تاریخ روایی ایران
1.57K subscribers
618 photos
69 videos
14 files
531 links
🍃
بازنگری در تاریخ قلمرو میانی

بررسی بازه زمانی پیش از عصر آهن،
و نقد عنوان مرسوم «پیش از تاریخ».

در حال تبدیل به اندیشکده (مرکز ملی مطالعات تاریخی)

تماس با مدير:
@mehrdad_1166
Download Telegram
🍃
حذف یا مسخ تاریخ

از اوایل قرن هفدهم، اروپای غربی به پیشرفت‌های علمی دست یافت و همزمان نیز به استعمار دیگر کشورها اقدام نمود.
به سخنی دیگر، نوعی سلطۀ علمی و سیاسی در جهان شکل گرفت که تاکنون نیز ادامه یافته است. برای توجیه این سلطه و کوچک شمردن ملت‌های دیگر و یا حذف تدریجی آن‌ها از صحنۀ تاریخ پیشرفت تمدن جهانی، حذف و مسخ، دو هدف قدرت‌های مهم سیاسی جهان شد.

با حذف تدریجی برخی کشورها از این صحنه و جایگزینی خود به عنوان طراحان اصلی پیشرفت تمدن جهانی، دستاویز سلطه بر کشور مورد نظر را به دست می‌آورند.
اگر این عمل دشوار می‌نمود، اینک با مسخ تاریخ آن کشور و نیز بزرگنمایی کاذب بخشی از تاریخ مردم آن سرزمین، آن‌ها را مشغول به آن می‌نمودند.
غافل از اینکه، این ابزاری برای ایجاد سکون و به معنی در جا زدن در زندگی یک ملت است و تا هنگامی که این در جا زدن باقیست، سلطه‌طلبان راضی هستند. زیرا در کنار این اتفاق، می‌توانند به بهره‌های سیاسی و اقتصادی خود دست یابند.

نکته:
تاریخ ایران، نه ۲۵۰۰ ساله است و نه ۷۰۰۰ ساله. ما خاستگاه تمدن جهان هستیم و تفسیر آن وابسته به تثبیت خط تاریخ استوره‌ای ما می‌باشد.

تصویر:
سنگ‌نگاره‌های تیمره، خمین (نوسنگی)

#تاریخ #تیمره #استعمار #سلطه

@oldhistor
https://s29.picofile.com/file/8464284326/IMG_20230607_205310_593.jpg

https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/03/17/post-295/
تاریخ روایی ایران
🔵🌀رخداد (۲۶) 🔸نادرستی نظریه‌های نژادی 🔸هویت تاریخی ایرانیان از دیدگاه انسان‌شناسی کارشناسان برنامه: محمد محبی و مهرداد ایران‌مهر @oldhistor https://irane-ayandeh.blogsky.com/Roqdad
تاریخ روایی ایران:
🍃
نسخۀ صوتی (Audio file):
بحث پیرامون برابری گونۀ انسان

کارشناسان برنامه:
محمد محبی و مهرداد ایران‌مهر

🔸نادرستی نظریه‌های نژادی
🔸هویت تاریخی ایرانیان از دیدگاه انسان‌شناسی
🔸آیا مبحث نژاد از ریشۀ علمی و زیست‌شناختی برخوردار است؟

ایران‌مهر: امروزه با چالش‌هایی پیرامون کاربرد واژۀ نژاد در کشورمان روبرو هستیم.
محمد محبی: آیا مفهومی به نام نژاد آریایی قابل تعریف علمی هست؟


🔵🌀رخداد (۲۷):
-فرق میان انسان و دیگر جانوران در مواجهه با آتش، این بوده که به دلیل مغز نسبتا تکامل یافتهء اولیه، به گونه‌ای غریزی و ناآگاهانه از آتش نمی‌گریخته است.
-پژوهش‌ها بر روی میتوکندریای مادری نشان می‌دهد که نیای مادری انسان نوین چیزی حدود ۱۷۰۰۰۰ سال پیش در شرق آفریقا می‌زیسته است. اما نیای مشترک پدری، حدودا ۴۰۰۰۰ سال قدمت کمتری دارد.
-یک فرضیه این است که خشکسالی و تنش‌های محیطی پیش آمده، باعث کاهش جمعیت شکار در شرق آفریقا شده و گله‌ها به سمت آسیای غربی که در آن دوران یعنی چیزی حدود ۱۰۰۰۰۰ سال پیش از اقلیمی مناسب برخوردار بوده است، رانده شدند. جمعیت‌های پراکنده انسانی نیز که هنوز در دوران پیش از کشاورزی به سر می‌بردند، برای گردآوری دانه‌های خوراکی و شکار، به دنبال آن‌ها در آسیای غربی گسترده شدند.
-انسان‌ها به دلایل اقلیمی که ذکر شد، پس از گسترش از شرق آفریقا، در آسیای غربی به مرکزیت فلات ایران استقرار یافته و سپس بخش‌هایی از ایشان به سایر نقاط جهان سرازیر شدند...

