تاریخ روایی ایران
1.57K subscribers
618 photos
69 videos
14 files
531 links
🍃
بازنگری در تاریخ قلمرو میانی

بررسی بازه زمانی پیش از عصر آهن،
و نقد عنوان مرسوم «پیش از تاریخ».

در حال تبدیل به اندیشکده (مرکز ملی مطالعات تاریخی)

تماس با مدير:
@mehrdad_1166
Download Telegram
🍃
نقش تالس در سقوط سارد

مورخان و نویسندگان قدیمی، عبور کرزوس از رود هالیس را دلیل شکست او می‌دانستند و می‌گفتند سروش معبد دلفی با برانگیختن وی به عبور از این رود، وی را فریفته و به نفع پارس‌ها وارد عمل شده است.

اگر چنین باشد، تالس که کارگزار این عبور بوده نیز باید بخشی از نقشۀ کشاندن لودیایی‌ها به آوردگاهی نامناسب بوده باشد. این حدس با این شاهد تقویت می‌شود که وقتی کوروش سارد را در محاصره گرفت، کرزوس به شهرهای تابعش پیام فرستاد تا بنا بر قاعدهء هم‌پیمانی‌شان (سوماخیا)، به کمکش بشتابند.
اما تالس که از مردان بانفوذ در یکی از پرجمعیت‌ترین شهرهای ایونی‌نشین دورانش بود، مردم شهر میلتوس را قانع کرد که این عهد را نادیده بگیرند و با گسیل نکردن نیرو، در عمل به نفع پارس‌ها موضع بگیرند. نقش تالس وقتی معنادارتر می‌نماید که دریابیم آن پیشگوی معبد دلفی که کرزوس را به عبور از رودخانه واداشت نیز دوست و آشنای تالس بوده است.

اهمیت اعلام بی‌طرفی میلتوس را می‌توان از اینجا دریافت که کوروش بعد از فتح لودیه (لیدی)، امتیازهای فراوانی به این شهر داد و همکاری‌شان را با پارس‌ها ستود. چنین می‌نماید که کوروش از همان ابتدا قصد داشته یک استان ایونی با مرکزیت میلتوس را تأسیس کند و تالس کارگزار او در این فرآیند بوده است...

#تالس #سارد #کوروش #میلتوس

@oldhistor
https://s22.picofile.com/file/8447622992/photo_2022_02_20_19_49_55.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1400/12/01/post-119/
🍃
زرتشت اهل سیبری نبوده است

مهرداد ایران‌مهر
این روزها گروه‌های ملی‌گرای فراوانی در قالب شبکه‌های اجتماعی وجود دارند. به جز گروه‌های اندکی که از سوی گروه‌های سیاسی خارج از کشور پشتیبانی شده و مواضع سیاسی خود را در رنگ و بوی تاریخی به خورد مخاطب می‌دهند، دیگران اکثرا جوانان علاقمندی هستند که نیت‌شان انتشار رخدادهای تاریخی ایران است.
اما از آنجا که دهه‌هاست بنیان‌های سامانۀ آموزشی کشور توسط استعمارگران پی‌ریزی شده و دانش‌آموختگان دانشگاهی و حتی مراجعین به کتب حاوی تاریخ موجود، همان چیزی را می‌خوانند و می‌آموزند که غربیان نگارش کرده‌اند، بنابراین حاصل جمع کار این افراد نیز خروجی نامطلوبی به دست می‌دهد.

یک نمونه از هزاران اینکه، چندی پیش فردی خشکه‌مذهبی (نه مذهبی) و ایرانستیز به نام س.م حسینی طبق معمول یک گیر به گوشه‌ای از تاریخ ایران داد. آن هم اینکه، زرتشت ایرانی نیست و دلیلش هم سخنان خود ملی‌گراها، یعنی زرتشت در ایران‌وج بوده و طبق تفسیر خود ملی‌گراها این ایران‌وج (خاستگاه ایرانیان) در سیبری می‌باشد. پس زرتشت هم از اهالی سیبری بوده و ایرانی محسوب نمی‌شود...

