تاریخ روایی ایران
🍃 دوزخ سیبری مهرداد ایرانمهر دمای نقاط مختلف سیبری، همین امروز که با پدیدهء گلخانهای زمین روبرو هستیم، تا ۶۲- درجه هم میرسد. همچنین تراکم بسیار بسیار کمی از جمعیتهای جانوری و گیاهی در آنجا وجود دارد. تراکم جمعیتهای انسانی هم به دلیل شرایطی که در تصاویر…
🍃
دوزخ، زمهریر، اهریمن
مهرداد ایرانمهر
یکبار برای همیشه، به خرد خود رجوع کرده و بپذیرید که در این وضعیت بغرنج نمیتوان جمعیت انسانی تشکیل داد، چه رسد به تحول زبان و ایجاد فرهنگ!
۱- شهر ویتییر در آلاسکا. کل جمعیت آن در یک خانه با ۱۵۰ آپارتمان زندگی میکنند که در سال ۱۹۵۷ ساخته شده است.
۲- شهر تیکسی، یک سکونتگاه در ساحل خلیج سیبری. باد به سرعت ۳۸ متر بر ثانیه میرسد و دمای هوا -۲۰ درجه سانتیگراد است.
۳- یاکوتسک، سردترین شهر مسکونی در جمهوری یاقوتستان (ساخا) در شرق سیبری. دمای زمستان این شهر بین ۳۰- تا ۵۰- درجه سانتیگراد است و زمستانهای طولانی و بسیار سردی دارد. در سال ۱۹۳۳، دمای ۶۴- درجهء سانتیگراد در منطقهء اُیمیاکون، که در همان استان قرار دارد، ثبت شد. مردم به خاطر معادن الماس در آنجا حضور دارند.
۴- عرضهای شمالی در بیوم توندرا.
ننتها قبایل ترکتباری هستند که به مهاجرت سالانه به مناطق دیگر برای جستجوی غذا و زنده ماندن در شرایط سخت آب و هوایی مشغولند. تمام زندگی آنها حول محور این مهاجرتها و تطبیق با محیط میچرخد.
۵- شرق سیبری. شهر اُیمیاکون، برودت هوا ۷۱.۷ زیر صفر.
#هندواروپایی
#سیبری
@oldhistor
دوزخ، زمهریر، اهریمن
مهرداد ایرانمهر
یکبار برای همیشه، به خرد خود رجوع کرده و بپذیرید که در این وضعیت بغرنج نمیتوان جمعیت انسانی تشکیل داد، چه رسد به تحول زبان و ایجاد فرهنگ!
۱- شهر ویتییر در آلاسکا. کل جمعیت آن در یک خانه با ۱۵۰ آپارتمان زندگی میکنند که در سال ۱۹۵۷ ساخته شده است.
۲- شهر تیکسی، یک سکونتگاه در ساحل خلیج سیبری. باد به سرعت ۳۸ متر بر ثانیه میرسد و دمای هوا -۲۰ درجه سانتیگراد است.
۳- یاکوتسک، سردترین شهر مسکونی در جمهوری یاقوتستان (ساخا) در شرق سیبری. دمای زمستان این شهر بین ۳۰- تا ۵۰- درجه سانتیگراد است و زمستانهای طولانی و بسیار سردی دارد. در سال ۱۹۳۳، دمای ۶۴- درجهء سانتیگراد در منطقهء اُیمیاکون، که در همان استان قرار دارد، ثبت شد. مردم به خاطر معادن الماس در آنجا حضور دارند.
۴- عرضهای شمالی در بیوم توندرا.
ننتها قبایل ترکتباری هستند که به مهاجرت سالانه به مناطق دیگر برای جستجوی غذا و زنده ماندن در شرایط سخت آب و هوایی مشغولند. تمام زندگی آنها حول محور این مهاجرتها و تطبیق با محیط میچرخد.
۵- شرق سیبری. شهر اُیمیاکون، برودت هوا ۷۱.۷ زیر صفر.
