تاریخ روایی ایران
1.57K subscribers
618 photos
69 videos
14 files
531 links
🍃
بازنگری در تاریخ قلمرو میانی

بررسی بازه زمانی پیش از عصر آهن،
و نقد عنوان مرسوم «پیش از تاریخ».

در حال تبدیل به اندیشکده (مرکز ملی مطالعات تاریخی)

تماس با مدير:
@mehrdad_1166
Download Telegram
🍃
دانش ژنتیک،
کابوس باورمندان به نظریۀ کوچ آریاها

مهرداد ایران‌مهر
دیرگاهی پایه‌های بر روی آب بنا شدۀ فرضیه‌ای موهوم، موسوم به «کوچ آریاها به ایران»، آشکارا به لرزه افتاده است.
در این میان، «منطق تاریخی» بزرگترین سهم را در به چالش کشیدن این نظریۀ غربی-استعماری بر دوش دارد. اما هر چه می‌گذرد، دانش‌های نوین بشری نیز به یاری آمده و رفته‌رفته ذهن‌ها از بند این فرضیۀ اثبات‌نشده و خیالی رها می‌شود.
ژنتیک، یکی از این دانش‌هاست.

«ژنتیک» دانشی صفر و یک است. بدین معنا که، برای مثال «شما یا فرزند پدر شناسنامه‌ای خود هستید و یا نیستید»؛ حالت سومی ندارد. یعنی شما نمی‌توانید کمی تا قسمتی فرزند ژنتیکی پدر خود باشید و اندکی هم نباشید. مثال دیگر اینکه، به فرض چنانچه گروه خونی شما «آ/مثبت» باشد، دیگر نمی‌تواند همزمان «ب/منفی» هم بوده و یا به مرور زمان تغییر یابد.

با این توضیحات، اکنون به بحث پیرامون فرضیۀ اثبات‌نشده و پرابهام «کوچ آریاها» می‌پردازیم.
نظریۀ متاخر کوچ آریایی، بر فرض گمراه‌کننده‌ای بنا شده است. بدینگونه که، در چارک نخست قرن بیستم میلادی برخی مستخدمین کشورهای استعمارگر، با مطالعۀ اسناد دوران استعمار شرق فرضیه‌ای را در این باره مطرح کردند. ارائه‌دهندگان مدعی‌اند «دلیل تغییر رنگ فرضی سفال از نخودی به خاکستری در برخی مناطق فلات ایران در بازۀ زمانی مورد نظر (هزاره دوم پیش از میلاد)، بی‌گمان بر اثر رخداد یک کوچ از سرزمین‌های شمالی بوده است!».

و اما، نخستین پرسش دربارۀ این کوچ سفالی اینست که، «پیروان آن چگونه کشف کرده‌اند کوچندگانِ فرضی دارای فناوری سفال خاکستری، حتما از شمال آمده‌اند!».
پاسخ ساده است، برداشت‌های خام و یکسویۀ کسانی چون «آرتور کریستن‌سن» از استوره‌های سرزمینی که خود متعلق به آن و تاریخش نبوده‌اند. کریستن‌سن بدون ارائه هر گونه سند و مدرکی، خود را لایق و شایستۀ اظهارنظر پیرامون این استوره‌ها دانسته و جغرافیای توصیف شده در فرگرد یکم وندیداد (سُغد، بَلخ و سرزمین‌های پیرامونی) را «سرزمین اولیۀ ایرانیانِ در حالِ مهاجرت» فرض نموده است...

#ژنتیک #کوچ #سفال #آریایی

@oldhistor
http://s6.picofile.com/file/8228498068/Range_of_Homo887.JPG

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1394/09/26/post-67
آیا موافق برگزاری گپ‌آوای (ویس‌چت) هفتگی در این تاربرگ هستید؟
Anonymous Poll
84%
بله
16%
خیر
🍃
فروپاشی ساسانیان از نگاهی دیگر
نقش مزدکیان در براندازی حکومت ساسانی
سورنا فیروزی