#زرتشت #سیبری #ایران‌وج #ملی‌گرا

@oldhistor
https://s23.picofile.com/file/8447631918/photo_2022_02_21_03_00_35.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1400/12/02/post-120/
کدامیک سخت‌تر است؟
Anonymous Poll
96%
تحلیل تاریخ
1%
دندانپزشکی
3%
دیدن نتایج
تاریخ روایی ایران
چرا علوم انسانی در کشور ما عقب افتاده است؟
🍃
چگونه از علوم انسانی گریزانمان کرده‌اند؟

مهرداد ایران‌مهر
کُنش در جهان امروز، بر پایۀ دانش‌هایی که به زبان امروزین «علوم انسانی» نامیده می‌شود، بنیان نهاده شده است؛ و سپس در پایۀ «اجرایی» است که دانش‌هایی چون علوم پایه، فنی ‌و مهندسی، پزشکی، کشاورزی و... جای می‌گیرند.

این رَویه، خود با نگاه بر دانش‌آموختگیِ رییس‌جمهور و نخست‌وزیران کشورهای بزرگ و پیشرفتۀ جهان امروز به روشنی به چشم می‌آید. چرا که بیشتر این رهبران سیاسی، دارای دکترای حقوق، علوم سیاسی، اقتصاد، مدیریت و ازین دست بوده و تنها در کشورهای نابرخورداری که بنیان‌های نادرستی در سامانۀ آموزشی خود دارند، کسانی از رستۀ مهندسی و دیگر رشته‌های «غیرعلوم انسانی»، راهبریِ آن کشورها را در دست می‌گیرند.
در این کشورهای نابرخوردار، سامانۀ آموزشی به گونه‌ای پی‌ریزی شده که دانش‌آموزان آن‌ها، به ناچار روند نادرستی را پیموده و ناخواسته گرفتار دامی می‌شوند که کشورهای سودجو و استعمارگر برایشان گسترده‌اند....

#علوم_انسانی #تجربی #ریاضی #استعمار

@oldhistor
https://s22.picofile.com/file/8447749500/photo_2022_02_24_02_31_08.jpg

دنباله نوشتار👇
https://kuroshebozorg.blogsky.com/1394/01/12/post-71/
👏1🤔1
🍃
هندسه، مهندس...

واژۀ اوستایی هَن-تَچ، در پهلوی به هَندَچَک/هندازک و در فارسی به «اندازه» دگرگون شده و واژگان هندسه و «مهندس» از آن برآمدند. ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه فراگیری دانش «اندازه» را از رویدادهای نوروز و دوران جمشید دانسته است.
به سنگ و به گچ دیو دیوار کرد
نخست از برش هندسی کار کرد

اگر برگرفتی ز مردم شمار
مهندس فزون آمدی صد هزار

این دانش‌ها خاص ایرانیان بود. گردیزی در زین‌الاخبار آورده است:
از روزگار همای بنت بهمن‌، و جایی بود که آن را دژنبشت گفتندی یعنی دارالکتب. اندر وی بسیار کتاب بود‌، از علم دین و فلسفه و حساب و هندسه و هر علمی. اسکندر بفرمود تا آن همه را ترجمه کردند و به روم فرستاد و فرمود به مقدونیا بنهادند و آن دژنبشت را بسوختند با هر چه کتاب بود اندروی‌، و اندر میان عجم کتاب نماند...

