پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.29K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
✴️ در پاسخ بدخواهان

🔶 نشست دوم 15

اینست گفتار ، و شما می‌بینید که در چه زمینه‌ی ارجداریست. من دلم می‌خواهد کسی از بدخواهان ما بپرسد : آیا شما تاکنون درباره‌ی «آکل و مأکول» که از دیرزمان یکی از دستاویزهای بیدینان بوده پاسخی داده بودید؟!. نمی‌گویم ملایانتان ، می‌گویم از آن بالاترانتان کسی در این باره سخنی گفته بوده؟!. ای بیچارگان ، شما که از دست خودتان کاری برنمی‌آید ، می‌خواهید ما را هم نگزارید بکاری پردازیم.
باری آنان این گفتار را دستاویز ساخته آن نامه را نوشته‌اند. نخست بیفرهنگیهایی کرده‌اند که چرا من پنهان کردن نامش را به ا.ح. ایراد گرفته‌ام و این را گناه بزرگی از من شمارده‌اند. پیداست که خواستشان پرده‌کشی بروی کار خودشانست. چون خودشان ماننده‌ی همان کار را کرده‌اند ، هنوز ما ایراد نگرفته پیشکی بپاسخ پرداخته‌اند. راست گفته‌اند : «چوب راکه برداشتی گربه دزده تکلیف خود را می‌فهمد».
ببینید کار بکجا کشیده که دغلکاری را می‌کنند و آنگاه می‌خواهند با زور بیفرهنگی زبان ما را ببندند. همه کس می‌داند که این نهان کردن نام برای چیست. همین کسانی که امروز در برابر ما ایستاده چه درباره‌ی قرآن و چه در دیگر زمینه‌ها سخنانی می‌گویند پس از آنکه ما پاسخ دهیم و درمانند چنین خواهند گفت : «ما نیز اینها را می‌دانستیم». این کاریست که همیشه کرده‌اند و خواهند کرد.
سپس بگفته‌های ما درباره‌ی گوشت‌نخواری ایراد گرفته و آیه‌هایی از قرآن بدلیل آورده‌اند و همین بخش نامه است که می‌خواهم در اینجا بگفتگو گزاریم : نخست شما ببینید آیا در این گفتار (و یا گفتارهای دیگری در زمینه‌ی گوشت‌نخواری) نامی از قرآن برده شده؟. آیا در چنین گفتاری جا بوده که آنان خود را بمیان اندازند و بنام هواداری از قرآن سری جنبانند؟!. آیا داستان اینان داستان آن کسی نیست که بفرانسه رفته و چند ماهی در پاریس مانده بوده و چون مایه‌ی دیگری نمی‌داشته همان را مایه‌ای گرفته بوده و هر سخنی که بمیان می‌آمده آن را بپاریس می‌کشانیده ، بخودنماییهای پوچی می‌پرداخته است؟!.
بسیار جای شگفتست که آنان از یکسو می‌گویند من دین تازه بنیاد گزارده اسلام را برانداخته‌ام و از یکسو در چنین گفتاری قرآن را برخ من می‌کشند و بایراد می‌پردازند.
بهر حال می‌باید در این نشست همین زمینه را نیک روشن گردانم که هم شناخته گردد بهمبستگی میانه‌ی ما با قرآن چگونه است و چه رویه‌ای1 می‌دارد و هم دانسته گردد آنان تا چه اندازه از فهم معنی دین بیگانه می‌باشند و این بمیان‌افتادنشان تا چه اندازه خنک و لوس می‌باشد.

1ـ رویه (همچون مویه) = شکل ، صورت ، ظاهر ـ و
✴️ اتحاد و گرانی بنزین
(بخش 1 از 3)

هفته‌ی پایانی آبان‌ماه 1398 بود که بنزین گران شد. مردم در سراسر کشور اعتراض کردند و پیشامدهای تلخی رخ داد. از جمله جوانانی با گلوله‌ی نیروهای انتظامی کشته شدند. اوایل ماه آذر بود که احسان برای رفتن به سر کاری تاکسی دربستی گرفت. او پیشامدهای سال 57 و بعد از آن را خوب بیاد دارد.
در راه میان احسان و راننده‌ی تاکسی گفتگویی رفته که در اینجا می‌آید :

🔹راننده : (پشت چراغ قرمز) : آقا ! بنزین هم 3000 تومان شد ولی خیابانها هنوز شلوغ است.

احسان خوش ندارد با این حرف وارد گفتگوی آن پیشامدهای دلخراش بشود. ترجیح میدهد خاموش بماند. همینکه چراغ قرمز را می‌گذرند راننده بار دیگر حرف تازه‌ای پیش می‌کشد :

🔹راننده : آقا ! ، بدجوری با مردم رفتار کردند ها. هر کی آمد اعتراض کند یا زدند ناقصش کردند یا کشتنش. یا اینکه زندانش کردند.
🔸احسان (با اندوه و بکوتاهی) : آره. جای تأسف است. خدا رحم کرده که ما «بهترین دمکراسی جهان» را داریم. اگر همین را هم نداشتیم چه اتفاقاتی قرار بود بیفتد؟!.
🔹راننده : آقا ! ، چه داستانی است که ما یک کاری را نمی‌توانیم به نتیجه برسانیم؟! مشکل ماها چیست؟! کجای کار لنگ است؟!

این بار احسان فکر میکند که این گفتگو میتواند سودمند باشد. اینست به پاسخ می‌پردازد.