با روی کار آمدن «اردشیر» و کنار رفتن دولت «اردوان پنجم» پارتی، درونش (:ورود) اندیشۀ مذهبی به ساختار دیوانی ایران آغاز شد. اردوان، خود را «فرمانروای ایران» می‌خواند؛ اما اردشیر در کنار آن، خود را از تبار ایزدان نیز می‌دانست. در نگرش وی، همراستایی «دین» و «دولت» برای بر جای ماندن یک حاکمیت سیاسی به چشم می‌خورد.
«به خواست خدا دانستن» دستیابی به شماری از سرزمین‌های پیرامون شهر استخر، گویای موارد یاد شده است:
"خدا را ستایش می‌کنیم که ... کشور را منقاد ما کرد".
در این میان، از نقش «تنسر» وزیر دولت او و «ماهان (هامان)» موبد موبدان وی نیز نباید چشم پوشید. اما در کارنامۀ باورهای اردشیر، مواردی بر وجود ذهنیتی میهن‌پرستانه نیز به چشم می‌خورد. توجه به برخوردای جوانان کشور از آموزش و پرورش، استخدام جوانان تندرست در ارتش که باعث اشتغال آنان شده بود، پشتیبانی از نویسندگان، مبارزه با خویشاوندسالاری و رشوه‌گیری اداری، برپا ساختن سامانۀ گردآوری گزارش چگونگی زندگی کشاورزان و پرداخت کمک‌های بی‌بازگشت برای جلوگیری از رها شدن زمین‌ها از سوی آنان و خانه‌سازی برای بی‌خانگان از نمونه‌های اثبات‌کنندۀ وجود این نگرش در افق ذهن اردشیر است...

#ساسانیان #فیروزی #شاپور #مزدک

@oldhistor
https://s21.picofile.com/file/8443208834/IMG_20211103_012309_016.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1400/08/12/post-111/
🕊1
🍃
گوشواره از جنس طلا
ملکه آمانیشاختو، پادشاهی کوش

#گوشواره_طلا
#پادشاهی_کوش

@oldhistor
@hobab0tarikh
تاریخ روایی ایران pinned «آیا موافق برگزاری گپ‌آوای (ویس‌چت) هفتگی در این تاربرگ هستید؟»
🍃
بررسی بوم‌نگاری فرگرد یکم وندیداد
رد خاستگاه شمالی ایرانیان
مهرداد ایران‌مهر

وندیداد در اوستا به معنای «قانون ضددیو» و در پهلوی به گونۀ «ویدِو-داد» آمده است.
واژۀ کنونیِ «وندیداد»، از آوانویسی نادقیق تحریر پهلوی ایجاد شده است.
در هنگام تدوین و تقسیم دوبارۀ اوستا به نسک‌ها، وندیداد را که دربارۀ آیین پاکی و طهارت و دوری از پلیدی دیوان است، به این نام خواندند. وندیداد تنها نسک اوستای دورۀ ساسانی است که به صورت کامل به دست ما رسیده و نوزدهمین نسک به شمار می‌‌رفته است. وندیداد ٢٢ بخش دارد که هر بخش را «فرگرد» گویند.

وندیداد از نسک‌های «دادیگ» بوده است. اما فرگردهای ٢-١ و تا اندازه‌ای ٢٢-٢٠ ویژگی نسک‌های «هادگ مانسریگ» را دارند، چون استوره‌ای هستند. فرگردهای ١٨-٣ نیز همان ویژگی نسک‌های دادیگ را دارند، یعنی از قوانین و آداب دین سخن می‌گویند.
تالیف وندیداد را معمولا به دورۀ پس از هخامنشیان نسبت می‌‌دهند، گرچه مطالب آن کهن‌تر از این زمان است.
شماری از دانشمندان، «فرگرد سوم» را آغاز وندیداد می‌دانند. این فرگرد، چهار بخش و ۴٢ بند دارد.
در بخش نخست آن (بندهای ۶-١)، از پنج خوش‌ترین جای زمین و در بخش دوم (بندهای ١١-٧) از پنج بدترین جای زمین نام برده شده است. در بخش سوم (بندهای ٣۵-١٢) از پنج کسی که زمین را بیش از همه شاد می‌کنند و در بخش چهارم (بندهای ۴٢-٣۶) از گناه دفن مردار سگ و یا مُردۀ انسان و تاوان بیرون نیاوردن آن، سخن رفته است.