#
#سیبری
@oldhistor
🕊5👏1
🍃
یکتاپرستی مزیّت نیست
مهرداد ایرانمهر
خارج از مباحث عقیدتی، گروهی زرتشت را دعوتکننده به یکتاپرستی و گروهی نیز به ثنویت میدانند.
اما امروزه چنین جا افتاده است که ایرانیان نخستین یکتاپرستان جهان بودهاند!، و عامل آن را هم زرتشت فرض میکنند. اکنون پرسش اینجاست که اصلا مگر یکتاپرستی و یکتاپرست بودن چه مزیت و مزایایی دارد؟
در دوران حاضر، یکتاپرستی به دلایل اجتماعی نامعلومی، تبدیل به مزیت و برتری گردید.
در دوران کهن، ایزدان زیادی هر یک موکل یکی از نیروهای طبیعت بوده و نمادی داشتند. تاکنون نیز هیچکس نتوانسته دلیل قانعکنندهای بر ناروا بودن این تفکر اقامه نماید و تنها بدون هیچ دلیل و مدرکی، نکوهش شده است.
در اینجا به چرایی برتر بودن یا نبودن یکتاپرستی و آیا اینکه این خود مزیتی است یا نه، کاری نداریم. فقط قصد این بود که کمی در این باره تامل شود.
#یکتاپرستی
@oldhistor
یکتاپرستی مزیّت نیست
مهرداد ایرانمهر
خارج از مباحث عقیدتی، گروهی زرتشت را دعوتکننده به یکتاپرستی و گروهی نیز به ثنویت میدانند.
اما امروزه چنین جا افتاده است که ایرانیان نخستین یکتاپرستان جهان بودهاند!، و عامل آن را هم زرتشت فرض میکنند. اکنون پرسش اینجاست که اصلا مگر یکتاپرستی و یکتاپرست بودن چه مزیت و مزایایی دارد؟
در دوران حاضر، یکتاپرستی به دلایل اجتماعی نامعلومی، تبدیل به مزیت و برتری گردید.
در دوران کهن، ایزدان زیادی هر یک موکل یکی از نیروهای طبیعت بوده و نمادی داشتند. تاکنون نیز هیچکس نتوانسته دلیل قانعکنندهای بر ناروا بودن این تفکر اقامه نماید و تنها بدون هیچ دلیل و مدرکی، نکوهش شده است.
در اینجا به چرایی برتر بودن یا نبودن یکتاپرستی و آیا اینکه این خود مزیتی است یا نه، کاری نداریم. فقط قصد این بود که کمی در این باره تامل شود.
#یکتاپرستی
@oldhistor
❤12
🍃
تعریف استوره
مهرداد ایرانمهر
رویدادی رخ داده در گذشتهای چنان دور، که تنها خاطرهای مبهم و پیچیده در شاخ و بال روزگار، از آن به ما رسیده است.
استخراج هستهء سخت آن، وظیفهء مورخ است، تا شاخ و بال روایت را کنار زده و حقیقت پیچیده در خیال را از دل آن بیرون کشیده و نمایان سازد.
البته نادانی نوع بشر در حدی است که حتی استورههای تکوین یافته و تدوین شده توسط نیاکان خود را نیز حکایاتی در پیوند با باورها و تخیلات فرهنگی دانسته و مستند تاریخی به شمار نمیآورد!
#استوره
@oldhistor
تعریف استوره
مهرداد ایرانمهر
رویدادی رخ داده در گذشتهای چنان دور، که تنها خاطرهای مبهم و پیچیده در شاخ و بال روزگار، از آن به ما رسیده است.
استخراج هستهء سخت آن، وظیفهء مورخ است، تا شاخ و بال روایت را کنار زده و حقیقت پیچیده در خیال را از دل آن بیرون کشیده و نمایان سازد.
البته نادانی نوع بشر در حدی است که حتی استورههای تکوین یافته و تدوین شده توسط نیاکان خود را نیز حکایاتی در پیوند با باورها و تخیلات فرهنگی دانسته و مستند تاریخی به شمار نمیآورد!
