به‌یقین بخشی از داستان بنیامین هم همین است؛ اما در فرهنگ یهودیان اروپای مرکزی از مالر (Mahler) تا فروید و کافکا و خودِ بنیامین و از ارنست لوبیچ (Ernst Lubitsch) تا مکس اُفولز (Max Ophüls) و بیلی وایلدر، فاجعهٔ رمانتیک همیشه با روحیه‌ای طنزآمیز و کنایه‌آلود—هم جهان‌وطنی و هم شهری—هم‌راه است و در بولوارهای شهرهای مدرن و در کافه‌ها و تالارهای موسیقی بارقهٔ نوری می‌جوید. بنیامین در کشمکش میان لذّت و شعفِ خیابان و اندوه درون خودش بالید. جین کِلی (Gene Kelly) را درحال رقص در خیابان در فیلم یک آمریکایی در پاریس به‌یاد بیاورید. کِلی جوان، رقصان، تنش را از این خیابان به آن خیابان می‌جهاند و بنیامین میان‌سال با استعداد و ظرافتی در همان حد در ذهنش چرخ‌ می‌زند و اوج‌ می‌گیرد. او در مقالهٔ درخشان «پاریس، پایتخت قرن نوزدهم» (۱۹۳۵) درست همین کار را می‌کند و نیز در مقاله‌های مربوط به ناپل، مارسی، مسکو، و برلین. در «اثر هنری در عصر بازتولید مکانیکی» هم، که با رونمایی از یک ابزار مفهومیِ اُپتیکی-دیالکتیکی این امکان را برایمان فراهم ‌می‌کند که ببینیم فیلم‌های سینمایی و روان‌کاوی هردو بخشی از موج بلند تاریخی واحدی هستند، کارش همین است. او آن روز خاص در ۱۹۳۷، وقتی گیزِله فروینت در کتاب‌خانه از او عکس می‌گرفت، هم درحال رقصیدن بود و نیز در تمام دست‌نوشتۀ Arcades [گذرگاه مسقّف] که تا لحظهٔ مرگ با خود داشت (بالأخره متن کاملِ اثر به آلمانی درآمد و انتشارات دانشگاه هاروارد به‎زودی ترجمه‌ای انگلیسی از آن را منتشرخواهد کرد).[۵] حتی آن هنگام که نازی‌ها و حسّ فاجعه‌بار درون خودش با هم او را به‌سوی مرگ کشیدند باز به خوانندگانش آموخت چگونه در خیابان برقصند و چگونه در جهان مدرن موطنی بجویند.

همهٔ این کتاب‌ها به فهم‌ کردن بنیامین و بازگرداندن او کمک می‌کنند، اما اکنون که او بازگشته است باید او را نه به‌خاطر مرگش که به‌خاطر زندگی مالامالش حرمت بگذاریم. او زیر‌مجموعهٔ اروس است، نه تاناتوس: «اروس، سازندۀ شهرها» در شعر اودن.[۶] از وسعت دید او لذت ‌ببرید، از زایندگی تخیلش، از گشودگی‌اش به آینده، و از درک او از کمدی و تراژدی زمانهٔ مدرن. شاد باشید. فرشتهٔ تاریخ به خیابان بازگشته‌ است.[۷]

پی‌نوشت‌ها:

[۱] ترجمۀ مراد فرهادپور؛ برگرفته از «ارغنون ۱۲-۱۱ مسائل مدرنیسم و مبانی پست مدرنیسم، صص ۳۲۲-۳۲۱».

[۲] برای اصل نوشتۀ بنیامین بنگرید به:

Benjamin, Walter (1974) “Goethes Wahlverwandtschaften,” In: Gesammelte Schriften, edited by Rolf Tiedemann and Herman Schweppenhäuser, 125–201. Frankfurt: Suhrkamp.

برای ترجمۀ انگلیسی این اثر بنگرید به:

Benjamin, Walter (1996), Selected Writings: Volume I (1913–1926), edited by Marcus Bullock and Michael W. Jennings, Cambridge: Harvard University Press.