با توصیف بالا، به نظر می‌رسد «فرگردهای یکم و دوم» از روی سندهای کهن دیگری بازنویسی و به آغاز این نسک (وندیداد) افزوده شده است. زیرا مطالب این دو فرگرد، هیچ ارتباطی با محتوای دیگر فرگردهای این نسک که دربارۀ طهارت و پاکی است، ندارد. اما «کلنز» بدون ارائه هیچ مدرکی، آن‌ها را مقدمه‌ای بر وندیداد دانسته و «کریستن‌سن» نیز پیرو همین سیاق، جغرافیای توصیف‌شده در فرگرد یکم را «سرزمین‌های اولیۀ ایرانیانِ در حال مهاجرت» فرض نموده است!

«فرگرد یکم » ٢١ بند دارد و دربارۀ سرزمین‌هایی است که اهوره‌مزدا آفریده و در برابرِ آفرینش هر سرزمین، اهریمن آفت‌هایی پدید می‌آورد.(فرگرد دوم، داستان جمشید است)
سرزمین‌های نامبردار در فرگرد یکم (به جز ایران‌وج)، عبارتند از:
سُغد، مَرو، بلخ، نِسایَه، هَرات، وَئِه‌کِرتَه، اورو، خنِنتَ، هرَهوَیتی، هیرمند، ری، چَخرَ، وَرِنَه، هفت‌رود و سرزمین پیرامون آب اَرَنگ...

#وندیداد #کوچ #ایران #فرگرد

@oldhistor
http://s6.picofile.com/file/8231382192/800px_Iran_provinces_in_Abbasid_Caliphate.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1394/10/13/post-68/
🍃
رد نظریۀ کوچ آریاها،
با استناد به فرگرد دوم وندیداد
مهرداد ایران‌مهر

در اینجا، کاری به فرضیۀ کوچِ «سُفالی-آریایی» (گیرشمن و شُرکا) که طی یکصد سال گذشته پایۀ تاریخ موجود در کتاب‌ها و دانشگاه‌های کشورمان را شکل داده و بدون ارائه هر گونه سند و مدرکی همچنان تعریف و تکرار می‌شود، نداریم.
زیرا دلایل پیشنهادی این نظریۀ اثبات‌نشده نیز مانند مشکلات کلّی نظریۀ «کوچ به ایران...»، از پشتیبانی اسنادِ هواشناسی، استوره‌شناسی، زبان‌شناسی، باستان‌شناسی، انسان‌شناسی و ژنتیک محروم است.

در همین باره و برای آغاز بحث، پرسشی را مطرح می‌کنیم؛
در شرایطی که گزارش‌های کهن مربوط به دوران «تهمورث»، در فضا و جایگاه البرز می‌گذرد؛ جمشید در فرضیۀ موسوم به «کوچ از ایران‌وج به ایران»، در جنوب سیبری چه می‌کند؟(مگر آنکه فرگرد دوم وندیداد را از پایین به بالا بخوانیم!)

در گزارش منظومه‌ای در روایات فارسیِ داراب هرمزدیار (گویا از یک ماخذ قدیمی‌تر پهلوی اتخاذ شده)، آمده است:
«... اهریمن، تهمورث را در نشیب البرز بر زمین زد و او را بلعید ... خبر مرگ او را "ایزد سروش" به جمشید رسانید و بدو گفت: چارۀ بیرون آوردن تهمورث از شکم اهریمن، اینست که سرود بخوانی تا او نزد تو آید. زیرا اهریمن شیفتۀ سرود و غلامبارگی است ... جمشید، تهمورث را از شکم اهریمن بیرون کشید و خود از پیش او بتاخت. اهریمن هم نومیدانه به دوزخ گریخت. سپس جمشید به بالین تهمورث آمد و دستور داد برای وی استودانی بسازند و او را (بر فراز البرز) در آن قرار دهند»...

#وندیداد #کوچ #ایران #فرگرد_دوم

@oldhistor
http://s3.picofile.com/file/8231767118/untitled75611077.JPG

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1394/10/15/post-69/
4_5776185771316740669.pdf
1.6 MB
🍃
ترجمهٔ متن اوستایی داستان جم
«دکتر محمد مقدم»

ایران کوده ۶

#وندیداد #کوچ #جم #محمد_مقدم

@oldhistor
🍃
سنجاق جواهرنشان
هخامنشی-اشکانی

#سنجاق #هخامنشی #ایران #اشکانی

@oldhistor
@IranAncient
❤2
🍃
تروی، آنگونه که بود
مهرداد ایران‌مهر

نبرد تروآ، رویارویی دو اتحادیه ایرانی در قلمرو میانی
(اتحادیۀ خاوریِ سوبَرتو-آسووا و اتحادیۀ باختریِ آخه‌ایی-هلنی)

پژوهندگان غربی هرگاه با مطالبی پیرامون دیرینگی آغاز شهریگری در یونان، مصر و میانرودان مواجه می‌شوند، حتی از یک نقطه سند هم نمی‌گذرند. همینطور، مطالبی را که پیرامون کامیابی‌های اسکندر باشد، مو به مو در کتاب‌های تاریخ درج نموده و دربارۀ هر خطِ آن قلمفرسایی می‌کنند.

