #توماس_مان با همین چند شخصیت و خط داستانی کوتاه رمانی هزار وصد صفحه‌ای نوشته که بیشتر به بحث و نظر و تاملات هانس کاستورپ(شخصیتی معمولی از خانواده متوسط) درباره جهان، سیاست، زمان و بیماری می‌پردازد‌.
اما هفت سالی که کاستورپ در آنجاست، مثل یک خواب طولانی است، خوابی که مثل جادو، همه ساکنین آسایشگاه را دربرگرفته و وقوع جنگ جهانی اول، جادوی این آسایشگاه بالای کوه را می‌شکند و قهرمان را به واقعیت خشن زندگی پرتاب می‌کند : میان گل و لجن در وسط جنگ جهانی اول: تاریخ اروپا؟!

_خواندن چنین رمانی کار هر کسی نیست. بیشتر از هزار صفحه رمانی ناتورالیستی بدون حادثه، عاشقیت، تعلیق...در یک مکان و زمانی محدود. هدف این یادداشت کوتاه هم رغبت شما به خواندن کتاب نیست که می‌دانم و می‌دانید که نمی‌خوانید( حتی کتابی سیصد صفحه‌ای) دوران کتاب خواندن پایان گرفته و ما اخرین نسل خوابزدگانِ علاف این صحاری خاورمیانه‌ایم_
کاری که توماس مان آلمانی در این رمان به انجام رسانده پروست در فرانسه به حد اعلا و زیباشناسانه‌ای پرداخته اما از منظری دیگر. برای پروست زمان به لحظات تبدیل شده که هر لحظه در ذهن راوی به اجزا کوچکتر تبدیل شده و به طور سیال در حال رفت و برگشت است. برای مان زمان یکنواخت و کسالت‌آور است و در ابتدا به شکل روزها و بعد هفته و فصل‌ها شمرده می‌شود. از نظر مان وقتی اتفاقی نیفتند و آرزویی نباشد زمان با سرعت و شتاب بیشتری گذر می‌کند. این شاید همان دلیل سرعت بیشتر گذر زمان در سنین بعد از میانسالی باشد.
نه فقط کاستورپ بلکه هر عیادت کننده‌ای هنگام ورود به آسایشگاه بالای کوه توسط پزشکان، بیمار خطاب می‌شود و با ایجاد ترس و اضطراب در او تا آنجا که ممکن است مانع بیرون رفتنش از آسایشگاه می‌شوند. کنایهء مان به اهل طبابت را بعد از صد سال در دوران کرونا به چشم دیده‌ایم که این اهالی می‌توانند جهان را تبدیل به بیمارستانی بزرگ کنند و بر آن حکومت کنند.
اروپایی‌هایی که از زمین و رنج‌هایش کنده‌اند تا در بالای کوه‌های آلپ در سکوت و ارامش چرت بزنند و بنوشند و فارغ از جهان به خواب بروند و بی‌خبر از بقیه یکی یکی مرگ را در آغوش بگیرند و مخفیانه دفن شوند:

آیا این همان بشارت کسالت‌آور بهشت مومنان نیست؟

#مهدی_فاتحی

📕 اولیس
✍🏻 #جیمز_جویس

سامرست موام نویسنده جدی ادبی به حساب نمی‌آید. در آثارش از جمله این کتاب( با وجود اسم پرطمطراقش) پر از حوادث ملودرام و البته مضحک است. اما نوعی صداقت و از شرم نویسی کارش را از آثار دم‌دستی جدا کرده.
اثری که بین آثار جدی و سطحی قرار گرفته مثل 'کلبه عمو تام' بیچر

دو داستان کوتاه
راشومون
و
در بیشه
رینوسوکه آکوتاگاوا
ترجمه: امیر فریدون گرگانی
12 صفحه
.

یک گل سرخ برای امیلی
ویلیام فاکنر
ترجمه: نجف دریابندری
10 صفحه
.

