توده‌های بزرگ جهان سرفرازند به اینکه پدرانشان جانهاشان را فدا کردند ولی هرگز ننگ زبونی را بخود هموار نگردانیدند. مرگ را به زندگانی ننگ‌آور برگزیدند.
اینجا مراسم کیشی برپا میکنند و همه باهم دم میگیرند که سگ کوی زینب اند.

سرفرازند به سگ بودن! زینبی که از مردنش 1400 سال میگذرد.
پستی بیش از این دیگر چه باشد؟!

🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 16ـ ما به یاری خدا با همه‌ی گمراهیها نبردیده‌ایم (تکه‌ی 2 از 3)
چندین رشته گمراهیهای سردرگمی از این گونه یك كسی بی‌خواست خدا چگونه توانستی با اینها نبرد آغاز كند و به هر یكی از راهش پاسخ گوید؟!. ایرادهایی را كه ما بفلسفه‌ی یونان گرفتیم راستترین ایرادهاست و در هزار و دویست سال كه این فلسفه در شرق رواج یافته هیچ كسی باین ایرادها برنخاسته است.
یا پیراستن دین را از پندارهای بیهوده در دیده گیرید. آیا از چه راهی بایستی گوهر دین را از صدها پندارهای بیهوده جدا گردانید و چنین كاری بی‌یاری خدا چگونه انجام گرفتی؟!. اگر این كارها چندان آسانست كه هر كسی بسر خود تواند آنها را كرد چرا تاکنون نكرده‌اند؟!. پنجاه یا شصت سال بیشتر است كه فلسفه‌ی مادّی و دانشهای طبیعی در شرق رواج یافته و همه‌جا را تكان داده ، و اینها یكی با بنیاد دین و دیگری با همه‌ی كیشها ناسازگار است و در این چندگاه ملیونها كسان را از دین بیزار گردانیده آیا تاکنون چه پاسخی بآنها توانستند داد؟!. بارها در روزنامه‌های فارسی و عربی اندیشه‌ی فیلسوفان مادّی درباره‌ی جاویدانی روان كه آن را بیپا می‌شمارند و ریشخندهای زهرآلود می‌نمایند چاپ یافته است ، آیا تاکنون چه پاسخی بآنها داده شده؟!. راستی هم اینست كه اگر داستان جدایی جان و روان را كه ما بازنمودیم كنار گزارید نه جاویدانی روان را توان پذیرفت و نه بفلسفه‌ی مادّی پاسخ روشنی توان گفت. كنون می‌پرسم چه شده كه این داستان جدایی جان و روان را تاکنون هیچ كس ننوشته است؟!.
هنگامی كه در سال سوم پیمان این زمینه را روشن گردانیدیم ، ما آن را یك چیز ساده‌ای گرفتیم. ولی دیدیم یكی آن را گرفت و در اینجا و آنجا بازار خود را گرم ساخت و آنگاه چنین گفت : من این را با هوش خود از اخبار بدست آورده‌ام اگر در جای دیگری هم نوشته من نخوانده‌ام. یك دسته گفتند : آن را از فلسفه گرفته است. دیگران سرودند كه از كتاب مولای ما (مفاوضات) برداشته است. هر یكی آن را برای پیشوایان خود آرزو كردند. بتازگی نیز یكی از خوانندگان پیمان ـ یكی كه ما او را باخرد می‌پنداشتیم و می‌بینیم بارش سنگینتر از خردش می‌باشد ـ چنین گفته شاید آن در جایی بوده و ما نمی‌دانیم. من به یكایك اینها پیام می‌دهم كه دلیل خود را نشان دهند. آیا در كدام اخبار چنان چیزی هست؟!. كدام فیلسوف آن را نوشته؟!. در كجای كتاب مولای شما چنین سخنی هست؟!. اگر راست گفته‌اید دلیل خود را نشان دهید و اگر دروغ گفته‌اید باری شرم كنید. من دلم می‌خواهد میدان داشتیمی و سخنانی را كه در كتابهای اخبار و فلسفه و دیگر جاها درباره‌ی «روح» نوشته‌اند می‌آوردیمی تا خوانندگان دانستندی كه ارسطو و افلاطون و بوعلی سینا و نصیرالدین توسی و صدها دیگران چه راهی را در این زمینه پیش گرفته‌اند و ما چه راهی را پیش گرفته‌ایم : تاکنون ما بارها از جان و روان سخن رانده‌ایم با اینهمه من بار دیگری بآن زمینه خواهم پرداخت تا بی‌بنیادی فلسفه‌ی مادّی را نیك روشن گردانم و خوانندگان خواهند دید كه این یك اندیشه‌ی بسیار ساده درباره‌ی جان و روان چه جایگاهی را برای خود پیدا می‌كند.

