والاس: دادگاه می‌پذیرد که انسان از دیدگاه فلسفی حق دارد دربارهٔ دستورات مافوق نظامی‌اش قضاوت کند، اما در عمل این کار را با قبول مسئولیت و خطرهایش انجام میدهد.
چیپمن: (به‌آرامی.) با قبول مسئولیت و خطرهایش، بله قربان.
والاس: ...از دادستان سؤالی دارم که اگر مایل است می‌تواند به آن پاسخ بدهد ــــــ زیرا ایشان در این دادگاه محاکمه نمی‌شود. سؤالم این است: وقتی انسانی صادق به‌خاطر کشورش اسلحه به دست می‌گیرد، برای چه چیزی می‌جنگد؟ برای کشور؟ یا اصول اخلاقی موجود در کشور؟ و اگر کشور و اصول یکی نباشند، آیا این فرد موظف به جنگیدن برای این کشور است یا اینکه در واقع باید علیه آن بجنگد؟ نیازی نیست دادستان به این سؤال پاسخ بدهد، سؤالی مشخص‌تر می‌کنم. اگر، به‌هنگام شروع جنگ، دولتِ به‌اصطلاح کنفدراسیون از اصلِ اخلاقیِ آزادیِ سیاه‌پوستان حمایت میکرد و دولت ایالات متحده از برده‌داری، آیا فرد، برمبنای اخلاقیات، ملزم به پیروی از اشارت‌های وجدانش بود ــ حتی اگر این اشارت‌ها او را به جایی می‌کشاندند که علیه دولت ایالات متحده اسلحه به دست بگیرد؟
از نمایش‌نامۀ «محاکمه اندرسن‌ویل»
سال لویت
ترجمهٔ امین مدی
از مجموعۀ جهان نمایش
والاس: دادگاه می‌پذیرد که انسان از دیدگاه فلسفی حق دارد دربارهٔ دستورات مافوق نظامی‌اش قضاوت کند، اما در عمل این کار را با قبول مسئولیت و خطرهایش انجام میدهد.
چیپمن: (به‌آرامی.) با قبول مسئولیت و خطرهایش، بله قربان.
والاس: ...از دادستان سؤالی دارم که اگر مایل است می‌تواند به آن پاسخ بدهد ــــــ زیرا ایشان در این دادگاه محاکمه نمی‌شود. سؤالم این است: وقتی انسانی صادق به‌خاطر کشورش اسلحه به دست می‌گیرد، برای چه چیزی می‌جنگد؟ برای کشور؟ یا اصول اخلاقی موجود در کشور؟ و اگر کشور و اصول یکی نباشند، آیا این فرد موظف به جنگیدن برای این کشور است یا اینکه در واقع باید علیه آن بجنگد؟ نیازی نیست دادستان به این سؤال پاسخ بدهد، سؤالی مشخص‌تر می‌کنم. اگر، به‌هنگام شروع جنگ، دولتِ به‌اصطلاح کنفدراسیون از اصلِ اخلاقیِ آزادیِ سیاه‌پوستان حمایت میکرد و دولت ایالات متحده از برده‌داری، آیا فرد، برمبنای اخلاقیات، ملزم به پیروی از اشارت‌های وجدانش بود ــ حتی اگر این اشارت‌ها او را به جایی می‌کشاندند که علیه دولت ایالات متحده اسلحه به دست بگیرد؟
از نمایش‌نامۀ «محاکمه اندرسن‌ویل»
سال لویت
ترجمهٔ امین مدی
از مجموعۀ جهان نمایش
Forwarded from الفبای فردا
صحبت‌ها دربارۀ نقد به دیگردوستی مؤثر یا دفاع از آن کم نیست. ما در دو نشست دیگر خیروخرد (دوم و چهاردهم) به ایده‌های کلی و حواشی این جنبش اخلاقی پرداختیم. نشست پیش رو تقریری از استدلال و ایدۀ اصلی این جنبش است و احیاناً نقدهایی به آن را در خود دارد.
در این نشست با حضور دکتر سید محسن اسلامی به سؤالات زیر خواهیم پرداخت:
۱- ایدۀ اصلی دیگردوستی مؤثر چیست و چه تعهداتی در نظریۀ اخلاقی دارد؟
۲- آیا «مؤثربودن» اخلاقاً مهم است؟
۳- چرخش‌های اخیر در این جنبش بنا به چه ملاحظاتی بوده است؟
۴- دیگردوستی مؤثر باید به چه نقدهایی پاسخ بدهد؟
۵- آیا این رویکرد پتانسیل پاسخ به «همه» نقدها را دارد؟
توضیحات بیشتر در باب این نشست را از اینجا ببینید.
زمان: دوشنبه ۲۵ دی ماه ۱۴۰۲ ساعت ۱۶
نشست حضوری: خیابان وزرا، کوچه بیستم، پلاک ۶، طبقه دوم
مشاهده آنلاین در الفبای فردا: alefbayefarda.ir/kheyrokherad-22
🆔 instagram.com/alefbayefarda
🆔 @alefbayefarda
در این نشست با حضور دکتر سید محسن اسلامی به سؤالات زیر خواهیم پرداخت:
۱- ایدۀ اصلی دیگردوستی مؤثر چیست و چه تعهداتی در نظریۀ اخلاقی دارد؟
۲- آیا «مؤثربودن» اخلاقاً مهم است؟
۳- چرخش‌های اخیر در این جنبش بنا به چه ملاحظاتی بوده است؟
۴- دیگردوستی مؤثر باید به چه نقدهایی پاسخ بدهد؟
۵- آیا این رویکرد پتانسیل پاسخ به «همه» نقدها را دارد؟
توضیحات بیشتر در باب این نشست را از اینجا ببینید.
زمان: دوشنبه ۲۵ دی ماه ۱۴۰۲ ساعت ۱۶
نشست حضوری: خیابان وزرا، کوچه بیستم، پلاک ۶، طبقه دوم
مشاهده آنلاین در الفبای فردا: alefbayefarda.ir/kheyrokherad-22
«به مهربانی» سامانه آنلاین حمایت از آموزشِ کودکان و نوجوانانِ در معرض خطر ترکِ تحصیل است. در این مسیر همراه ما باشید: اینجا را کلیک کنید.
🆔 instagram.com/alefbayefarda
🆔 @alefbayefarda
خیر تنها طریق، طریق درست، یا تنها مانع جداکنندۀ ما از امر واقع نیست. مانع دوم کدام است؟ ... همین حالا برایتان خواهم گفت و آنگاه احتمالاً معما چو حل گشت آسان شود. روی‌هم رفته خیلی هم واضح نیست. این همان حوزه‌ای است که فروید همواره در موردش بسی سکوت کرده و واقعاً هم عجیب است که آن را تشخیص نداده است. مانع حقیقی که سوژه را نسبت به میدان غیرقابل بیان آرزومندیِ رادیکال، میدان تخریب محض، تخریب فراتر از تباهی، حفظ میکند درواقع پدیده‌ای مربوط به زیباشناسی است که آن را تجربۀ امر زیبا می‌خوانند؛ زیبایی با تمام درخشش تابناکش، زیبایی که آن را فرّ و درخشش حقیقت دانسته‌اند. و معلوم است چرا، چون حقیقت چیز قشنگی برای نگاه کردن ندارد. زیبایی اگر نه فرّ و درخشش حقیقت، دست‌کم پوشش و غلاف حقیقت است.