🔸احسان : مشکل ماها یک چیز بیشتر نیست ... ما متحد نیستیم! دچار تفرقه‌ایم. آیا با تفرقه کاری می‌شود کرد؟!... نه! ، با اتحاد می‌شود. ببینید! همانطور که افرادیک تیم ورزشی ، شرکای یک شرکت یا یک زن و شوهر اگر متحد باشند میتوانند در کارها موفق بشوند ، همانطور هم یک مردمی با اتحاد است که می‌توانند کارهای بزرگی بکنند.
پیغمبر چه کرد؟! او عربهایی را که در سراسر سال ـ جز چهار ماه ـ باهم می‌جنگیدند و همیشه کینه‌ی یکدیگر را در دل داشتند ، متحد کرد و از این اتحاد بود که مسلمانان توانستند از اسپانیا تا فیلی‌پین را زیر یک پرچم بیاورند. سال 57 مردم چطور شاه را برانداختند؟! مردم در یک چیز متحد شده بودند و آن اینکه شاه برود. همین بود که توانستند شاه را براندازند. راز برافتادن شاه در اتحاد مردم (البته تنها برای برانداختن او) بود.
الان آیا ما ایرانیان متحدیم؟! شما مخالفان این حکومت را در تلویزیونهای خارج دیده‌ حرفهاشان را شنیده‌اید. آیا آبشان به یک جوی میرود؟! تا آنجا که زورشان برسد باهم می‌جنگند. آن که خارج نشینان مایند. داخلی‌ها هم بهتر نیستند. راستش را بخواهید ما بی‌آنکه متوجه باشیم از هم پراکنده‌ایم و اتحادی میانمان نیست. ما آدمهای بافهم و میهن‌پرست کم نداریم ولی اینها هر کدام راهش از دیگری جداست.
🔹راننده : درست است که باید اتحاد داشت. ولی متحد شدنمان هم آسان نیست. مگر نه؟!
🔸احسان : بله ، کار دشواریست. ولی نشدنی نیست.
🔹راننده : آقا ، یک گرفتاری در زندگی من پیش آمد که از همین اتحاد نداشتن آب میخورد. من از سال 76 وارد کار عینک در بازار شدم. دو سالی گذشت که چم و خم کار را یاد گرفتم. آن سالها یک مهندس ایرانی دستگاه تراش عدسی عینک را از روی نمونه‌ی خارجی آن ساخته بود و خوب هم می‌فروخت. آن وقتها کارگاهی و خانه‌ و ماشینی داشتم. خانه و ماشین را فروختم و کارگاهم را گرو بانک گذاشتم و وامی گرفتم. روی هم 50 میلیون تومانی شد. ماشین‌آلات تراش عینک خریدم و کارگاهم را مجهز کردم. دوازده کارگر داشتم. کارها خیلی خوب پیش میرفت. مغازه‌داری بود سفارش که میداد ، یک پادوش را هم در کارگاهمان می‌گذاشت تا میان کارِ او ، سفارشِ کسِ دیگری را انجام ندهیم. تا این اندازه کارمان خوب بود. عدسیها را به قیمت هزار تومان می‌فروختیم. تا اینکه یک شب خوابیدم و صبح که بیدار شدم فقیر شده بودم!
🔸احسان (باتعجب) : چطور؟! مگر چه اتفاقی افتاد؟!
🔹راننده : هیچی! صبح که بیدار شدم دیدم عدسیهای چینی وارد کرده‌اند به قیمت 200 تومان. خُب ، می‌دانید وقتی تاجرها جنس می‌آورند صحبت 1000 تا و 10هزار تا نیست. بیکبار می‌بینی چند کانتینر عدسی با کشتی آورده و وارد بازار کرده. دیدم دیگر کسی از ما عدسی نمی‌خرد. یک بار یکی از مغازه‌دارها گفت : عدسی چینی هم ارزانتر است هم «باکیفیت‌تر».
گفتم : فلانی ، گفتی باکیفیتتر؟! گفت : بله ، هم ارزانتر و هم باکیفیتتر. گفتم : این کار شما درست نیست. ماها همه به هم متصلیم. شما از من نخری ، من و این کارگرها همه بیکار می‌شویم. تولیدکنندگان ایرانی دیگر هم باید جمع کنند. چونکه امروز عینک آمد ، فردا کالاهای دیگر چینی با قیمت کم خواهد آمد. کارگاهها و کارخانه‌های ما نمی‌توانند رقابت کنند ، بعد بسته شدن تولیدیها و بیکاری و دیگر بدبختیها ...
هر چی گفتم : فایده نکرد. چند سالی گذشت. یک روز توی بازار دیدمش. صحبت کردیم می‌گفت : «نمیدانم این بچه را چه کنم. رفته دانشگاه ، حالا تن به کار نمی‌دهد». گفتم : یک علتش بیکاری است. اگر تو مرا حمایت کرده بودی ، کارگاه من مانده بود ، پسرت را هم می‌فرستادی کارگاه من ، کار یاد میگرفت و الان اینطور به «چه کنم ، چه کنم؟» ، نمی‌افتادی. حالا فهمیدی که این موضوعات چطور به هم متصل است؟!
اگر مغازه‌دارها جنس چینی را نمی‌خریدند ، آیا تاجرهامان جرأت میکردند بار دیگر چیزی را که در داخل تولید می‌شود از چین بیاورند؟!
آره آقا ، ما اتحاد نداریم. اگر داشتیم به این وضع دچار نمی‌شدیم.

