تاریخ روایی ایران
1.57K subscribers
618 photos
69 videos
14 files
531 links
🍃
بازنگری در تاریخ قلمرو میانی

بررسی بازه زمانی پیش از عصر آهن،
و نقد عنوان مرسوم «پیش از تاریخ».

در حال تبدیل به اندیشکده (مرکز ملی مطالعات تاریخی)

تماس با مدير:
@mehrdad_1166
Download Telegram
🍃
زنده‌یاد دکتر عبدالحسین زرین‌کوب:

می‌‏گویند ادوارد براون انگلیسى وقتى با دانشمندانى برخورد می‌‏کرد که می‌‏توانستند به فارسى تکلم کنند، هر زبان دیگر را کنار می‌‏گذاشت و می‌‏گفت:
«باید فارسى حرف زد؛ چرا که وقتى انسان فارسى حرف می‌‏زند، احساس می‌کند زبانش انسانی‌‏تر است.»

نمی‌‏دانم آیا ایرانی‌هایى که در خانۀ خود با فرزندان ایرانى خویش به زبان فرنگى حرف می‌‏زنند یا در ادارات، کارگاه‌ها و بیمارستان‌ها مطالب خود را به زبان انگلیسى تقریر می‌‏نمایند، از این کلام براون احساس شرمسارى می‌‏کنند؟

#زرین_کوب #فارسی #براون #زبان

@oldhistor
https://s22.picofile.com/file/8448981576/photo_2022_04_10_00_37_03.jpg

https://irane-ayandeh.blogsky.com/1401/01/24/post-142/
❤1
🍃
پوشش زن در دورۀ اشکانی

پوشش درخور، از نشانه‌های تمدن بشری و نماد فرهنگ ایرانی
نوع پوشش این بانوی اشکانی که در تندیس مشاهده می‌شود، بسیار زیباست.

ﺯﻧﺎﻥ ﻋﻬﺪ ﺍﺷﮑﺎﻧﯽ ﻗﺒﺎﯾﯽ تا مچ پا ﺑﺮ ﺗﻦ ﻣﯽ‌ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺑﺎ چارقدی ﮐﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺍﻓﮑﻨﺪﻩ ﻣﯽ‌ﺷﺪ، ﻭ ﻧﯿﺰ ﻧﻘﺎﺑﯽ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً چون چادر ﺑﻪ ﭘﺲ ﺳﺮ ﻣﯽﺁﻭﯾﺨﺘﻨﺪ.
همچنین پوششی روسری‌مانند به همراه چادری مخصوص بر سر می‌نهادند، که این نوع چادر از عهد هخامنشیان به ارث رسیده بود. البته ﭼﺎﺩﺭ ﺯﻧﺎﻥ ﺍﺷﮑﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺭﻧگ‌های ﺷﺎﺩ ﺍﺭﻏﻮﺍﻧﯽ ﯾﺎ ﺳﻔﯿﺪ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ.

ﺯﻧﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ، ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺑﻪ ﻟﺒﺎﺱ ﻭ ﺁﺭﺍﯾﺶ ﻭ ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮﺩ ﺗﻮﺟﻪ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﯽ‌ﺩﺍﺩﻩ‌ﺍﻧﺪ.

تندیس بانوی اشکانی - شهر هترا
محل نگهداری: موزه عراق

#زن #اشکانی #پوشش #هترا

@oldhistor
https://s28.picofile.com/file/8465331784/IMG_20230702_000952_562.jpg

https://irane-ayandeh.blogsky.com/1401/01/24/post-141/
تاریخ روایی ایران pinned «خاستگاه اولیه پارس‌ها...»
تاریخ روایی ایران
خاستگاه اولیه پارس‌ها...
🍃
با درود

پاسخ درست، گزینه ۴ یعنی "اتیوپی آسیا" است. این جایگاه نامانوس، تقریبا هیچگونه همخوانی با آنچه تاکنون در منابع پژوهشی موجود آمده، ندارد.
به همین دلیل و نیز عدم آشنایی مخاطبین که بر اثر غلط‌گویی‌های مداوم غربیان پدید آمده، کمترین آراء را به خود اختصاص داده است.

بنابراین اثبات اینکه اتیوپی آسیا کجاست و چه پیوندی با پارس‌ها دارد، نیازمند ارائه اسناد دست اول و تحلیلی ژرف پیرامون موضوع است.
به همین رو، این مطلب به زودی در نشریه‌ای علمی منتشر شده و سپس در همین جا و جهت اطلاع خوانندگان درج خواهد گردید.