به نقل از ژک لکان
از کتابِ «حد تقریر»؛ نوشتۀ ناتاشا محرم‌زاده
خیر تنها طریق، طریق درست، یا تنها مانع جداکنندۀ ما از امر واقع نیست. مانع دوم کدام است؟ ... همین حالا برایتان خواهم گفت و آنگاه احتمالاً معما چو حل گشت آسان شود. روی‌هم رفته خیلی هم واضح نیست. این همان حوزه‌ای است که فروید همواره در موردش بسی سکوت کرده و واقعاً هم عجیب است که آن را تشخیص نداده است. مانع حقیقی که سوژه را نسبت به میدان غیرقابل بیان آرزومندیِ رادیکال، میدان تخریب محض، تخریب فراتر از تباهی، حفظ میکند درواقع پدیده‌ای مربوط به زیباشناسی است که آن را تجربۀ امر زیبا می‌خوانند؛ زیبایی با تمام درخشش تابناکش، زیبایی که آن را فرّ و درخشش حقیقت دانسته‌اند. و معلوم است چرا، چون حقیقت چیز قشنگی برای نگاه کردن ندارد. زیبایی اگر نه فرّ و درخشش حقیقت، دست‌کم پوشش و غلاف حقیقت است.
به نقل از ژک لکان
از کتابِ «حد تقریر»؛ نوشتۀ ناتاشا محرم‌زاده
پیرمرد: کی آن‌جاست؟!
قلب: همان‌جا ایستادم، بی‌حرکت تا یک ساعت، در تاریکی. نفسم را حبس کرده بودم.
پیرمرد: این صدای باد در دودکش است؟ صدای موشی‌ست کفِ زمین؟
قلب: چشم پیرمرد باز بود. نه باد بود، نه موش، مرگ بود، پیرمرد. و همان‌طور که آرام‌آرام به سمتِ تخت می‌رفتم، آن صدا را شنیدم... (صدای ضربان قلب. مادامی که قلب حرفش را ادامه میدهد، صدای ضربان بلندتر میشود.) صدایی آرام و خفه، تند مثل ساعتی که لای پنبه پیچیده باشند. صدای قلب پیرمرد بود. آن صدا خشمم را بیشتر میکرد، مثل صدای طبلی که به سربازها دل و جرئت می‌بخشد. حالا صدای ضربان بلندتر شده بود، تندتر. چه وحشتی کرده بود پیرمرد! اما در دل شب، در سکوت هولناک خانه، صدای غریب قلبش وحشتی غیرقابل کنترل در من برانگیخته بود! (صدای ضربان قلب بسیار بلند میشود. قلبْ پیرمرد را از صندلی‌اش پایین می‌کشد و او را روی زمین می‌اندازد. روی سینه‌اش می‌نشیند و او را خفه میکند.)
پیرمرد: آهههه! (صدای ضربان قلب همچنان بسیار بلند است.)
قلب: بس کن! بس کن! هنوز هم صدایت را می‌شنوم... تاپ تاپ تاپ... ! (صدای ضربان کم‌کم فروکش میکند. مثل رسیدن به اوج لذت جنسی و فروکش کردن آن. بدنش به لرزه می‌افتد.) آرام، آرام، آرام... صدا متوقف شد. دیگر صدای تاپ‌تاپ نمی‌آمد، اثری از ضربان قلب نبود. دیگر چشم پیرمرد آزارم نمی‌داد. (قلب می‌ایستد و به زن نگاه میکند. قلب نفس‌نفس می‌زند. خیس عرق است.) طبیعتاً باید از شر جنازه خلاص می‌شدم. و در این خصوص دقیق و محتاطانه عمل کردم. (کابینتی باز میشود و دستی بیرون می‌آید و اره‌ای به قلب میدهد.) باید جنازه را تکه‌تکه می‌کردم. (قلب و دوپن روی «صندلی زیر پنجره» کلک جنازه را می‌کنند.) پیرمرد را داخل تشتی گذاشتم و کارم را شروع کردم... اول دست‌ها... بعد پاها... بعد تنه... تیغۀ اره عضلات و ماهیچه‌های پیرمرد را می‌درید، استخوان را می‌برید، خرد میکرد، می‌شکافت، گوشت تن پیرمرد مثل لاستیک سفت بود و به سختی می‌شد آن را تکه‌تکه کرد اما همین که تیغه رسید به قسمت نرمِ امعا و احشا که بخار از آن بلند بود بدنش ناگهان دست از مقاومت کشید. آخر از همه، طبیعتاً، نوبت سرش بود. بعد سه الوار از الوارهای کف اتاق را برداشتم... و تکه‌های جسد را زیر تیر و تخته‌ها جا کردم. بعد تخته‌ها را چنان زیرکانه، چنان هوشمندانه سر جای‌شان گذاشتم که چشم هیچ بنی بشری، حتی چشم پیرمرد نمی‌توانست ایرادی در کارشان پیدا کند. چیزی برای شستن در کار نبود، نه لکه‌ای به جا مانده بود، نه قطرۀ خونی. تشت را برای همین استفاده کرده بودم. کارم که تمام شد ساعت چهار بود. هوا همچنان مثل نیمه‌های شب تاریک بود. همان موقع بود که...
از نمایش‌نامۀ «قتل به روایت پو»
نمایش‌نامه؛ اقتباسی از داستان‌های ادگار آلن‌پو
نوشتهٔ جفری هچر
ترجمهٔ کاوه بلوری
از مجموعۀ جهان نمایش
پیرمرد: کی آن‌جاست؟!
قلب: همان‌جا ایستادم، بی‌حرکت تا یک ساعت، در تاریکی. نفسم را حبس کرده بودم.
پیرمرد: این صدای باد در دودکش است؟ صدای موشی‌ست کفِ زمین؟
قلب: چشم پیرمرد باز بود. نه باد بود، نه موش، مرگ بود، پیرمرد. و همان‌طور که آرام‌آرام به سمتِ تخت می‌رفتم، آن صدا را شنیدم... (صدای ضربان قلب. مادامی که قلب حرفش را ادامه میدهد، صدای ضربان بلندتر میشود.) صدایی آرام و خفه، تند مثل ساعتی که لای پنبه پیچیده باشند. صدای قلب پیرمرد بود. آن صدا خشمم را بیشتر میکرد، مثل صدای طبلی که به سربازها دل و جرئت می‌بخشد. حالا صدای ضربان بلندتر شده بود، تندتر. چه وحشتی کرده بود پیرمرد! اما در دل شب، در سکوت هولناک خانه، صدای غریب قلبش وحشتی غیرقابل کنترل در من برانگیخته بود! (صدای ضربان قلب بسیار بلند میشود. قلبْ پیرمرد را از صندلی‌اش پایین می‌کشد و او را روی زمین می‌اندازد. روی سینه‌اش می‌نشیند و او را خفه میکند.)
پیرمرد: آهههه! (صدای ضربان قلب همچنان بسیار بلند است.)