#رخداد #برابری #نژاد #نسخۀ_صوتی

@oldhistor
https://s25.picofile.com/file/8452046792/photo_2022_08_08_17_01_.jpg

دنبالۀ نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/03/17/post-296/
Audio
🔵🌀رخداد (۲۷)

🔸نادرستی نظریه‌های نژادی
🔸هویت تاریخی ایرانیان از دیدگاه انسان‌شناسی

کارشناسان برنامه:
محمد محبی و مهرداد ایران‌مهر
@oldhistor

https://irane-ayandeh.blogsky.com/Roqdad
🍃
آشنایی مختصر با اساطیر ایرلند

پیمان مستجیری
ایرلند به عنوان یکی از کشورهای اروپای غربی، برای عموم ایرانیان شناخته شده است. اما تاریخ و فرهنگ غنی ایرلند مورد بی‌توجهی پژوهشگران ایرانی قرار گرفته است. ایرلند اساطیر غنی دارد که بعضا از لحاظ محتوایی شباهت‌های شگفت‌انگیزی به اساطیر ایرانی دارند. علاوه بر این، ایرلند نقش مهم و مؤثری در تاریخ اروپای قدیم علی‌الخصوص انگلستان داشته است و به همین سبب آشنایی با تاریخ و اساطیر ایرلند برای پژوهشگران ایرانی مفید می‌باشد.
امروزه زبان اکثریت مردم ایرلند، انگلیسی می‌باشد که یادگار شوم استعمار طولانی‌مدت و سرکوبگرانه انگلستان در این جزیره است. اما همچنان اقلیتی از این مردم, به زبان باستانی نیاکانشان یعنی ایرلندی سخن می‌گویند. مردم ایرلند از لحاظ زبانی و فرهنگی هم‌ریشه با اسکاتلند و ولز هستند که اصطلاحا به نژاد سلتی معروف هست.

روزگاری قبایل سلت‌ از ایرلند تا ترکیه امروزی گسترده بودند اما با پیشروی امپراتوری روم به تدریج از بین رفتند. حتی در انجیل از یک قوم سلت به نام گالاتیان یاد شده است. گالاتی‌ها در قسمت مرکزی ترکیه امروزی ساکن بودند و در انجیل (یا دقیق‌تر بگوییم عهد جدید) از آن‌ها در یک نامه پولس رسول یاد شده است (نامه به گالاتیان یا در برخی ترجمه‌ها نامه به غلاطیان).
سلت‌ها به تدریج در فرهنگ یونانی-رومی هضم شدند، اما در جزایر بریتانیا با وجود مشقت‌های فراوان دوام آوردند. ایرلند و اسکاتلند امروزی، شعله کم‌فروغی از روزگار طلایی سلت‌هاست. ایرلند اگرچه که هیچ وقت به تصرف رومیان درنیامد، اما با دشمنی مواجه شد که به اندازه رومیان سرسخت و سرکوبگر بود و این دشمن قبیله آنگلوساکسون بود. در قرن پنجم میلادی یک قوم ژرمنی به اسم آنگلوساکسون‌ها از ایالت ساکسونی آلمان امروزی به بریتانیا یورش می‌برند.

آنگلوساکسون‌ها نیاکان انگلیسی‌های امروزی هستند. بومیان بریتانیا که بریتون نامیده می‌شدند، به بخشی از فرانسه امروزی پناه بردند که امروزه برتانی نامیده می‌شود. بریتون‌ها سلتی‌زبان هستند (مثل ایرلند) و هنوز بقایای آن‌ها در فرانسه زندگی می‌کنند...

#ایرلند #سلتی #مستجیری #کوهولین

@oldhistor
https://s29.picofile.com/file/8464289426/IMG_20230608_000842_765.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/03/18/post-297/
🍃
تندیس برنزی
لرستان، ۳۰۰۰ سال پیش (آناویان)

تنديسی كه یک جنگجو را با پوشش شال و ستره و خنجر زیر شال و کلاه نمدی نشان می‌دهد.