(فردا دنباله‌ی این داستان خواهد آمد)
✴️ زبان ایرانی 46

🔶 پیشرفت پيراستن زبان جز در سايه‌ي همدستي توده‌ي انبوه نشدنيست

2ـ در پيراستن زبان نبايد كينه را راه داد
راه پيراستن زبان نه آنست كه اينان مي‌پندارند و با رفتارهاي بيخردانه‌ي خود دشمني ميانه‌ي مردم مي‌اندازند. بايد مقصود ما پيراستن زبان فارسي از كلمه‌هاي بيگانه چه عربي و چه تركي و چه اروپايي باشد نه كينه و دشمني نمودن با زبان عربي. وآنگاه همه‌ي كوششهاي ما بر سر زبان است. كاري با نامهاي اين و آن نداريم. هر كس مي‌خواهد نام فارسي بر فرزندان خود بگزارد يا نام عربي. در نامهاي فارسي هم هرگز نبايد بسراغ بيژن و گودرز و رهام و گستهم و اين گونه نامها كه امروز بسيار بي‌معني و بسيار بيجاست رفت. بايد نامهاي معني‌داري از فرخ و بهروز و فيروز و از اين گونه پيدا كرد.
دوباره مي‌گويم : اين مقصود ارج بسيار دارد و نتيجه‌ي كوششهاي كسان بسياريست كه امروز باينجا رسيده. پس بايد قدر آن را دانست و هرگز نگزاشت ابزار دست اين و آن گرديده بدينسان همه‌ي كوششها بي‌نتيجه بماند. كساني هر ناداني مي‌خواهند بكنند ماها نبايد ارتباطي بكار آنها با مقصود و كوششها بدهيم و رشته‌ي كار را از دست رها كنيم. بلكه بايد بكوشيم و بمردم بفهمانيم كه اين نادانيها ارتباطي بكوششهاي ما ندارد و ما از آنها بيزاريم تا بدينسان گزند آن نادانيها را از خود دور سازيم و تلاشهاي خودمان را از هدر شدن بازداريم.
درباره‌ي زبان بارها گفته‌ايم و دوباره مي‌گوييم كه بايد اين كار آهسته آهسته پيش برود شتاب و تندي بيجاست. وآنگاه كوششهايي كه ما بكار ببريم باز يك رشته كلمه‌هايي از عربي بازخواهد ماند كه ناگزير است و ماندن آنها زياني بمقصود ما ندارد از فهميدن و طلبيدن ، ولي ، ليكن ، اما ، ايمني و مانند اينها1.

1ـ اين گفتار در خرداد 1314 چاپ شده و نمونه‌ايست از ديگرگوني انديشه‌هاي جوانان درباره‌ي زبان فارسي و سياستي كه از سوي بدخواهان ايران دنبال مي‌شد تا جنبش بصورت موهونی بيرون آيد. (حسین یزدانیان)
✴️ در پاسخ بدخواهان

🔶 نشست دوم 16

نخست باید از آنان پرسید : آیا هرچه قرآن پَرگ [اجازه] داده جاویدان باید بود؟!. اگر چنانست پس شما به برده‌فروشی چه می‌گویید؟!. زیرا همگی می‌دانیم که برده‌داری و برده‌فروشی در اسلام ناسزا نمی‌بوده و در قرآن یاد آن رفته.1 در حالی که یکی از بدکاریهای آدمیان می‌بوده است و در سده‌ی گذشته نیکمردانی در انگلستان ببرانداختن آن برخاسته و پس از کوششهای بسیاری بیاوری دولتها آن را از میان برده و یک لکه‌ی ننگی را از دامن آدمیگری سُتُرده‌اند. آیا اکنون باید آن را بازگردانید بنام آنکه در قرآن پرگ داده شده؟!. همچنان درباره‌ی مشروطه (یا سررشته‌داری توده) چه پاسخی می‌دهید؟!. زیرا در قرآن چنین چیزی گفته نشده و هر کسی می‌داند که پایه‌ی اسلام بفرمانروایی یک تن می‌بوده. آیا امروز باید مشروطه از میان برخیزد و مردمان پس از پیشرفت بازگردند چرا که در قرآن فرمانروایی بیک تن داده شده؟!. همچنان بگرد بودن زمین چه توانید گفت؟!. چنانکه در همین گفتارها نشان خواهیم داد در قرآن زمین هموار و گسترده نموده می‌شود و آیا باید دانشمندان از دانشهای خود دست بردارند ، چرا که در قرآن وارونه‌ی آن نموده شده؟!. بگویید که باینها چه پاسخی می‌دهید؟!.
اگر می‌گویید اینها نیز باید بازگردد آشکاره بگویید تا دانسته شود. اگر نمی‌گویید پس چه شده که درباره‌ی گوشت‌نخواری که ما می نویسیم زباندرازی می‌کنید؟!.
می‌دانم خواهند گفت : آنها را اروپاییان و نامسلمانان کرده‌اند و ما را با آنان سخنی نیست. می‌گویم : شما بمسلمانانتان بگویید. بمسلمانانتان بگویید که دست از برده‌داری و کنیزفروشی برندارند و مشروطه را بکنار گزارند و گرد بودن زمین را باور نکنند.
اکنون شما ببینید چگونه آنان قرآن را دستاویز خودنمایی و گردنکشی گرفته‌اند. ببینید چگونه بدستاویز قرآن در برابر ما می‌ایستند و گستاخی و زباندرازی می‌کنند. از قرآن بهره‌ای جز همین ایستادگی در برابر هر کوششی را نمی‌دارند. گوشتخواری که یکی از آلودگیهای آدمیانست و با آن برگزیدگی که آدمی را درمیان آفریدگان می‌باشد سخت ناسازگار است ، ما سخنانی در آن باره می‌نویسیم و بایرادهایی که کسانی می‌گیرند از راه دانش پاسخ می‌دهیم ، و آنان ناخوانده خود را بمیان می‌اندازند و بدستاویز آنکه گوشتخواری در قرآن سزا شمارده شده ایستادگی نشان می‌دهند. آیا این معنایش آن نیست که قرآن جلوگیر پیشرفت آدمیان می‌باشد؟!. آیا این شُوَند آن نیست که هر نیکخواهی از قرآن بیزار باشد و بآن ارجی نگزارد؟!. آیا آنان با این رفتار خود با قرآن دشمنی نمی‌نمایند؟!. آیا کسانی با این رفتار بیخردانه دم از خرد توانند زد؟!.

1ـ سوره‌ی نور (24) ، آیه‌ی 32 ؛ سوره‌ی روم (30) ، آیه‌ی 28 ؛ سوره‌ی نساء (4) ، آیه‌ی 92 ؛ سوره‌ی مجادله (58) ، آیه‌های 3 و 4 ؛ سوره‌ی بقره (2) ، آیه‌ی 178 ؛ سوره‌ی مائده (5) ، آیه‌ی 89 ـ و
✴️ اتحاد و گرانی بنزین
(بخش 2 از 3)

🔸احسان : خب ، این نوع از اتحاد که شما مثالش را آوردید خودش نتیجه‌ی یک اتحاد کلی‌تریست که می‌توانیم نامش را «اتحاد ملی» بگذاریم.
در واقع شما به این نکته اشاره دارید که در یک کشور مردم هر کاری که میکنند اول باید منافع کشور و عموم مردم را در نظر بگیرند ، بعد منافع خودشان را. اگر جز این باشد بسیاری از کارهایی که هر فردی برای منفعت خود میکند می‌تواند به ضرر جامعه باشد.
🔹راننده : بله ، مقصودم همین است.
🔸احسان : مقصود شما را بخواهیم کلی‌تر بگوییم : یک گروه از مردم که در یک سرزمینی بنام کشور در کنار هم زندگی می‌کنند ، این زندگی وقتی برایشان با آسودگی و خوشی توأمست که در روزهای سختی و گرفتاری همانطور دوست و کمک هم باشند که در روزهای خوشی و شادی.
حالا ، مردم چطور باهم متحد و کمک هم می‌شوند؟!..

