‌
‌چاپ ششم منتشر شد
«خردکشی»
روشنفکران و انقلاب اکتبر
نوشته‌ی خسرو ناقد

نه‌تنها کمونیست‌ها و احزاب کمونیستی، انقلاب اکتبر را رخدادی دوران‌ساز و روسیه‌ی شوروی را سرآغاز عصری جدید می‌دانستند که تحقق جامعه‌ای آرمانی را امکان‌پذیر ساخته است، بلکه بسیاری از روشنفکران غیرکمونیست در غرب و دیگر نقاط جهان نیز با خوش‌بینی و امیدواری و گاه با شور و شوق وصف‌ناپذیری فرایند تحولات این سرزمین را دنبال می‌کردند. تشویق و ترغیب این دسته از روشنفکران و جذب آنان به‌منظور حمایت از روسیه‌ی شوروی، یکی از اهداف احزاب کمونیستی و پیش از همه حزب کمونیست روسیه‌ی شوروی بود. از این رو، کارزارهای تبلیغاتی گسترده‌ای به راه انداختند تا با انتشار روزنامه‌ها و نشریه‌ها و برپایی کنگره‌های گوناگون و دعوت از نویسندگان، هنرمندان و روشنفکران و شخصیت‌های نامدار برای دیدار از روسیه‌ی شوروی و مشاهده‌ی تحولات آن، به اهداف خود دست یابند. تلاش و تبلیغات آنان تا حدی به ثمر رسید و در سال‌های میان دو جنگ جهانی، بسیاری از روشنفکران از گوشه و کنار جهان به اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی سفر کردند تا شاهد فرایند انقلاب اکتبر و تحولات و رویدادهای پس از آن باشند.

‌
‌آدورنو توجهش را معطوف سه شیوه‌ی اصلی کرد که سرمایه‌داری از آن طریق زندگی ما را تباه می‌کند و به انحطاط می‌کشاند:

۱. مسموم کردن اوقات فراغت
۲. سرمایه‌داری چیزهایی را که واقعا به آنها نیاز داریم به ما نمی‌فروشد
۳. بذر فاشیسم همه جا هست

آدورنو با تیزبینی بر این نکته تأکید می‌کند که به جای رها کردن مشکلات برای مدت طولانی که در نهایت راهی جز زور برای مقابله با آنها نمی‌ماند، باید یاد بگیریم که ریشه‌‌های روانی رفتارهای جنون‌آمیز روزمره را از همان نقطه‌ی آغازش تشخیص دهیم.
ما در حال حاضر آن‌قدر پول، منابع، زمان و مهارت داریم که امکانش را فراهم کنیم همه خانه‌ای داشته باشند، از تخریب سیاره‌مان دست بردارند، شغلی رضایت‌بخش داشته باشند و حس کنند جامعه از آنها حمایت می‌کند. پس دلیل اینکه همچنان رنج می‌بریم و به یکدیگر صدمه می‌زنیم، بیش از هر چیزی این است که ذهن ما بیمار است.
این همان تفکربرانگیزی مداومی است که آثار مسحورکننده، و آرام در عین حال پر جوش و خروش تئودور آدورنو برایمان به ارمغان می‌آورند.

ویدئو از وب‌سایت The school of life
ترجمه‌ی سونا انزابی‌نژاد
تهیه و تنظیم: نشر نی

‌
‌چاپ چهارم منتشر شد
«ادام بید»
قصه‌ی باشکوه همدلی‌ها
جورج الیوت
ترجمه‌ی رضا رضایی

در سلسله‌ی رمان‌نویسان بزرگ انگلیسی در قرن نوزدهم، که از جین آستین و خواهران برونته آغاز می‌شود و به چارلز دیکنز و تاماس هاردی می‌رسد، جورج الیوت به‌سبب مهارت و ژرف‌بینی‌اش در توصیف انگیزه‌ها مقام منحصربه‌فردی دارد، به‌طوری که بسیاری از نقادان مدرن او را بزرگ‌ترین رمان‌نویس انگلیسی قرن نوزدهم می‌دانند.
ادام بید رمانی است درباره‌ی آدم‌های معمولی که زندگی ساده‌ای دارند و روابط آن‌ها نیز در محیط کوچک‌شان ساده می‌نماید، اما آیا این نظم عادی ادامه می‌یابد؟ تقدیر چه‌ها در آستین دارد؟ ضربه‌ی سرنوشت چه‌گونه فرود می‌آید؟

