ایران برخلاف جامعۀ درازمدت اروپا جامعه‌ای کوتاه‌مدت بوده است. در این جامعه تغییرات‌ـ حتی تغییرات مهم و بنیادین‌ـ اغلب عمری کوتاه داشته است. این بی‌تردید نتیجۀ فقدان یک چارچوب استوار و خدشه‌ناپذیر قانونی است که می‌توانست تداومی درازمدت را تضمین کند. در دوره‌های کوتاه‌مدت حضور طبقات لشکری، دیوانی و مالک چیزی نمایان بود. اما ترکیب این طبقات بیش از یک یا دو نسل دوام نمی‌آورد، برخلاف اریستوکراسی سنتی اروپا یا حتی طبقۀ بازرگان این جوامع در ایران مالکیت و موقعیت اجتماعی عمری کوتاه داشت، دقیقاً بدان سبب که این امتیازات چیزی شخصی شناخته می‌شد و در شمار حقوق اجتماعی موروثی و نقض‌ناشدنی نبود. موقعیت صاحبان رتبه و ثروت ـ جز در مواردی معدودـ حاصل توارثی درازمدت (مثلاً بیش‌تر از دو نسل قبل) نبود و اینان انتظار نداشتند که وارثان‌شان بنا بر حقی بدیهی در این موقعیت باقی بمانند. این وارثان تنها در صورتی بر آن جایگاه باقی می‌ماندند که می‌توانستند شایستگی خود را به اثبات برسانند و این شایستگی چیزی نبود مگر خصائلی شخصی که برای موفقیت در فلان عرصۀ اجتماعی ضروری شمرده می‌شد.

از کتابِ ایران، جامعۀ کوتاه‌مدت
محمدعلی همایون کاتوزیان

‌
‌فوکو در کتاب مراقبت و تنبیه نقش مجازات دولتی و قدرت انبساطی دولت را در تکوین جامعه و انسان مدرن توضیح می‌دهد. به نظر او این تصور که در عصر تجدد نظام زندان‌ها انسانی‌تر شده است درست نیست. در گذشته مجرمان را در میدان عمومی شهر اعدام می‌کردند و اجرای مجازات در ملأ عام مجالی برای شورش و اعتراض بر حکومت ایجاد می‌کرد. اما با پیدایش نظام جدید، مجازات در پشت درهای بستۀ زندان دور از چشم مردم اجرا می‌شود. در این نظام دیگر نمی‌توان قدرت دولتی را به چشم دید و در مقابل آن مقاومت کرد.
فوکو نیز می‌گوید که قبل از سدۀ نوزدهم روش معمول در مراقبت و تنبیه بزهکاران اجرای مجازات در ملأ عام بود که گاه اعتراضاتی عمومی به سود بزهکاران برمی‌انگیخت. اما از آن به بعد بزهکاران و زندانیان دور از انظار عموم در پشت درهای بسته در معرض تنبیه و «بهنجارسازی» قرار می‌گرفتند و نه‌تنها جسمشان بلکه «روح و روان» آن‌ها مورد قضاوت و داوری واقع می‌شد.