#استوره
@oldhistor
👏6
🍃
تاریخ چیست؟
مهرداد ایرانمهر
در مبانی علم تاریخ، دو عنصر رویداد و گزارش وجود دارد. یعنی مورخ وظیفه دارد رویدادی را که در گذشته رخ داده، گزارش نموده و مکتوب نماید.
همچنین، مورخ در اینجا برای بالا بردن صحت این گزارش، میبایست به بستری که رویداد در آن رخ داده، توجه نماید.
از سویی، تاریخ سه بردار دارد که شامل #زمان، #مکان و #منطق_تاریخی است.
هگل نیز تاریخنویسی را سه بخش میکند: گزارش (Report)، تاریخ اندیشیده (Reflechi) و فلسفه تاریخ.
نخست «گزارش» (report)، و او برین باور است که راستترین نوع تاریخ همین «گزارش» است. این همان مطالبی است که حاضرینِ در هر رویدادی، آن را به مقام بالاتر ارائه میدهند.
دومین نوع را «تاریخ اندیشیده» (reflechi) مینامد، و آن تاریخی است که به باور او «معمولی» بوده و تاریخنویسان مینویسند، یعنی همان تاریخی که اندیشۀ ما در آن دخیل است.
و نوع دیگری که او آن را فراتر از تاریخ میداند، «فلسفۀ تاریخ» است؛ که در آن اندیشه و به ویژه آرمانهایمان را دخالت میدهیم.
#رویداد #گزارش #تاریخ #زمان #مکان #منطق_تاریخی #فلسفه_تاریخ
@oldhistor
تاریخ چیست؟
مهرداد ایرانمهر
در مبانی علم تاریخ، دو عنصر رویداد و گزارش وجود دارد. یعنی مورخ وظیفه دارد رویدادی را که در گذشته رخ داده، گزارش نموده و مکتوب نماید.
همچنین، مورخ در اینجا برای بالا بردن صحت این گزارش، میبایست به بستری که رویداد در آن رخ داده، توجه نماید.
از سویی، تاریخ سه بردار دارد که شامل #زمان، #مکان و #منطق_تاریخی است.
هگل نیز تاریخنویسی را سه بخش میکند: گزارش (Report)، تاریخ اندیشیده (Reflechi) و فلسفه تاریخ.
نخست «گزارش» (report)، و او برین باور است که راستترین نوع تاریخ همین «گزارش» است. این همان مطالبی است که حاضرینِ در هر رویدادی، آن را به مقام بالاتر ارائه میدهند.
دومین نوع را «تاریخ اندیشیده» (reflechi) مینامد، و آن تاریخی است که به باور او «معمولی» بوده و تاریخنویسان مینویسند، یعنی همان تاریخی که اندیشۀ ما در آن دخیل است.
و نوع دیگری که او آن را فراتر از تاریخ میداند، «فلسفۀ تاریخ» است؛ که در آن اندیشه و به ویژه آرمانهایمان را دخالت میدهیم.
#رویداد #گزارش #تاریخ #زمان #مکان #منطق_تاریخی #فلسفه_تاریخ
@oldhistor
👏1
Forwarded from تاریخ روایی ایران
🍃
روز بزرگداشت فردوسی
مهرداد ایرانمهر (گردآوری)
سرآمد کنون قصهٔ یزدگرد
به ماه سپندارمذ روز ارد
ز هجرت شده پنج هشتادبار
به نام جهانداور کردگار
در قدیم، ماههای ایرانی "نام" داشتند و روز بیست و پنجم هر ماه، روز ارد یکی از ایزدان ایران باستان بود. بدینگونه مصرع "به ماه سپندارمذ روز ارد" یعنی بیست و پنجم اسفندماه (سال ۳۸۸ قمری).
اما روز ۲۵ اردیبهشت، نه هنگام پایان شاهنامه است و نه روز تولد فردوسی، اگرچه گرامی میداریم این روز را چون روز فردوسی و غنیمتی است. (نقل از دکتر کویر)
دکتر محمدجعفر یاحقی عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی و استاد پیشکسوت گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد، پیشنهاد روز ملی بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی را مطرح نموده و آن را تا تصویب در مراکز تصمیمگیری پیش برده و نیز تا ثبت در تقویم ایران پیگیری کرد...