#هندسه #مهندس #هنداچک #خواجه_نصیر

@oldhistor
@molavi_asar_o_afkar
@makhzanenokatenegarshi_virayashi
https://s23.picofile.com/file/8447778384/photo_2022_02_24_23_47_29.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1400/12/06/post-121/
🍃
به گروه تاریخ روایی بپیوندید:
https://t.me/+RBZuDQqDggpiYWQ0

@oldhistor
😁1
تاریخ روایی ایران pinned «🍃 به گروه تاریخ روایی بپیوندید: https://t.me/+RBZuDQqDggpiYWQ0 @oldhistor»
🍃
جایگاه جشن‌های ایرانی در گاهشمار خیامی*

مهرداد ایران‌مهر
درازای جشن‌های ایرانی، گاه پهلو به پهلویِ دیرینگی این سرزمین و دیرپایی مردمانش می‌زند.
پاره‌ای از این جشن‌ها چون نوروز و مهرگان، خود ریشه در خاستگاه مردم این سرزمین داشته و از یاد و باورهای ایشان جدا نیست. هزاران تن از این مردمان در سرتاسر کارنامۀ درازآهنگ این مرز کهن، همراه با شادی و باورهایی استوار، جشن‌هایی اینچنین زیبا را برپا داشته و یکی پس از دیگری، رخت از پهنۀ این گیتی بربسته و مگر یادی از خویش بر جای ننهاده‌اند.
اما در پس هزاره‌ها، هنوز هم مردمانی که برین خاک گام می‌نهند، به گویش‌های زیبای ایرانی سخن گفته، همان فرهنگ و آیین‌ها را دارند و همان جشن‌ها را برپا می‌کنند، که در پس ما نیز چنین خواهد بود.

از آن میان، جشن‌های ماهانه‌اند که به روزگاری چند، با شکوه فراوان برگزار می‌گشته و شمار آن‌ها برابر با ماه‌های سال - دوازده - می‌باشد. بدین سان که نیاکانمان، سال را به ۱۲ ماه (بر پایۀ باور دوازده هزارۀ ایرانی) بخش کرده بودند، و در یک گاهشمار از گاهشمارهای گوناگون خود، هر ماه را به ۳۰ روز و هر سال را ۳۶۰ به همراه ۵ روز پنجه برمی‌شمردند. در این روش، هر روز نام ویژه‌ای داشت و هرگاه که نام یکی از روزها با نام همان ماه برمی‌خورد، آن روز را به همان نام جشن می‌گرفتند...

(*این گاهشمار، معروف به جلالی بوده و در سال ۱۳۰۴ اصلاح و دقیق‌تر نیز شد)

#خیام #جشن #اسفندگان #ماه

@oldhistor
https://s29.picofile.com/file/8465319050/IMG_20230701_145232_056.jpg

دنباله نوشتار👇
https://kuroshebozorg.blogsky.com/1393/11/30/post-66/
👏1
🍃
یادنامۀ روانشاد دکتر جهانشاه درخشانی

مهرداد ایران‌مهر
رونماییِ کتاب «آریاییان، مردم کاشی، اَمَرد، پارس و دیگر ایرانیان»(دانشنامۀ کاشان، جلد ۳ و ۴ – ۱۳۸۲)
دکتر جهانشاه درخشانی، «زادۀ ۴ اردیبهشت ۱۳۲۳ خورشیدی در تهران، درگذشت یکم اردیبهشت ۱۳۹۰ در بُن آلمان» معمار، ایران‌شناس و تاریخ‌پژوه ایرانی است.
پژوهشگرى نزدیک به دو دهه از زندگی خود را برای استوار ساختن باوری نو هزینه می‌کند. در این میان، دیدگاهی پیش کشیده مى‌شود که دگرگونی بزرگی در گذشتۀ تاریخى یک ملت و جهان پدید می‌آورد. بیش از پانزده سال پژوهش، براى آنکه باورى کژ و ناراست از نوشته‌های تاریخى زدوده شده و نشان داده شود که، ایرانیان مردمانی از سرزمین‌هاى سرد شمالى و کوچنده به ایران نبوده‌اند و خاستگاه ایشان همین خاک بوده است. بنیان دانسته‌های ما تاکنون نوشته‌هایی بوده که، این دیدگاه نو آن‌ها را به یاری بررسی اسناد و استوره‌های کهن، بی‌پایه و نادرست نشان داده است.