از کتابِ «از این‌جا تا ناکجا»
نوشتۀ حسین بشیریه

چون مبادله در بازار تمایلی طبیعی است، می‌توان آن را وجه مشترک تمام انسان‌ها و تمام مکان‌ها دانست. «بازار» نهاد فراگیری است که از «تمایل»ی فطری در درون انسان نشأت می‌گیرد. هرگونه تلاشی برای محدود‌ساختن عمل مبادله هم بیهوده است و هم سرکوبگرانه. بیهوده از آن منظر که می‌کوشد ماهیت انسان را انکار کند و درنتیجه با شکست روبه‌رو خواهد شد. بنابراین، هر تلاشی برای محدودساختن فعالیت بازار در بسیاری از کشورها ــ مثلاً اقداماتی که در کشورهای عضو بلوک کمونیستی سابق انجام می‌شد ــ هیچ حاصلی ندارد جز دامن‌زدن به تحرکات بازار «سیاه» یا «خاکستری»؛ میدان‌دادن به نوعی مبادلۀ بازاری که مورد تأیید رسمی مقامات کشور نیست. هر نوع تلاشی برای سرکوب بازار در بلندمدت بی‌فایده است، چون انسان همیشه راهی برای فرار از قیدوبند ناشی از محدودیت‌های دستگاه حاکم پیدا خواهد کرد. اهمیت کنونی این دیدگاه فقط به این نیست که سیستم‌های اقتصادیِ مبتنی بر تحدیدِ شدید بازار درنهایت مغلوب نبوغ و خلاقیت انسان خواهند شد، بلکه به این هم هست که «تمایل به دادوستد، تهاتر و مبادله» بر چنین محدودیت‌هایی غلبه خواهد کرد. درضمن، این دیدگاه به این معناست که گذار به سیستم بازار می‌تواند نسبتاً سریع اتفاق بیفتد، چون بازار به‌طور «طبیعی» و خودبه‌خود پدید می‌آید. مثلاً چنانچه بلوک شوروی سابق قادر به تأمین سریعِ محیطی امن و مساعد بود، «گذار به کاپیتالیسم» در کوتاه‌زمان پیش می‌آمد.
محدودساختن مبادله در بازار به‌معنای محدودساختن آزادی انسان است. اگر بشریتِ انسان‌ها را به‌اعتبار توانایی شرکت در روابط مبادله‌ای با دیگران تعریف کنیم، پس هرگونه تلاش برای محدودساختن این مبادلات عین تلاش برای محدودکردن انسانیت ما خواهد بود.


از کتابِ «کاپیتالیسم»
مجموعۀ کارگاه تاریخ
پل بولز
ترجمۀ شیرین سادات‌صفوی

‌‌«سینمای ژاپن»
از آغاز تا پایان جنگ جهانی دوم
محمد نقی‌زاده و قدرت‌اله ذاکری

با موفقیتِ معجزه‌وارِ اصلاحاتِ میجی در نیمه‌ی قرن نوزدهم، در ژاپن، همه‌ی توجهات به سمت اصلاحات اقتصادی و سیاسی معطوف شد و کمتر به فرهنگ و نقش آن توجه شد. به همین خاطر سینمای قبل از جنگ هم مغفول واقع شد، سینمایی که می‌توان شکل‌گیری و توسعه‌ی آن را در ژاپن قبل از جنگ معجزه‌ای همچون اصلاحات میجی دانست، هرچند نه آن زمان در سطح بین‌المللی شهرت یافت و نه اکنون چنان که شایسته است به آن پرداخته می‌شود. حتی بعد از بین‌المللی شدن سینمای این کشور در سال‌های بعد از جنگ جهانی دوم، باز هم نگاه‌ها بیشتر معطوف به همان سینماگران مطرح بعد از جنگ باقی ماند و کمتر به پدیده‌ی استثنایی رشد و توسعه‌ی سینمای ژاپن در سال‌های آغازین سینما پرداخته شد. در واقع می‌توان گفت بعد از اختراع سینما، ژاپن تنها کشور مستقل غیرغربی بود که سینمای ملی و صنعت سینما داشت. سینمایی که هرچند از غرب می‌آموخت، اما در نهایت همه چیزش ژاپنی می‌شد و منطبق با سلیقه‌ی مردمانش...

‌
منتشر شد
«اقتدارگرایی»
سه کاوش در نظریه‌ی انتقادی
وندی براون، پیتر ای. گردن، ماکس پنسکی
ترجمه‌ی نرگس ایمانی مرنی، سعید اسماعیلی، صالح نجفی

لیبرال‌دموکراسی امروزه گرفتار بحران شده یا، چنان‌چه بخواهیم دقیق‌تر بگوییم، عرصه بر آن تنگ شده است. نه‌فقط در ایالات متحده، بلکه در بسیاری از کشورهای اروپایی و در میان قاطبه‌ی مللِ این پهنه‌ی خاکی، شاهد سربرآوردن دوران جدیدی از سیاست‌های دموکراسی‌ستیز هستیم که اغلب‌شان به شکلی فزاینده حائز ویژگی‌های اقتدارگرایانه هستند. در این کشورها، یکی پس از دیگری، جنبش‌های اجتماعی و سران سیاسی توانسته‌اند شعله‌های بیگانه‌هراسی، نژادپرستی، بومی‌گرایی و پوپولیسم ارتجاعی را برافروزند…
مقاله‌های گردآوری‌شده در این مجلد، از جریان‌های نیرومند نظریه‌ی انتقادی بهره گرفته‌اند تا برخی ابعاد بحران سیاسی جاری را درک‌پذیر سازند...