‌
‌«انسان‌ چندین هزار سال همان چیزی باقی ماند که نزد ارسطو بود: جانوری زنده که همچنین دارای قابلیتِ اضافی تجربۀ هستی سیاسی است؛ انسان مدرن جانوری است که سیاستش هستی او در مقام موجودی زنده را زیر سؤال می‌برد.»
میشل فوکو

از کتابِ قانون و خشونت
گزیده مقالاتی از جورجو آگامبن، کارل اشمیت، والتر بنیامین و...
گروه مترجمان، زیر نظر مراد فرهاد‌پور

‌
‌گفتی: «اسمت چیه؟» و بهت گفتم.
گفتی: «باغ بالای تپه مال شماست؟»
گفتم: «مال پدرم است.» و تو خنده‌ات گرفت، حالا یا از ملانقطی‌بازی‌ام یا از احساسِ غرورم. بعد سرت را خم کردی انگار که بخواهی چیزی را ورانداز کنی.
گفتی: «من سبا هستم.» و این اسم مثلِ هدیه‌ای فوق‌العاده به نظرم آمد.
هنوز هم نظرم همین است. مدت‌هاست که این هدیه را پیشِ خودم نگه داشته‌ام. این اسم باارزش‌ترین چیزی بود که داشتم. به‌ندرت آن را به زبان می‌آوردم تا مبادا محیط اطراف آلوده‌اش کند. در عمقِ وجودم حفظش می‌کردم و هر وقت چیزی نداشتم که به آن توسل کنم توی تاریکی نجواکنان اسمِ تو را به زبان می‌آوردم. مراقب بودم کسی نشنود، و با این کار چیزی از تو در وجودم جان می‌گرفت و چیزی از خودم در من حفظ می‌شد.

از کتابِ در باغ، پرستوها
نوشته‌ی پیتر هابز
ترجمه‌ی کاوه بلوری

‌‌‌
‌در‌‌حالی‌که سنت‌های یهودی ـ‌ مسیحی به ما آموخته بودند انسان‌ها با هدفی از پیش مقدر زاده می‌شوند، دوبووار و سارتر بدیلی انقلابی مطرح کردند. آن‌ها استدلال کردند که انسان‌ها آزاد متولد می‌شوند و بدون طرحی الهی به هستی پرتاب شده‌اند. همان‌طور که دوبووار اذعان کرد، این آزادی هم یک موهبت است و هم یک بار. او در کتاب «اخلاق ابهام» استدلال کرد که بزرگترین دستور اخلاقی ما این است که زندگی خودمان را معنادار کنیم و در عین حال از آزادی دیگران برای انجام این‌کار محافظت کنیم. همان طور که دوبووار نوشت: «آزادی‌ای که صرفاً در پی نفی آزادی باشد، باید نفی شود».
دوبووار نوشت: «کسی زن زاده نمی‌شود، بلکه تبدیل به زن می‌شود». و استدلال کرد که «زن شدن»، به معنای تبدیل شدن به دیگری‌ست. دوبووار دیگری‌شدن را فرآیند برچسب‌زدن به زنان به عنوان موجوداتی که کمتر از مردان هستند تعریف کرد؛ مردانی که از نظر تاریخی به عنوان سوژه‌های انسانی ایدئال تعریف شده‌اند.

معنای زندگی از منظر سیمون دوبووار
ویدئو از وب‌سایت TED-Ed
ترجمه‌ی معصومه موسوی
تهیه و تنظیم: نشر نی

‌‌‌
‌‌‌‌‌‌«آه، این گیسوان کنده به بسیار سوگ را پریشان می‌کنیم
و بر طره‌های افشان‌مان خاکستر سوزان میهن می‌پاشیم
پیرهن از شانه‌هامان فرو می‌افتد
و سینه‌هامان به خود می‌خواند دست‌های کوبنده را
هان و هان ای اندوه، همه نیروی خود بنما
باشد که زمین بشنود و به خود آید
باشد که دریا و آسمان اندوه ما را بر سینه بنگارند.»‌‌
‌‌
از نمایش‌نامه‌‌ی ‌‌«زنان تروا و توئستس»‌‌
‌‌سنکا‌‌
‌‌ترجمه‌ی عبدالله کوثری