راننده خاموش است و پاسخی ندارد. احسان خودش ادامه میدهد.

🔸احسان : وقتی که فکرهاشان یکی باشد!. نه اینکه درباره‌ی یک موضوع صد فکر میانشان باشد. یک گرفتاری بزرگی که در این کشور هست و به آن توجه نمی‌شود همینست. همینکه فکرهای جوراجور در مغزها خوابیده خودش بزرگترین گرفتاری ماست.
منظور این نیست که همه باید یک جور فکر کنند. یا اینکه افکارشان عین هم باشد. ولی در موضوعات اساسی اگر مثل هم فکر نکنند همیشه برخورد خواهد بود و طبیعی است که به کمک هم که نخواهند آمد چه بسا به ضرر همدیگر هم کار کنند.
مثلی بزنم. ببینید در کشورهای پیشرفته که همگی دمکراسی‌اند ، مردم فکرها و سلیقه‌ها و ترجیحهای خود را دارند ، نمی‌شود دو نفر پیدا کنید که عین هم فکر کنند. ولی آیا نه اینست که همه‌شان به اصول دمکراسی پابند و وفادارند؟!. جز اینست که همه ، میهن‌ خود را نه زبانی بلکه از دل دوست دارند و در راهش فداکاری میکنند؟!
آیا در آنجا هم پرچم یک کشور بیگانه‌ای را در جایی مانند استادیوم روی دست بلند میکنند و به بیگانه‌پرستی خود افتخار میکنند؟! اگر کسی چنین کاری کرد ، آیا دولت و مردم عکس‌العملی نشان نمی‌دهند؟!
شما خبر دارید که در بعضی مسابقات فوتبال در کشور ما کسانی چنین گستاخیهایی کرده‌اند و مردم و مسئولان هم خاموش ایستاده‌اند. از همینجا بسنجید که فکر میهن‌پرستی در ایران تا چه اندازه سست است.
شما ببینید یک حزبی در ایران تأسیس شد که سرانجام کارش به درگیری با حکومت کشید. کمی پیش از آن هم عراق به ایران حمله کرده بود. آن حزب هیچ شرم نکرد. رفت و با دشمنِ مردم یعنی عراق همدست شد. جای خجالت نیست که چنین حزب بی‌آبرو و پستی هوادار دارد؟!. بی‌جهت نمی‌گویم که فکر میهن‌پرستی در این کشور سست است. تنها آن نیست. مثالهای دیگر هم هست.
🔹راننده : با این حساب ما هیچ وقت نمی‌توانیم متحد شویم. چونکه تنها پرچم کشور خارجی بلند کردن در مسابقات یا همدستی با عراق نیست ، در اینترنت و دیگر جاها هم متأسفانه همین بساط هست. یکی در فکر کردستان بزرگ است ، یکی دیگر در فکر متحد شدن با عربهای همسایه است و از هر گوشه‌ای نوای سازی دیگر بگوش می‌رسد.
🔸احسان : آره ، میدانم. همان که خودشان هم سنگش را به سینه می‌زنند : یک کلمه‌ی قلنبه سلنبه‌ی فدرالیزم را وسط می‌اندازند و در پسِ آن هر کار پستی که دلشان میخواهد انجام میدهند.
🔹راننده : شما گفتید اتحاد سخت است ولی شدنیست. آیا واقعاً امید دارید که بشود متحد شد؟!
🔸احسان : بله. من امید زیادی دارم. شما اگر علت هر مشکلی را بدانید ، راهش را نیز میتوانید پیدا کنید. راه اتحاد همانطور که گفتم در یکی بودن افکار و هدفهاست. برای آنکه افکار و هدفها هم یکی بشود باید در هر موضوعی بدانیم حقایق یا راستیهاش چیست. همینکه بدانیم راستیها چیست ، کجیها یا غلطها مشخص می‌شود. بعد باید آنها را کنار گذاشت. یک مثالی بزنم.
ببینید اگر قوانین راهنمایی نبود و تنها گفته می‌شد هر کسی آزادست که ماشین به خیابان بیاورد و رانندگی کند چه اتفاقی می‌افتاد؟!
🔹راننده : خب دیگر معلومست. هرج و مرج می‌شد. خیابانها بند می‌آمد. ...
(بخش پایانی این گفتگو را فردا بخوانید)
✴️ زبان ایرانی 47

🔶 پرسشها و پاسخها در سال دوم پيمان

این در را همیشه در پیمان باز خواهیم داشت که اگر کسانی پرسشهایی میکنند پاسخ آن را بدهیم یا بخوانندگان واگزاریم که پاسخ بدهند.