#اتیوپی_آسیا

@oldhistor
https://s23.picofile.com/file/8449140734/IMG_20220414_220914_137.jpg
🍃
فهرست شاهان هخامنشی در بابل،
کتاب تاریخ مختصرالدول، قرن هفتم:

داریوش مادی (یونانیان وی را نابونیدوس/نبونئید می‌نامند)
کورش (کوروش)
قمباسوس (کمبوجیه)
داریوش بن بشتسب (داریوش)
احشیرش بن داریوش (خشیارشا)
ارطبانس (اردوان پسر داریوش)
ارطحششت الطویل الیدین (اردشیر اول)
احشیرش ثانی (خشیارشای دوم)
سغدینوس (سغدیانوس)
داریوش نوثوش (داریوش دوم)
ارطحششت ثانی (اردشیر دوم)
ارسیس بن اوخوس (ارشک پسر اردشیر سوم)
داریوش بن ارشک (داریوش سوم)

-ابن عبری، ۶۲۳-۶۸۵ ه‍.ق

#ابن_عبری #بابل #هخامنشی #مختصر_الدول

@oldhistor
https://s23.picofile.com/file/8447861742/photo_2022_02_27_13_57_31.jpg

https://irane-ayandeh.blogsky.com/1400/12/08/post-123/
🍃
نفوذ فرهنگ ایرانی در چین

بسط فرهنگ ایرانی در چین سبب شده بود که تا سال ۵۰ پ.م تقریبا در همهٔ چین واژه ایرانی «خشثرپاون/ شهربان، ساتراپ» را برای سران ایالت‌ها بکار برند.

مناسبات خارجی ایران و چین و حضور سفیر دائم در پایتخت‌های دو کشور که در پامیر با هم همسایه بودند، از زمان تیرداد یکم اشکانی برقرار شده بود. شمار اعضای سفارت ایران در چین در زمان قباد ساسانی، ۹۰ تن از جمله یک موبد بود و سفارتخانه ایران در چین نگهبانان ایرانی داشت.
در دوران اشکانی و ساسانی، حجم مبادلات بازرگانی دو کشور چشمگیر بود. به همین دلایل بود که پیروز پسر یزدگرد سوم برای گرفتن کمک به چین رفت، و متعاقب فروپاشی ایران ساسانی هزاران تن به چین و چند برابر این عده هم به هند رفتند.

واژۀ چین را ایرانیان از نام دودمان شین (به پایتختی چانگ-ان) گرفتند، و این واژه از ایران به اروپا انتقال یافت و سپس جهانی شد.

#چین #ایران #فرهنگ #اشکانی

@oldhistor
https://s22.picofile.com/file/8449193034/photo_2022_04_16_18_59_42.jpg

https://irane-ayandeh.blogsky.com/1401/01/27/post-144/
تاریخ روایی ایران
با کدام مورد موافقید؟
🍃
اولین بار...

سرانجام یک روز باید به این فهم رسیده و لفظ نادرست "اولین بار" را کنار بگذاریم.
اولین عطارشناس
اولین خیام‌شناس
اولین سازندۀ پیچ
اولین کاشف اهرام مصر
اولین فاتح قلۀ کلیمانجارو
اولین سازندۀ شیشه
اولین استفاده از زمان‌سنج
اولین کاشف خط میخی...

که البته و در کمال تعجب، امروزه سند تمام این اولین‌ها در دوران معاصر به نام اروپایی‌ها و به ویژه انگلیسی‌ها، و در دوران کهن نیز به نام افرادی موسوم به یونانیان باستان و رومی‌ها زده شده است.

رئیس قبیلۀ سرخپوست اُجیبوه گفته بود، مگر ما گم شده بودیم که کلمب بخواهد ما را پیدا کند؟
جدا از این مطلب که کلمب نخستین اروپایی در دوران نوین بود که از روی نقشه‌های کهن آسیایی به قاره آمریکا رسید، اما پیش از او شمار کثیری از مردمان آسیای غربی، چین، وایکینگ‌ها، ایرلندی‌ها و... به آنجا رفت و آمد کرده بودند.
همچنین یک دریاچه و یا قله در آفریقا، هزاران سال در پیش چشم مردمان بومی و دیگرانی بوده که به آنجا رفته بودند. حال اینکه تمدن دیر به اروپا رسید و ایشان آخرین مردمانی بودند که امکان یافتند به نقاط دیگر جهان بروند، گناه دیگران چیست!...