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
11) كراسوس‌ ـ تکه‌ی 8

🔸 اما كراسوس چون پسر را براي هجوم فرستاد و خبر براي او آورده شد كه دشمن از جلو پوبليوس گريخته و او بدنبال كردن پرداخته است هم از آنسوي مي‌ديد فشار دشمن بر روي لشكر او كم شده و اين خود بآن جهت بود كه بخش عمده‌ی دشمن بر سر پوبليوس رفته بودند. از اين پيشامدها كراسوس را دلِ رفته بجاي آمد و لشكر را بيك سراشيبي كشيده منتظر شد كه پوبليوس از دنبال دشمن بازگردد. از چند پيكي كه پسرش پس از دريافتن خطر نزد او فرستاد همگي بدست دشمن افتادند و تنها آخرين ايشان بسختي خود را نزد وي رسانيده خبر داد كه اگر پوبليوس را زود درنيابي ديگر او را نخواهي يافت. كراسوس سراسيمه گرديده پاك خود را باخت كه ديگر نمي‌توانست تصميمي بگيرد. گاهي انديشه‌ی گرفتاري پسر را مي‌كرد و هنگامي درباره‌ی لشكر خود بيمش فرامي‌گرفت. سرانجام بآن سر شد كه با همه‌ی لشكر روانه شود. ولي در اين هنگام بود كه ناگهان دشمن با خروشهاي دلگدازتر از پيشين پيدا گرديدند و آواز كوسهاي ايشان گوشها را كر مي‌ساخت. روميان دانستند چه آسيب سختي بآنان روي آورده و ترس آنان را فراگرفت. آن دسته كه سر پوبليوس را بر نيزه داشتند بسيار نزديك آمدند تا روميان آن را بشناسند و بطعنه داد زده مي‌پرسيدند : اين جوان از كدام خاندان بود؟ پدر و مادر او چه كساني بودند؟ زيرا هرگز باور نمي‌كردند كه جواني بآن دليري و مردانگي پسر پيرمرد ترسان و كارنداني همچون كراسوس باشد. اين پيشامد روميان را بيكبار از كار انداخت. زيرا بجاي آنكه خشم گيرند و غيرت كنند ترس و لرز سراسر دلهاي آنان را فراگرفت. اگرچه گفته‌اند كراسوس در اين هنگام كاري كه ازو انتظار نمي‌رفت كرد. زيرا همينكه سر را ديد جلو صفها دويده داد زد : «اي هموطنان من! اين يك گزندي است كه بخود من رسيده ، بشكوه و سرفرازي روم تا شما زنده‌ايد گزندي نخواهد رسيد. اگر كسي از شما دلش از اين مي‌سوزد كه من بهترينِ پسران خود را از دست داده‌ام بجستن كينه‌ی او از دشمن بكوشد و سزاي اين ستمكاري آنان را بدهد. هرگز نبايد اندوه گذشته را خورد. زيرا هر كسي كه در راه مقصود بزرگي مي‌كوشد آسيبهاي بزرگ مي‌بيند. مگر نه آنكه لوكولوس1 بي‌آنكه خوني از سپاهيانش ريخته شود بر تيكران دست يافت؟ مگر نه پدران ما هزار كشتي را بر سر جزيره‌ی سيكيليا غرق كردند و سرداران و سركردگان بزرگي را در ايتاليا از دست هشتند؟ آيا هيچ يك از اين زيانها باعث آن گرديد كه چشم از پيشرفت و شهرگشايي بپوشند؟ روم باين بلندي نه به ياري بخت رسيده بلكه ايستادگيها و پافشاريها در برابر خطر او را باين جايگاه رسانيده است.»