قلب: بس کن! بس کن! هنوز هم صدایت را می‌شنوم... تاپ تاپ تاپ... ! (صدای ضربان کم‌کم فروکش میکند. مثل رسیدن به اوج لذت جنسی و فروکش کردن آن. بدنش به لرزه می‌افتد.) آرام، آرام، آرام... صدا متوقف شد. دیگر صدای تاپ‌تاپ نمی‌آمد، اثری از ضربان قلب نبود. دیگر چشم پیرمرد آزارم نمی‌داد. (قلب می‌ایستد و به زن نگاه میکند. قلب نفس‌نفس می‌زند. خیس عرق است.) طبیعتاً باید از شر جنازه خلاص می‌شدم. و در این خصوص دقیق و محتاطانه عمل کردم. (کابینتی باز میشود و دستی بیرون می‌آید و اره‌ای به قلب میدهد.) باید جنازه را تکه‌تکه می‌کردم. (قلب و دوپن روی «صندلی زیر پنجره» کلک جنازه را می‌کنند.) پیرمرد را داخل تشتی گذاشتم و کارم را شروع کردم... اول دست‌ها... بعد پاها... بعد تنه... تیغۀ اره عضلات و ماهیچه‌های پیرمرد را می‌درید، استخوان را می‌برید، خرد میکرد، می‌شکافت، گوشت تن پیرمرد مثل لاستیک سفت بود و به سختی می‌شد آن را تکه‌تکه کرد اما همین که تیغه رسید به قسمت نرمِ امعا و احشا که بخار از آن بلند بود بدنش ناگهان دست از مقاومت کشید. آخر از همه، طبیعتاً، نوبت سرش بود. بعد سه الوار از الوارهای کف اتاق را برداشتم... و تکه‌های جسد را زیر تیر و تخته‌ها جا کردم. بعد تخته‌ها را چنان زیرکانه، چنان هوشمندانه سر جای‌شان گذاشتم که چشم هیچ بنی بشری، حتی چشم پیرمرد نمی‌توانست ایرادی در کارشان پیدا کند. چیزی برای شستن در کار نبود، نه لکه‌ای به جا مانده بود، نه قطرۀ خونی. تشت را برای همین استفاده کرده بودم. کارم که تمام شد ساعت چهار بود. هوا همچنان مثل نیمه‌های شب تاریک بود. همان موقع بود که...
از نمایش‌نامۀ «قتل به روایت پو»
نمایش‌نامه؛ اقتباسی از داستان‌های ادگار آلن‌پو
نوشتهٔ جفری هچر
ترجمهٔ کاوه بلوری
از مجموعۀ جهان نمایش
یکی از روانکاوان لبنانی از جوانی بیست‌وپنج ساله حکایت میکرد که روزی به دفتر مشاورۀ او رفته‌بود و از سردردی شدید و لاینقطع شکایت داشت. ذکر داستان این جوان خالی از فایده نیست. درزمان جنگ درلبنان جزء سربازان غیردولتی بوده‌است. روزی باو دستور میدهند تا خیابانی را تحت کنترل گرفته اجازه ندهد احدی از آن عبور کند. دستور صراحت دارد که هرگونه تلاشی را برای عبور از آن بضرب گلوله خنثی کند. اندکی بعد زنی با کودکی ظاهر میشود و آهنگ عبور از خیابان میکند. جوان در دو نوبت به او هشدار میدهد و در نوبت سوّم آنها را هدف قرار داده از پای درمی‌آورد. جوان بخاطر می‌آورد که مادر کودک درست لحظه‌ای قبل از شلیک گلوله سر خود را برگردانیده نگاهی نافذ باو افکنده‌بود، نگاهی که از آن پس او را ترک نکرده موجب عذاب دائمیش شده‌است.
درهرنگاه چهره‌ای لایتناهی وجوددارد، چهره‌ای که همچون نفس آدمی نمیتوان به لفظ یا کلامی واحد خلاصه کرد. زیرا تعدّد و تکاثفی است نامحدود از نسبت فرد انسانی با عالم‌وآدم. چهره نزد آدمیان یادبودی است از عهدی دیرینه با غیر، غیری که برای نخستین‌بار ما را پذیرای این عالم شده‌است.
مبانی روان‌کاوی فروید - لَکان
کرامت مُوَلّلی
درهرنگاه چهره‌ای لایتناهی وجوددارد، چهره‌ای که همچون نفس آدمی نمیتوان به لفظ یا کلامی واحد خلاصه کرد. زیرا تعدّد و تکاثفی است نامحدود از نسبت فرد انسانی با عالم‌وآدم. چهره نزد آدمیان یادبودی است از عهدی دیرینه با غیر، غیری که برای نخستین‌بار ما را پذیرای این عالم شده‌است.
مبانی روان‌کاوی فروید - لَکان
کرامت مُوَلّلی
اگر (و این شرط بزرگی است) قرار نیست که مرگ فقط خصیصه‌ای از یک واقعیت جسمانی باشد، پس فناپذیری چیزی است که باید در آن معنایی پیدا کرد. در قاموس هستی و زمان، مرگ چیزی است که باید آن را آزادانه و در تصمیمی قاطعانه فراافکنی کرد. پذیرش همه‌جابودگیِ تناهی فقط در این امر بیان نمی‌یابد که انسان‌ها فناپذیر هستند، بلکه در این نیز که باید فناپذیر بشوند ــ (بشو آنچه هستی!). برای هایدگرِ نخستین، مرگ چیزی است که باید بدان دست یافت، مرگ امکان بنیادینی است که به ما اجازه میدهد تمامیت هستی و در نتیجه، اصالت را درک کنیم ــ همان امکان ناممکن. انسان مرگ است در فرآيندِ شدن.
از کتاب «خیلی کم، تقریباً هیچ»
مرگ، فلسفه، ادبیات
سایمون کریچلی
ترجمه‌ی لیلا کوچک‌منش
نقاشی: زندگی و مرگ، اثر گوستاو کلیمت، ۱۹۱۰
اگر (و این شرط بزرگی است) قرار نیست که مرگ فقط خصیصه‌ای از یک واقعیت جسمانی باشد، پس فناپذیری چیزی است که باید در آن معنایی پیدا کرد. در قاموس هستی و زمان، مرگ چیزی است که باید آن را آزادانه و در تصمیمی قاطعانه فراافکنی کرد. پذیرش همه‌جابودگیِ تناهی فقط در این امر بیان نمی‌یابد که انسان‌ها فناپذیر هستند، بلکه در این نیز که باید فناپذیر بشوند ــ (بشو آنچه هستی!). برای هایدگرِ نخستین، مرگ چیزی است که باید بدان دست یافت، مرگ امکان بنیادینی است که به ما اجازه میدهد تمامیت هستی و در نتیجه، اصالت را درک کنیم ــ همان امکان ناممکن. انسان مرگ است در فرآيندِ شدن.