🔸 نام نقاشی: نخستین سوگواری
اثرِ ویلیام-آدولف بوگرو

محبوب من همیشه با پاییز می‌آید، انگار پاییز جای قدم‌های اوست بر زمین... اما حالا از میان آواهای جنون‌آمیز سمفونی مرگ و انفجار به بالینم آمد، با پیکری دریده به سرب، مثل آخرین بار که دیدمش... می‌دوم سوی سینه‌اش که شیشه‌های شکسته‌ی نوک‌تیز در آن کاشته شده و هرچه سخت‌تر در آغوشش می‌گیرم، آن تکه‌ها در سینه‌ام بیشتر فرو می‌رود. یکی می‌شویم به یُمن مرگ و درد و دشنه‌های شیشه‌ای پل‌هایی بل رگ‌هایی مشترک می‌شود میان تن‌هامان. رفته‌رفته تاریکی همه جا را می‌گیرد. او بر دستان من متلاشی می‌شود و من فریاد می‌زنم: اما آخر دوستت دارم هنوز...

از کتابِ «کابوس‌های بیروت»
نوشته‌ی غادة‌السمان
ترجمه‌ی احسان موسوی خلخالی

‌‌
‌‌‌‌آنا آخماتووا در خاطراتش بازگو می‌کند که وقتی در اوج تصفیه‌های استالینی در صف بلندی در برابر زندان لنینگراد منتظر بوده است تا از پسر بازداشت‌شده‌اش لِف خبر بگیرد چه برایش پیش آمده است:
روزی یک نفر از آن جمعیت انبوه مرا شناخت. در پشت سر من زن جوانی قرار داشت که از سرما لب‌هایش کبود شده بود و قطعاً هرگز مرا به اسم نمی‌شناخت. او پس از شنیدن نام من از رخوتی که همه‌ی ما را فرا گرفته بود بیرون آمد و نجواکنان پرسید (آن‌جا همه نجواکنان صحبت می‌کردند) «آیا می‌توانی این وضع را توصیف کنی؟» من پاسخ دادم «بله می‌توانم». این‌جا بود که روی چهره‌اش که دیگر به چهره‌ی آدمیزاد نمی‌آمد لبخند بی‌جان و زودگذری نقش بست.‌‌
‌‌‌
از کتابِ ‌‌«خشونت»‌
‌اسلاوی ژیژک‌
‌ترجمه‌ی علیرضا پاک‌نهاد
‌
‌🔸 تصویر پرتره‌ی آنا آخماتووا اثر کوزما پتروف ودکین

وقتی شرّ می‌ورزیم قادر به دانستنش نیستیم، زیرا شرّ از نور می‌گریزد.
همه‌ی گناهان انتقالِ شرّ است از درون آن‌ که شرّ می‌ورزد به درون آن ‌که نتیجه‌ی عمل بر او عارض می‌شود...
آیا شرّ آن‌چنان‌که هنگام مرتکب‌نشدنش آن را حس می‌کنیم وجود دارد؟ آیا شری که به آن مبادرت می‌کنیم چیزی ساده و طبیعی به نظر نمی‌رسد که ما را وادار به عمل می‌کند؟ آیا شرّ همانند وهم نیست؟ هنگامی که قربانی توهمی هستیم احساس می‌کنیم که نه توهم بلکه واقعیت است. شاید در مورد شرّ نیز همین‌گونه باشد. شرّ آن‌گاه که در چنگالش اسیر هستیم نه همچون شرّ که همچون یک ضرورت یا حتی وظیفه جلوه می‌کند.
دستگاه عدالت کیفری، پس از قرن‌ها که بی هیچ پالایش و اصلاحی با بدکاران سر‌و‌کار داشته، چنان به شرّ آلوده شده است که احکام محکومیت در آن اغلب انتقال شرّ است از خود دستگاه کیفری به انسان محکوم؛ و حتی هنگامی که محکومْ گناهکار است و مجازات نامتناسب نیست باز هم چنین احتمالی هست. جانیان حرفه‌ای یگانه کسانی هستند که دستگاه کیفری نمی‌تواند آسیبی به آن‌ها برساند. اما به بی‌گناهان آسیبی هولناک می‌رساند.