1ـ Lucullus داستان او با تيكران ياد كرده شد.

شیخ فضل‌الله نوری از پافشارترین دشمنان مشروطه که به دستور دادگاه بدار آویخته شد.

✴️ حزب و گمراهیهای سیاسی
(تکه‌ی هفتم)

🔶ما از مردم چه میخواهیم؟
(تکه‌ی4 از 4)

«دوباره می‌بینیم در محیط سیاست طهران جنب و جوشهایی تولد و هر كس و هر دسته در صدد تأمین آتیه است. احزاب سابق تشكیلات منحل شده‌ی خود را تأسیس و قواء خود را تجهیز مینماید ـ احزاب تازه در شرف تشكیل ـ حكاكان مشغول كندن امهارـ مطبعه‌ها مشغول طبع اعلانها ، پروگرامها ، مرامنامه‌ها میباشند ..

از قراری كه می‌شنویم یك فرقه بنام سوسیال دمكرات ، یك فرقه بنام حامیان برزگران ، یك فرقه بنام ودادیون یا اتحاد ملی تشكیل شده. فرقه‌ی سوسیال دمكرات (و یا مطابق مهر فرقه كه دیده شد سوسیالیست دمكرات) چندان بیسابقه در ایران نبوده. بعلاوه با بودن آن در ممالك دیگر محتاج بتوضیح نیست. فرقه‌ی طرفداران بزرگ نیز بطوری كه شنیده‌ایم از سه چهار نفر تجاوز نمیكند .. حزبی كه میگویند فعلاً دارای چهل و پنجاه نفر جمعیت شده است فرقه‌ی ودادیون یا اتحاد ملی است ...»

از سخن خود دور نیفتیم : یك دسته در بیست و چند سال پیش ، با رفتار زشت خود «جمعیت» یا «حزب» را رسوا گردانیده‌اند.

این كلمه‌ها امروز موهونست و ما كه آنها را بكار میبریم نفرتی در خود احساس میكنیم. از آنسو میترسیم خوانندگان چنین دانند كه مقصود ما از این نامها همان بازیچه‌های خنك و زشت بیست و چند سال پیش میباشد. اینست برای جلوگیری از نافهمیدگی باین گفتار پرداختیم و مقصودمان در اینجا دو چیز است :

یكی آنكه رفتار زشت هوچیان و بدكرداران و حزبسازیهای خنك آنان دلیل بدی حزب یا جمعیت نیست. در جهان بسیار چیزهاست كه خود نیكست ولی بدنهادانی آن را بازیچه‌ی اغراض خود ساخته‌اند. در جهان موضوعی گرانمایه‌تر از دین نیست و شما میدانید كه همیشه دسته‌های انبوهی از دین نان خورده‌اند و آن را در راه غرضهای خود بكار برده‌اند.

همچنین اگر برخی حزبها بد بوده‌اند دلیل روگردانی ما از آن نتواند بود. بگفته‌ی یكی از آشنایان شما اگر ده تا تخم مرغ بخرید و چون یكی بشكنید تباه درآید ، و همچنین دوم و سوم و چهارم یكی پس از دیگری فاسد باشد ـ آیا از اینجا همه‌ی تخم مرغها را فاسد دانسته دیگر آرزوی تخم مرغ خوردن نخواهید كرد؟.

🔸كشور مشروطه بی‌حزب نتواند بود.
امروز شما به هر كشوری از كشورهای آزاد جهان نگرید همه را حزبها راه میبرند. آیا آلمان را كه راه میبرد؟.. روسیه را كه اداره میكند؟.. در انگلستان رشته در دست كیست؟!.. در تركیه سررشته‌داران كیانند؟.. اینها را بیندیشید تا بدانید چه نیازی به حزب یا جمعیت هست.

دیگری اینكه ما اساساً باین زمینه‌ها نزدیك نمی‌شویم. ما نه تنها حزب و جمعیت را بآن معنایی كه هوچیان فهمیده بودند و بكار میبردند نمیخواهیم و از آن كارها بیكبار بیزاریم با حزب یا جمعیت بمعنی اروپاییش نیز چندان كاری نداریم. ما مقصودمان بالاتر از اینهاست.
🔸ما چون كلمه یا نام دیگری پیدا نكرده‌ایم اینها را می‌آوریم وگرنه خواست ما چیز دیگری میباشد.