در موضوع شماره‌هاي پارسي چند پرسشي از شما ميكنم كه اگر او يا پاسخش ارجي دارد در نامه‌ي خودتان پيمان درج كرده تا هم ما را سرافراز و هم ما و ديگران را آگاه نموده‌ايد.
1ـ در يك ، دو ، سه ، چهار الخ وقتي ميم بآخر آنها مي‌چسباني مي‌گويي : يكم ، دوم ، سيم ، چهارم ؛ آيا آنهايي كه دوم را با ياء دُيُم مي‌گويند درست است؟ و در سِيُم با ياء درست است يا سوم با واو؟ اين ياء و واو از كجا آمده؟
2ـ در شش آنهايي كه ششتم با تاء مي‌گويند درست است؟
3ـ از دَه بالا كه ميرود مي‌گويي يازده ، دوازده ، سيزده ، آيا معني اينها يك از ده ، دو از ده ، سه از ده است؟
4ـ در سيزده و پانزده و شانزده نون در اينها از كجا آمده؟

پاسخها :
1ـ «دو» چون خودش با واو است در چسباندن به ميم هم «دوم» با واو بايد گفت. «ديم» با ياء گويا تحريف عاميانه باشد. «سه» را هم ما در كتابهاي پهلوي «سو» با واو مي‌يابيم و گاهي «سيه» با ياء و هاء كه اكنون «سه» شده. پس درباره‌ي اين ، سيم و سوم هر دو درست است.
2ـ «ششتم» با تاء گمان ندارم درست باشد. گويا از نزديكي به «هفتم» و «هشتم» اين تاء را پيدا كرده.
3ـ در كلمه‌هاي «يازده» و «دوازده» و مانندهاي آنها چنانكه خود آقاي پرسنده گمان كرده و ما نيز در شماره‌ي دوم پارسال نوشته‌ايم اصل آنها «يك از ده» و «دو از ده» بوده كه مقصود «يك پس از ده» و «دو پس از ده» ميباشد.
4ـ درباره‌ي نوني كه در كلمه‌هاي «پانزده» و «شانزده» هست و در «سيزده» و «يازده» نیز گاهي مي‌آورند بايد دانست كه در خط پهلوي در آخر بسياري از كلمه‌ها حرف «ا» افزوده مي‌شود و اين حرف در الف و باي پهلوي جانشين واو و نون و راء و لام ميباشد. بعبارت ديگر حرفي است كه چهار صداي گوناگون دارد. دانشمندان شرقشناس اروپايي كه درباره‌ي خط و زبان پهلوي كوشش و جستجو دارند تاكنون راز اين حرف را درنيافته‌اند كه آيا خوانده مي‌شد يا نه وآنگاه اگر خوانده مي‌شد صداي او چه بوده ـ واو يا نون يا لام يا راء؟... ولي من در جستجوهاي خود در زمينه‌ي زبان پهلوي توانستم چگونگي آن حرف را بدانم و راز آن را بشناسم بدينسان كه در هنگام تنهايي كلمه‌ آن حرف آخري هيچ گونه خوانده نمي‌شده ولي چون كلمه بيك كلمه‌ي ديگري مي‌پيوسته يا بعبارت ديگر تركيب مي‌شده در اين حال آن حرف آخري هم خوانده مي‌شده و صداي آن گاهي نون و گاهي راء بوده. اين موضوع دليلهاي بسياري دارد كه در اينجا بياد آنها نمي‌پردازيم. همين اندازه مي‌گوييم كه نون که در كلمه‌هاي یازده و شانزده و مانندهاي آنها پيدا شده صدای آن حرف آخري كلمه‌هاي يك و شش است كه در تنهايي آن كلمه‌ها صدا نداشته ولي در تركيب با كلمه‌ی «از ده» صداي نون پيدا كرده است.
✴️ حقایق زندگی (درباره‌ی کارها و پیشه‌ها)
(تکه‌ی چهل‌ونهم)

🔶آیا زر و سیم ثروت نیست؟!..
(بخش 1 از 2)

(به قلم م. ن.)
در نامه‌ی پرچم اخیراً مقاله‌ی (ارزش اسكناس با پشتوانه نیست) را خواندم و در ضمن مقاله این هم بود كه پول (اعم از اسكناس و زر و سیم ثروت نیست) چون مندرجات پرچم همواره منطقی و روی دلیل است و پاسخ‌های منطقی را هم از نظر دور نمیدارد این است در این قسمت كه اشتباهی بنظرم رسید خواستم نظریات خود را عرض نمایم كه اگر اشتباه از طرف بنده باشد رفع شود.

بنده میگویم ارزش اسكناس با پشتوانه است و اگر پشتوانه نباشد اسكناس ارزش ندارد و زر و سیم جزء ثروت است.

در موضوع اولی چنانكه در پرچم هم نوشته شده و مسلم است معاملات در دنیا برحسب احتیاج روی مبادله‌ی جنسی است و پول (زر و سیم یا اسكناس) از بابت یادداشت رد و بدل می‌شود كه من امروزه ده من گندم بشخصی میدهم كه بعد از یك ماه دو من پنبه بمن بدهد یا در زمستان بیست من ذغال بكسی میدهم كه در تابستان سی من جو بدهد برای اینكه اطمینان كامل حاصل آید و گیرنده در سر وعده از زیر بار تعهد و قرض خود درنرود پول را برای یادداشت می‌گیرم و بهترین یادداشتها كه حالا در تمام دنیا قبول و مسلم شده زر و سیم است. (حالا چرا از زر و سیم مستقلاً برای یادداشت منظور شده و این عمومیت و لیاقت را از كجا پیدا كرده مبحث و موقع جداگانه لازم دارد).

اكنون كه مبادلات و معامله‌ها زیاد شده و محتاج است كه در معاملات بخروارها زر و سیم نقل و انتقال داده شود علمای اقتصادی برای آسانی كار و راحتی مردم قرار گذاشته‌اند كه این زر و سیم را در جایی جمع كرده و قبضهایی در مقابل آن بمردم بدهند كه در جریان داد و ستد بكار وادارند.

و این محل را بانك و این قبض را اسكناس نامیدند و هر وقت دارنده‌ی قبض رجوع میكرد مقابل قبض ، زر و سیم باو می‌پرداختند و می‌پردازند و علت این مراجعه و تبدیلِ همان قبضها بزر و سیم ضرورت و احتیاجی است كه دارنده‌ی قبض را وادار باین تبدیل خواهد كرد. مثلاً من محتاج هستم كه دوا یا متاع دیگری از چین و هندوستان و آمریكا بیاورم و جنس محصول خودم را صلاح و صرفه نیست كه بچین و هند ببرم یا این متاع را در آنجا خریدار نیست اما این را میدانم كه زر و سیم را در تمام دنیا در مقابل متاع قبول دارند آنوقت آن قبض اسكناس را كه در مملكت خودم رواج است در خارج از كشور نمی‌شناسند باید ببرم بصندوقداری (بانك) كه زر و سیم مرا گرفته و در عوض قبض عندالمطالبه داده مسترد داشته و زر و سیم را گرفته بهند و چین برده مایحتاج خود را خریداری نمایم.