#تندیس #برنز #لرستان #جنگجو

@oldhistor
https://s28.picofile.com/file/8464291050/IMG_20230608_011643_939.jpg

https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/03/18/post-298/
تاریخ روایی ایران
🔵🌀رخداد (۲۷) 🔸نادرستی نظریه‌های نژادی 🔸هویت تاریخی ایرانیان از دیدگاه انسان‌شناسی کارشناسان برنامه: محمد محبی و مهرداد ایران‌مهر @oldhistor https://irane-ayandeh.blogsky.com/Roqdad
تاریخ روایی ایران:
🍃
نسخۀ صوتی (Audio file):
بحث پیرامون برابری گونۀ انسان

کارشناسان برنامه:
محمد محبی و مهرداد ایران‌مهر

🔸نادرستی نظریه‌های نژادی
🔸هویت تاریخی ایرانیان از دیدگاه انسان‌شناسی
🔸آیا مبحث نژاد از ریشۀ علمی و زیست‌شناختی برخوردار است؟

ایران‌مهر: امروزه با چالش‌هایی پیرامون کاربرد واژۀ نژاد در کشورمان روبرو هستیم.
محمد محبی: آیا مفهومی به نام نژاد آریایی قابل تعریف علمی هست؟


🔵🌀رخداد (۲۸):
-مقدمهء مهاجرت گله‌های انسانی از شرق آفریقا را ادامه می‌دهیم.
-طبیعی‌ترین گذرگاه گله‌های انسانی که از شرق آفریقا بیرون آمدند، آسیای غربی است. توصیف بهشت عدن در تنخ نیز با مختصات فلات ایران منطبق است.
-بخش نطق در مغز نئاندرتال‌ها به اندازهء انسان هوشمند رشد نکرده بوده است. اما این گونه، نقاشی‌ها (دیواره غار) و ابزارهای زینتی چشمگیری آفریده است.
-خط آوایی، از فراگشت نگارش تصویری کهن به دست آمد.
-نک: "خط فارسی، بازماندهء خط‌های کهن ایرانی"...

#رخداد #برابری #نژاد #نسخۀ_صوتی

@oldhistor
https://s25.picofile.com/file/8452046792/photo_2022_08_08_17_01_.jpg

دنبالۀ نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/03/18/post-300/
برابری - 28
بحث پیرامون نادرستی نظریه های نژادی
🔵🌀رخداد (۲۸)

🔸نادرستی نظریه‌های نژادی
🔸هویت تاریخی ایرانیان از دیدگاه انسان‌شناسی

کارشناسان برنامه:
محمد محبی و مهرداد ایران‌مهر
@oldhistor

https://irane-ayandeh.blogsky.com/Roqdad
🍃
تندیس شاپور اول ساسانی
کازرون

این پیکره که ۷ گام بلندا دارد، از یک ستون آهکی چندین هزار ساله تراشیده شده است.

ارتش آن را در بهمن ۱۳۳۶ بازسازی کرد.

#شاپور #کازرون #تندیس #غار

@oldhistor
https://s28.picofile.com/file/8464304018/IMG_20230608_123603_468.jpg

https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/03/18/post-299/
🍃
مینوی خرد

نویسنده: ناشناس
مترجم: احمد تفضلی
ناشر: بنیاد فرهنگ ایران
سال نشر: ۱۳۵۴

در میان کتاب‌های نوشته شده به زبان پهلوی و یادگار دوران ساسانیان و بازمانده از یورش تازیان، می‌توان به اندرزنامه‌ها اشاره کرد. اندرزنامه‌ها آثاری بودند با جنبه‌های اخلاقی و یا حکمت عملی و لبریز از مواعظ و ادب و آداب و حکم ایرانی.

«مینوی خرد» یکی از نمونه‌های بارز از اندرزنامه‌های پهلوی است. اگرچه این اثر در ردهٔ اندرزنامه‌هاست، اما نه به صورت صرف اندرزنامه، بلکه در آن از آفرینش، حیات یا عدم حیات جسم و روان  پس از مرگ (معاد)، اساطیر ایرانی، آیین‌های ایرانی و آداب و رسوم ایرانی و غیره نیز به وفور سخن رفته است.
دادِستان مینوی خرد، کتابی به زبان پارسی میانه است که صورت پهلوی و پازند آن و نیز ترجمه‌هایی به سانسکریت و فارسی کهن (هم نظم و هم نثر)، از آن باقی مانده است.