ما میگوییم : آیا این كشور را باید نگه داشت یا نه؟.. اگر میگویید نگه نباید داشت. آشكاره بگویید تا بدانیم. همچنین اگر تصور میكنید نیازی به نگه داشتن ما نیست و خدا نگه میدارد و یا خودبخود میماند آن را هم بگویید.

🔸اگر میگویید نگه باید داشت پس باید یك دسته‌ای باشند كه آن را نگه دارند و در این راه بكوشش پردازند ، و این هم پیداست كه آن دسته باید راهشان یكی باشد و همگی دست بهم دهند و یكدل و یكزبان بكار پردازند.

این چیزیست كه هیچكس انكار نتواند كرد و ما نیز شما را باین كار میخوانیم. ما این روزنامه را بنیاد نهاده و این كوششها را بگردن گرفته‌ایم برای آنكه یک راهی برای نگهداری این كشور باز كنیم و یك رشته حقایق را در زمینه‌ی زندگانی توده‌ای روشن گردانیده ، اندیشه‌ها را در پیرامون آنها یكی سازیم و بدینسان یك دسته‌ای از غیرتمندان و پاكدلان پدید آوریم كه نگهداری این كشور را بعهده گیرند.

🔸این مقصود ماست و برای این میكوشیم وهمه‌ی غیرتمندان و آزادگان را بهمدستی در این مقصود میخوانیم و هیچگاه دربند مراسم و آیین حزبها نمی‌باشیم. ما بیش از همه یكی شدن دلها را میخواهیم بیش از همه بروشنی حقایق میكوشیم.

(پرچم روزانه شماره‌های 44 ، 45 و 46)

✴️ «گزارشگری» از یک «هنر» و مراسمی «گزارش» فراهم کرده. خودش میگوید : از چشم خارجیها «کارناوالی در راهست». ما برخی از تکه‌های گزارش را انداخته‌ایم تا شما حدس بزنید از چگونه مراسم ، کارناوال یا جشنی سخن میگوید و مردم چه میکنند؟ اگر یک بیگانه این ستایشها را بشنود انتظار دارد چه ببیند؟.
اینها نمونه‌هاییست از گفته‌های گزارشگر :

ـ رنگهای شاد و لباسهای متحدا‌لشکل و بزکهای دیدنی
ـ خاطره‌های منحصر بفرد ، هنرهای خود جوش خیابانی از هر گوشه‌ فوران میکند
ـ «هنرهای برخاسته از ذوق چند هم‌محلی»
ـ حرکات موزون جلوه‌ای از زندگیست.
ـ «رقص بدور پیشکسوتان خوش‌صدا»
ـ فرصتی است تا پیر و جوان استعدادهای خود را بریزند بروی دایره
ـ برای درخشیدن همیشه هنرمندی الزامی نیست ، «غرور و نیروی جوانی هم کفایت میکند ، چرا که همیشه هستند اطرافیانی که از کمک دریغ نکنند».
ـ گاهی خنده هم دارد ..
ـ اگر بدنبال اشعار پرمحتوا هستید ..
ـ مانند صلیب عیسا مسیح بدور شهر می‌چرخند تا پس از تبرک مومنان در نقطه‌ی خاص به اهتزاز درآیند.
ـ زنان با تشکیل حلقه‌های رقص پرطمأنینه بدور خانمهای مسن‌تر در کنار مردان ، فرصتی برای مشارکت جمعی پیدا میکنند.
ـ «زمانه عوض می‌شود و نسل امروز دختران به تماشاچی بودن رضایت نمی‌دهد و زنجیرهای آهنی را برای گسستن زنجیرهای فرهنگی بکار می‌برد».

اکنون کلیپش را ببینید و گزارشش را کامل بشنوید تا دریابید که این ستایشها از چه مراسمی است؟

از بی بی سی جز این چه توان چشم داشت؟!