#اولین #یونان #ایران #اروپا

@oldhistor
https://s22.picofile.com/file/8449226050/IMG_20220417_190251_168.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1401/01/29/post-145/
👏2
🍃
فراگشت نام ایران از پهلوی تا فارسی

#ایران

@oldhistor
🍃
بابِل، قطب ایرانشهر

آنچه معمورتر۱ و خیر و خصب آن بیشتر و استقامت سیاست آن نیکوتر و عمارت در آن قائم‌تر، مملکت ایرانشهر است، و بابل قطب و اصل آن اقلیم است و آن را مملکت پارس می‌گویند و حد آن مملکت در ایام عجم و جاهلیت معلوم بود. (مسالک الممالک، اصطخری، ص۶)

زکریا بن محمد بن محمود قزوینی (۶۰۵ تا ۶۸۲ ه.ق) دربارۀ فارس می‌گوید،
«از شرق به کرمان و از جانب غرب به خوزستان و شمال آن به خراسان و جنوب به دریای فارس می‌رسد. گویند که اهل آن از نسل فارس بن طهمورث‌اند. سکان موضعی که مسّمی به ایرانشهر است، و آن وسط اقالیم ثالث و اربع و خامس، مابین نهر بلخ تا منتهای آذربایجان، ارمنیه تا به قادسیه و تا به دریای فارس و این برچیده و برگزیدۀ اراضی است، و بهتر آنکه در قلب اقالیم واقع است، و از آنچه مُتأذی (اذیت) می‌شوند اهل شرق و غرب و جنوب و شمال، دور و مستور است ... در تواریخ مذکور است که مَلک فرس ۴۰۰۰ سال بر جمله عالم فرمانروایی کردند». (آثارالبلاد و اخبارالعباد، جلد اول، ص۳۰۴)

۱- معمور: آباد

#ایرانشهر #بابل #اصطخری #آثارالبلاد

@oldhistor
https://s22.picofile.com/file/8449191718/photo_2022_04_16_01_17_24.jpg

https://irane-ayandeh.blogsky.com/1401/01/27/post-143/
❤1
تاریخ روایی ایران pinned «نیاکان ایرانیان، ساکنین اولیۀ کجا بوده‌اند؟»
Forwarded from تاریخ میانه
حکیم ابوالقاسم فردوسی در کجای شاهنامه به کوچ آریاها اشاره کرده است؟
Anonymous Poll
22%
نیمۀ نخست
10%
نیمۀ دوم
68%
هیچکدام
تاریخ روایی ایران pinned «🍃 چگونه از علوم انسانی گریزانمان کرده‌اند؟ مهرداد ایران‌مهر کُنش در جهان امروز، بر پایۀ دانش‌هایی که به زبان امروزین «علوم انسانی» نامیده می‌شود، بنیان نهاده شده است؛ و سپس در پایۀ «اجرایی» است که دانش‌هایی چون علوم پایه، فنی ‌و مهندسی، پزشکی، کشاورزی و...…»
🍃
به زودی:
استوره‌های ایرانی در آیینۀ اسناد ودایی
مهرداد ایران‌مهر

ماهنامه فروهر، شمارۀ ۴٧٢
آذر و دی ٩۵

@Article{irscholar1605381,
Title = "استوره های ایرانی در آیینه اسناد ودایی",
Year = 1395,
Journal = "فروهر",
Url = "",
author = "مهرداد معمارزاده طهران, ",
Pages = "20-",
Issue = "",
Volume = " سال پنجاهم",
Language = ""
}

#استوره #ودایی #ویشنو #ایران‌مهر

@oldhistor
https://s22.picofile.com/file/8449422392/photo_2022_04_24_02_05_03.jpg

اسناد علمی:
https://www.magiran.com/volume/116048
https://elmnet.ir/author/%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86
🍃
خلیج فارس، دریایی که نبود

مهرداد ایران‌مهر
باید دانست، نام این خلیج جنوبی بسیار کهن بوده و در اوستایی کهن به گونهٔ پِرِثو-زرَیَه (دریای پَرَشی) ثبت شده است. توضیح آنکه، ترجمهٔ غلط «فراخ» برای واژهٔ پرثو، ذهن‌ها را همچنان در چاردیواری تنگ اندیشهٔ امثال کریستن‌سن و در مختصات نادرستی چون آسیای میانه به عنوان خاستگاه دربند کرده است. در جایی که، این واژه یادآور پَرَشی‌ها (پارسَه‌ها) یعنی جمعیتی ایرانی، که دستکم از هزارهٔ چهارم در پهنهٔ میان خاور فلات ایران تا میانرودان و مصر (سِند تا نیل) گسترش یافته بودند، می‌باشد.