[۳] Wahlverwandtschaft نام سوّمین رمان گوته. این رمان در سال ۱۸۰۹ منتشر شد. داستان در اطراف شهر وایمار رخ می‌دهد و قصّۀ زوجی آریستوکرات به نام‌های ادوارد Eduardو شارلوته Charlotte را روایت می‌کند. آن‌ها که زندگی مرفّهی را در ملکی جداافتاده می‌گذرانند هرکدام پیش‌تر یک بار ازدواج کرده‌اند. پس از آن‌که کاپیتان اتو Otto—دوست ادوارد—و اُتیلی Ottilie—خواهرزادۀ یتیم شارلوته—را دعوت می‌کنند تا مدتی را با آن‌ها بگذرانند، ازدواجشان دست‌خوش بحران می‌شود. گوته این دعوت را «آزمایش» به‌معنی شیمیایی کلمه می‌نامد و محیط خانه و باغ را به محیطی شیمیایی تشبیه می‌کند که عناصر انسانی در آن ریخته شده‌اند تا خواننده بتواند واکنش نهایی را مشاهده کند. درست مانند یک واکنش شیمیایی، زن و شوهر هردو کشش متقابل تازه و شدیدی احساس می‌کنند: شارلوته—که نمایندۀ عقل است—به‌سوی کاپیتان اتوی معقول و پرانرژی، و ادوارد—که نمایندۀ احساس است—به‌سوی اُتیلیِ کم سن‌و‌سال و جذّاب. کشمکش میان احساس و عقل نظم امور را بر هم می‌زند و آشوب پیش می‌آورد و درنهایت به پایانی تراژیک منجر می‌شود. عبارت خویشاوندی‌های اختیاری/ پیوندهای گزینشی در درجۀ اول اصطلاحی علمی بوده که توسط دانشمندانی نظیر رابرت بویل، نیوتون، و لاوازیه به‌کار رفته است.

معادل آلمانی عبارت elective affinity عبارت است از Wahlverwandtschaft است. وبر این عبارت را تنها سه بار در اخلاق پروتستانی به کار برده است. او این عبارت را صریحاً تعریف نکرده اما با توجه به نحوه‌ای که این عبارت را به کار می‌برد می‌توان آن را به طور ضمنی چنین تعریف کرد: پیوند گزینشی فرایندی است که از طریق آن دو صورت فرهنگی—مثلاً مذهبی، فکری، سیاسی یا اقتصادی—که تشابه‌هایی معین یا پیوندهای معنایی با یکدیگر دارند وارد رابطه تاثیر و تاثر متقابل یا گزینش دوجانبه می‌شوند. وبر این عبارت را برای توصیف رابطۀ میان پروتستانتیسم و سرمایه‌داری به کار می‌برد.

این عبارت به تشدید متقابل و سازگاری میان جنبه‌های متفاوت آموزۀ پروتستانتیسم و سرمایه‌داری اشاره می‌کند. محتوای نظام معنایی یکی از این دو، طرفدار آن نظام را در وضعیتی قرار می‌دهد که نظام معنایی دیگر را بسازد یا آن را دنبال کند. کنشگرانی که در چنین رابطه‌ای قرار می‌گیرند ممکن است از این پیوندها آگاه نباشند. (م)

[۴] این کتاب به فارسی ترجمه شده است. مشخصات ترجمه فارسی به شرح زیر است:

پارینی، جِی (1402)، آخرین روزهای والتر بنیامین، ترجمۀ مریم خدادادی، تهران: نشر برج. (م)

[۵] مشخصات ترجمه انگلیسی این اثر به قرار زیر است:

Benjamin, Walter (1999), The Arcades Project, trans. Howard Eiland & Kevin McLaughlin, Cambridge, MA. & London: Belknap Press. (م)

[۶] شعر اودن In Memory of Sigmund Freud نام دارد و عبارت Sad is Eros, builder of cities در سطر ماقبل آخر آن آمده (م).

[۷] این مقاله نخستین‌بار با عنوان «Angel in the City» در ۱۲ می ۱۹۹۷ در Nation منتشر شد.