از کتاب «خیلی کم، تقریباً هیچ»
مرگ، فلسفه، ادبیات
سایمون کریچلی
ترجمه‌ی لیلا کوچک‌منش
نقاشی: زندگی و مرگ، اثر گوستاو کلیمت، ۱۹۱۰
به زعم جانسون، جولین مرتد یکی از بدذات‌ترین دشمنان مسیحیت در طول تاریخ بود: دوشادوش «هرود شکنجه‌گر»، «یهودای خائن»، «پیلاتوس مسیح‌کش» و نیز «یهودیانِ خداستیز». خوشبختانه مسیحیانِ نخستین «با دعا کارش را ساختند» و حالا او در جهنم «سنگین‌ترین عذاب‌ها را می‌کشد.» او سالوسی قهار و مرتدی مخوف بود. مسیحیان او را نه یولیانوس که ایدولیانوس می‌خواندند، و نیز «گاوکش» به سبب علاقۀ وافرش به قربانی دادن. عطشش به پیشگویی سیری‌ناپذیر بود و سخت کفرآمیز: چه کفری بدتر از جسارتِ مداخله و سرکشی در کار خدا و آنچه قرار است در جهانِ متعلق به او رخ دهد؟ و هرچند ممکن است خود جولین شخصاً دستور آزار و شکنجۀ مسیحیان را نداده باشد، اما دستان پیشینیان، پیروان و همقطارانش چنان به خون آلوده است که به صد آتش هم پاک‌شدنی نیست.
از کتابِ «الیزابت فینچ»؛ نوشتۀ جولین بارنز؛ ترجمۀ محمدرضا ترک‌تتاری
نامزد هفتمین دورۀ جایزۀ ابوالحسن نجفی، سال ۱۴۰۲
به زعم جانسون، جولین مرتد یکی از بدذات‌ترین دشمنان مسیحیت در طول تاریخ بود: دوشادوش «هرود شکنجه‌گر»، «یهودای خائن»، «پیلاتوس مسیح‌کش» و نیز «یهودیانِ خداستیز». خوشبختانه مسیحیانِ نخستین «با دعا کارش را ساختند» و حالا او در جهنم «سنگین‌ترین عذاب‌ها را می‌کشد.» او سالوسی قهار و مرتدی مخوف بود. مسیحیان او را نه یولیانوس که ایدولیانوس می‌خواندند، و نیز «گاوکش» به سبب علاقۀ وافرش به قربانی دادن. عطشش به پیشگویی سیری‌ناپذیر بود و سخت کفرآمیز: چه کفری بدتر از جسارتِ مداخله و سرکشی در کار خدا و آنچه قرار است در جهانِ متعلق به او رخ دهد؟ و هرچند ممکن است خود جولین شخصاً دستور آزار و شکنجۀ مسیحیان را نداده باشد، اما دستان پیشینیان، پیروان و همقطارانش چنان به خون آلوده است که به صد آتش هم پاک‌شدنی نیست.
از کتابِ «الیزابت فینچ»؛ نوشتۀ جولین بارنز؛ ترجمۀ محمدرضا ترک‌تتاری
نامزد هفتمین دورۀ جایزۀ ابوالحسن نجفی، سال ۱۴۰۲
مرد لبخند آن زن را به یاد آورد، چشم‌هایش را، صدایش را، سکوتش را، انگار او را برای همیشه از دست داده بود. سال‌های سال می‌گذشت و او همیشه به لبخند او بی‌اعتماد می‌ماند، به نگاهش شک میکرد: هیچ‌وقت حرف‌هایش را باور نمی‌کرد، هرگز نمی‌توانست به سکوتش اطمینان داشته باشد. آن زن دیگر موهبتی در خود نداشت... موهبتی در خود نداشت! چه بود آن زن؟ که بود؟... سال‌های سال می‌گذشت؛ خاطرۀ این لحظه محو و کهنه می‌شد... و آن زن در آرامش مادی یک زندگی بی‌خدشه با او شریک می‌شد. آن زن هیچ عشق و اعتقادی به هیچ‌کس نداشت. اینکه آدم فکرش را، باورش را به او بدهد به این می‌مانست که اعترافاتت را در گوش آن سوی لبۀ جهان نجوا کنی. هیچ‌چیز از آنجا برنمی‌گشت... نه حتی انعکاس صدای خودت.
غم این فکر باعث شد وجدان هم در دل آن مرد متولد شود؛ وجدان نه به معنای ترس از سرزنش‌شدن که به‌تدریج در دل آدمی ایجاد میشود و به‌تدریج هم در میان حقایق پیچیدۀ زندگی از میان می‌رود، وجدان به معنای یک آگاهی الهی که تمام‌و‌کمال، مسلح و قدرتمند از اعماق قلبی خسته بیرون می‌جهد تا به مصاف دنائت نهانی انگیزه‌ها بشتابد. جرقه‌ای در ذهن مرد ایجاد شد که می‌گفت اخلاقیات آدم را خوشبخت نمی‌کند. فهمیدن این حقیقت وحشتناک بود. مرد یک‌دفعه دید که هیچ‌کدام از چیزهایی که می‌شناخته هرگز کمترین اهمیتی نداشته‌اند. کارهایی که مردها و زن‌ها می‌کنند، موفقیت، شرمساری، شکوه، شکست... هیچ کدام‌شان اهمیت نداشت. مسئله بر سر کم یا زیاد بودن این درد، فلان لذت، یا بهمان غم نبود... مسئلۀ اصلی حقیقت یا دروغ بودن چیزها بود... موضوع مرگ و زندگی بود.
از کتابِ «قصه‌های آشوب»؛ مجموعه داستان؛ نوشتۀ جوزف کنراد؛ ترجمۀ نیما حضرتی
نامزد هفتمین دورۀ جایزۀ ابوالحسن نجفی، سال ۱۴۰۲
مرد لبخند آن زن را به یاد آورد، چشم‌هایش را، صدایش را، سکوتش را، انگار او را برای همیشه از دست داده بود. سال‌های سال می‌گذشت و او همیشه به لبخند او بی‌اعتماد می‌ماند، به نگاهش شک میکرد: هیچ‌وقت حرف‌هایش را باور نمی‌کرد، هرگز نمی‌توانست به سکوتش اطمینان داشته باشد. آن زن دیگر موهبتی در خود نداشت... موهبتی در خود نداشت! چه بود آن زن؟ که بود؟... سال‌های سال می‌گذشت؛ خاطرۀ این لحظه محو و کهنه می‌شد... و آن زن در آرامش مادی یک زندگی بی‌خدشه با او شریک می‌شد. آن زن هیچ عشق و اعتقادی به هیچ‌کس نداشت. اینکه آدم فکرش را، باورش را به او بدهد به این می‌مانست که اعترافاتت را در گوش آن سوی لبۀ جهان نجوا کنی. هیچ‌چیز از آنجا برنمی‌گشت... نه حتی انعکاس صدای خودت.
غم این فکر باعث شد وجدان هم در دل آن مرد متولد شود؛ وجدان نه به معنای ترس از سرزنش‌شدن که به‌تدریج در دل آدمی ایجاد میشود و به‌تدریج هم در میان حقایق پیچیدۀ زندگی از میان می‌رود، وجدان به معنای یک آگاهی الهی که تمام‌و‌کمال، مسلح و قدرتمند از اعماق قلبی خسته بیرون می‌جهد تا به مصاف دنائت نهانی انگیزه‌ها بشتابد. جرقه‌ای در ذهن مرد ایجاد شد که می‌گفت اخلاقیات آدم را خوشبخت نمی‌کند. فهمیدن این حقیقت وحشتناک بود. مرد یک‌دفعه دید که هیچ‌کدام از چیزهایی که می‌شناخته هرگز کمترین اهمیتی نداشته‌اند. کارهایی که مردها و زن‌ها می‌کنند، موفقیت، شرمساری، شکوه، شکست... هیچ کدام‌شان اهمیت نداشت. مسئله بر سر کم یا زیاد بودن این درد، فلان لذت، یا بهمان غم نبود... مسئلۀ اصلی حقیقت یا دروغ بودن چیزها بود... موضوع مرگ و زندگی بود.