#فردوسی #اردیبهشت #شاهنامه #بزرگداشت
@oldhistor
https://s29.picofile.com/file/8463361842/IMG_20230515_162425_253.jpg
دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/02/25/post-262/
روز بزرگداشت فردوسی
مهرداد ایرانمهر (گردآوری)
سرآمد کنون قصهٔ یزدگرد
به ماه سپندارمذ روز ارد
ز هجرت شده پنج هشتادبار
به نام جهانداور کردگار
در قدیم، ماههای ایرانی "نام" داشتند و روز بیست و پنجم هر ماه، روز ارد یکی از ایزدان ایران باستان بود. بدینگونه مصرع "به ماه سپندارمذ روز ارد" یعنی بیست و پنجم اسفندماه (سال ۳۸۸ قمری).
اما روز ۲۵ اردیبهشت، نه هنگام پایان شاهنامه است و نه روز تولد فردوسی، اگرچه گرامی میداریم این روز را چون روز فردوسی و غنیمتی است. (نقل از دکتر کویر)
دکتر محمدجعفر یاحقی عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی و استاد پیشکسوت گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد، پیشنهاد روز ملی بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی را مطرح نموده و آن را تا تصویب در مراکز تصمیمگیری پیش برده و نیز تا ثبت در تقویم ایران پیگیری کرد...
#فردوسی #اردیبهشت #شاهنامه #بزرگداشت
@oldhistor
https://s29.picofile.com/file/8463361842/IMG_20230515_162425_253.jpg
دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/02/25/post-262/
👏10
دوران دودمانی (سومر) از چه زمانی آغاز شد؟
Anonymous Quiz
18%
پیدایش پیشاخط
23%
آغاز نخستین شهرنشینی جهان
18%
تبلبلالسن و آغاز پادشاهی نمرود استورهای
41%
پس نشستن باتلاقهای جنوب میانرودان
تاریخ روایی ایران
دوران دودمانی (سومر) از چه زمانی آغاز شد؟
🍃
دوران دودمانی سومر
۲۸۰۰-۲۳۵۰ پ.م
مهرداد ایرانمهر
متاسفانه کوچکترین درکی از مفهومی موسوم به سومر، در جامعهء علوم انسانی وجود ندارد.
فقط اکثرا مثل طوطی میگویند یک جایی بوده که اولینهای همه چیز را درست کرده!
*تبلبلالسن یعنی بر هم خوردن زبانها، و با ورود جمعیتهای با زبان وندی فلات به میان جمعیتهای با زبان پیوندی جنوب میانرودان، رخ داد.
**ایشان و سرزمینشان توسط اکدیها، شومر نامیده شد. اما خودشان به سرزمینشان کی-ان-گیر و به خود اوگ-ساگ-گیگ-گا میگفتند و معتقد بودند که نیاکانشان از جایی به نام سرزمین مقدس در شرق آمدهاند.
#سومر
@oldhistor
دوران دودمانی سومر
۲۸۰۰-۲۳۵۰ پ.م
مهرداد ایرانمهر
متاسفانه کوچکترین درکی از مفهومی موسوم به سومر، در جامعهء علوم انسانی وجود ندارد.
فقط اکثرا مثل طوطی میگویند یک جایی بوده که اولینهای همه چیز را درست کرده!
۱- پیشاخط حتی در میانرودان، بسیار پیشتر از دوران دودمانی ظهور کرد.
۲- نخستین شهرنشینی، در میانرودان نبود.
۳- دوران دودمانی با ورود روشنپوستان (نمروتی) غیرالتصاقیزبان در پیش از ۳۲۰۰ پ.م و از سمت فلات پا گرفت.
۴- با پس نشستن باتلاقهای جنوب میانرودان، نخست دورههای عبید و اوروک (پیشادودمانی) ظهور کرد.
*تبلبلالسن یعنی بر هم خوردن زبانها، و با ورود جمعیتهای با زبان وندی فلات به میان جمعیتهای با زبان پیوندی جنوب میانرودان، رخ داد.
