Critic l مریم نصر

✍🏻

مراقبت از زندگی، وقتی «همه کُشته دوست‌دارند»

اولین بار حسی که فعلا نامی ندارد را آن شبی تجربه کردم که ترامپ تهدید کرده بود زیرساخت‌ها را بمباران خواهد کرد: شدیدتر دست و پا زدن برای بیدار شدن از کابوسی که کابوس نیست.

بعدتر تکرار شد در جلسه آنلاینی که تحلیل‌های ترسناک باعث شد بی‌صدا جلسه را ترک کنم.
و باز همین دیروز. در گفت‌وگویی درباره جنگ و پساجنگ با گروهی از اساتید که چنان تصویر هولناک و تاریکی از آینده (عمدتا اقتصادی و اجتماعی) ترسیم کردند که تکرار دی‌ماه قریب به‌نظر رسید. احساس کردم تاریکی مرا بلعید و حرف‌های خودم یادم رفت!

***

مدتی پیش از قول وکیلی که هم وکالت بازداشتی‌های سال ۱۴۰۱ و هم بازداشتی‌های ۱۴۰۴ را برعهده داشته، شنیدم که در سال ۱۴۰۱ حضور دائمی نزدیکان بازداشتی‌ها اطراف زندان بسیار چشمگیر بوده است. آنان حاضر بودند مبالغ قابل توجهی برای تماس یا خبرگرفتن از عزیزشان بپردازند. در مقابل، شمار زیادی از بازداشتی‌های ۱۴۰۴ به لحاظ مالی به‌شدت در مضیقه بودند و خویشاوندانشان هم امکان مالی کافی حتی برای رها کردن کار و زندگی و پیگیری اوضاع و احوال آن‌ها را نداشتند.
***

کسی تعریف کرد روز ۱۸ دی‌ماه، نوجوان همسایه را که به‌فرموده سیاه پوشیده و ابزار تیزی همراه داشته با استدلال و التماس در حیاط ساختمان متوقف و به خانه بازگردانده است. هیچ قهرمانانه و حماسی نیست درمقابل آن دعوت‌های پرشور و وعده‌های طلایی، ولی به چشم من والاترین کنش اخلاقی و مراقبتی و نشانه تعهد عمیق انسانی و مدنی است:
ایستادن در سرما و دقایق طولانی سروکله زدن با نوجوانی برانگیخته که والدینش نتوانسته‌اند منصرفش کنند.
تلاش برای نجات یک زندگی عادی که تازه آغاز شده ...یک خانواده معمولی...ده‌ها امکان در آینده.

به دوستم گفتم اگر واقعا چنین چشم‌انداز اقتصادی هولناکی درپیش است باید راه‌هایی برای مراقبت از همدیگر پیدا کنیم. برای محافظت از زندگی‌ها. برای مراقبت از هر یک جان عزیز و دوام آوردن زیر انواع فشارهای اقتصادی و روانی که موج خشم را خروشان می‌کند و ببین تا کجا که صف کشیده‌اند موج‌سوارها.

خندید: «حرف‌های روزنه گشاها و اصلاح‌طلب‌ها؟»

گفتم هیچ کس مالک مفاهیم نیست. من از مراقبت آدم‌ها از هم حرف می‌زنم. از پرواداری. از نیروی عواطفی که می‌تواند به نفع خیرعمومی بسیج شود و دایره دغدغه ما را بزرگ کند. سرنوشت مشترکمان را یادآوری کند. مای ۱۴۰۱ را به سمت مای ۱۴۰۴ متوجه و نگران کند. این بازی سیاسی نیست، ضرورتی اجتماعی است در شرایطی که به قول آن استاد «همه کشته دوست دارند» نه آدم زنده.

پوزخند زد: «در بهترین حالت زنگ کلمات تو شبیه شعری ملال‌انگیز است بدون وعده برای رهایی یا رستگاری جان‌به‌لب‌ها. توانی برای رقابت با نغمه‌های شورانگیز حماسی ندارد...»

اغلب از پوزخندها مایوس می‌شوم. نمی‌دانم وقتی اصرار بر مراقبت و شفقت فورا چهره ساده‌لوح و حتی بزدلی از تو می‌سازد چطور می‌شود از اهمیت ادامه زندگی گفت و بی‌اعتبار نشد. نمی‌دانم چطور می‌شود دغدغه مراقبت ساخت وسط حس رهاشدگی. نمی‌دانم چطور می‌شود به شکل موثری از ضرورت تعهد به حفظ زندگی‌ها در شرایطی دفاع کرد که همه شکوه و غرور حول مرگ سامان گرفته است و زندگی هم سخت است.

@neocritic

👍35👎2

1.72K viewsedited 12:36