‌
‌همۀ کسانی که در تظاهرات ۲۸ مرداد شرکت کردند، به چوب و چماق مسلح نبودند. حتی در میان اراذل و اوباش هم از این جهت نابرابری وجود داشت: بعضی‌ها برابرتر از بقیه بودند! به روایت میرزا عبدالله جندقی، گروه رمضون‌یخی به چماق‌های مخصوص یک‌متری مجهز بود. بالابردن چماق‌های یک‌شکل و اغلب بلند از سوی تعداد قابل‌ملاحظه‌ای از اوباش در روز ۲۸ مرداد اهمیت فراوانی دارد، زیرا نشان می‌دهد که این «تظاهرات عظیم» از قبل طراحی شده و برایش تدارکاتی چیده شده بود. عکس‌های موجود هم این حقیقت را تأیید می‌کند که تعداد قابل ملاحظه‌ای از تظاهرکنندگان به چوب و چماق‌های بلندِ یک‌شکل مجهز بودند که می‌بایست از یک محل تهیه شده باشند.
بعد از کودتا طیب صراحتاً می‌گوید که او ده بارِ چوب برای استفاده در ۲۸ مرداد خریداری کرده بود. می‌گویند حاجی خان خداداد، صاحب قدرتمند بازار اصلی میوه و تره‌بار جنوب تهران در میدان امین‌السلطان، پول تهیۀ این چماق‌های یک‌شکل استفاده شده در روز ۲۸ مرداد را داده بود. حاجی خداداد از سال ۱۳۲۶ حامی و ضامن طیب و در حکم پدر معنوی او بود. بنابراین، طبیعی به نظر می‌رسد که طیب مسئول تحویل‌گرفتن چماق‌ها و تقسیم آن‌ها بوده باشد و حاجی خداداد هم پرداخت‌کنندۀ پول آن‌ها. اما خود حاجی خداداد دستورات و پاداش خود را از چه منبعی دریافت می‌کرد؟ حاجی خداداد نیز با اسدالله رشیدیان ارتباط داشت و بعد از ۲۸ مرداد به منزل وی رفت‌وآمد می‌کرد. طبق گزارش شهربانی، حاجی خداداد به همراه طیب حاج‌رضایی و شعبان جعفری در منزل رشیدیان حاضر می‌شد. با اطمینان می‌توان گفت که اسدالله رشیدیان چنان رابطۀ نزدیکی با حاجی خان خداداد داشته که هر زمان لازم بوده می‌توانسته از او درخواستی بکند و در عوض هم از نفوذش در راستای منافع حاجی خداداد در بازار استفاده کند.

از کتابِ «پشت پردۀ کودتا»
علی رهنما
ترجمۀ فریدون رشیدیان

‌
‌«اصول نسبیت»
مجموعه مقالات اصلی در نظریه‌ی نسبیت خاص و عام
آلبرت آینشتاین، هنریک آنتون لورنتس، هرمان مینکوفسکی، هرمان وایل
به همراه یادداشت‌هایی از آرنولد زومرفلد
ترجمه‌ی بهنام شیخ باقری

در واقع، اصلاحات و تغییراتی که نظریه‌ی نسبیت خاص در نظریه‌ی فضا و زمان ایجاد می‌کند بسیار وسیع است، با این حال یک نکته‌ی مهم، یعنی قوانین هندسه، دست‌نخورده باقی مانده است. زیرا قوانین هندسه را حتی در نظریه‌ی نسبیت خاص، باید به‌عنوان قوانین موقعیت‌های نسبی اجسام صلب ساکن تلقی نمود، و از یک دیدگاه کلی‌تر باید سینماتیک را قوانین توصیف‌کننده‌ی مقیاس‌های اندازه‌گیری و ساعت‌ها دانست. دو نقطه‌ی مادی معیّن از یک جسم صلب همواره فاصله‌ی ثابتی از یکدیگر دارند که مستقل از محل و جهت جسم و نیز زمان است. دو وضعیت معیّن از عقربه‌های ساعتی که در یک دستگاه مختصات ویژه ساکن است، همواره معرف یک بازه‌ی زمانی معیّن و مستقل از مکان و زمان است.

