✴️ حقایق زندگی (تکهی سیوپنجم)
🔶 چرا بجای سود زیان میبینیم؟..(بخش 2 از 3)
یك جمله باید گفت :
🔸این درسخواندگان آن كسانی كه با كوششها و جانفشانیهای خود كشور بدبخت ایران را برهایی رسانند نیستند ، و اگر درمیانشان مردان جانفشان و باعزم باشند بسیار كمند.
عزم و اراده و جانفشانی بماند ، ما بسیاری از آنان را میبینیم كه فهم عادی را از دست دادهاند. بارها گفتهام كسانی از اینان میآیند بنزد من و میگویند : «اینها كه شما مینویسید كُند است. ما باید تند برویم» ، و چون میپرسم : «چگونه تند رویم؟!.. چه كار كنیم كه تندروی باشد؟!..» درمیمانند و بالاخره دانسته میشود كه اینان از هایهویی كه برخی روزنامهها گاهی راه میاندازند خوششان میآید و آن را تند میشمارند. این را برای مثل مینویسیم. مانندش بسیار میباشد.
🔸امروز این بیگفتگوست كه ایران در این پنجاه و چند سال از معارف (یا فرهنگ) بجای سود زیان برده. این چیزیست كه باید هر كسی آن را بپذیرد و در جلو چشم دارد. ولی باید علت آن را جُست و بچارهاش اندیشید.
چرا معارف بجای سود زیان رسانیده؟.. چرا جوانان را سستعزم و بیاراده میگرداند؟.. پیداست كه باید علت را از كتابهای درسی و دیگر كتابهایی كه در دسترس شاگردانست جستجو كرد. باید در آن زمینه بیك دقت و توجه پرداخت. در این باره خوانندگان بآسانی داوری توانند كرد. زیرا بیشتر آنان كسانیند كه دبیرستان و دانشكده دیدهاند و درسهایی كه در آنها خوانده میشود از یادشان نرفته است. با این حال من نیز برای روشنی موضوع بیك داستانی میپردازم :
چند سال پیش بیكی از دانشكدهها رفتم با رئیس آن كار داشتم. دیدم از اطاق آوازی شنیده میشود دو سه تن باهم مباحثه میكنند. چون درآمدم دیدم سه تن از استادانند دربارهی یك رسالهای گفتگو دارند. چگونگی این بوده كه یكی از شاگردان كه درسهای خود را بپایان رسانیده رسالهای بنام «ختم تحصیل» بعنوان «تأثیر استیلای مغول در ادبیات ایران» تألیف كرده كه این گفتگو در پیرامون آنست.
شاگرد نامبرده چنین عنوان كرده كه در زمان مغول ادبیات ایران از یكسو تنزل كرد. زیرا چون خانان مغول قصیده گوش نمیكردند دیگر قصیدهسرایانی همچون انوری و منوچهری از ایران برنخاست. ولی از آنسوی در روزگار مغول چون تصوف پیشرفت بسیاری كرد یك نوع غزل عرفانی در ایران رواج یافت. نیز در زمان مغول یك رشته تشبیهات تازه پیدا شد كه پیش از آن شاعران نشناخته بودند. یكی از آنها تشبیه زلف یار به مار بود كه در زمان مغول پیدا شد.
این بود كوتاهشدهی مطالب آن رساله. یك جوان پس از سالها درس خواندن چون خواسته نمونهای از دانشهای خود را در یك دفتری گرد آورد و بعنوان «تز» یا «گواهی دانشمندی» باستادان تقدیم كند اینها را نوشته. استادان دربارهی آن گفتگو داشتند و یكی از ایشان كه شصت سال بیشتر دارد و همه او را میشناسند با یك حرارتی سخن رانده چنین میگفت : «این اشتباه كرده ، تشبیه زلف بمار پیش از زمان مغول هم بوده چنانكه عبدالواسع جبلی آن را در فلان شعرش آورده». این ایراد را گرفته میگفت : «باید خودش بیاید و بگوید باین چه پاسخی دارد».
این داستان بمن بسیار ناگوار آمد و آنچه زشتی این را در چشم من بیشتر گردانید آن بود كه داستان مغول یكی از دلگدازترین داستانهای تاریخ ایرانست.