**ایشان و سرزمینشان توسط اکدیها، شومر نامیده شد. اما خودشان به سرزمینشان کی-ان-گیر و به خود اوگ-ساگ-گیگ-گا میگفتند و معتقد بودند که نیاکانشان از جایی به نام سرزمین مقدس در شرق آمدهاند.
#سومر
@oldhistor
👏5❤3🕊2
تاریخ روایی ایران
🍃 استورههای ایرانی در آیینۀ اسناد ودایی مهرداد ایرانمهر «لومَشَه گفت، ای یودیشتیرَه به تفصیل به داستانی که از من خواستهای، گوش فرا ده. ای کودک، در دوران تو زمانی هراسانگیز در کرتَهیوگَه وجود داشت که خدای جاودانه و قدیم، وظایف یمَه را به عهده گرفت. (...)،…
1_18689669679_250516_134118.pdf
486.2 KB
🍃
استورههای ایرانی در آیینۀ اسناد ودایی
مهرداد ایرانمهر
-ماهنامه فروهر، شمارۀ ۴٧٢، آذر و دی ۱۳۹۵
#ودایی #استوره #جمشید
@oldhistor
استورههای ایرانی در آیینۀ اسناد ودایی
مهرداد ایرانمهر
-ماهنامه فروهر، شمارۀ ۴٧٢، آذر و دی ۱۳۹۵
#ودایی #استوره #جمشید
@oldhistor
👏6
🍃
آشوربانیپال، فتح ایلام
"پیکرهء گاوهای نر وحشتناکی را که زینتبخش دربها بود، از جا کندم...".
@oldhistor
آشوربانیپال، فتح ایلام
"پیکرهء گاوهای نر وحشتناکی را که زینتبخش دربها بود، از جا کندم...".
@oldhistor
🕊6
🍃
چند واژهء اوستایی
مهرداد ایرانمهر
هئو-شیَنگه/هوشنگ (دارای خانهء خوب)
هئو به معنای خوب و شیَنگه به معنای خانه، که در کل نشانگر ترک غار (کیومرث) و زندگی در دشت توسط بشر در فلات ایران است. این واژه در فارسی به شکل شَن درآمده و در واژگانی چون گلشن دیده میشود.
هئو-سرووَنگه/خسرو (خوب سروده شده)
این واژه تبدیل به هئوسرووَه و خسرو شده است و در نام کیخسرو (کوی-هئوسرووه) هم دیده میشود.
خوَرَنَنگه
مادی و پهلوی خوّر(ن)ه، فارسی فرّ
وئِیژنگه
به معنی سرزمین، پهلوی وئجه، فارسی وِج (ایرانوج)
رئوچنگه
پهلوی و فارسیِ روشن
مننگه
پهلوی و فارسیِ من (اندیشه)
وهومننگه
به معنی نیکاندیش، پهلوی وهومن و فارسی بهمن، دشمن (بداندیش)
ماونگه
فارسی ماه، کردی مانگ
ورنگه
پهلوی و فارسیِ ور (پناهگاه)
خوینگه
خورـشید فارسی
دَئِینگهییو
پهلوی دهیو به معنی سرزمین، فارسی ده (دهکده)
@oldhistor
چند واژهء اوستایی
مهرداد ایرانمهر
هئو-شیَنگه/هوشنگ (دارای خانهء خوب)
هئو به معنای خوب و شیَنگه به معنای خانه، که در کل نشانگر ترک غار (کیومرث) و زندگی در دشت توسط بشر در فلات ایران است. این واژه در فارسی به شکل شَن درآمده و در واژگانی چون گلشن دیده میشود.
هئو-سرووَنگه/خسرو (خوب سروده شده)
این واژه تبدیل به هئوسرووَه و خسرو شده است و در نام کیخسرو (کوی-هئوسرووه) هم دیده میشود.