▫️ بخشی از کتاب

بخشی از کتاب ‌‌«اصول نسبیت»
مجموعه مقالات اصلی در نظریه‌ی نسبیت خاص و عام
آلبرت آینشتاین، هنریک آنتون لورنتس، هرمان مینکوفسکی، هرمان وایل
به همراه یادداشت‌هایی از آرنولد زومرفلد
ترجمه‌ی بهنام شیخ باقری

‌
‌«یکشنبۀ زندگی»
رمون کنو
ترجمۀ مهسا خیراللهی

گذر زمان نه زیباست و نه زشت، همیشه یک‌جور است. شاید برای چند ثانیه باران ببارد یا اسب رم‌کردۀ خورشید ساعت چهار برای چند دقیقه خودش را مهار کند. گذشته شاید نظم زیبایی را که ساعت‌ها به زمان حال می‌دهند همیشه حفظ نکند و آینده شاید با عجله بیاید، لحظات با عجله سر می‌رسند که کاری انجام دهند و هر کدام به تکه‌هایی تقسیم می‌شوند. در حرکات غیرارادی چیزی که قرار است اتفاق بیفتد و چیزی که اتفاق افتاده، شاید شیفتگی یا ترس یا بخشش یا حقارت باشد. ولی والانتَن هیچ‌گاه از این فرضیات لذت نمی‌بُرد.

یکشنبۀ زندگی در سال ۱۹۵۲ منتشر شد. تأثیراتی که جنگ جهانی دوم روی نویسنده گذاشته بود به‌وضوح در این اثر دیده می‌شود: انتظار دردناک وقوع جنگ، بیم و امید دربارۀ پایدار ماندن صلح و هراس مردم عادی و غیرنظامی از حرف ‌زدن دربارۀ آن. کنو در این رمان نسل جدید بورژواها را که به‌واسطۀ جنگ به ‌وجود آمدند تحقیر می‌کند و آن‌ها را اشخاصی فرومایه، تهی و بی‌قید نشان می‌دهد که فقط به ‌دنبال فرصتی برای کسب مال بیشتر و نمایش آن هستند...

همیشه بر این عقیده بوده‌ام که باید تا حدی که برایم امکان دارد از فشار و سختی زندگی دیگران کم کنم. خوب می‌دانستم که نخستین آرزوی هر کارگر یا کارمند ایرانی داشتن یک سرپناه برای خود و خانواده و رهایی از خانه‌به‌دوشی است. به این سبب، به‌محض آن‌که کارم در فروشگاه‌های قطعات یدکی خیابان اکباتان و کارگاه ساخت اتاق اتوبوس جادۀ کرج رونق پیدا کرد، به فکر ساختن خانه برای کارگران و کارمندانم افتادم. به این ترتیب، زمینی در اراضی نیروی هوایی در شرق تهران خریدم و از دوست مهندسم دعوت به همکاری کردم. در آن‌زمان، یعنی در اواخر دهۀ سی و اوایل دهۀ چهل، در ایران سابقه نداشت کارفرمایی در بخش خصوصی برای کارکنانش خانه بسازد. این مجتمع مسکونی به شانزده دستگاه معروف شد و در میان مردم و کارگران و حتی کارفرمایان ما را بسیار مشهور کرد و محبوبیت و اعتبار ما را میان هم‌صنفان چنان بالا برد که هیچ ادارۀ روابط عمومی‌ای نمی‌توانست به آن خوبی کار کند. بعد‌ها تسهیلات بیشتری برای کارکنان ایران‌ناسیونال فراهم کردیم. ابتدا زمین‌هایی خریدیم و در اختیارشان قرار دادیم که می‌توانستند در آن‌ها برای خودشان خانه بسازند. سپس آپارتمان‌هایی برای آن‌ها ساختیم و تقریباً بدون دریافت اجاره در اختیارشان قرار ‌دادیم. همچنین وسایل رفت‌وآمد مجانی از محل سکونت تا کارخانه برای کارگران فراهم شد.
از اوایل کار با سرمایۀ کافی یک شرکت تعاونی نیز در محل تعمیرگاه مرکزی که در داخل تهران واقع شده بود برای کارکنان تأسیس کرده بودیم. در این شرکت، کلیۀ مواد خوراکی و وسایل زندگی مورد نیاز کارکنان را به‌شکل عمده از فروشندۀ دست اول می‌خریدیم و بدون هیچ سودی و با احتساب هزینه‌های ثابت تعاونی به‌اقساط به آن‌ها می‌فروختیم. اعضای خانوادۀ کارکنان در طول روز و خود کارکنان بعد از ساعت کار خرید می‌کردند. اجناس تعاونی بین بیست تا سی درصد ارزان‌تر از بازار بودند.
کارکنان برای خرید خانه مبلغی را که پس‌انداز کرده بودند می‌پرداختند و بقیۀ ارزش خانه را ما نقداً به آن‌ها می‌پرداختیم و به‌شکل اقساط و بدون بهره از حقوق ماهیانه‌شان کم می‌کردیم. به این ترتیب، بیشتر از بیست درصد کارگران ایران‌ناسیونال، قبل از ساختن آپارتمان‌ برای کارگران، صاحب خانه شده بودند و با بالارفتن ارزش زمین و خانه دارای سرمایۀ ارزنده‌ای می‌شدند.