از کتابِ «جاذبه و رحمت»
نوشته‌ی سیمون وی
ترجمه‌ی بهزاد حسین‌زاده

کسی که تلاش می‌کند تا انسان دیگری را در حیطه‌ی قدرت مطلق خود قرار دهد خود را در وضعیت جنگ با او قرار داده است. چنین عملی نشان‌دهنده‌ی آن است که قصد جان او را کرده باشد. از این امر نتیجه می‌گیرم که کسی که بدون توافق من، مرا در حیطه‌ی قدرت خود درآورد، هر گونه که بخواهد از من بهره‌کشی می‌کند، و هر زمان که هوس کند مرا تباه خواهد کرد. زیرا کسی خواهان آن نیست که مرا در حیطه‌ی قدرت مطلق خود درآورد مگر این‌که بخواهد آزادی مرا، بدون رضایت من، از من بگیرد و مرا برده‌ی خود گرداند. تنها ضامن بقای من این است که خود را از چنین زورگویی رها سازم؛ و عقل حکم می‌کند که کسی را که می‌خواهد آزادی مرا، که حافظ بقای من است، از من بگیرد دشمن خود به شمار آورم. از این رو، کسی که تلاش می‌کند تا مرا برده‌ی خود سازد خود را در وضعیت جنگ با من قرار داده است. کسی که در وضعیت طبیعی قصد گرفتن آزادی‌ای را داشته باشد که متعلق به همه‌ی کسانی است که در آن وضعیت به سر می‌برند، باید یقین داشت که او قصد گرفتن همه‌ی چیزهای دیگر را نیز دارد، چرا که آزادی بنیان و اساس همه‌ی چیزهای دیگر است. 

از کتابِ رساله‌ای درباره‌ی حکومت
جان لاک
ترجمه‌ حمید عضدانلو

‌
‌‌من این خوش‌اقبالی را داشتم که دوران جوانی‌ام را در ایام جنگ عمدتاً در اردوگاه‌ها سپری کرده بودم. واژه‌ی «خوش‌اقبالی» یک لغزش زبانی نیست؛ من از دوران نوجوانی تجربه‌های گرانبهایی به دست آورده بودم. نخست این‌که اگر شخصی می‌خواهد در حالی زندگی کند و جان به در ببرد که خطر دائماً بیخ گوش اوست، بایستی قدرت تطبیق پیدا کند، یعنی حتی بدترین شرایط را موقعیتی مسلم و ناگزیر بداند، و بعد بکوشد حتی در این شرایط یک زندگی انسانی را به سر برد. در اردوگاه این بدان معنا بود که من می‌بایستی شأن انسانی و تعادل روحی‌ام را حفظ کنم: جهان درونی‌ام را، امیدم را، و آزادی درونی‌ام را حفظ کنم و هرگز تسلیم هراس یا نومیدی نشوم. کسانی که از عهده‌‌ی این کار برنمی‌آمدند از دست می‌رفتند! ثانیاً، که این البته اهمیت کمتری دارد، یاد گرفتم که آدم باید این شرایط را مسلم بگیرد، اما فقط در لحظاتی خاص؛ آدم همچنان امیدوار است که شرایط تغییر خواهد یافت، که جنون نمی‌تواند یک وضع دائمی انسانی یا یک حیات اجتماعی همیشگی باشد. ما در ضمن به این دلیل به حیات‌مان ادامه دادیم که (با یک خوشبینی افراطی) معتقد بودیم جنگ در عرض یک یا دو هفته یا یکی دو ماه تمام خواهد شد. و سرانجام، در طول جنگ بصیرتی مهم نسبت به حرفه‌ام پیدا کردم. برای نویسنده هیچ تجربه‌ای بی‌فایده نیست ــ بلکه برعکس. هرچه تجربه‌ی آدمی هولناک‌تر باشد، هرچه موقعیتی که در آن قرار می‌گیرد افراطی‌تر باشد، برای کارهای آتی‌اش سودمندتر است.