خوَرَنَنگه
مادی و پهلوی خوّر(ن)ه، فارسی فرّ
وئِیژنگه
به معنی سرزمین، پهلوی وئجه، فارسی وِج (ایرانوج)
رئوچنگه
پهلوی و فارسیِ روشن
مننگه
پهلوی و فارسیِ من (اندیشه)
وهومننگه
به معنی نیکاندیش، پهلوی وهومن و فارسی بهمن، دشمن (بداندیش)
ماونگه
فارسی ماه، کردی مانگ
ورنگه
پهلوی و فارسیِ ور (پناهگاه)
خوینگه
خورـشید فارسی
دَئِینگهییو
پهلوی دهیو به معنی سرزمین، فارسی ده (دهکده)
-جنیدی، فریدون، زندگی و مهاجرت آریاییان
@oldhistor
❤6🕊3
🍃
مرتوها، ناآرامترین جمعیت ایرانی
گردآوری و تنظیم: مهرداد ایرانمهر
برگرفته از: دانشنامۀ کاشان - جلد ۳ و ۴، دکتر جهانشاه درخشانی
شاید بتوان گفت، «آمورها» (بیمرگان، جاودانگان) از کهنترین جمعیتهای ایرانی بودند که گسترش فراگیر و تاریخیشان به سوی باختر، دامنهدارترین تاثیرات را بر منطقۀ آسیای غربی گذارد. (هزارۀ پنجم تا دوم پ.م)
پیشینۀ هویتی ایشان، به زمانی پس از استورۀ «ییمَه/جمشید» (واپسین یخبندان بزرگ زمین) و پیدایش کوش باستانی (بهشت عدن /دال ساکن/ - Eden)، بازمیگردد.
(توضیح: نخستین گسترش ویژۀ این جاودانگان، جهتِ «جنوبی-شمالخاوری» داشته است. [خاندان تورج/ محدودۀ زمانی پیش از یخبندان کوچکِ رخ داده در ۱۲۵۰۰ تا ۱۰۵۰۰ سال پیش؟])...
#مرتو #آمورو #امرتات #آمو
@midhistor
https://s33.picofile.com/file/8484587600/296.JPG
دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1403/08/17/post-385/
مرتوها، ناآرامترین جمعیت ایرانی
گردآوری و تنظیم: مهرداد ایرانمهر
برگرفته از: دانشنامۀ کاشان - جلد ۳ و ۴، دکتر جهانشاه درخشانی
شاید بتوان گفت، «آمورها» (بیمرگان، جاودانگان) از کهنترین جمعیتهای ایرانی بودند که گسترش فراگیر و تاریخیشان به سوی باختر، دامنهدارترین تاثیرات را بر منطقۀ آسیای غربی گذارد. (هزارۀ پنجم تا دوم پ.م)
پیشینۀ هویتی ایشان، به زمانی پس از استورۀ «ییمَه/جمشید» (واپسین یخبندان بزرگ زمین) و پیدایش کوش باستانی (بهشت عدن /دال ساکن/ - Eden)، بازمیگردد.
(توضیح: نخستین گسترش ویژۀ این جاودانگان، جهتِ «جنوبی-شمالخاوری» داشته است. [خاندان تورج/ محدودۀ زمانی پیش از یخبندان کوچکِ رخ داده در ۱۲۵۰۰ تا ۱۰۵۰۰ سال پیش؟])...
#مرتو #آمورو #امرتات #آمو
@midhistor
https://s33.picofile.com/file/8484587600/296.JPG
دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1403/08/17/post-385/
🕊3
🍃
جامعهء کودن و فشل علوم انسانی؛
جماعتی ترحمبرانگیز، دنبالهرو، مندرس، عقبمانده، گیج، نافهم، باری به هر جهت، فاقد خودباوری، مقلد، مایهء سرافکندگی...
#فلات_ایران
#تلنگر
@oldhistor
جامعهء کودن و فشل علوم انسانی؛
جماعتی ترحمبرانگیز، دنبالهرو، مندرس، عقبمانده، گیج، نافهم، باری به هر جهت، فاقد خودباوری، مقلد، مایهء سرافکندگی...
#فلات_ایران
#تلنگر
@oldhistor