ببینید این «گزارشگر بیطرف» چگونه وظیفه‌ی خود را بجا می‌آورد.
جوری از این مراسم تهوع‌آور سخن میگوید که گویا براستی یک «کارناوال شادی» و «محل هنرنمایی» است!
حتی، در لفافه گله می‌کند که «چرا دولت به نمایش‌های تعزیه توجه نمی‌کند و بودجه نمی‌دهد؟»!!!
((این قبیل تعزیه‌ها مورد پسند حکومت نیستند و بدون بودجه و امکانات فرهنگی بحال خود رها شده‌اند. به همت پیشکسوتان سرپا مانده‌اند یا با شوق و ذوق کودکان در کوچه پس کوچه‌های شهر))
«زنجیرزنی» زنان و دختران را می‌ستاید و آن را «تجدد» در «عزاداری حسینی» وانمود می‌کند.
و سرانجام، صدالبته کوچکترین پیکره یا فیلم یا سخنی از وحشیگریهایی همچون قمه‌زنی، شکافتن سر کودکان بیگناه، عو‌عو کردن عزادارانِ «سگ‌زینب شده»، کتک کاری گروه‌هایی که بر سر چهارراه بجان هم می‌افتند که کی باید زودتر برود، گل‌مالی به چهره و لباس و بدن،.... و هزار ناستودگی دیگر، بمیان نمی‌آورد!
گزارشگر انگلوساکسون از «هنرهای» ایرانی ستایشها می‌سراید.

✴️ این نیرنگبازان آزمند

اروپاییانِ آزمند ، گمراهیهای شرقیان را همیشه ستوده‌اند چرا که میدانند توده‌ی شرقی «چشم بر دهان آنان دوخته دارند».
و این در ایران نه یک چیز تازه‌ای بلکه دست کم از زمان فتحلعیشاه تاکنون چنین بوده :

«اروپاییان از سالها کوشیده‌اند که شرقیان را در نادانیها و دُژخوییهایی که میداشته‌اند و میدارند پایدار گردانند و از این رفتار دو نتیجه خواسته‌اند : یکی‌آنکه شرقیان در سایه‌ی همین نادانیها ، ناتوان و درمانده باشند و به آسانی گردن به یوغ چیرگی آنان گزارند. دیگری اینکه بهانه در دست باشد و به «نیکخواهان جهان» که در اروپا نیز فراوانند پاسخی توانند داد.
اینکه از صد سال باز اروپاییان که به ایران و هند آمده‌اند داستانها از این نمایشها و نادانیهای شیعیان در کتابهاشان نوشته‌اند و پیکره‌ها برداشته به چاپ رسانیده‌اند ، اینکه برخی از شرقشناسان به ستایشهایی از شیعیگری و از این نمایشها پرداخته‌اند ، همه از این راه بوده است.» (داوری ، ص 64 از 106)

آن ستایش‌های بیگانگان از «مفاخر ملی» مانند سعدی و حافظ نیز مانند همین «ستایش از تعزیه‌گردانی» است. چیزی که هست ، نیرنگبازیِ ایشان در کار «ستایش تعزیه‌گردانی» آشکار است و دست کم آنست که دانایان ایرانی را نتواند فریفت.
اما «ستایش از صوفی‌گری و خراباتی‌گری و...» (=آموزاکهای «مفاخر ملی ما») اکنون چنان زهرش کارگر افتاده که بدبختانه ، بیشتر برجستگان توده نیز همچنان در این فریبِ بیپا بسر می‌برند که تو گویی براستی این شاعران گمراهِ ایران‌سوز «مفاخر‌ملی» مایند. از بی بی سی جز این چه باید چشم داشت؟!

«آن كسان چه كرده‌اند كه بزرگ شده‌اند؟! آیا كسی با سخنان پریشان و پراكنده و ضد هم بزرگ می‌شود؟! آیا كسی كه در زمان مغول زیسته و در آن روزگار اندوه و شیون خاندانها ، كمترین تأثری از خود نشان نداده بلكه همه دم از خوشی و یارپرستی زده و بالاخره زبان بستایش آباقاخان (ایلخانی) گشاده بزرگ تواند بود؟!.. از اینگونه پرسشها میكنیم درمانده میگوید : اگر اینها بزرگ نیستند پس چرا شرقشناسان اینهمه تجلیل آنها را می‌نمایند؟! میگویم :‌ شرقشناسان میخواهند شما را اغفال كنند و نگزارند از آلودگیهای زمان مغول بیرون آیید. شما باید خودتان بیندیشید و بفهمید كه سود و زیانتان چیست.»
(پرچم روزانه شماره‌ی 126)

✴️ خواننده‌ی غیرتمند!