اما همین پژوهشگران، در واکنش به اسناد بومی فراوان ایران، آن‌ها را افسانه‌های برآمده از توهّم و یا برداشت‌هایی از تاریخ دیگر کشورها می‌خوانند! بدینگونه، دوره‌های پیشدادی و کیانی به همراه تمامی بزرگان و رخدادهای تاریخی مربوط به آن‌ها، از برگه‌های تاریخ زدوده می‌شود.

دیودور، اوسبیوس و نیز بیرونی، آشکارا سخن از حاکمیت دودمانی در میانرودان و کرانۀ دجله سر می‌دهند که بانی آن «نینوس» نام داشته است. این فرمانروا و جانشین او (همسرش سمیرامیس) با فتوحات خود در سرزمین‌هایی که سپس‌تر هخامنشیان بر آن حکم راندند، یک فرمانروایی بزرگ را برپا ساخته بودند.(بر پایۀ نقل دیودور از کتاب پرسیکا کتسیاس، داریوش خود را میراث‌دار انوبانی‌نی -نینوس داستانی- می‌دانسته است)

این رخداد می‌تواند یادآور جانشینی هُمای (سمیرامیس؟) در پس فرمانروایی بهمن نوۀ گشتاسپ (نینوس داستانی؟، پژواک خاطرۀ فرزند گشتاسپ کیان در قامت انوبا‌نی‌نی) باشد، که داراب یا دارا (داریوش؟ پسر ویشتاسپ هخامنشی) خویشتن را میراث‌دار وی برمی‌شمارد.
«مستوفی» رخدادهای منسوب به همای را همراه نام وی آورده، اما در آغاز نام سمیرامیس را نیز به وی نسبت داده است.
در کتاب نوشته شده: «همای؛ و هی شمیران بنت بهمن...».(شمیران: سمیرامیس؟)...

#تروآ #هکتور #نینوس #آسووا

@oldhistor
http://s3.picofile.com/file/8189151642/Troy_photo_01_hires1_4_.JPG

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1394/02/24/post-45/
👏1
🍃
مزگت/ مسجد

مهرداد ایران‌مهر
«مَز» یک ریشه از زبان کهن ایرانیست که در واژهٔ اهوره‌مزدا هم دیده می‌شود، به معنای دانا و آفریدگار (خدا).
(اهوره: بزرگ)

«کَت» نیز به همان سان ریشه‌ای ایرانی کهن دارد به معنای خانه، مانند کدبانو به معنای روشنایی خانه.
مز-کد، مزکت، مَزگَت به معنای خانهٔ خدا.

اینکه واژه «مسجد» را از ریشهٔ ثلاثی سجد و بر وزن مَفعَل بدانیم، یک باور مصطلح عامیانه است.

#مسجد #مزگت #عربی #سجد

@oldhistor

https://irane-ayandeh.blogsky.com/1401/05/25/post-182
👏1
🍃
فراعنهٔ مصر
مهرداد ایران‌مهر

در مصری باستان، «پر/ پری» به کاخ فرمانروا گفته می‌شود.
از این رو، فرمانروایان مصر را «پرآ/ پرون» می‌نامیدند، که گونهٔ معرب آن یعنی «فرعون» در فارسی رواج دارد.
Per-âa, Pharaoh
imperative, imperator

واژه فرعون لقبی است که در دوره متأخر برای نام بردن از فرمانروایان دودمانی مصر به کار می‌رود. هر چند، از نظر تاریخی «فرعون» فقط در طی پادشاهی نوین، به ویژه در میانه دودمان هجدهم، پس از حتشپسوت به عنوان یک لقب مورد استفاده قرار گرفت.
فرعون مدیر ارشد، رئیس ارتش، و فرمانروای کل مصر و همچنین پسر رع به شمار می‌آمده است. با آنکه در اصل این واژه اشاره به کاخ پادشاهی فرمانروا می‌کرد، اما از زمان توتمس سوم (۱۴۲۵–۱۴۷۹ پ.م) در پادشاهی نوین، به عنوان نامی برای شخص فرمانروا به کار گرفته شد.