دکتر درخشانى بیش از بیست سال به پژوهش‌هاى تاریخى و زبانشناسى پرداخت، و در این میان دکتراى خود را در رشتۀ تاریخ خاور باستان از دانشگاه دولتى ایروان اخذ نمود. دکتر درخشانى، کتاب‌ها و نوشته‌هایی در رشتۀ خاورشناسى و به ویژه تاریخ کهن ایران نوشته‌اند، که واپسین این پژوهش‌ها به زبان آلمانى سرانجام یافت و بازگوکنندۀ کوچنده نبودن ایرانیان‌‌ به فلات ایران‌‌ است.
در سال ۱۳۷۶ در همایشی در دانشگاه سیدنی (استرالیا) و در پیشگاه ایران‌شناسان برجسته‌ای همچون ریچارد فرای و گرهارد مولر، نظریه‌اش دربارۀ خاستگاه ایرانیِ ایرانیان را رونمایی کرد و شگفتی شرکت‌کنندگان را برانگیخت.(آریاییان در منابع کهن خاور نزدیک در چهارمین و سومین هزارۀ پیش از میلاد)
از سال ۱۳۷۸ همکاری‌اش با «بنیاد فرهنگ کاشان» را آغاز نمود. با پشتیبانی این بنیاد، پژوهش‌هایش را دنبال کرد و دستاورد آن را در اسفندماه سال ۱۳۸۲ در کتاب دوجلدی «آریاییان، مردم کاشی، اَمَرد، پارس و دیگر ایرانیان» به عنوان جلدهای سوم و چهارم دانشنامۀ کاشان به زبان فارسی منتشر کرد؛ که تنها، ترجمۀ متن آلمانی نیست و دارای افزوده‌های تازه‌تری است. این کتاب در همین بنیاد، به زبان انگلیسی نیز ترجمه شده است.

این استاد فرهیخته، در یکم اردیبشت‌ماه سال ۱۳۹۰ و پس از گذراندن چند سال بیماری، در سن ۶۷ سالگی، در آلمان دیده از جهان فروبست و از میان ما رفت. بی‌گمان، فقدان وی آسیب سختی بر پیکرۀ پژوهش‌های فرهنگی و تاریخی، به ویژه دوران پیش از تاریخ ایران، خواهد بود...

#جهانشاه #درخشانی #دانشنامه #کاشان

@oldhistor
https://s22.picofile.com/file/8447844150/photo_2022_02_27_01_43_19.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1400/12/08/post-122/
قوانین منسوب به نیوتن، در اصل از آن کیست؟
Anonymous Quiz
4%
خواجه نصیرالدین طوسی
54%
جیمز وات
41%
ابوعلی سینا
0%
اراتوستن
🍃
دیگر از سن‌تان گذشته،
رها کنید این داستان کوچ و بومیان را...

مهرداد ایران‌مهر
حضور استعمارگران انگلیسی در هند و آشفتگی ایشان بر اثر آشنایی اولیه با وداهای کهن هندی و این نکته که ایشان دریافتند کتاب مقدسشان در برابر عظمت فرهنگ شرق به پشیزی هم نمی‌ارزد، کار دستمان داد.
آشنایی متعاقب با متون کهن ایرانی، اوضاع را وخیم‌تر هم کرد. زیرا ایشان برای آنکه بتوانند شباهت حیرت‌آور زبان‌های اروپایی و یونانی را با سانسکریت و اوستایی توضیح دهند، دست به واژه‌سازی و دسته‌بندی‌هایی زدند که آن وضع هنوز هم گریبان ما را گرفته و رهایمان نمی‌کند. دسته‌بندی‌های ساختگی کسانی چون ماکس مولر، توماس یانگ، ویلیام جونز، یوهان آیشهورن، آرتور کریستن‌سن و... که مفاهیم غلطی چون هندواروپایی، آریایی، کوچ آریاها، سامی، آرامی و... را برساختند و کتاب‌های قطوری درباره‌اش نوشتند.