مینوی خرد نیز همچون دیگر بحث‌های کلامی و فلسفی کهن، به شکل پرسش و پاسخ می‌باشد. (گفتگوی افلاطون و شاگردانش نیز به همین سبک است)
این اثر به صورت مجموعه پرسش‌هایی است که دانا از مینوی خرد (خرد ناب) می‌پرسد و مینوی خرد پاسخ می‌دهد. واژهٔ دادستان که در نام کامل کتاب دیده می‌شود، به معنی رأی و فتوا است...

#مینوی_خرد #دانا #تفضلی #ساسانی

نسخهء نوشتاری:
https://s28.picofile.com/file/8464306350/%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%88%DB%8C_%D8%AE%D8%B1%D8%AF.PDF.html

@oldhistor
https://s29.picofile.com/file/8464304042/IMG_20230608_124358_121.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/03/18/post-301/
تاریخ روایی ایران
بحث پیرامون نادرستی نظریه های نژادی – برابری - 28
تاریخ روایی ایران:
🍃
نسخۀ صوتی (Audio file):
بحث پیرامون برابری گونۀ انسان

کارشناسان برنامه:
محمد محبی و مهرداد ایران‌مهر

🔸نادرستی نظریه‌های نژادی
🔸هویت تاریخی ایرانیان از دیدگاه انسان‌شناسی
🔸آیا مبحث نژاد از ریشۀ علمی و زیست‌شناختی برخوردار است؟

ایران‌مهر: امروزه با چالش‌هایی پیرامون کاربرد واژۀ نژاد در کشورمان روبرو هستیم.
محمد محبی: آیا مفهومی به نام نژاد آریایی قابل تعریف علمی هست؟


🔵🌀رخداد (۲۹):
-کرومانیون‌ها هم گونه‌ای از انسان بودند که فرهنگ پیشرفته‌تری نسبت به نئاندرتال‌ها داشتند. این گونه منقرض شد، اما اعتقاد به خرافه و جهان دیگر در میان آنان وجود داشته است.
-این گونه از آسیا تا شمال اروپا و حتی گرینلند نیز گسترده شده بود.
-ردپای انسان‌های کرومانیون از ۱۸۰ تا ۳۷ هزار سال پیش دیده می‌شود. نقاشی‌های غار آلتامیرا در اسپانیا را متعلق به این گونه می‌دانند...

#رخداد #برابری #نژاد #نسخۀ_صوتی

@oldhistor
https://s25.picofile.com/file/8452046792/photo_2022_08_08_17_01_.jpg

دنبالۀ نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/03/18/post-303/
برابری-29
در باره مهاجرت های اولیه
🔵🌀رخداد (۲۹)

🔸نادرستی نظریه‌های نژادی
🔸هویت تاریخی ایرانیان از دیدگاه انسان‌شناسی

کارشناسان برنامه:
محمد محبی و مهرداد ایران‌مهر
@oldhistor

https://irane-ayandeh.blogsky.com/Roqdad
تاریخ روایی ایران pinned «🍃 کلدر، غاری با خاطرات انسان ۶۳ هزار ساله بهروز بازگیر (سرپرست هیات باستان‌شناسی غار کلدر) مقدمه درۀ خرم‌آباد، بنا بر گواه یافته‌های دیرین‌شناسی، یکی از کهن‌ترین زیستگاه‌های بشری به شمار می‌رود. دست‌افزارهای پارینه‌سنگی کهن و غارهای مسکونی و منقوش، مکان‌هایی…»
تاریخ روایی ایران
نام کوروش در تورات آمده است...
🍃
کوروش در تورات

گردآوری: مهرداد ایران‌مهر
یهودیان، کوروش را مشیه (مسیح) خود خواندند. کوروش تنها غیریهودی (جنتیل) در کتاب مقدس است که لقب مسیح به او اهدا شده است.

کتاب مقدس ذکر می‌کند که دستور کوروش برای بازسازی معبد، فصل جدیدی در زندگی یهودیان ایجاد کرد. ویل دورانت نیز می‌گوید، "تاریخ قوم یهود از زمان آزادی به دست کوروش در بابل آغاز شد".
اما باید دانست، طبق دو سند منشور کوروش و سالنامه نبونید، و بر خلاف آنچه در اسفار یهود آمده، کوروش بدون اطلاع و یا عزمی نسبت به آزادی گروهی خاص، صرفا فرمان عفو عمومی صادر کرده است.
این عفو، اجازه ترک بابل از سوی کسانی که از زمان بخت‌النصر به آنجا آورده شده بودند را داده است، شامل اکد، سرزمین اشنونه، زمبن، شهر متورنو، دِر تا مرز گوتی [جایگاه‌های مقدس آن سوی] دجله که از دیرباز محراب‌هایشان ویران شده بود.