سرزمین نیل (مصر) در پارسی باستان به گونهٔ «مودرایه» نگاشته می‌شود.
متن پارسی باستان سنگ‌نوشتۀ داریوش بزرگ در کنار آبراهۀ مصر (راه ارتباطیِ دریای سرخ، نیل و دریای باختر):
«پیراوَه نامَه راوتَه تیَه مودرایَی دَنووَتی/ رود نیل که در مصر روان است.»...

#مصر #فرعون #نیل #ایران

@oldhistor
http://s9.picofile.com/file/8299854634/photo_2016_10_16_22_49_17.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1400/08/21/post-112
تاریخ روایی ایران pinned «آیا نظریه کوچ آریایی‌ها به ایران را قبول دارید؟»
🍃
سه مُغ ایرانی

یکی دیگر از مواردی که در مسیحیت از آیین مهر ایرانی اقتباس شده، ماجرای سه مغ (مجوس) است.

در آیین میترایی آمده، وقتی مهر در کنار رودابی -از آناهیتای پاک- متولد می‌شود، سه شبان (کشاورزان) که شاهد معجزهء زایش میترا بودند به نزدیک وی شده و حاصل گلّه و خرمن خود را به وی پیشکش می‌کنند.

این موضوع عینا توسط متولیان کلیسا از آیین میترایی اقتباس و وارد مسیحیت که ادامهء آیین مهر است، می‌گردد.
در انجیل هم آمده، وقتی مسیح از مریم باکره متولد می‌شود، سه مغ توسط روشنی ستاره‌ای متوجه تولد مسیح شده و از شرق به نزدیک مسیح رفته و به وی پیشکش‌هایی اهدا می‌کنند.

این موضوع از سده پنجم و ششم برای هنرمندان مسیحی موضوعی جالب بود و از روی آن نقاشی‌هایی می‌کشیدند، و برای این سه مغ نام‌هایی هم انتخاب کردند چون بالتازار (بلتسر)، کسپار و ملچوار که این مورد هم اقتباس از آیین مهر ایرانی است.

*مغ، مُگوس یونانی، ماژوس لاتین، ماژیک انگلیسی (Magic)، مجوس عربی.

#مغ #مسیحیت #آناهیتا #ایران

@oldhistor
@matigan_iranvij

http://s9.picofile.com/file/8307817350/%D9%85%D8%BA.JPG
👏1
🍃
نقش نوشیروان در تدوین کلیله و دمنه

«و محاسن این کتاب را نهایت نیست، و کدام فضیلت ازین فراتر که از امت به امت و ملت به ملت رسید و مردود نگشت؟ و چون پادشاهی به کسری نوشروان خفف الله عنه رسید -که صیت عدل و رافت او بر وجه روزگار باقی است و ذکر یاس و سیاست او در صدور تواریخ مثبت، تا بدان حد که سلاطین اسلام را در نیکوکاری بدو تشبیه کنند، و کدام سعادت ازین بزرگتر که پیغامبر او را این شرف ارزانی داشته است که ولدت فی زمن الملک العادل؟ - انوشیروان مثال داد تا آن را به حیلت‌ها از دیار هند به مملکت پارس آوردند و به زبان پهلوی ترجمه کرد. و بنای کارهای ملک خویش بر مقتضی آن نهاد و اشارات و مواعظ آن را فهرست مصالح دین و دنیا و نمودار سیاست خواص و عوام شناخت، و آن را در خزاین خویش موهبتی عزیز و ذخیرتی نفیس شمرد، و تا آخر ایام یزدجرد شهریار که آخر ملوک عجم بود بر این قرار بماند.»

-کلیله و دمنه، بخش سیزدهم، به قلم نصرالله منشی (سده ششم)

#انوشیروان #کلیله_دمنه #هند #یزدگرد

@oldhistor
@Ir_Azariha
🍃
کریسمس به شما و خانوادۀ گرامی هیچ ربطی نداشته،
شب چلّه‌تان خجسته باد.