می‌بینی که دستگاه عریض و طویل بی‌بی‌سی با آن بودجه‌ی هنگفت و با آن توان و انرژی سترگ که دارد، چه سان گمراهی هایی را درمیان ما ایرانیان می‌پراکَنَد و آنها را یک چیز ستوده و ارجداری نشان میدهد.

نیروی ما چیست؟. چه باید کنیم؟!..

ما یکدیگر را داریم! باید اینگونه بدخواهیهای بیگانگان را هرچه نمایانتر و رسواتر گردانیم!

کمترین کاری که توانید کرد - همین دم و پس از خواندن همین پیام ـ اینست که همین رشته پیام‌ها را به آشنایانتان بفرستید. اینست آن کار غیرتمندانه‌ای که سزاست هر ایرانی امروز به آن برخیزد.

یک خواننده‌ی بخرد میتواند به آسانی دریابد که اندیشه‌های پاکدینی ، خردها را تکان داده مایه‌ی بیداری توده است.

کودک بینوا ! ببینید گونه‌اش چه سان سرخ شده از این خودزنیهای وحشیگرانه.

گمان دارید ثواب میکنید؟! اگر بدانید خدا چه بیزار است از این بیخردیها و وحشیگریهای شما. اگر بدانید!

ای بینوا ، که در این سال خردی ، از روی تقلید به راه نادانی و بیخردی افتاده‌ای. ای بینوا !

فریبکاری ملایان و شوم بودن این تیره از آنجا دانسته می‌شود که هیچکدام از آنها مردم را از وحشیگریهایی همچون قمه‌زنی بازنمی‌دارند. یکی از آنان دورویی بیشتر گردانیده و گفته : «در این مقطع صلاح نمی‌باشد».

ولی از آنسو یکی دیگر از آنها پرده را بیکبار کنار زده و قمه‌زنی را کاری مستحب خوانده.

قمه‌زدن مستحب است بلکه ثوابی هم برآن مترتب می‌باشد. ـ علم‌الهدا

قمه زنی حرم آقا قمربنی هاشم(ع)

آمادگی آستان های مقدس حسینی و عباسی برای استقبال از قمه زنان روز عاشورا

سپس داستانی که با ملایان قزوین رفته ، نوشته شده که ما در دو بخش پریروز و پس پریروز آوردیم. اکنون دنباله‌ی «خرده‌ها‌یی که به کیش شیعیگری توان گرفت » را می‌آوریم :

((دوم : اگر چنين انگاريم که در اسلام بايستی خليفه از سوی خدا برگزيده شود ، در آنحال بايستی اين برگزيده‌ی خدا خود را به مردم نشان دهد و دليلهاي خود را بازگويد و از هر راه بکوشد تا به خلافت رسيده رشته‌ی کارها را بدست گيرد ، و توده‌های مسلمان را راه برد و کشورهای اسلامی را از دشمنان نگهدارد.

خلافت برای اين کارها ميبوده و بی‌اين کارها معنايی نمی‌داشته. اينکه کسی در خانه نشيند و خود را نهانی خليفه خواند و دسته‌ی کمی را به سر خود گرد آورده به آنان هم سپارد که به کسی نگوييد و «تقيه» کنيد ، چيزيست که من نميدانم چه نامی بر روی آن گزارم.

بهرحال اين کار جز پراکندگی به ميان مسلمانان انداختن و از نيروی ايشان کاستن نتيجه‌ای نميداده و نتوانستی داد.

خواهند گفت : «گناه مردم بوده که خليفه‌ی خدا را نمی‌پذيرفتند» ، ميگويم : «خليفه‌ی خدا بايستی بکوشد و خود را به مردم بپذيراند. بايستی با گمراهان آن رفتار را کند که پيغمبر خدا کرده و آنان را به راه آورده بود.

آنگاه خليفه‌ی خدايی که خود را پنهان دارد و گاهی نيز بيکبار انکار کند ، گناه مردم در نپذيرفتن او چه ميبوده است؟!...