عیناً مثلی كه خود در همان مقاله متذكر شده‌اید كه در موقع مبادله‌ی اجناس ، پارچه [=تكه] چوبی برای یادداشت بمردم داده شود كه هزار خاندان از مردم جدا شده و شهری بنیاد گزارده‌اند و یادداشت معامله (پول) را میان خودشان تكه چوب قرار داده‌اند و حال این عمل بشهرهای نزدیك هم سرایت كرده و در مقابل همان تكه چوب در شهر و دیه‌های نزدیك هم كفش و چیت و چیزهای دیگر میدهند. فرض نماییم در شهر اولی یك مرد زیركی پیدا شده و میگوید مردم این تكه چوبها جیب و كیسه‌ی شما را پاره میكند و در حمل و نقل سنگین و اسباب زحمت است بیایید این تكه چوبها را از روی شماره و حساب بمن دهید و من در مقابل از كاغذ یا پوست كه علامت مخصوص روی آن زده‌ام بشما بدهم و شما در معامله بیكدیگر بدهید و هر كس هر وقت پیش من آورد و تكه چوبش را خواست فوری بدهم كه برای شما هم راحتتر است.

مردم هم اگر اطمینان كردند و امتحان نمودند كه هر كس مراجعه بآن مؤمن زیرك میكند تكه چوبش را بدون معطلی میدهد باطمینانشان افزوده و با طیب خاطر تكه چوبها را برده در مقابل كاغذ یا پوست را (اسكناس) میگیرد و شاید از آن شخص هم ممنون باشند.

حالا یك نفر از این شهر میخواهد بشهر دیگری برود كه در آنجا تكه چوب رواج است ولی این كاغذ یا پوست را نمی‌شناسند این شخص كاغذها را مجبور است كه ببرد پیش آن مرد و در مقابل تكه چوب خودش را گرفته و بشهر دیگر برای خریدن جنس ضروری برود.

و اگر احیاناً آن مرد در دادن پارچه چوبها اندك تعلل و تسامح نماید فوراً قبضهای آن مرد در بازار از اعتبار ساقط شده و مردم برای گرفتن تكه چوبهای خود و پس دادن قبضهای پوستی و كاغذی هجوم خواهند آورد و شاید بالمآل منجر به ورشكستگی آن مرد بشود و دیگر كسی متاع خود را در مقابل قبض پوستی نخواهد داد و از مشتری تكه چوب معمولی و رواج خودشان را خواهد خواست.
پس پارچه چوب بمنزله‌ی زر و سیم و آن قبض عین اسكناس است. و اسكناس بی‌پشتوانه ارزش ندارد و پیدایش اسكناس هم روی این اصل و اساس بوده است.

حالا اگر قائل شویم كه اسكناسها غالباً این پشتوانه را ندارند و در كشورهای خارج هم زر و سیم در مقابل نمیدهند اعتبار رواجی آنها از جای دیگر است كه دارنده‌ی اسكناس مطمئن است.

👇
قبل از تشكیل اداره‌ی بانك شاهی در یزد عین همین كار شده بود كه چهار نفر از تجار معروف و معتبر یزد قبضهایی بمبلغ‌های مختلف چاپ نموده و هر چهار نفر امضاء و مهر و بوجه پولیِ آن ضمانت كرده بودند و روی آن نوشته شده بود كه دارنده‌ی این قبض فلان مبلغ (مقدار مبلغی كه روی قبض نوشته شده بود) پول قران (پولهای نقره‌ی شاهی) از هر یك از این چهار نفر صاحب امضاء بخواهد دریافت خواهد كرد.

چون هر كس مراجعه میكرد فوری پول نقره‌ی معمولی آنزمان را باو میدادند كمتر مراجعه می‌شد و مدتی در داد و ستد معمول بود. شنیدم اگر پاره یا فرسوده می‌شد میبردند در عوض كاغذ سالم و درست میگرفتند تا اینكه بعداً بانك شاهی اعتراض نموده و گفت : انتشار این قبضها مثل اسكناس است و امتیاز اسكناس با بانك است و نشر این باسكناس بانك سكته[1] دارد و با دست مأمورین دولت موقوف و قدغن گردید. البته این قبضها باعتبار دارایی و تموّل آن چهار نفر صاحب امضا كه مردم از اعتبارشان خاطرجمع و مطمئن بودند رواج یافته بود و دارایی و اعتبار همان چهار نفر پشتوانه‌ی این قبضها بود و مردم اطمینان داشتند كه هر وقت این قبضها را ببرند آن تكه چوبهای مرسومی و معمولی خودشان را پس خواهند گرفت.[2]

[1] : اصل : نشر این سکته باسکناس بانک سکته دارد. (سکته‌ی یکم فزونیست)
[2] : بجای تكه چوبها درست آن بود كه بنویسد قرانها ، زیرا بالاتر در این مثال به سكه‌های نقره یا قران اشاره كرده بود.
آیا اعتبار اسکناس به پشتوانه است؟!
آیا ثروت یک کشوری به سیم و زر و جواهرات اوست؟!
اینها [کسانی که هر گونه گرد آمدن مردم بسر خود را اتحاد می‌پندارند] تنها مربوط شدن صد تن یا كمتر یا بیشتر را بهمدیگر یگانگی[=اتحاد] می‌شناسند.

در حالی كه آن یگانگی نیست و خود سودی ندارد. زیرا یك دسته‌ای كه با آن ترتیب بهم مربوط شوند و درمیان ایشان اشتراكی در اندیشه و باور و آرزو نباشد با یك پیشامدی پراكنده گردند و اساساً از چنین دسته‌ای كاری ساخته نگردد.

از تاریخ دلیلهای بسیار برای این گفته پیدا توان كرد.

در آغاز مشروطه روزنامه‌ها پیاپی مردم را به «اتحاد و اتفاق» دعوت میكردند. هر روز گفتارها بود كه در این زمینه نوشته می‌شد.

