Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
📘 اسرار هزارساله ـ 4
🔸 علیاکبر حکمیزاده
🔶 گفتار یکم : خدا - تکهی 1 از 8
دین امروز ما میگوید خدای یکی است ولی در عمل پا را از شرک هم بالاتر نهاده. اسم خدایی را باو داده ولی اختیارات آن را میان امامان و امامزادگان به نسبت شهرت تقسیم کرده. اگر کسی بخدا هرگونه زباندرازی کند ندیدهایم کسی بجلوگیری برخیزد. خیام و دیگران که آنهمه بیادبی بخدا کردهاند باز هم فیلسوفند و بزرگ ، و کتابهاشان هم میدانید که کجاها رفته. ولی اگر کسی بگوید گنبدپرستی همان بتپرستی است که آنهمه اسلام با آن جنگید میگویند عقیدهاش فاسد است و فکرش مسموم.
در زیارت جامعهي کبیره که بگفتهي مجلسی بهترینِ زیارات جامعه است از جهت متن و سند و فصاحت ، و معجزات هم برای آن نقل کردهاند. شما میخوانید : «مَنْ أَرَادَ اللَّهَ بَدَأَ بِكُمْ ، وَ مَنْ قَصَدَهُ تَوَجَّهَ إِلَيْكُم ، بِكُمْ فَتَحَ اللَّهُ وَبِكُمْ يَخْتِمُ اللَّهُ ... وَبِكُمْ يُنَزِّلُ اللَّهُ الْغَيْثَ مِنَ السَّمَاءِ الخ (1) » ، اگر این شرک نیست پس دیگر شرکی در دنیا نخواهد بود. در کتاب کافی که یکی از آن چهار کتاب معتبر است مینویسد : «خدا عالم را آفرید و اختیار آن را به محمد و علی و فاطمه واگزاشت» ولی بعدها چنانکه میدانید باین شماره افزوده شده تا امروز که در کمتر شهر و دهی است یک یا چند بتخانه برپا نباشد.
شاید بگويید اینها بتپرستی نیست. میگویم پس اول بتپرستی را معنا کنید تا گفتگو تمام شود. قرآن میگوید : «آنان که جز از خدا ولی گرفتهاند ، میگویند ما آنها را نمیپرستیم مگر آنکه ما را بخدا نزدیک کند.»(2) آنچه از این آیه و آیات بسیار دیگر بدست میآید شرک عبارت است : «از خواستن کار خدايی از غیر خدا با فروتنی در برابر آن». حال اگر شما این معنا را میپذیرید که چه بهتر وگرنه خودتان آن را معنا کنید تا ببینم آن شرکی که 23 سال اسلام با آن جنگید چیست؟ شما که در مسائل نیشغولی آن طور موشکافی میکنید چه شد که موضوعی را باین بزرگی ندیده گرفتید؟! قرآن و تاریخ اسلام ، کم و بیش نود درصدش جنگ با شرک است ولی آن را بیکبار فراموش کردید و در عوض مردم را بچیزهایی سرگرم نمودید که کوچکترین دردی را از دنیا و آخرت دوا نمیکند.
من راستی خندهام میگیرد وقتی میبینم این مردم خود را باسلام میبندند و یا از آن طرفداری میکنند. یک پایهي مهم اسلام توحید است. شما از همین توحید چه بهرهای دارید؟. اگر یک مادّی تمام ادعای توحید کند خیلی بحقیقت نزدیکتر است زیرا او همهي عالم را پیرو یک نظام ثابت میداند ولی شما هزاران سنگ و چوب قبر و صاحب قبر را دست اندرکار میدانید.
1ـ ترجمهی کامل این بخش از دعا : [ای ائمه ،] پدرم و مادرم و جانم و خانوادهام و مالم فداى شما. هر كه خدا را خواست به وسيلهی شما آغاز كرد ، و هر كه او را يكتا و بیهمتا شناخت از ناحيهی شما آن را پذيرفت ، و هر كه آهنگ او كرد به وسيلهی شما توجيه شد. اى سروران من ، ثناى شما را به شمارش نمیآورم ، و با زبان مدح ، به كُنه عظمت شما و از طريق وصف به قدر و منزلت شما نميرسم ، و شما نور اخيار ، و هاديان ابرار ، و حجتهاى خداى جباريد. خدا به شما آغاز كرده است ، و به شما پايان میبخشد ، و به يُمن وجود شما باران را فروميبارد ، و آسمان را از سقوط به زمين بدون اذنش بازميدارد.