بیشتر داستان مربوط به کوروش، در کتاب عزرا ذکر شده است. محل ذکر نام کوروش در کتاب مقدس (بخش عهد عتیق)، این موارد است:
-کتاب تواریخ (دوم) باب ۳۶ آیه ۲۲ و ۲۳.
-عزرا باب یک آیات ۱، ۲، ۷ و ۸؛ باب ۳ آیه ۷؛ باب ۴ آیات ۳ و ۵؛ باب ۵ آیات ۱۳، ۱۴ و ۱۷؛ باب ۶ آیات ۳ و ۱۴.
-اشعیا باب ۴۴ آیه ۲۸؛ باب ۴۵ آیه ۱.
-دانیال باب ۱ آیه ۲۱؛ باب ۶ آیه ۲۸؛ باب ۱۰ آیه ۱ ...

#کوروش #تورات #تنخ #عزرا

@oldhistor
https://s28.picofile.com/file/8464434350/IMG_20230611_130301_022.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/03/21/post-304/
🍃
داریوش بزرگ (هیروگلیف)
فرعون دودمان بیست و هفتم، مصر
دروازه معبد هبت

#داریوش #مصر #هبت #فرعون

@oldhistor
https://s28.picofile.com/file/8464457792/IMG_20230611_222058_156.jpg

https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/03/21/post-306/
تاریخ روایی ایران
در باره مهاجرت های اولیه – برابری-29
تاریخ روایی ایران:
🍃
نسخۀ صوتی (Audio file):
بحث پیرامون برابری گونۀ انسان

کارشناسان برنامه:
محمد محبی و مهرداد ایران‌مهر

🔸نادرستی نظریه‌های نژادی
🔸هویت تاریخی ایرانیان از دیدگاه انسان‌شناسی
🔸آیا مبحث نژاد از ریشۀ علمی و زیست‌شناختی برخوردار است؟

ایران‌مهر: امروزه با چالش‌هایی پیرامون کاربرد واژۀ نژاد در کشورمان روبرو هستیم.
محمد محبی: آیا مفهومی به نام نژاد آریایی قابل تعریف علمی هست؟


🔵🌀رخداد (۳۰):
-در دوران میانه‌سنگی (مزولیتیک)، یکی دیگر از گونه‌های انسان، در شرق اروپا به بن‌بست تکاملی خود رسیده و منقرض می‌شود.
-دولیکوسفال‌ها با موهایی تیره و چشم‌های فرورفته، از جنوب آمده بودند. براکیوسفال‌ها نیز که آلپی نامیده شده‌اند، منشاء شرقی داشتند. (ساینس)
-از اینجا، دوره نوسنگی کهن آغاز شده و با اهلی کردن جانوران، ساخت ظروف سنگی و انجام گونه‌ای مراسم مذهبی همراه است.
-در این دوره، دولیکوسفال‌های اسکاندیناوی منقرض می‌شوند.
-ورود انسان هوشمند از آسیا به اروپا، میان ۶۰ تا ۳۰ هزار سال پیش رخ داده است...

#رخداد #برابری #نژاد #نسخۀ_صوتی

@oldhistor
https://s25.picofile.com/file/8452046792/photo_2022_08_08_17_01_.jpg

دنبالۀ نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/03/21/post-305/
برابری-30
در باره مهاجرت های اولیه
🔵🌀رخداد (۳۰)

🔸نادرستی نظریه‌های نژادی
🔸هویت تاریخی ایرانیان از دیدگاه انسان‌شناسی

کارشناسان برنامه:
محمد محبی و مهرداد ایران‌مهر
@oldhistor

https://irane-ayandeh.blogsky.com/Roqdad
🍃
کهن‌ترین حلقۀ ازدواج مستند در جهان، متعلق به ملكه "ناپیرآسو" همسر "اونتاش ناپریشا" شاه ایلام در اواخر هزاره دوم می‌باشد.