از کتابِ «پیکان سرنوشت ما»
با بهره‌گیری از نوشته‌ها و خاطرات احمد خیامی
گردآوری و نگارش: مهدی خیامی

گُویا تعداد زیادی گراوور ساخت که بیشتر آن‌ها را با تکنیک جدید چاپ تیزابی سایه‌دار تهیه کرد، که می‌توانند نه‌تنها خطوط کَنده‌شده بلکه سایه‌زنی‌ها را هم چاپ کنند. مهم‌ترین ویژگی گراوورهای گویا این است که آن‌ها موضوعات شناخته‌شده‌ای همچون مضامین تاریخی، کتاب مقدس یا زندگی عادی را تصویر نمی‌کنند. بلکه بیشتر آن‌ها تصورات خیالی از جادوگران و اشباح عجیب و غریب را بازمی‌نمایانند. برخی از آن‌ها به قصد محکوم‌کردن حماقت و واپس‌گرایی، ستمکاری و تعدی ساخته شده‌اند که گُویا در اسپانیا شاهدشان بوده است و برخی دیگر گویی فقط مجسم‌کننده‌ی کابوس‌های نقاش بوده‌اند. گراوور «غول» یکی از توهم‌آمیزترین رؤیاهای گویاست: پیکر غولی که بر لبه‌ی جهان نشسته است. اندازه‌ی عظیم این غول را از منظره‌ی بسیار ریزی که در پیش‌زمینه آورده و نیز خانه‌ها و قصرها را که در حد نقطه و خال کوچک کرده است می‌توانیم حدس بزنیم. می‌توانیم قوه‌ی تخیل خود را پیرامون این شبح هول‌انگیز به کار اندازیم که همچون اتودی از حیات واقعی با خط و مرزهای روشن طراحی شده است. هیولا در زیر نور ماه همچون روحی شیطانی بر زمین نشسته است. آیا گویا به سرنوشت کشورش و ستم و تجاوزی که بر اثر جنگ‌ها و حماقت‌های آدمی بر آن رفته می‌اندیشیده است؟ یا آن‌که همچون آفرینش یک شعر، پرنده‌ی خیال را به پرواز درآورده است؟

از کتابِ «تاریخ هنر»
ارنست گامبریچ، ترجمه‌ی علی رامین

‌
‌‌آیا گویا به سرنوشت کشورش و ستم و تجاوزی که بر اثر جنگ‌ها و حماقت‌های آدمی بر آن رفته می‌اندیشیده است؟ یا آن‌که همچون آفرینش یک شعر، پرنده‌ی خیال را به پرواز درآورده است؟
‌
‌تصویر: «غول»، چاپ تیزابی سایه‌دار، فرانسیسکو گویا، (۱۸۱۸)