البته وقتی در مملکتی عده‌ای با معدل یازده وارد دبیرستان شده و عموم جمعیت دانشجو و دانش‌آموختۀ علوم انسانی کشور را تشکیل دهند، اوضاع به هم ریخته‌تر هم خواهد شد. آن تفاسیر غربی وقتی در دامان این جماعت مثلا حوزه علوم انسانی ما گذاشته شد، همین آشی پخته شد که اکنون شاهدش هستیم.

متاسفانه سال‌هاست هر مطلبی را که دربارۀ تاریخ ایران ورق می‌زنی، اینگونه آغاز می‌شود:
همانگونه که همگان می‌دانیم، در آغاز هزاره فلان آریایی‌ها از جنوب سیبری به سرزمینی آمدند که بومیانی در آن زندگی می‌کردند و سپس نام خود را به آن سرزمین دادند. ما نیز امروزه فرزندان آن مهاجران هستیم و بومیان نیز دود شدند و به هوا رفتند. آن مهاجرانِ از ناکجاآباد آمدۀ شمالی نیز همه چیز از جمله خط و زبان و صنعت و معماری و... داشتند، اما ارائه این همه هنر را برای سرزمین جدید (فلات ایران) نگهداشته بودند...

#کوچ #بومیان #سیبری #استعمار

@oldhistor
https://s22.picofile.com/file/8448062376/photo_2022_02_23_02_03_07.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1400/12/14/post-125/
❤1
🌱
نقش‌برجستۀ کورانگون

سنگ‌نگاره‌ای است در نزدیکی نورآباد ممسنی که بر روی بدنۀ یکی از ارتفاعات به نام کوه کورانگون و با ارتفاعی حدود ۱۰۰ گام قرار دارد.
این نقش‌برجسته روایتگر پرستش یک زوج مقدس است و ۷۲ تصویر کوچک و بزرگ دیگر از پرستشگران در اطراف آن است که به مرور زمان دچار فرسایش شده‌اند.
این اثر میان ۴۰۰۰ تا ۳۵۰۰ سال پیش توسط ایلامی‌ها بر قلۀ یک کوه سنگی که با شیب تندی مشرف بر رودخانۀ فهلیان جای گرفته، حکاکی شده است.

در کتاب اسطوره و فرهنگ (بهار) آمده، این نقش احتمالاً نقش خدای «ناپریشیا» به همراه یک الهه احتمالاً «کری-ریشا» است. ناپریشیا، خدای کوهستان و آب است که بر تختی از یک مار چنبره‌زده نشسته و سر مار را با دست چپ خود گرفته است و روی دست راستش فواره‌ای از آب قرار دارد که احتمالاً به جهت بخشش و تقدیس نزد اوست. و این آب پس از آن، دو شعبه شده و قسمتی به پشت سر برای حامیان و کاهنان و قسمتی برای شاه و پیروان اختصاص داده شده است.

#کورانگون #ایلام #ناپیریشا #ممسنی

@oldhistor
@ElamiteHistorian
https://s23.picofile.com/file/8448134942/photo_2022_03_07_19_57_05.jpg

https://irane-ayandeh.blogsky.com/1400/12/16/post-126/
تاریخ روایی ایران
مجسمه آزادی نیویورک نماد چه کسی، طرحش برگرفته از چه و سازندگانش چه کسانی هستند؟
🍃
مجسمۀ آزادی یا تائیس؟

نام رسمی آن «آزادی روشنگر جهان» است. مجسمهٔ بزرگی که در سال ۱۸۸۶ به مناسبت یکصدمین سال استقلال آمریکا توسط فرانسه به ایالات متحده هدیه شده است.
Liberty Enlightening the World
La liberté éclairant le monde