نویسندگان بجای آنكه معنی درست مشروطه را بمردم بفهمانند و حقایق را شرح داده تصرف در اندیشه‌های آنان كنند و از این راه «یگانگی و همدستی» در میان ایشان پدید آورند ، هر روز فشار آورده بمردم میگفتند : «اتحاد كنید» و «دست برادری بهم دهید» و «اعتصموا بحبل الله» و مانند اینها. آن وقت داستانها از یگانگی و همدستی توده‌های اروپایی می‌سرودند.

در نتیجه‌ی این كار مردم در تهران و دیگر جاها بتكان آمده آرزو میكردند كه همدستی نمایند. ولی چه می‌كردند؟... مثلاً در یك مسجدی پانصد تن گرد می‌آمدند و یكی پا می‌شد و ستایش از «اتحاد» میكرد و بالاخره همگی پیمان می‌بستند كه «متحد» باشند و باهم برادری نمایند ، و سپس برداشته بتهران یا بشهرهای دیگر تلگرافهای گزافه‌آمیز می‌كردند كه ما مردم فلان شهر ده هزار نفر متحد شده‌ایم و پیمان برادری بسته‌ایم.

در حالی كه دلهای آنها پر از اندیشه‌های گوناگون بود و در نهان كمترین وسیله برای همدستی و یگانگی باهم نداشتند ،

و این بود پس از چند ماهی همینكه در تهران حاجی شیخ فضل الله نوری و در نجف سیدكاظم یزدی با مشروطه مخالفت نمودند همان كسان بمیانشان دوتیرگی افتاده و دسته‌ی انبوهی از آنان كه دیروز بنام مشروطه‌خواهی اتحاد كرده بودند امروز مشروطه‌خواهان را بیدین شناختند و در تبریز و برخی شهرهای دیگر تفنگهای خود را برداشته بكشتن مشروطه‌خواهان برخاستند.

این بود پایان آن پیمانهای اتحاد كه باهم می‌بستند.

(پرچم روزانه شماره‌ی 68)
✴️ در پاسخ بدخواهان
🔶 نشست دوم 17

این رفتار ایشان بیاد من می‌آورد گفتگویی را که بیست سال پیش درباره‌ی ترکها و اسلام رفته است. بیست سال پیش هنگامی که مصطفا کمال یا آتاتورک خلافت را برانداخت و سلطان‌محمد رشاد را بیرون گردانید و ترکها از اسلام بیزاری جستند ، بسیاری ایراد می‌گرفتند و چنین می‌گفتند : «جهان اسلام با این بزرگی چرا ترکها خود را از پشتیبانی آن بی‌بهره گردانیدند». یکی از دانشمندان چنین پاسخ داد : «جهان اسلام جهان مرده‌ایست و از آن ترکها را سودی نمی‌بود ، ولی زیان می‌بود. در همان جنگ گذشته که عثمانیان بهمدستی آلمان جنگ می‌کردند عربها بآنان شوریدند و با انگلیس همدست گردیده با عثمانیان بجنگ برخاستند ، اسلام آن نیرو نمی‌داشت که عربها را از پیوستن بدشمنان عثمانی بازدارد. این اندازه‌ی ناتوانی آن می‌بود. ولی از آنسوی همان اسلام آزادی ترکها را از دستشان می‌گرفت که بهر کاری که برای نگهداری خود در دهانه‌ی اروپا می‌پرداختند ـ مثلاً روی زنان را باز می‌گردانیدند ، یا رخت خود را دیگر می‌ساختند یا با فلان دولت کمونیست پیمان می‌بستند ـ فضولباشیهای جهان اسلام که بسیار فراوانند همه‌ جا را پر از هیاهو می‌گردانیدند. ترکها بسیار نیک کردند که خود را از این دستگاه بکنار کشیدند».
این گفتگو بیست سال پیش رفته است و اکنون قرآن در دست این کسان همان حال را می‌دارد. از در واداشتن به نیکی یا جلو گرفتن بدی قرآن را هَنایشی نیست. قرآن باده‌خواری را ناسزا شمرده و بسیاری از مسلمانان باده را بجای آب می‌خورند. قرآن از شاعران نکوهش کرده و انبوهی از مسلمانان (از پیشروانشان) شاعرند. قرآن جهاد و مردانگی را بهمه بایا شمارده و بسیاری از مسلمانان بیکبار فراموش کرده‌اند. مادّیگری یا بیدینی درمیان مسلمانان رواج گرفته بکمترین جلوگیری توانا نیست. اینگونه نتیجه‌ها را از آن چشم نباید داشت. ولی اگر کسی خواست دین را بمعنی راست خود گرداند ، یا آن را با دانشها سازش دهد ، و یا مثلاً کسی خواست مردم را از گوشتخواری بازگرداند ، در اینجاهاست که قرآن تواند افزار کارشکنی و مردم‌آزاری باشد.
سخنهایی که تاکنون درباره‌ی قرآن رفته سرچشمه‌اش همین رفتار ناستوده‌ی آن کسانست. در یازده سال پیش من هنگامی که بکوشش برخاستم ، در نوشته‌های خود بقرآن پاس می‌گزاردم (که اکنون نیز می‌گزارم) و آن را کتاب آسمانی می‌نامیدم (که اکنون نیز می‌نامم ولی نه بآن معنایی که فهمیده‌ی دیگرانست.) لیکن مرا کارهای بسیار بزرگی می‌بود. زیرا می‌بایست از یکسو بکیشهای گوناگون پرداخته آنها را براندازم ، و از یکسو با مادّیگری در نبرد باشم. گذشته از همه‌ی اینها رخنه‌ی بسیار بزرگی را که درمیانه‌ی دین با دانشها باز شده بود از میان بردارم و دین را با دانش همدوش گردانم. یکی از بایاهای بسیار بزرگ من همین می‌بود.
مصطفا کمال ، آتاتورک
سلطان‌محمد رشاد
✴️ اتحاد و گرانی بنزین
(بخش 3 از 3)