شگفتست که از يازده تن امام که بوده‌اند کسی جز امام علی بن ابيطالب خلافت نکرده و کسی جز حسين بن علی به طلب آن نکوشيده.

از بازمانده حسن‌ بن علی کسيست که به خلافت رسيد و آن را نگه نداشت.

علی بن الحسين چندان گوشه‌گير و آسايشخواه و چندان گريزان از اين کار ميبود که چون در سال ۶٣ هجری مردم مدينه به يزيد شوريدند او خود را کنار کشيده از شهر بيرون رفت و به يزيد نامه نوشته از همدستی با مردم بيزاری جُست. سپس چون يزيد مُرد و کسان بسياری در راه خلافت ميکوشيدند ، او نه تنها نکوشيد ، مختار که در کوفه به کوشش برخاسته بود چون فرستاده به نزد وی فرستاد و پَرگ[=اجازه] خواست که مردم را به خلافت او بخوانَد نپذيرفت و مختار ناچار شده مردم را به محمد‌حنفيه خواند.

از محمدالباقر من جز گوشه‌نشينی سراغ نميدارم. جعفرالصادق را گفتم که خلافت را ميخواست ولی به هيچ کوشش در آن کار برنخاسته از ترس جان بيکبار آن را نهان ميداشت.

پسر او موسی الکاظم گذشته از آنکه همچون پدرش آرزوی خلافت را بسيار نهان ميداشت ، دستگير هم شد و بيست و هفت سال در زندان بسر برد.

پسر او علی‌الرضا را مأمون وليعهد گردانيد و با اينحال به خلافت نرسيد.

ديگران جز خانه‌نشينی و خوشگذرانی کاری نداشتند. آيا اينست معنی برگزيده شدن برای خلافت؟!.

سوم : اين گفته‌ها که «خدا ما را از آب و گِل والاتری آفريده» ، يا «خدا جهان را به پاس هستی ما پديد آورده» ، «کارهای شما هر روز به ما نشان داده شود» و مانندهای اينها که در کتابهای شيعی فراوانست ، آيا چه دليلی همراه داشته؟!.

کسی که به چنين سخنانی برمی‌خاسته آيا نبايستی دليل ياد کند؟!. آيا به چنين دعويهايی بيدليل برخاستن راه لافگويی را بروی فريبکاران و هوسبازان باز کردن نميبوده؟!. مثلاً بهاءالله که دعوی خدايی کرده آيا نتوان گفت که مايه‌ی گستاخيش اينگونه سخنان ميبوده؟!.

از آنسوی آيا آن امامان چه جدايی با مردم ميداشته‌اند؟!.. آيا نه آنست که هر يکی همچون ديگران ناخواهان به اين جهان آمده و ناخواهان ميرفته ، و همچون ديگران خورده و خوابيده و بيمار گرديده و آسيب ديده و هيچگونه برتری در ميان نبوده؟!... با اينحال آن گزافه‌ها سرودن چه معنايی داشته؟!...

در جائی که بنيادگزار اسلام با آن جايگاه و با آن برگزيدگيش ، خود را يک تن همچون ديگران ميخوانده ، به بازماندگان او چه ميرسيده که به چنين سخنانی زبان گشايند؟!...

اين سخنان گذشته از آنکه دروغست ، گستاخی با خدا ميبوده.

ما نيک نميدانيم اين سخنان کدام يکی از خود آنان سرزده و کدام يکی را پيروان ساخته و به ايشان بسته‌اند ، بهرحال چنين دعويهايی را جز بيدينی و خداناشناسی نتوانيم شمرد.

ما يکی از هوده‌هايی که از دين ميخواهيم آنست که مردمان معنی جهان و زندگانی را نيک شناخته بدانند که خدا همگی را يکسان آفريده و تنها در سايه‌ی نيکوکاريست که يکی را به ديگران برتری تواند بود.

يکی از هوده‌هايی که ميخواهيم آنست که کسی به چنين لافهای ناسزا نتواند برخاست و مردمان به چنان گزافه‌هايی نتوانند گرويد.

به اينگونه لافهايی برخاستن و يا آنها را پذيرفتن جز بيدينی نتواند بود)).