ساخت مجسمه با ۴۶ متر ارتفاع توسط مهندس فرانسوی «فردریک آوگوست بارتولدی» در ۱۸۷۵ آغاز شد و در ۱۸۸۴ به پایان رسید. طرح مجسمه را آگوست بارتولدی، و سازۀ درونی آن را گوستاو ایفل، مهندس فرانسوی برج ایفل، طراحی کرده‌اند. مجسمه به شکل شخصیت لیبرتاس، زنی است ایستاده در حال گام برداشتن، که دور سرش را هفت اشعه نورانی فرا گرفته است. او با دست چپ خود یک لوح سنگی و با دست راست خود مشعلی فروزان را بالای سر خود نگه داشته است. روی لوح سنگی با شماره‌های رومی نوشته شده JULY IV MDCCLXXVI، که نشانگر ۴ ژوئیه ۱۷۷۶ و تاریخ استقلال آمریکا است.
سازندگان فرانسوی این مجسمه تأکید کرده‌اند که این تندیس، «تائیس» معشوقۀ اسکندر مقدونی است. شعاع‌های نور گرداگرد سر مجسمه نیز برگرفته از تاج ایزد مهر فرزند اناهیتا (ناهید) در نگاره‌های کهن بر جای مانده از آن می‌باشد...

Statue of Liberty

#تائیس #آزادی #فرانسوی #ناهید

@oldhistor
https://s23.picofile.com/file/8448168392/photo_2022_03_08_17_32_03.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1400/12/17/post-127/
🍃
توجیهی تازه برای زنده نگهداشتن یک فرضیۀ اثبات نشده

مهرداد ایران‌مهر
یکی دو دهه است که نقد مبحث کوچ آریاها به طور جدی پیگیری شده و نتایج درخوری نیز داشته است. اما یکی دو سالی شاهد برخی توجیهات عجیب برای رها نشدن از خاستگاه آسیای میانه‌ای و سیبریایی ایران‌وج و زبانِ به اصطلاح آریایی هستیم.

گویی این چسب سرزمین‌های شمالی و خاستگاه دانستن آن برای جمعیت‌های ایرانی، نمی‌خواهد رهایمان کند. قضیه از این قرار است که، پس از آشفتگی و مخالفت‌های شدیدی که حدود یک دهه پیش با دیدگاه رد فرضیه کوچ آریاها به وقوع پیوست، اما چون فرضیه کوچ یک فرضیه اثبات نشده و غیرعلمی بود و روز به روز مخالفانش بیشتر می‌شد، بنابراین برخی دلبستگان سرزمین‌های شمالی و علاقمندان به فرضیه‌های کسانی چون کریستن‌سن و گیرشمن و هرتزفلد و... طرحی دیگر درانداخته و راه نجاتی برای آن فرضیۀ پرابهام جستند.
بدینگونه که، وقتی با دادۀ نوین دیرین‌هواشناسی پیرامون خشکسالی ۳۲۰۰ پ.م مواجه شده و زمان حدودی آن را تقریبا با زمان کوچ مورد نظرشان یکسان یافتند، عنوان کردند درست است که ایرانیان ساکن فلات ایران بوده‌اند اما طی خشکسالی مذکور و در جستجوی آب به سرزمین‌های شمالی رفته‌اند و سپس در هزاره دوم (همینطور بیخودی) دوباره به سرزمین ایران بازگشته و زبان آریایی را نیز با خود آورده‌اند...

#التصاقی #آسیای_میانه #خشکسالی #میانرودان

@oldhistor
https://s23.picofile.com/file/8448383476/photo_2022_03_14_00_12_40.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1400/12/23/post-128/
تاریخ روایی ایران pinned «🍃 دیگر از سن‌تان گذشته، رها کنید این داستان کوچ و بومیان را... مهرداد ایران‌مهر حضور استعمارگران انگلیسی در هند و آشفتگی ایشان بر اثر آشنایی اولیه با وداهای کهن هندی و این نکته که ایشان دریافتند کتاب مقدسشان در برابر عظمت فرهنگ شرق به پشیزی هم نمی‌ارزد، کار…»