🔸احسان : آره. ولی یک سری قانونهایی گذاشته‌اند و اجرا میکنند و از رهگذر آن ماها میتوانیم در خیابانها رانندگی کنیم. اگر هر کسی آنطور که فکر میکرد درست است رانندگی میکرد همین اندازه نظم هم برقرار نمی‌شد و یقین بدانید که مردم به هیچ کارشان که نمی‌رسیدند همه درگیری و نزاع می‌شد.
پس راه درست آنست که انجام می‌گیرد : قوانین ـ یا همان راستیها ـ را یاد رانندگان میدهند و از آنها امتحان میگیرند. کسانی که امتحانها را می‌گذرانند گواهینامه گرفته و تنها آنها میتوانند رانندگی کنند. آنها هم باید مطابق قانون رانندگی کنند. پلیس جلو کسانی را که از روی میل خود و برخلاف آن قانونها رانندگی می‌کنند میگیرد. این تشویق به رعایت قانونها و مجازات قانونشکنان باعث می‌شود که رانندگی امن باشد.
در زندگی هم یک سری قانونهایی باید باشد که همه از آنها تبعیت کنند. آن قانونها از حقایقی سرچشمه می‌گیرد. آن حقایق را همه باید بدانند.
امروز ایرانیها خیلی از حقایق زندگی را نمی‌دانند. این حرف اگر گنده بنظر میرسد از این نیست که من آدم گنده‌ای هستم. از اینست که در زندگی تصادفاً به آن حقایق برخوردم و آنها را خواندم و یاد گرفتم و الان میدانم که هم‌میهنانمان متأسفانه از آنها خیلی دورند.
برای روشنی قضیه نمونه‌ای بیاورم. ببینید ، هر اصلاح و انقلابی برای خودش قانونهایی دارد که آنها هم از حقایقی سرچشمه گرفته.
مثلاً یک مردمی باید بدانند چه راهی گره زندگیشان را باز میکند. وقتی این را فهمیدند و یک دسته باهم همدل و همفکر شدند باید کوشش کنند و برای رسیدن به آن راه قیام کنند.
پس اگر مردمی تنها از فشار حکومت یا گرانی یا مثلاً نایابی بتنگ آمدند و شورش کردند ، ممکنست چون افکارشان یکی نبوده ، میانشان اختلاف بیفتد و بجای سود زیان ببرند. ممکنست گرفتار حکومت دیگری بشوند که بدتر از قبلی باشد.
🔹راننده : بله دقیقاً ! مگر «انقلاب» سال 57 جز این بود؟!. مردم از روی نادانی کاری کردند که الان افسوسش را میخورند. اینکه در این اعتراضهای اخیر می‌گفتند : «چه اشتباهی کردیم که انقلاب کردیم» معنیش همانست که در سال 57 از روی برنامه و پیش‌بینی‌ کار نکردند؟!.
🔸احسان : من هم همان را میخواستم بگویم. ولی توجه کنید که از آن طرف ، یک دسته‌ی دیگری که الان هم از آن انقلاب سود می‌برند ، هم متحد بودند و هم زمینه‌سازی کردند و هم برنامه داشتند ولی همه‌ی اینها برای خودشان بود. برای سوار شدن بر گُرده‌ی مردم بود. خودِ مردم نه برنامه‌ای داشتند نه میدانستند بعد از برافتادن شاه چه باید بکنند و نه زمینه‌ی یک کار نتیجه‌دار صحیحی را فراهم کرده بودند. ... جز اینست؟!
🔹راننده : اینها راست است. آقا ! شما گفتید یک سری حقایقی بوده که تصادفاً خوانده‌اید. علاقه‌مند شدم ببینم آنها چیست؟! شما کجا پیدا کردید و خواندید. من معتقدم ما مردم تاریخ نمی‌خوانیم. الان شما میگویید حقایق زندگی را هم نمی‌دانیم. کنجکاو شدم بدانم آنها چیست و از کجا می‌شود بدستشان آورد؟!
🔸احسان : برایتان می‌نویسم. نشانی یک کانال تلگرامی را میدهم ، از آنجا میتوانید آنها را بخوانید. ولی دوست دارم تا وقتی باقیست این را توضیح بدهم که جای نومیدی نیست. حقایق نیرویی دارند که همه جا باعث پیشرفتشان می‌شود. شما ببینید تا چهارصد پانصد سال پیش همه زمین را صاف میدانستند. بماند که فکر میکردند این خورشید است که دور زمین میگردد. ولی همینکه دانشمندان حقیقت قضیه را دانستند و اینور آنور گفتند ، کشیشان عصبانی شدند. زیرا باور آنها این بود که زمین صاف است. اینبود کسانی را که حرف از گرد بودن زمین زدند مجازات میکردند. عده‌ای از دانشمندان را نیز سوزاندند. ولی آیا با آن مجازاتها توانستند جلو حقیقت گردیِ زمین را بگیرند؟!
همین ملاهای ما ، اگر به اینها باشد ما همگی باید به معجزات امامان و امامزادگان ایمان بیاوریم. اگر انکار کنیم ما را مفسد فی‌الارض هم ممکنست بخوانند. با همه‌ی زور حکومتی و 1400 سال دروغ و دغل ، شما می‌بینید حرفهای دور از عقلشان خریداری ندارد. چرا که با حقایق علمی و تاریخی سازگار نیست. در حالی که آن حقایق که گرد بودن زمین یکی از آنهاست ، بی‌آنکه با زور همراه باشد فقط چون با عقل جور درمی‌آید پیش رفته و دسته‌ی بزرگی از مردم آنها را پذیرفته و ادعاهای اینان را دیگر نمی‌توانند باور کنند.
پس حقایقی که صحبتشان را کردیم پیش خواهد رفت و مردم آنها را یاد گرفته دیگر فریب کشیش و ملا و مانندهای آنها را نخواهند خورد. وقتی مردم حقایق را دانستند خود بخود افکارشان را مطابق آنها خواهند گرداند. چنانکه امروز فکرهای مردم در زمینه‌ی گردی زمین و گردش ماه و کرات بدور زمین و خورشید یکیست.
اینطوری فکرها به هم نزدیک می‌شود. پس عمده دانستن و سپس نشر حقایق است.