از کتابِ «قصه‌های آشوب»؛ مجموعه داستان؛ نوشتۀ جوزف کنراد؛ ترجمۀ نیما حضرتی
نامزد هفتمین دورۀ جایزۀ ابوالحسن نجفی، سال ۱۴۰۲
منتشر شد
«شیوه‌نامه‌ی ترجمه‌ی قرآن کریم»
محمدعلی کوشا
رسالتِ این اثرْ ارائه‌ی راهکاری کوتاه و مفید در فنِّ ترجمه‌ی قرآن برای همه‌ی مترجمان به‌ویژه حوزویان و دانشگاهیانی است که در مقام ترجمه‌ی این بزرگ‌کتاب آسمانی هستند. در اهمیّت ترجمه‌ی قرآن کریم همین بس که جز از طریق ترجمه نمیتوان بیشتر مردمان این کره‌ی خاکی را که به زبان غیرعربی سخن می‌گویند و می‌نویسند از حقایق آن آگاه کرد. از این رو ترجمه‌ی قرآن به دیگر زبان‌ها ــ به‌ویژه زبان فارسی که نخستین زبانی است که قرآن به آن ترجمه شد ــ امری لازم و ضروری است...
در این شیوه‌نامه به اساسی‌ترین نکاتی که مترجم قرآن باید آنها را به کار بندد، اشاره شده و همچنین به رعایت قواعدی مانند «قاعده‌ی تضمین» و «احتباک» که مغفول بسیاری از مترجمان بوده توجّه بیشتری شده است. در این کتاب از مباحث دیگری همچون ترکیبات نحوی، واژگان مترادف، استعمال لفظ در بیش از یک معنا، معادل‌یابی کلمات، توجّه به ساختار زبان فارسی، لغزشگاه‌های مترجمان قرآن و نیز از منابع لغوی و تفسیری برای ترجمه‌ی قرآن سخن به میان آمده است.
منتشر شد
«شیوه‌نامه‌ی ترجمه‌ی قرآن کریم»
محمدعلی کوشا
رسالتِ این اثرْ ارائه‌ی راهکاری کوتاه و مفید در فنِّ ترجمه‌ی قرآن برای همه‌ی مترجمان به‌ویژه حوزویان و دانشگاهیانی است که در مقام ترجمه‌ی این بزرگ‌کتاب آسمانی هستند. در اهمیّت ترجمه‌ی قرآن کریم همین بس که جز از طریق ترجمه نمیتوان بیشتر مردمان این کره‌ی خاکی را که به زبان غیرعربی سخن می‌گویند و می‌نویسند از حقایق آن آگاه کرد. از این رو ترجمه‌ی قرآن به دیگر زبان‌ها ــ به‌ویژه زبان فارسی که نخستین زبانی است که قرآن به آن ترجمه شد ــ امری لازم و ضروری است...
در این شیوه‌نامه به اساسی‌ترین نکاتی که مترجم قرآن باید آنها را به کار بندد، اشاره شده و همچنین به رعایت قواعدی مانند «قاعده‌ی تضمین» و «احتباک» که مغفول بسیاری از مترجمان بوده توجّه بیشتری شده است. در این کتاب از مباحث دیگری همچون ترکیبات نحوی، واژگان مترادف، استعمال لفظ در بیش از یک معنا، معادل‌یابی کلمات، توجّه به ساختار زبان فارسی، لغزشگاه‌های مترجمان قرآن و نیز از منابع لغوی و تفسیری برای ترجمه‌ی قرآن سخن به میان آمده است.
منتشر شد
«هنر داستانی در قرآن کریم»
محمد احمد خلف‌الله
ترجمه‌ی محسن آرمین
مقصود قرآن از حکایت ماجرای اقوام گذشته بیان تاریخ از آن حیث که تاریخ است نبوده، بلکه برعکس، قرآن در قصه‌های خود عناصر زمان و مکان را که سازنده‌ی تاریخ‌اند مبهم گذاشته است. از اینجا بر من روشن شد که مفسران با پرداختن به عناصر مذکور که اساساً مورد توجه قرآن نبوده، کاملاً مسئله را وارونه کرده و از مقاصد حقیقی قصه‌ی قرآنی غفلت ورزیده‌اند. اگر آنان ذهن خود را به این مقاصد حق معطوف می‌کردند، خویشتن را از دردسر بزرگی رها ساخته و جنبه‌های دینی و اجتماعی داستان قرآنی را آن‌چنان که افکار و احساسات را برانگیزد و عقل‌ها و دل‌ها را مجذوب خود سازد، آشکار می‌کردند. به این ترتیب دین و آموزه‌های آن را استوار و محکم می‌ساختند و در مسیر هدایت قرآن گام برمی‌داشتند.
(از صفحه‌ی ۸۹ کتاب)
منتشر شد
«هنر داستانی در قرآن کریم»
محمد احمد خلف‌الله
ترجمه‌ی محسن آرمین
مقصود قرآن از حکایت ماجرای اقوام گذشته بیان تاریخ از آن حیث که تاریخ است نبوده، بلکه برعکس، قرآن در قصه‌های خود عناصر زمان و مکان را که سازنده‌ی تاریخ‌اند مبهم گذاشته است. از اینجا بر من روشن شد که مفسران با پرداختن به عناصر مذکور که اساساً مورد توجه قرآن نبوده، کاملاً مسئله را وارونه کرده و از مقاصد حقیقی قصه‌ی قرآنی غفلت ورزیده‌اند. اگر آنان ذهن خود را به این مقاصد حق معطوف می‌کردند، خویشتن را از دردسر بزرگی رها ساخته و جنبه‌های دینی و اجتماعی داستان قرآنی را آن‌چنان که افکار و احساسات را برانگیزد و عقل‌ها و دل‌ها را مجذوب خود سازد، آشکار می‌کردند. به این ترتیب دین و آموزه‌های آن را استوار و محکم می‌ساختند و در مسیر هدایت قرآن گام برمی‌داشتند.