در روزگاران کهن، «آیین مهر ایرانی» به دست ایرانیان در ایران‌زمین، و آنگاه چندین سده دورتر در اروپا گسترش یافت. سپس به دست رومیان در اروپای غربی و شمال آفریقا پراکنده شد، و ایشان نیز ایزد مهر را با باورهای خویش دربارۀ خدایان و به ویژه «خدای آفتاب» درآمیختند. نام مهر (میترا) در وِداهای هندی نیز به چشم می‌خورد.

به هنگام زایش عیسی (مردی بود از شهر جلیل، و با نوگویی و بدعت‌گذاری در دین یهود، در کوه‌های لیبیه کشته شد) آیین مهر در سرتاسر اروپا گسترده بود. این آیین، سده‌های پیاپی در آن سرزمین‌‌ها جایگاه والایی داشت، و آنگاه در سدۀ چهارم «کنستانتین» آیین نو (مسیحیت) گرفت و در جایگزینی آن به جای آیین مهر ایرانی، کوشید. اما از آنجا که کشیشان نتوانستند این آیین را جایگزین آیین مهر کنند، به ناچار همۀ داشته‌های آن را پذیرفته و در آیین خویش جای دادند...

#کریسمس #یلدا #چله #مهر_ایرانی

@oldhistor
@iranboom_ir
http://s8.picofile.com/file/8314701592/photo_2017_12_20_00_48_21.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1400/09/30/post-113/
👏2❤1
🍃
عکس بازسازی شده داریوش سوم

آرین کینگ دانشجوی رشته تاریخ و ویرایشگر «دانشنامه تاریخ باستان»، بر اساس شواهد هنری موجود، تصویری بازسازی شده از داریوش سوم هخامنشی (۳۳۶-۳۳۰ پ.م) طراحی کرده است.
او این تصویر را با استناد به کاشی‌نگاره نبرد ایسوس (۱۰۰ پ.م، پمپی) و سکه‌هایی که در دوران فرمانروایی داریوش سوم ضرب شده، خلق کرده است.

این نکته که، "آیا چهره فوق مطابقت عینی با داریوش سوم دارد یا خیر" بحث دیگریست.
اما برخی این روزها مدعی شده‌اند که این چهره از آن داریوش سوم نیست، زیرا مشخصات ادعا شده آریایی‌ها یعنی "پوست روشن، موی بور و چشم آبی" را ندارد! و چون این عده، هخامنشیان را نیز آریایی می‌پندارند، چنین عنوان می‌کنند که پس این چهره نمی‌تواند داریوش سوم هخامنشی باشد...

#داریوش_سوم #هخامنشی #ایسوس #تاریخ

@oldhistor
@AkharinTwit
https://s20.picofile.com/file/8445524326/IMG_20211228_233249_466.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1400/10/07/post-114/
🍃
البرز

البرزکوه رشته‌کوه بزرگی است که از قفقاز تا افغانستان و هند ادامه دارد.
(فرهنگ جغرافیای شاهنامه)

سپردش دمان تا به البرزکوه
که بودش بر آنجا کنام گروه
به پیمان چنین رفت پیش گروه
چو بازآوریدم ز البرزکوه

نظر عمومی زبانشناسان بر اینست که دگرگونی «س» به «هـ» در دوران پسین صورت گرفته است، مانند دگرگونی «اَسورَه» به «اَهورَه/مَزدا/ (سرور دانا)»، «سور به هور»(خورشید) یا «سومَه به هَئومَه»(گیاه و نوشابۀ جاودانگی). اگرچه که زمان واقعی تبدیل /«س» به «هـ»/ در زبان‌های ایرانی روشن نیست.
زبانشناسان نیز در این زمینه همسخن نیستند، به ویژه که در برخی زبان‌های ایرانی هنوز گونۀ «س» بر جای مانده است، مانند واژۀ کُردی «ماسی (ماهی)»...

اوستاییِ هره-برزَئیتی، پهلویِ هربرز و فارسیِ البرز
(هره: کوه، بَرزئیتی/بُرز: بلند)

#البرز #سند #اوستایی #پهلوی

@oldhistor
http://s7.picofile.com/file/8250004376/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%DB%8C.JPG

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1400/10/12/post-115/
🍃
زنان والاتبار هخامنشی

#هخامنشی #زن

@oldhistor