نکته آنکه، خود واژهٔ خلیج نیز ریشه‌ای ایرانی داشته و وارون بر پندار عمومی مبنی بر وزن فعیل بودن آن، اما کاملا ایرانیست. لغت ایرانی خلیج (خل=گودال + ایج-ایگ=پسوند نسبت) ساخته شده از ریشهٔ kholl* که به معنای «باز کردن» و سپس «گودال» به کار رفته است. واژگان khol* و khola* در پشتو پنجاب و هندی هیمالیا به معنای جویبار و آبشخور، و واژگان khoda* و khora* نیز از همین ریشه به دست آمده‌اند. پسوند «ایج» نیز همانست که در لغت سانسکریتِ «خنیج» به معنای معدنی (خن-کان=معدن) و یا در واژهٔ ایرانی کوهیچ (کوهی) به کار رفته است.
جالب است که، لغت لاتین gulf به معنای خلیج نیز از ریشهٔ ایرانی کهن kwelp به معنای «خراشیدن زمین به شکل گنبد (arch)» ستانده شده، که نشان می‌دهد واژگان خلیج و gulf از دو ریشهٔ هم‌معنا به دست آمده‌اند. در همین باره یادآور می‌شود، نام ثبت شدهٔ «خلیج فارس» نامی ملی به شمار آمده و کاربرد نام‌هایی من‌درآوردی چون شاخاب پارس و... تنها باعث خدشه بر یکپارچگی ملی در این زمینه خواهد شد.

اکنون بازگردیم به بحث تاریخی این دریا، که با توجه به خشک بودن کف آن میان ١۸۰۰۰ تا حدود ١٢۰۰۰ سال پیش و انتقال آب سه رود باستانی گیهون و فیشون و اروند از جنوب میانرودان تا دهانهٔ دریای مکران در محل تنگهٔ هرمز از گودترین بخش بستر آن، می‌توان فروار و پیرامون فروارِ آمده در فرگرد دوم وندیداد، بهشت عدْن (کوش باستانی) و حدود پهنهٔ ایران‌وج که برگزیدگان در آن با مزدا انجمن نموده و سپس پیام سرمای سخت بر جهان استومند داده می‌شود، به انگاره آورد...

#خلیج_فارس #یخبندان #پرشی #اروند

@oldhistor
@iranboom_ir
https://s20.picofile.com/file/8446133868/IMG_20220110_001827_356.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1397/02/21/post-82/
کدامیک را در کودکی و از ترس پادشاه پنهان کرده بودند؟
(چند گزینه‌ای)
Anonymous Poll
55%
فریدون
22%
سارگن
17%
پرسئوس
29%
کیخسرو
48%
موسی
16%
بخت‌النصر
59%
کوروش
24%
داراب
تاریخ روایی ایران
کدامیک را در کودکی و از ترس پادشاه پنهان کرده بودند؟
(چند گزینه‌ای)
🍃
استورۀ بنیانگذار

شخصیت‌های تاریخی زیر همگی در کودکی مورد تهدید بوده‌اند و به گونه‌ای نجات یافته‌اند تا رسالتی بزرگ را به انجام رسانند.

شامل فریدون، کیخسرو، بخت‌النصر، کوروش، سارگن اکدی، پرسئوس، داراب و روایت متاخر تورات دربارهٔ موسی. در روایات مذکور، چند تن از این شخصیت‌ها همچون سارگن، پرسئوس، داراب و موسی جهت رهایی از خطر، توسط مادرانشان در زنبیلی بر روی آب رها می‌شوند، بخت‌النصر و روموکولوس از ماده‌سگی و کوروش از زنی به نام سپاکو (به معنای سگ ماده) شیر می‌خورد، فریدون و داراب از پادشاه دور نگهداشته می‌شوند و...، که البته این روایات همگی ریشه در قصص کهن دارد.

می‌دانیم که افسانهٔ بنیانگذار در فرهنگ‌ها وجود دارد، و اصولا بنیانگذارانِ دودمان‌ها و دولت‌ها و آیین‌های برجسته در تاریخ، همگی زادن و مرگی مبهم و پیچیده در غبار زمان دارند. این سنت، دستکم در تاریخ قلمرو میانی و افراد شناخته شدۀ آن کاملا مرسوم و رایج بوده است...

#استوره #بنیانگذار #فریدون #سارگن

@oldhistor
https://s23.picofile.com/file/8449781126/photo_2022_05_07_16_27_47.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1401/02/17/post-147/