(از صفحه‌ی ۸۹ کتاب)
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
سایمون کریچلی دربارۀ آغازگاه فلسفه
برخی‌ها در عصر باستان یا مردمان و متفکران قرون وسطی که نگاه خاصی [نسبت به خود و جهان داشتند] به خدا معتقد بودند؛ خدایی که برای آنان شالودۀ معنا در این جهان بود. با ورود ما به جهان مُدرن این نگاه محو شده و دود میشود و هوا می‌رود. در نتیجه، ما می‌مانیم و ناامیدی. بنابراین، از این منظر، فلسفه با تجربۀ حیرت آغاز نمی‌شود که ارسطو در صحبت از فلسفۀ پیشاسقراطیان یا همان متفکران فیزیولوژیکِ پیش از خودش از آن سخن به میان می‌آورد. به همین قرار، فلسفه با تجربۀ لذت شروع نمی‌شود که از منظر اسپینوزا آغازگاه فلسفه است. فلسفه با تجربۀ ناامیدی، با تجربۀ نوعی فقدان و حس ناکامی و شکست آغاز میشود. اما فلسفه اینجا خاتمه پیدا نمی‌کند بلکه ما با همین «حس ناامیدی» شروع می‌کنیم و این حس راه بر پرسشی می‌گشاید دال بر اینکه «معنای زندگی چه می‌تواند باشد؟»
ترجمه و تنظیم: نشر نی
سایمون کریچلی دربارۀ آغازگاه فلسفه
برخی‌ها در عصر باستان یا مردمان و متفکران قرون وسطی که نگاه خاصی [نسبت به خود و جهان داشتند] به خدا معتقد بودند؛ خدایی که برای آنان شالودۀ معنا در این جهان بود. با ورود ما به جهان مُدرن این نگاه محو شده و دود میشود و هوا می‌رود. در نتیجه، ما می‌مانیم و ناامیدی. بنابراین، از این منظر، فلسفه با تجربۀ حیرت آغاز نمی‌شود که ارسطو در صحبت از فلسفۀ پیشاسقراطیان یا همان متفکران فیزیولوژیکِ پیش از خودش از آن سخن به میان می‌آورد. به همین قرار، فلسفه با تجربۀ لذت شروع نمی‌شود که از منظر اسپینوزا آغازگاه فلسفه است. فلسفه با تجربۀ ناامیدی، با تجربۀ نوعی فقدان و حس ناکامی و شکست آغاز میشود. اما فلسفه اینجا خاتمه پیدا نمی‌کند بلکه ما با همین «حس ناامیدی» شروع می‌کنیم و این حس راه بر پرسشی می‌گشاید دال بر اینکه «معنای زندگی چه می‌تواند باشد؟»
ترجمه و تنظیم: نشر نی
منتشر شد
«مسئله شرق»
قدرت‌های بزرگ و فروپاشی امپراتوری عثمانی
ای. ال. مک‌فی
ترجمه‌ی زهره هدایتی بیدهندی
از مجموعه‌ی کارگاه تاریخ
از شکست در نبرد با روسیه (۱۷۷۴-۱۷۶۸) تا ناکامی در جنگ جهانی اول که نهایتاً به فروپاشی امپراتوری عثمانی، انعقاد عهدنامه‌ی لوزان (۱۹۲۳) و تأسیس جمهوری ترکیه منتهی شد، مسئله‌ی شرق همواره در کانون روابط این امپراتوری با قدرت‌های بزرگ اروپایی و همچنین اقوام و ملت‌هایی قرار داشت که برای دستیابی به استقلال سر به شورش برمی‌داشتند. هر گوشه از سرزمین‌های تحت سلطه‌ی امپراتوری عثمانی که قدم در راه جداسری برمی‌داشت، در پی آن قدرت‌های بزرگ اروپایی از این آب گل‌آلود ماهی می‌گرفتند و توان نظامی و سیاسی خود را وسیله‌ی گسترش دامنه‌ی نفوذ قرار می‌دادند. در تمام وقایعی نظیر ظهور جنبش استقلال یونان، شورش محمدعلی در مصر، جنگ کریمه و قیام اسلاوها در بالکان، عثمانی همواره تا آستانه‌ی سقوط پیش می‌رفت و تنها با اتکا به مداخله‌ی قدرت‌هایی کمر راست میکرد که در رقابت با یکدیگر و برای حفظ توازن قوا بقای حیات «باب عالی» را مرجح می‌دانستند.
▫️بخشی از کتاب
منتشر شد
«مسئله شرق»
قدرت‌های بزرگ و فروپاشی امپراتوری عثمانی
ای. ال. مک‌فی
ترجمه‌ی زهره هدایتی بیدهندی
از مجموعه‌ی کارگاه تاریخ
از شکست در نبرد با روسیه (۱۷۷۴-۱۷۶۸) تا ناکامی در جنگ جهانی اول که نهایتاً به فروپاشی امپراتوری عثمانی، انعقاد عهدنامه‌ی لوزان (۱۹۲۳) و تأسیس جمهوری ترکیه منتهی شد، مسئله‌ی شرق همواره در کانون روابط این امپراتوری با قدرت‌های بزرگ اروپایی و همچنین اقوام و ملت‌هایی قرار داشت که برای دستیابی به استقلال سر به شورش برمی‌داشتند. هر گوشه از سرزمین‌های تحت سلطه‌ی امپراتوری عثمانی که قدم در راه جداسری برمی‌داشت، در پی آن قدرت‌های بزرگ اروپایی از این آب گل‌آلود ماهی می‌گرفتند و توان نظامی و سیاسی خود را وسیله‌ی گسترش دامنه‌ی نفوذ قرار می‌دادند. در تمام وقایعی نظیر ظهور جنبش استقلال یونان، شورش محمدعلی در مصر، جنگ کریمه و قیام اسلاوها در بالکان، عثمانی همواره تا آستانه‌ی سقوط پیش می‌رفت و تنها با اتکا به مداخله‌ی قدرت‌هایی کمر راست میکرد که در رقابت با یکدیگر و برای حفظ توازن قوا بقای حیات «باب عالی» را مرجح می‌دانستند.
▫️بخشی از کتاب
در قرن بیستم بریتانیا در‌گیر منازعات نظامی متعددی بود که نمیتوان بر تمامی آنها نام جنگ نهاد. بر اساس اسناد و منابع بریتانیایی، بسیاری از آنها زدوخورد‌های کوچکی محسوب می‌شد که غالباً بر سر اراضی تحت سلطۀ بریتانیا در سرزمین‌های دور درمی‌گرفت. چه‌بسا بازتاب چنین منازعاتی بر زندگی اشخاص و جوامع کوچک وخیم و ناگوار بوده باشد، اما اثرات آنها بر جامعۀ بریتانیا، به‌طور کلی و اغلب، ناچیز بوده است. در کتاب حاضر به بررسی اثرات تنها سه منازعه پرداخته شده که می‌توان از آنها به «جنگ» یاد کرد: جنگ دوم بوئرها (۱۸۹۹- ۱۹۰۲)، جنگ جهانی اول (۱۹۱۴-۱۹۱۸) و جنگ جهانی دوم (۱۹۳۹-۱۹۴۵).
جنگ‌های ۱۹۱۴-۱۹۱۸ و ۱۹۳۹-۱۹۴۵ منجر به تغییرات قابل‌ملاحظه‌ای در نظام اقتصاد سیاسی بریتانیا گشت. بخش اعظم این کتاب به تغییرات سیاسی، اجتماعی و اقتصادیِ حاصل از جنگ، ابعاد، ماهیت و میزان ماندگاریِ تغییرات و همچنین اختلاف‌نظر تاریخ‌شناسان دربارۀ اهمیت این تغییرات و ارتباط آنها با جنگ اختصاص یافته است.