‌‌‌‌«علوم پایه‌ی زنجان»
داستان بنیان‌گذاری مرکز تحصیلات تکمیلی
روایت یوسف ثبوتی

ما در سال ۱۳۴۵ حدود ده نفر با درجه‌ی دکتری، اغلب از دانشگاه‌های آمریکایی، در دانشکده‌ی علوم و ادبیات دانشگاه شیراز جمع شده بودیم. هفت نفرمان با هم مشورت کردیم که دوره‌ی فوق‌لیسانس پیشنهاد بدهیم…
گروه مشاور پنسیلوانیا با این پیشنهاد موافق نبود؛ حق هم داشتند. استدلال می‌کردند که این دانشگاه هنوز خیلی جوان است و نمی‌تواند از عهده‌ی نگهداری استاندارد بربیاید. هر دو طرف روی نظرمان تأکید کردیم و مآلاً رئیس دانشگاه طرف ما را گرفت…
دو سال بعد از تأسیس دکتری فیزیک شیراز، به فکر تحصیلات تکمیلی زنجان افتادم. از سه نفری که در دوره‌ی اول در شیراز گرفته بودم هنوز هیچ‌کدامشان فارغ‌التحصیل نشده بودند که هیچ، بلکه پنج نفر دیگر هم در دوره‌ی دوم گرفته بودم… مسئولین دانشگاه شیراز را راضی کردم که بین زنجان و شیراز رفت‌وآمد کنم و هر دو کار را انجام بدهم. به این ترتیب، به‌مدت هفت سال، هر دو هفته یک‌بار، چهار روز به شیراز می‌رفتم. روز پنجشنبه می‌رفتم تهران و از آن‌جا به شیراز، تا دوشنبه درس می‌دادم، دوشنبه عصر برمی‌گشتم تهران و از آنجا می‌آمدم به زنجان.

‌‌‌‌بخشی از کتاب «علوم پایه‌ی زنجان»
داستان بنیان‌گذاری مرکز تحصیلات تکمیلی
روایت یوسف ثبوتی

‌
‌‌گفتاری از آلبرت آینشتاین
اگر منابع و ذخایر جهان به‌درستی تقسیم می‌شدند و ما نیز، چون بردگان، اسیر دست نظریه‌ها و سنت‌های سرسخت اقتصادی نمی‌بودیم، بی‌‌گمان هم پول و کار، هم مواد غذایی به اندازۀ کافی برای همگان وجود می‌داشت. اما، پیش از هر چیز، نباید اجازه بدهیم که از اندیشه‌ها و تلاش‌های سازندۀ ما جلوگیری به عمل آید و با سوءاستفاده از فعالیت‌های ما جنگی جدید تدارک دیده شود. من نیز همانند متفکر بزرگ امریکایی، بنجامین فرانکلین، بر این باورم که «هرگز جنگی خوب و صلحی بد وجود نداشته است».
من نه‌تنها صلح‌طلبم، بلکه صلح‌طلبی مبارزه‌جویم که با تمام وجود برای برقراری صلح مبارزه می‌کنم. هیچ چیز قادر به از میان برداشتن جنگ نیست، مگر آن‌که انسان‌ها خود از رفتن به جبهه سر باز زنند.

از کتابِ «چرا جنگ؟»
نامه‌نگاری آلبرت آینشتاین و زیگموند فروید
ترجمۀ خسرو ناقد

‌
‌در اواخر فروردین ۱۳۵۴ رژیم شاه اعلام کرد، «۹ زندانی در حال فرار کشته شدند» و این در حالی بود که حکم زندان بیژن جزنی و دیگر کشته‌شده‌گان در حال اتمام بود. همه می‌دانستند که ثابتی و ساواک دروغ می‌گویند و این اقدام جنایتی است که آگاهانه از سوی آن‌ها برای انتقام‌جویی از سازمان‌های مبارز ضدرژیم به ویژه چریک‌های فدایی خلق و تضعیف ‌آن‌ها با از بین بردن مشاوران و سازمان‌دهندگانی چون بیژن جزنی انجام گرفته است. هیچ‌کس دروغ رژیم را باور نکرد و اعترافات بازجویان ساواک پس از انقلاب نیز نشان داد که ثابتی و سازمان‌ امنیت به صورتی برنامه‌ریزی‌شده آن‌ها را کشته‌اند و «فرار» دروغ بزرگی بیش نبوده است. بیش از سی سال گذشت تا پس از درگذشت مادر مصطفی جوان خوشدل، یکی از دو مجاهد شهیدی که با جزنی و یارانش کشته شدند، هنگامی که قبر را باز می‌کردند تا پیکر مادر را کنار پسر دفن کنند، یکی از ناظران این عکس را گرفت که جای تیر خلاص را بر جمجمۀ شهید نشان می‌دهد.

از کتابِ‌ «نگاهی از درون به سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران»
تاریخچۀ گروه منشعب
بهمن تقی‌زاده