📕 آرزوهای بزرگ
✍️🏻 #چارلز_دیکنز

🔴 کتاب " قضیه رابرت اوپتهایمر "
🔵 نوشته "هاینار کیپنهارت"
⚫ ترجمه نجف دریابندری

🌷🌸🌹 کانال کتابهای ممنوعه
🆔 @ketab_mamnouee

درباره تفکر تاریخی در امر سیاسی و شخصی
مهدی فاتحی

.
هیچ انقلابی گسست از گذشته نیست

هگل اولین کسی بود که تاریخ را وارد اندیشه و فلسفه کرد. او معتقد بود هدفِ فلسفه شناخت چرایی آنچه که باید باشد است و انسان محصول تاریخ خویش است.
خواندن و مرور تاریخ می‌تواند هر امر قدسی را به امری معمولی و روزمره تبدیل کند. شناخت‌ ضرورت‌های پنهان در سیر تاریخ باعث می‌شود نگرشی آرام‌تری به جهان داشته باشیم و تاب آوردن زندگی سهل‌تر شود. آنچه که انسان را آزار می‌دهد خود واقعیت reality نیست بلکه این فکر است که چرا واقعیت آنچه که باید نیست( actuality )
در امر سیاسی محکوم کردن سیاستمداران به دلایل اخلاقی، بیهوده و بی‌معنی است. سیاستمداران صرفا به ضرورت منافع عمل می‌کنند برای بقا یا نفع شخصی‌شان که همان قدرت است. آنها نه با ایده‌ها کار دارند و نه با اصول، در امر سیاسی تنها برنده و بازنده مهم است. سرزنش و غر زدن و فغان و ناله،نوعی سانتی‌مانتالییم و ایدئالیسم گرایی است و ناشی از فقر تفکر تاریخی‌ست.
در امر شخصی نیز تاریخ زیست و تجربه‌ی انسان همان انسان است. شرایط زمانه خانواده، حوادث، اتفاق‌ها، مجموعه‌ای است که ماحصلش شخصیت امروز است که از آن گریزی ندارد. نه جادویی در تاریخ است و نه خدایی ناظم، تاسی است که ریخته شده و قرعه‌ای است که شکل گرفته است. ایدئالیست‌هایی که موعظه می‌کنند چنین و چنان باید و بایست، نه زندگی را می‌شناسند و نه انسان را. هر انسانی در مقابل دیگری نفع شخصی و لذتی پنهان مد نظر دارد مگر که تفکر استعلایی در وجودش طنین انداخته باشد.
چه در امر سیاسی و چه در امر شخصی صفحات رضایت و خوشی کوتاه و صفحات رنج و دردی که انسان‌ها به یکدیگر روا می‌دارند پر و پیمان. تاریخی که انگار سکویی است که روی آن انداخته می‌شوی تا سلاخی‌ات کنند، از رنج دادن تو لذت ببرند و از آرامش تو عذاب بکشند. انسانی که در گذر تاریخ خود در رنج است اما شر لازم و حاضر نیز او را رها نمی‌کند.

رنج بشری که قرار بود باعث مراتب بالا روح و شکوه درون گردد به آزار و شکنجه تبدیل شده. شاید چون ایوان کارامازوف باید پرسید آیا این شکوه انسانی و مراتب بالای روح و وعده بهشت، ارزش این همه رنج دادن به انسانی بی‌گناه را دارد؟ آیا شکنجه و سلاخی دیگری برای لذتِ پنهان و آرام کردن شیاطینِ درون، انسان را زیاده انسانی می‌کند یا شیطانی بی‌بازگشت؟

امکان گسست از گذشته نیست چه در امر سیاسی چه در امر شخصی، بازخوانی تاریخِ زیسته، هر چند دانشی ناشاد عطا می‌کند اما زندگی در پیش رو را آرام‌تر می‌سازد و نقاب را از چهره‌ها و زندگی کنار می‌زند. چنین جهانی البته تلخ‌تر اما قابل تحمل‌ترست.
#مهدی_فاتحی

📕 عاشقانه‌های زندان
✍🏻 #مارکی_دوساد

📚 دانلود کتابهای بیشتر در👇
https://t.me/+jD879ebCS8g4MzRk

.
تومای حواری یا توماس شکاک به رستاخیز مسیح ایمان نداشت مگر آنکه انگشتش را در زخم تن او فرو کند. توما به چشم و زبان اعتماد نداشت تنها به لمس سرانگشتانش ایمان داشت.
آیا تا به حال کسی سرانگشتانش را به آرامی روی پوست شما کشیده؟ آیا سرانگشتانت را به آرامی چون نابینایی روی خط بریل، روی تن معشوقت کشیده‌ای؟
سرانگشتان دروغ نمی‌گویند، تن را می‌لرزاند تو را به وجد می‌آورد. حرکتش رو پوست حرف می‌زند، درون را می‌شکافد و حقیقت را برملا می‌کند.
تومای حواری اما انگشتش را در زخم فرو کرد تا مسیح درد بکشد. او شک نداشت، متنفر بود. او از رنج دادن به دیگری لذت می‌برد.
آیا از رنجاندن دیگران لذت برده‌اید؟ ایا تا به حال سرانگشتانت‌تان را بر زخم‌های‌تان فرو برده‌اید تا از رنج خود لذت ببرید؟

تن فرسوده جامعه‌ای که نیاز نوازشی آرام بر تن زخمی‌اش را دارد هر روز شکنجه‌ می‌شود و یکی از گوشه و کنار انگشتش را بر زخم کهنه فرو می‌کند و صدای ناله‌اش چون آوازی بر جانش می‌نشیند.
آیا تا به حال زخمی به زندان افتاده‌اید؟ شکنجه‌گری پایش را روی زخم‌تان گذاشته تا به حرف بیایید و یا خاموش شوید؟

تومای حواری تا سرانگشتانش را در زخم مسیح فرو نکرد ایمان نیاورد و قدیس نشد. شما آیا به همه آنچه ایمان دارید سرانگشتی زده و لمسی کرده‌اید؟ ایا از خود پرسیده‌اید این سنت، اعتقاد و عرف از کجا به من ارث رسیده‌؟ آیا وقت آن نیست که به هر آنچه در وجود است و به هر میراثی شک کنیم و تا سرانگشتی نزده‌ایم کنار بگذاریم؟

تا تنی را لمس نکرده‌ای، تا سرانگشتی بر زخمی نزده‌ای، تا رنج نبرده باشی، تا گذشته را دفن نکرده باشی به حقیقت پی نبرده‌ای.
حق با تومای شکاک بود.

مهدی فاتحی

#کیوتو
#یاسوناری_کاواباتا
#مهدیه_عباس_پور (مترجم)

@pdfhayeketab

#مستند
#ناگیسا_اوشیما
#آکیرا_کوروساوا

🔸 مستند «زندگی من در سینما»
گفتگوی ناگیسا اوشیما و آکیرا کوروساوا

▫️ همراه با زیرنویس فارسی

@bankema کانال بایگانی