«جنگ و جامعه در بریتانیا (۱۸۹۹-۱۹۴۸)»
رکس پوپ
ترجمۀ فروزان صلواتیان
از مجموعۀ کارگاه تاریخ
جنگ‌های ۱۹۱۴-۱۹۱۸ و ۱۹۳۹-۱۹۴۵ منجر به تغییرات قابل‌ملاحظه‌ای در نظام اقتصاد سیاسی بریتانیا گشت. بخش اعظم این کتاب به تغییرات سیاسی، اجتماعی و اقتصادیِ حاصل از جنگ، ابعاد، ماهیت و میزان ماندگاریِ تغییرات و همچنین اختلاف‌نظر تاریخ‌شناسان دربارۀ اهمیت این تغییرات و ارتباط آنها با جنگ اختصاص یافته است.
«جنگ و جامعه در بریتانیا (۱۸۹۹-۱۹۴۸)»
رکس پوپ
ترجمۀ فروزان صلواتیان
از مجموعۀ کارگاه تاریخ
شاهان قاجار خود را نمایندگان خداوند بر روی زمین قلمداد می‌کردند اما رهبران بزرگ مذهبی آنها را غاصبان حاکمیت خداوندی می‌دانستند؛ حاکمانی که به تخت و تاج خود قداست داده بودند ولی ابزاری برای اجرای تصمیمات نداشتند و از جنبه‌ی سیاسی ناتوان بودند.
قاجاریانِ بدون امنیت و توان نظامی و ثبات اداری و با مشروعیت ایدئولوژیکی ناچیز، فقط با توسل به دو نوع سیاست مکمّل، در قدرت باقی ماندند: عقب‌نشینی هنگام رویارویی با مخالفان خطرناک؛ و مهم‌تر از این، دستکاری و تحریک اختلافات گروهی در جامعه‌ای چندپاره و متفرّق. پس آنان نه با توسل به زور و نه با علم اداره و حکومت، بلکه با استفاده از عقب‌نشینی‌های محتاطانه و تحریک و دستکاری اختلافات موجود در شبکه‌ی پیچیده‌ای از رقابت‌های گروهی، حکومت کردند. سیاست عقب‌نشینی هنگامی به کار گرفته می‌شد که مخالفتی جدی شکل می‌گرفت. هنگامی که وضع محصولات کشاورزی خوب نبود، دولت از احتمال وقوع شورش‌های شهری به وحشت می‌افتاد. ادوارد ایستویک، دیپلمات انگلیسی، به چشم خود می‌بیند که چگونه جمعیتی خشمگین در تهران، نانوایی‌ها را غارت کردند، «برای کشتن» امام جمعه‌ی سرشناس شهر «ازدحام کردند»، جسد کلانتر شهر را در خیابان‌ها کشیدند و با شکستن مقاومت نگهبانان مسلح به ارگ سلطنتی هجوم بردند. سپس «ناصرالدین شاه دستور داد که قیمت نان فوراً پایین آورده شود و بدین‌ترتیب تهران را از یک انقلاب قریب‌الوقوع نجات داد.» یک مقام ایرانی در خاطرات خود می‌نویسد که ناصرالدین شاه چند سال بعد و به هنگام منصوب‌کردن پسر موردعلاقه‌اش به‌عنوان حاکم تهران، به او گوشزد میکند که شخصاً مسئول افزایش قیمت مواد غذایی خواهد بود: «تو بر بالای چوبه‌ی دار خواهی رفت تا مردم ببیند که من آماده‌ام پسرم را در راه منافع عمومی فدا کنم.» بنابراین دخالت شاهان قاجار در اقتصاد بازار، به‌ویژه از طریق کنترل قیمت و انبارهای غلّه، نه نمایان‌گر قدرتمندی مستبدانه‌ی آنها، بلکه نتیجه‌ی مستقیم ضعف آنان در مقابله با آشوب‌های عمومی بود.
از کتابِ «ایران بین دو انقلاب»؛ یرواند آبراهامیان؛ ترجمه‌ی احمد گل‌محمدی و محمدابراهیم فتاحی
شاهان قاجار خود را نمایندگان خداوند بر روی زمین قلمداد می‌کردند اما رهبران بزرگ مذهبی آنها را غاصبان حاکمیت خداوندی می‌دانستند؛ حاکمانی که به تخت و تاج خود قداست داده بودند ولی ابزاری برای اجرای تصمیمات نداشتند و از جنبه‌ی سیاسی ناتوان بودند.
قاجاریانِ بدون امنیت و توان نظامی و ثبات اداری و با مشروعیت ایدئولوژیکی ناچیز، فقط با توسل به دو نوع سیاست مکمّل، در قدرت باقی ماندند: عقب‌نشینی هنگام رویارویی با مخالفان خطرناک؛ و مهم‌تر از این، دستکاری و تحریک اختلافات گروهی در جامعه‌ای چندپاره و متفرّق. پس آنان نه با توسل به زور و نه با علم اداره و حکومت، بلکه با استفاده از عقب‌نشینی‌های محتاطانه و تحریک و دستکاری اختلافات موجود در شبکه‌ی پیچیده‌ای از رقابت‌های گروهی، حکومت کردند. سیاست عقب‌نشینی هنگامی به کار گرفته می‌شد که مخالفتی جدی شکل می‌گرفت. هنگامی که وضع محصولات کشاورزی خوب نبود، دولت از احتمال وقوع شورش‌های شهری به وحشت می‌افتاد. ادوارد ایستویک، دیپلمات انگلیسی، به چشم خود می‌بیند که چگونه جمعیتی خشمگین در تهران، نانوایی‌ها را غارت کردند، «برای کشتن» امام جمعه‌ی سرشناس شهر «ازدحام کردند»، جسد کلانتر شهر را در خیابان‌ها کشیدند و با شکستن مقاومت نگهبانان مسلح به ارگ سلطنتی هجوم بردند. سپس «ناصرالدین شاه دستور داد که قیمت نان فوراً پایین آورده شود و بدین‌ترتیب تهران را از یک انقلاب قریب‌الوقوع نجات داد.» یک مقام ایرانی در خاطرات خود می‌نویسد که ناصرالدین شاه چند سال بعد و به هنگام منصوب‌کردن پسر موردعلاقه‌اش به‌عنوان حاکم تهران، به او گوشزد میکند که شخصاً مسئول افزایش قیمت مواد غذایی خواهد بود: «تو بر بالای چوبه‌ی دار خواهی رفت تا مردم ببیند که من آماده‌ام پسرم را در راه منافع عمومی فدا کنم.» بنابراین دخالت شاهان قاجار در اقتصاد بازار، به‌ویژه از طریق کنترل قیمت و انبارهای غلّه، نه نمایان‌گر قدرتمندی مستبدانه‌ی آنها، بلکه نتیجه‌ی مستقیم ضعف آنان در مقابله با آشوب‌های عمومی بود.