درباره رمان سوربز ماریو بارگاس یوسا
#مهدی_فاتحی

' بالاخره توانستی سر دربیاوری که چطور میلیون‌ها آدم، له شده زیر بار تبلیغات و نبود اطلاعات، خو کرده به توّحش به زور تلقین و انزوا، محروم از اراده آزاد و حتّی کنجکاوی، به سبب ترس و عادت به بردگی و چاپلوسی، قادر بودند «تروخیو» را پرستش کنند. نه اینکه فقط از او بترسند. بلکه دوستش داشته باشند، همان‌طور که بچه‌ها بالاخره دلبسته پدر و مادر مقتدر می‌شوند. به خودشان می‌باورانند که شلاق و کتک به صلاحشان است، محض خیرخواهی است.'

یوسا امریکای لاتین را نه در داستان‌های اساطیر و خیال‌برانگیز و جادو بلکه در وسط کوچه و بار و کافه‌ و حتی تخخواب سرد و گرم‌شان می‌شناساند. با جزئیات عجیبی از شکنجه انسان بر انسان می‌گوید. داستان‌ آدم‌های دیکتاتورزده که فکر می‌کنند اگر وضع تغییر کند همین لقمه نان هم گیرمان نمی‌آید و زیر چکمه دیکتاتورها به واکس زدن مشغولند و گل و تزئینات روی زنجیرهای‌شان را می‌پرستند.
#سوربز داستان ترخیو دیکتاتور دومینیکن است. دوران دردناک و تاریک پر از خشونت‌،خیانت‌، جنایت‌ و تجاوزهای تروخیو و زیردستان مزدور و فاسدش را بازمی‌گوید. یوسا همیشه به زیر لایه‌های قدرت می‌پردازد لایه‌های زیرینی که پر از ضعف و شکنندگی است و هر قدر این شکنندگی بیشتر بی‌رحمی بیشتر.
نه اکثر شما این رمان ششصد صفحه‌ای را می‌خوانید نه حتی متن کاملی به عنوان یاداشت. برای چنین کتابی سالها پیش پرونده و جلسات برگزار می‌شد!! ضرورت حرف زدن از ابعاد رمان هم بی معنی است جز یک نکته:
به سیاستمدارن اعتماد نکید آنها روز و زندگی شما را با ساخت و پاخت حوادث و جنگ و بحران می‌خورند. از سیاست و انسان می‌خواهید رمان بخوانید:
اورانیا دختر، کابرال، یکی از معاونان تروخیو از راویان داستان است. کابرال وقتی توسط تروخیو هفتاد ساله کنار گذاشته می‌شود به دست و پا می‌افتد که چرا رئیس او را به حضور نپذیرفته و به او پستی نمی‌دهد و حتی توجه نمی‌کند. یکی از دوستان رده‌بالایش به او می‌گوید اگر می‌خواهی دل رئیس را به دست اوری دختر ۱۴ ساله باکره‌ات، اورانیا، را برای یک شب به او ببخش چون او عاشق ترکاندن بکارت است.... اورانیا با تهدید روی تخت می‌افتد و رئیس هر چه می‌کند نمی‌تواند با آلتش کارش را بکند و در نهایت با انگشتانش تن او را پر از خون می‌کند و او را از اتاق بیرون می‌اندازد. صحنه‌ای که اوج جنایت و کثافت سیاست و قدرت را نشان می‌دهد. اورانیا که بعد از مرگ تروخیو برگشته، سراغ پدر پیرش می‌رود و با نفرت به او می‌نگرد تا حاصل کارش را ببیند. دختر حالا چهل ساله‌ای که هیچگاه با هیچکس نخوابید و همه عمر در شکنجه بود.

#مهدی_فاتحی

☝️
👇👇
دو خاطره از دو مترجم بزرگ عرب؛
مترجم خیام و مترجم همینگوی به عربی:

