👥 بخش هایی از دومین گفتگوی #مرآت با استاد ذبیح الله وزیری سمنانی؛

 ❓ تاریخچه #زبان_سمنانی به چه دوره ای بازمی گردد؟
✍ زبان سمنانی بر اساس گفته اساتید به دوره #ساسانیان باز می گردد. حتی زمانی که صد دروازه پایتخت ساسانیان بود زبان سمنانی به عنوان زبان رسمی کشورداری محسوب می شد.

❓چرا زبان سمنانی در سالهای اخیر #مهجور مانده است؟
✍ زبان سمنانی در سالهای اخیر به دو دلیل مهجور مانده است. یکی کوچک بودن محیط جغرافیایی سمنان و کم بودن جمعیت آن و دیگر اینکه خود مردم نسبت به حفظ این میراث اصیل تا اندازه زیادی #غافل بوده اند. من زبان سمنانی را به یک برکه تشبیه می کنم که ورودی و خروجی دارد. ورودی های زبان سمنانی نوزادانی هستند که باید اضافه شوند و خروجی های آن نیز افرادی هستند که فوت می کنند و یا از محدوده جغرافیایی سمنان خارج می شوند. #متاسفانه خروجی های این برکه بسیار بیشتر از ورودی آن است. حدود 50 یا 60 سال است که پدر و مادرها با فرزندانشان کمتر به زبان سمنانی صحبت می کنند.
حتی اخیرا #یونسکو هم اعلام کرده زبان سمنانی یکی از 14 زبان ایرانی است که در وضع #هشدار و #خطر قرار دارد. توجه کنید که زبان سمنانی بیش از ۳ هزار سال قدمت دارد.

❓ زبان بودن گفتار سمنانی چگونه به اثبات رسید؟
✍ براساس اظهارنظر استادان فرهنگستان زبان و ادب فارسی اگر دو نفر با یکدیگر صحبت می کردند و ما متوجه 70 یا 80 درصد صحبتهای آنان شدیم به آن گویش می گوییم که زیرمجموعه زبان فارسی است، نظیر گویش مشهدی، شیرازی، یزدی و اصفهانی. اما وقتی دو نفر آذری و یا لر با یکدیگر صحبت می کنند آیا متوجه گفتگوی آنها می شویم؟ بنابراین به این گفتار زبان می گویند.
لذا وقتی دو نفر سمنانی اصیل با یکدیگر صحبت می کنند فرد سوم اگر سمنانی نباشد متوجه محتوای آن گفتگو نخواهد شد بنابراین گفتار سمنانی #زبان محسوب می شود.

❓از جزئیات جلسه #ثبت زبان سمنانی به عنوان اثرملی ناملموس معنوی بفرمایید.
✍ سال گذشته اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سمنان مدارک و مستندات خود را برای ثبت این زبان آماده کرده بود و درخواست آنرا به سازمان مرکزی ارائه داده بود. در آن جلسه که در ۳۰ دی ماه برگزار شد از من نیز دعوت شد تا از این موضوع دفاع کنم. در آن جلسه پنج #زبان_شناس به عنوان داور حضور داشتند و از من خواستند به عنوان گویشور توضیحات لازم را ارائه کنم. البته مستندات دیگری نیز ارائه شده بود. من نیز در ابتدا از تجارب کاری و پژوهشی خود گفتم و سپس از کتاب خودم چند #ضرب_المثل را برایشان خواندم و از آنها خواستم معنای آنرا بگویند. به عنوان مثال گفتم "اگه الَه دِمبال بَشه دیمی کویی مِرِس، کِلن دِمبال بَشه شَخُ رَزُ" یعنی اگر دنبال عقاب بروی به بالای کوه میرسی اما اگر دنبال کلاغ بروی به شاخ ریز و منجلاب میرسی!
این را بگویم که در #سمنان گودالی بود که کله پزها، قصاب ها و چرمسازها ضایعات خود را به آن می ریختند و کلاغ ها از آنجا تغذیه می کردند. یعنی اگر معلم خود را از میان انسانهای برجسته انتخاب کنی تو را به بلندی و موفقیت می رساند اما اگر راهنمای خود را از میان انسانهای سطح پایین انتخاب کنی تو را به منجلاب می رساند.
در آن جلسه حدود 6 یا 7 ضرب المثل را گفتم که حضار متوجه معانی آن نشدند. لذا با تعریف خودشان زبان بودن گفتار سمنانی #اثبات شد.

👈 متن کامل گفتگو: meraatnews.com/node/125023

@meraatnews