#ایلام #حلقه_ازدواج #ناپیرسو #اونتاش

@oldhistor
@ajayeb_bastan
https://s29.picofile.com/file/8464602576/IMG_20230614_215200_703.jpg

https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/03/24/post-307/
❤2
تاریخ روایی ایران
در باره مهاجرت های اولیه – برابری-30
تاریخ روایی ایران:
🍃
نسخۀ صوتی (Audio file):
بحث پیرامون برابری گونۀ انسان

کارشناسان برنامه:
محمد محبی و مهرداد ایران‌مهر

🔸نادرستی نظریه‌های نژادی
🔸هویت تاریخی ایرانیان از دیدگاه انسان‌شناسی
🔸آیا مبحث نژاد از ریشۀ علمی و زیست‌شناختی برخوردار است؟

ایران‌مهر: امروزه با چالش‌هایی پیرامون کاربرد واژۀ نژاد در کشورمان روبرو هستیم.
محمد محبی: آیا مفهومی به نام نژاد آریایی قابل تعریف علمی هست؟


🔵🌀رخداد (۳۱):
-راسته نخستی‌ها در آسیا پدیدار گشته و شاخه‌ای از آن‌ها به آفریقا راه یافتند.
-انسان‌نماها نیز در جنوب آفریقا از نخستی‌ها متمایز شده و به سوی شمال (شرق آفریقا) روند تکاملی خود را طی کردند.
-انسان‌های دارای نشانگر ژنتیکی "اِم" از شرق آفریقا بیرون آمدند.
-بزرگ شدن مغز یک مزیت است. جهش و انتخاب طبیعی باعث تنازع بقا شده و ژن‌هایی که مغز حجیم‌تر را پشتیبانی می‌کنند، به نسل بعد منتقل می‌شوند.
-نخستی‌ها نیمکره مغز توسعه یافته دارند. نخستی‌های بی‌دم شامل انسان‌سایان و گیبون‌ها از شاخه همونیدها جدا شدند و سپس خانواده بزرگ گیبون‌ها از کپی‌های جنوبی انشقاق یافتند...

#رخداد #برابری #نژاد #نسخۀ_صوتی

@oldhistor
https://s25.picofile.com/file/8452046792/photo_2022_08_08_17_01_.jpg

دنبالۀ نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/03/25/post-309/
👏1
برابری-31
درباره مهاجرت های اولیه
🔵🌀رخداد (۳۱)

🔸نادرستی نظریه‌های نژادی
🔸هویت تاریخی ایرانیان از دیدگاه انسان‌شناسی

کارشناسان برنامه:
محمد محبی و مهرداد ایران‌مهر
@oldhistor

https://irane-ayandeh.blogsky.com/Roqdad
🍃
مآخذ شاهنامه

تحقیق در باب مآخذ شاهنامه، اندکی دشوار است و در این باب نمی‌توان به صراحت سخن گفت. زیرا از طرفی گاه میان روایات فردوسی و مورخان در بعضی جزئیات اختلافی دیده می‌شود و از طرفی دیگر مآخذی که فردوسی از آن‌ها استفاده کرده، جملگی از میان رفته است. چنانکه نمی‌توانیم میان شاهنامه و مآخذ آن مقایسۀ مستقیمی کنیم.

فردوسی در بسیاری از جاهای شاهنامه به کتابی با نام‌های نامۀ خسروی، نامۀ خسروان، نامۀ پهلوی، نامۀ شهریار، نامۀ باستان، نامۀ راستان، نامۀ شاهوار و یا مطلق «نامه» اشاره کرده است.
از تحقیقاتی که تاکنون کرده‌ام، به خوبی روشن می‌شود که این اشارات همه راجع به شاهنامۀ ابو منصوری است که فردوسی مدتی در جستجوی آن رنج برد و سرانجام به همت یکی از دوستان بر آن دست یافت و از روی آن به سرودن شاهنامۀ خود قیام کرد.
چنانکه قبلا گفته‌ام، فردوسی به جز شاهنامۀ ابومنصوری، علی‌الظاهر از بعضی داستان‌های منفرد دیگر نیز که در آن روزگار شهرتی داشت، استفاده کرد و از آن جمله است داستان رزم بیژن و گرازان و داستان بیژن و منیژه و داستان رزم رستم با اکوان دیو و داستان رستم و سهراب و بعضی از رزم‌های دیگر رستم...

-حماسه‌سرایی در ایران، دکتر ذبیح‌الله صفا، نشر فرهنگ روز، چاپ ششم: تهران ۱۳۹۸، صص ۲۱۵_۲۱۴

#شاهنامه #صفا #ثعالبی #ابومنصوری

@oldhistor
https://s29.picofile.com/file/8464608126/IMG_20230615_001753_677.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/03/25/post-308/