«دکتر علی القاسمی» در جهان عرب معروف به شیخ المترجمین است که به ظرافت و دقت در ترجمه مشهور است؛
در سعودی یک کالج عالی ترجمه به نام ملک فهد تأسیس شده، سال گذشته۲۰۲۳م از سوی این بنیاد ترجمه یک سمپوزیم برای بزرگداشت این مترجم برگزار شد که ترجمه‌هایش از ارنست همینگوی جزو بهترین ترجمه‌های عربی است.
او پیامی به سمپوزیم تجلیل از خود نوشت و خاطره‌ای از مترجم بزرگ عراق احمد الصافی النجفی نوشت که بسیار جالب بود.
معروف است که در بین ترجمه‌های عربی خیام، ترجمه‌ی احمد صافی که ترجمه‌ای منظوم به عربی است از والاترین و لطیف‌ترین ترجمه‌های خیام به عربی است چندان که او را به فیتزجرالد عرب ملقب ساخته است.
دکتر علی القاسمی مترجم همینگوی در خاطره‌ای از او بیان کرد که وقتی من در دهه شصت میلادی دانشجوی دانشگاه آمریکایی بیروت بودم آن دانشگاه در اواسط دهه‌ی شصت بزرگداشتی برای قدردانی از احمد صافی نجفی به پاس بهترین ترجمه‌اش از خیام به عربی برگزار کرد و او در آنجا سخنرانی کرد.
دکتر القاسمی می‌گوید در بخش پرسش و پاسخ وقتی از وی پرسیدم:
جناب چطور موفق به ترجمه‌ای با این کیفیت از خیام شدید؟
پاسخ کوبنده و کوتاهش مرا شگفت‌زده کرد:

زیرا گفت: من خیام را ترجمه نکردم من خود خیام بودم، و سپس روی‌اش را به دانشجویان پرسش‌گر بعدی برگرداند.
چون مشهور بود زیستی کاملآ خیام‌وار هم داشت.

دکتر علی القاسمی می‌گوید: من در آن زمان پاسخ وی را در نیافتم، تا سه دهه بعد که خودم به ترجمه‌ی داستان‌های همینگوی پرداختم.

گفته‌اند دکتر علی القاسمی برای ترجمه(( پیرمرد و دریا))ی همینگوی چنان در نقش او فرو‌ رفته بود که برای درک فضای رمان، يك قايق با ملوان كرايه كرده بود تا یک شب کامل را با او در تاریکی اقیانوس اطلس در سواحل صویره‌ در مراکش بگذراند تا به درک تجربه‌ی همینگوی در رمان پیرمرد و دریا برسد‌.
برای همین هم به گواه منتقدان بهترین و مطابق‌ترین ترجمه‌ای از رمان همینگوی را به دست داد که در جهان عرب معروف است.

حالا یک نمونه هم از رباعی خیام به ترجمه‌ی احمد صافی نجفی ارائه بدهم که او هم برای درک ظرائف زبان فارسی، هشت‌سال به ایران آمد و با اساتید بزرگ ادب فارسی دیدار و گفتگوها داشت.
این رباعی:
یاران موافق همه از دست شدند
در پای اجل یکان یکان پست شدند
خوردیم ز یک شراب در مجلس عمر
دوری دو سه پیشتر ز ما مست شدند.
را این‌گونه ترجمه کرده:

أری کل خلان الوفاء تفرقوا
فبين صريعٕ للردى و قتيلي
شربنا شرابا واحدا غير أنهمُ
به ثملوا من قبلنا بقلیلی

بايد ترجمه‌های سخت دور مترجمان دیگر را از این رباعی دیده باشید تا متوجه دقت و تطابق والای این ترجمه‌ احمد صافی نجفی بشوید که از نوع ترجمه‌ی شعر به شعر است که از دشوارترین ترجمه‌ها نیز هست.

بنظرم هیچ چیزی نمی توانست وضعیت انسان های درون رسانه هارو از تلویزیون تا بلاگر و یوتیوبر رو مثل این انیمیشن چند دقیقه ای نشان بدهد...
سوژه های بدنبال رهایی از زندان واقعیت که گرفتار چارچوب رسانه می شوند و مجبورند هزاران بلا و خفت و خواری را برای سرگرمی مخاطب به جان بخرند !
@abyssofideas

عنوان کتاب: هیس
نویسنده: محمدرضا کاتب
دسته: ادبیات داستانی ایران- رمان
تعداد صفحه: ۲۸۶
ناشر: ققنوس
سال انتشار: ۱۳۷۸
#هیس

درباره نویسندگان روس
آیزیا برلین
https://baru.ir/bisotoun/meeting-with-russian-writers/