از کتابِ «روح پراگ»
ایوان کلیما
ترجمه‌ی خشایار دیهیمی

‌‌نیکلاس کوچولو مطمئناً با غرور نمرد. او یک غیرنظامی بود. چریک‌های توی حیاط هم غیرنظامی بودند و تجربه‌ای از مردن نداشتند. از مردن، وحشتناک می‌ترسیدند. بالای ابرها نجیب‌زاده‌ای چرخ می‌زد و با غرور بر سرشان بمب می‌ریخت. آن‌ها روی شکم‌هایشان می‌خوابیدند و توی گل دمر می‌خزیدند و هراسان بودند. اغلب وقتی مسلسل‌ها شروع می‌کردند به پارس کردن، طبیعی‌ترین کار را می‌کردند: فرار. پیش از آن که بمباران شوند با فریاد کمک می‌خواستند و مادرهایشان را صدا می‌زدند. دوست داشتند فوتبال بازی کنند، کاهو به نیش بکشند و خواب دوران بعد از جنگ را ببینند که همه‌شان باسواد می‌شدند و می‌توانستند هفته‌ای دوبار گوشت بخورند، چون وقتی که جنگ تمام می‌شد، زندگی واقعاً شروع می‌شد. آن‌ها باور داشتند که زندگی خوب و لازم است و حتا جنگیدن برای زندگی کردن، و حتا مردن برای آن که دیگران زندگی کنند. تمام این‌ها را باور داشتند و چون زندگی‌شان بسته به این باور بود، از مرگ نمی‌ترسیدند. اما از مردن وحشتناک می‌ترسیدند. چون غیرنظامی بودند، سربازان مردم، سربازان زندگی و نه سربازان مرگ.

از کتابِ گفت‌وگو با مرگ
آرتور کوستلر
ترجمه‌ی خشایار دیهیمی و نصرالله دیهیمی

‌
‌‌والتر بنیامین می‌گوید نیروهای پلیس «به دلایل امنیتی» در موارد بی‌شماری مداخله می‌کنند که هیچ وضعیت قضایی واضحی در این موارد وجود ندارد، ‌مانند زمانی که نیروهای پلیس، بدون هیچ نسبتی با اهداف قانونی، در ایذا و مزاحمت سبعانۀ مردم مشارکت یا مساعدت می‌کنند و حتا زندگی شهروندان را که به وسیلۀ اوامر و نواهی متعدد تنظیم شده می‌پایند. این یکی از بندهای بسیار مناقشه‌انگیز و جنجالی «نقد خشونت» بنیامین است: «و هرچند ممکن است پلیس، در امور جزئی، در همه جا به یک شیوه ظاهر شود، سر آخر نمی‌توان انکار کرد که در سلطنت مطلقه، یعنی نظامی که نیروهای پلیس در آن بازنمایندۀ قدرت شخصی حاکم‌اند که قوای مجریه و مقننه در وجود او به وحدت رسیده‌اند، روحیۀ ویرانگر نیروهای پلیس به‌مراتب کمتر است تا در دموکراسی‌ها، چون در نظام‌های دموکراتیک وجود پلیس به‌واسطۀ هیچ نسبتی از این دست رفعت نمی‌یابد و از همین رو گواه عظیم‌ترین انحطاط قابل تصور خشونت است.»

از کتابِ قانون و خشونت

شرح عکس: سرکوب خونین قیام سیاسی اسپارتاکیست‌ها در ژانویۀ ۱۹۱۹ توسط دولت سوسیال‌دموکرات آلمان

‌
‌‌‌آیشمن می‌دانست که آنچه در آن زمان وظیفه‌ی خود تشخیص می‌داد اکنون جنایت نام گرفته است و قوانین کیفری جدید را مانند یک زبان جدید می‌پذیرفت و بس... انسان اگر همیشه به مقتضای اندیشه عمل می‌کرد بسیار زود از پا درمی‌آمد؛ اما آیشمن این‌گونه نبود. این نبودِ کامل اندیشه توجه مرا جلب کرد. آیا بدی کردن (نه تنها ارتکاب گناهانی ناشی از ترک فعل بلکه گناهان ناشی از انجام فعل نیز) در صورتی که علاوه بر نداشتنِ «انگیزه‌های سزاوار سرزنش» فاقد هر انگیزه‌ای، کمترین سودی و یا منظور خاصی باشد امکان‌پذیر است؟ آیا ناتوانی از اندیشیدن، نبودِ فاجعه‌بار آن چیزی نیست که وجدانش می‌نامیم؟ آیا این واقعیتِ کاملاً شناخته‌شده و غالباً نگران‌کننده، که تنها اشخاص خوب از عذاب وجدان رنج می‌برند و جنایتکاران واقعی بسیار کم به آن حالت دچار می‌شوند، فوریت طرح این مسائل را بیشتر نمی‌کند؟ وجدانِ خوب جز در نبود وجدان بد وجود ندارد.

از کتابِ اندیشیدن و ملاحظات اخلاقی
هانا آرنت

شرح عکس: محاکمه‌ی آدولف آیشمن، مسئول «اداره‌ی امور مربوط به یهودیان» آلمان نازی، دادگاه اورشلیم، سال ۱۹۶۱