(دنباله دارد)
🔶 چرا بجای سود زیان میبینیم؟..(بخش 2 از 3)
یك جمله باید گفت :
🔸این درسخواندگان آن كسانی كه با كوششها و جانفشانیهای خود كشور بدبخت ایران را برهایی رسانند نیستند ، و اگر درمیانشان مردان جانفشان و باعزم باشند بسیار كمند.
عزم و اراده و جانفشانی بماند ، ما بسیاری از آنان را میبینیم كه فهم عادی را از دست دادهاند. بارها گفتهام كسانی از اینان میآیند بنزد من و میگویند : «اینها كه شما مینویسید كُند است. ما باید تند برویم» ، و چون میپرسم : «چگونه تند رویم؟!.. چه كار كنیم كه تندروی باشد؟!..» درمیمانند و بالاخره دانسته میشود كه اینان از هایهویی كه برخی روزنامهها گاهی راه میاندازند خوششان میآید و آن را تند میشمارند. این را برای مثل مینویسیم. مانندش بسیار میباشد.
🔸امروز این بیگفتگوست كه ایران در این پنجاه و چند سال از معارف (یا فرهنگ) بجای سود زیان برده. این چیزیست كه باید هر كسی آن را بپذیرد و در جلو چشم دارد. ولی باید علت آن را جُست و بچارهاش اندیشید.
چرا معارف بجای سود زیان رسانیده؟.. چرا جوانان را سستعزم و بیاراده میگرداند؟.. پیداست كه باید علت را از كتابهای درسی و دیگر كتابهایی كه در دسترس شاگردانست جستجو كرد. باید در آن زمینه بیك دقت و توجه پرداخت. در این باره خوانندگان بآسانی داوری توانند كرد. زیرا بیشتر آنان كسانیند كه دبیرستان و دانشكده دیدهاند و درسهایی كه در آنها خوانده میشود از یادشان نرفته است. با این حال من نیز برای روشنی موضوع بیك داستانی میپردازم :
چند سال پیش بیكی از دانشكدهها رفتم با رئیس آن كار داشتم. دیدم از اطاق آوازی شنیده میشود دو سه تن باهم مباحثه میكنند. چون درآمدم دیدم سه تن از استادانند دربارهی یك رسالهای گفتگو دارند. چگونگی این بوده كه یكی از شاگردان كه درسهای خود را بپایان رسانیده رسالهای بنام «ختم تحصیل» بعنوان «تأثیر استیلای مغول در ادبیات ایران» تألیف كرده كه این گفتگو در پیرامون آنست.
شاگرد نامبرده چنین عنوان كرده كه در زمان مغول ادبیات ایران از یكسو تنزل كرد. زیرا چون خانان مغول قصیده گوش نمیكردند دیگر قصیدهسرایانی همچون انوری و منوچهری از ایران برنخاست. ولی از آنسوی در روزگار مغول چون تصوف پیشرفت بسیاری كرد یك نوع غزل عرفانی در ایران رواج یافت. نیز در زمان مغول یك رشته تشبیهات تازه پیدا شد كه پیش از آن شاعران نشناخته بودند. یكی از آنها تشبیه زلف یار به مار بود كه در زمان مغول پیدا شد.
این بود كوتاهشدهی مطالب آن رساله. یك جوان پس از سالها درس خواندن چون خواسته نمونهای از دانشهای خود را در یك دفتری گرد آورد و بعنوان «تز» یا «گواهی دانشمندی» باستادان تقدیم كند اینها را نوشته. استادان دربارهی آن گفتگو داشتند و یكی از ایشان كه شصت سال بیشتر دارد و همه او را میشناسند با یك حرارتی سخن رانده چنین میگفت : «این اشتباه كرده ، تشبیه زلف بمار پیش از زمان مغول هم بوده چنانكه عبدالواسع جبلی آن را در فلان شعرش آورده». این ایراد را گرفته میگفت : «باید خودش بیاید و بگوید باین چه پاسخی دارد».
این داستان بمن بسیار ناگوار آمد و آنچه زشتی این را در چشم من بیشتر گردانید آن بود كه داستان مغول یكی از دلگدازترین داستانهای تاریخ ایرانست.
(دنباله دارد)