از کتابِ «ایران بین دو انقلاب»؛ یرواند آبراهامیان؛ ترجمه‌ی احمد گل‌محمدی و محمدابراهیم فتاحی
❤1
هنگامی‌که یک دانشمند شناخت‌شناس از «پایان انسان» به‌عنوان امری بسیار محتمل خبر داد، جا نداشت که همه فریاد برآورند. او با این گفته ادعا نمی‌کرد که زوال نوع بشر یا قریب‌الوقوع‌بودن توحش را، که زایل‌کننده‌ی ویژگی اوست، پیشگویی میکند. او از تحول فرهنگی نتایجی کاملاً منطقی می‌گیرد. همان‌گونه که اعلام «مرگ هنر» از سوی هگل به این معنا نبود که دیگر هنرمندی پیدا نخواهند شد بلکه می‌خواست بگوید هنر دیگر سرنوشتی که محصول نظریه‌ها باشد نخواهد داشت، به همان ترتیب اعلام «پایان انسان» از سوی فوکو نیز این معنا را نمی‌داد که انسان‌ها دیگر زندگانی سخت و تأثرآور خود را ادامه نخواهند داد بلکه تنها می‌خواست بگوید که آن عالم درونی، که با هیچ پدیده‌ی دیگری یکسان نیست، سرنوشتی شناخت‌شناسانه نخواهد داشت. فوکو به واقعیتی اشاره میکرد که با سهولت تمام قابل ملاحظه است: انسان همچون فاعل شناختِ متافیزیک دیگر از نظر شناخت‌شناسی، سنگواره‌ای بیش نیست؛ دیگر نشانی از او جز در گنجینه‌های دیرینه‌شناسی، که کتابخانه‌ها باشند، نگهداری نخواهد شد.
از کتابِ «انسان پاره‌پاره»
نیکلا گریمالدی
ترجمه‌ی عباس باقری
هنگامی‌که یک دانشمند شناخت‌شناس از «پایان انسان» به‌عنوان امری بسیار محتمل خبر داد، جا نداشت که همه فریاد برآورند. او با این گفته ادعا نمی‌کرد که زوال نوع بشر یا قریب‌الوقوع‌بودن توحش را، که زایل‌کننده‌ی ویژگی اوست، پیشگویی میکند. او از تحول فرهنگی نتایجی کاملاً منطقی می‌گیرد. همان‌گونه که اعلام «مرگ هنر» از سوی هگل به این معنا نبود که دیگر هنرمندی پیدا نخواهند شد بلکه می‌خواست بگوید هنر دیگر سرنوشتی که محصول نظریه‌ها باشد نخواهد داشت، به همان ترتیب اعلام «پایان انسان» از سوی فوکو نیز این معنا را نمی‌داد که انسان‌ها دیگر زندگانی سخت و تأثرآور خود را ادامه نخواهند داد بلکه تنها می‌خواست بگوید که آن عالم درونی، که با هیچ پدیده‌ی دیگری یکسان نیست، سرنوشتی شناخت‌شناسانه نخواهد داشت. فوکو به واقعیتی اشاره میکرد که با سهولت تمام قابل ملاحظه است: انسان همچون فاعل شناختِ متافیزیک دیگر از نظر شناخت‌شناسی، سنگواره‌ای بیش نیست؛ دیگر نشانی از او جز در گنجینه‌های دیرینه‌شناسی، که کتابخانه‌ها باشند، نگهداری نخواهد شد.
از کتابِ «انسان پاره‌پاره»
نیکلا گریمالدی
ترجمه‌ی عباس باقری
هنر فوتوريست بسيار متنوع و آزمون‌گرانه بود. فوتوريست‌ها در چگونگى بيان انديشه‌ها و هيجان‌هاى خود از طريق آثار هنرى وحدت نظر نداشتند، و شايد هرگز نتوانستند به هنرى دست يابند كه فراخور سخن‌هاى پرلاف و گزاف آنها باشد. بوتچونى بدون شک بهترين هنرمند اين گروه، و نيز نظريه‌پرداز طراز نخست آن بود. تابلوى او به‌نام حالات روحى انسان‌ها هنگام وداع (۱۹۱۱) نقاشى ميانى يک سه‌لته است كه احساس‌هاى آدمهايى را به نقش مى‌كشد كه در يک ايستگاه قطار از يكديگر جدا مى‌شوند، برخى با قطار از آنجا دور مى‌شوند و برخى ديگر، راه خانه خود را در پيش مى‌گيرند. نقاشى سه‌لته در اينجا چيزى شبيه يک سناريوى تئاتر يا حتى اپرا را مجسم مى‌كند. واقعيات نامطبوع و انكارناپذير و سَيَلان عواطف در يک تصوير ذهنى، درهم‌آميخته شده‌اند، تصويرى كه آن‌قدر آگاهى‌دهنده است كه بتواند قابل فهم باشد و چنان گشوده است كه موشكافى همدلانه مخاطب را برمى‌انگيزد. لوكوموتيو بخار، شاهكار مهندسى دوره‌ی ويكتوريا، بر تابلو سلطه‌اى محسوس دارد. شكلهاى مربوط به آن به‌شيوه‌اى تقريباً كوبيستى در سراسر تابلو پراكنده‌اند؛ شماره با اندازه طبيعى و چشمگير آن [۳۴۹۶] حروف و اعداد مندرج در كارهاى پيكاسو و براک را تداعى مى‌كند. خطوط و رنگسايه‌هاى سمت راست لوكوموتيو نشان از واگن‌هاى قطار دارند؛ در سمت چپ لوكوموتيو، خطوطى بازنماى دكل‌هاى برق و نيز القاكننده‌ی منظره و نيرو هستند. خطوط پيچ در پيچى كه خفيف كشيده شده‌اند، بازنماى بخارى‌اند كه از زير موتور بيرون مى‌آيد، ولى در عين حال احساسات زوج‌هاى هم‌آغوش را القا مى‌كنند، كه گويى در عالم رؤيا از خود بيخود شده‌اند. آدمها كه به‌سادگى قابل تشخيص نيستند نيز نشان از كوبيسم دارند، ولى مشاهده مى‌كنيم كه بوتچونى براى نماياندن آنها، به‌جاى استفاده از خطوط راست، از فرم‌هاى انحنادار و صدف‌گونه استفاده مى‌كند. از ديدگاه مدرنيسمِ جسورى كه بيانيه‌هاى فوتوريستى انتظارش را در ذهن ما به‌وجود مى‌آورد، بوتچونى هم ارضاكننده است و هم فرارونده از آن. لوكوموتيو مصداق و نماد قدرت ماشينى است.
در تابلوى وداع، احساس و عاطفه در قدرت ماشين با هم تلاقى مى‌كنند. مجموعه سه تابلو روايتى از يك رخداد عادى و آشناى زندگى آدمى است كه در يك فضاى نسبتاً جديد صورت مى‌گيرد، ولى با ظرافت و حتى نرمشى بسيار بيشتر از آنچه از كلمات پرخاشگرانه بيانيه‌هاى فوتوريست‌ها انتظار مى‌رود، باز گفته مى‌شود.
از کتابِ «هنر مدرن»
نوربرت لینتن
ترجمه‌ی علی رامین
در تابلوى وداع، احساس و عاطفه در قدرت ماشين با هم تلاقى مى‌كنند. مجموعه سه تابلو روايتى از يك رخداد عادى و آشناى زندگى آدمى است كه در يك فضاى نسبتاً جديد صورت مى‌گيرد، ولى با ظرافت و حتى نرمشى بسيار بيشتر از آنچه از كلمات پرخاشگرانه بيانيه‌هاى فوتوريست‌ها انتظار مى‌رود، باز گفته مى‌شود.
از کتابِ «هنر مدرن»
نوربرت لینتن
ترجمه‌ی علی رامین