2ـ سورهی زمر (39) ، آیهی 3
🔸 علیاکبر حکمیزاده
🔶 گفتار یکم : خدا - تکهی 1 از 8
دین امروز ما میگوید خدای یکی است ولی در عمل پا را از شرک هم بالاتر نهاده. اسم خدایی را باو داده ولی اختیارات آن را میان امامان و امامزادگان به نسبت شهرت تقسیم کرده. اگر کسی بخدا هرگونه زباندرازی کند ندیدهایم کسی بجلوگیری برخیزد. خیام و دیگران که آنهمه بیادبی بخدا کردهاند باز هم فیلسوفند و بزرگ ، و کتابهاشان هم میدانید که کجاها رفته. ولی اگر کسی بگوید گنبدپرستی همان بتپرستی است که آنهمه اسلام با آن جنگید میگویند عقیدهاش فاسد است و فکرش مسموم.
در زیارت جامعهي کبیره که بگفتهي مجلسی بهترینِ زیارات جامعه است از جهت متن و سند و فصاحت ، و معجزات هم برای آن نقل کردهاند. شما میخوانید : «مَنْ أَرَادَ اللَّهَ بَدَأَ بِكُمْ ، وَ مَنْ قَصَدَهُ تَوَجَّهَ إِلَيْكُم ، بِكُمْ فَتَحَ اللَّهُ وَبِكُمْ يَخْتِمُ اللَّهُ ... وَبِكُمْ يُنَزِّلُ اللَّهُ الْغَيْثَ مِنَ السَّمَاءِ الخ (1) » ، اگر این شرک نیست پس دیگر شرکی در دنیا نخواهد بود. در کتاب کافی که یکی از آن چهار کتاب معتبر است مینویسد : «خدا عالم را آفرید و اختیار آن را به محمد و علی و فاطمه واگزاشت» ولی بعدها چنانکه میدانید باین شماره افزوده شده تا امروز که در کمتر شهر و دهی است یک یا چند بتخانه برپا نباشد.
شاید بگويید اینها بتپرستی نیست. میگویم پس اول بتپرستی را معنا کنید تا گفتگو تمام شود. قرآن میگوید : «آنان که جز از خدا ولی گرفتهاند ، میگویند ما آنها را نمیپرستیم مگر آنکه ما را بخدا نزدیک کند.»(2) آنچه از این آیه و آیات بسیار دیگر بدست میآید شرک عبارت است : «از خواستن کار خدايی از غیر خدا با فروتنی در برابر آن». حال اگر شما این معنا را میپذیرید که چه بهتر وگرنه خودتان آن را معنا کنید تا ببینم آن شرکی که 23 سال اسلام با آن جنگید چیست؟ شما که در مسائل نیشغولی آن طور موشکافی میکنید چه شد که موضوعی را باین بزرگی ندیده گرفتید؟! قرآن و تاریخ اسلام ، کم و بیش نود درصدش جنگ با شرک است ولی آن را بیکبار فراموش کردید و در عوض مردم را بچیزهایی سرگرم نمودید که کوچکترین دردی را از دنیا و آخرت دوا نمیکند.
من راستی خندهام میگیرد وقتی میبینم این مردم خود را باسلام میبندند و یا از آن طرفداری میکنند. یک پایهي مهم اسلام توحید است. شما از همین توحید چه بهرهای دارید؟. اگر یک مادّی تمام ادعای توحید کند خیلی بحقیقت نزدیکتر است زیرا او همهي عالم را پیرو یک نظام ثابت میداند ولی شما هزاران سنگ و چوب قبر و صاحب قبر را دست اندرکار میدانید.
1ـ ترجمهی کامل این بخش از دعا : [ای ائمه ،] پدرم و مادرم و جانم و خانوادهام و مالم فداى شما. هر كه خدا را خواست به وسيلهی شما آغاز كرد ، و هر كه او را يكتا و بیهمتا شناخت از ناحيهی شما آن را پذيرفت ، و هر كه آهنگ او كرد به وسيلهی شما توجيه شد. اى سروران من ، ثناى شما را به شمارش نمیآورم ، و با زبان مدح ، به كُنه عظمت شما و از طريق وصف به قدر و منزلت شما نميرسم ، و شما نور اخيار ، و هاديان ابرار ، و حجتهاى خداى جباريد. خدا به شما آغاز كرده است ، و به شما پايان میبخشد ، و به يُمن وجود شما باران را فروميبارد ، و آسمان را از سقوط به زمين بدون اذنش بازميدارد.
2ـ سورهی زمر (39) ، آیهی 3
🔶 زبان ایرانی - 86
🔸 يكي از لغزشهاي فرهنگها
ما بارها اين را نوشتهايم كه در فرهنگهاي فارسي لغزش فراوانست و نميتوان نوشتهي يك فرهنگي را دليل گرفت. چنانكه همين حال را قاموسهاي عربي دارد. بتازگي لغزش شگفتي از برهان قاطع بدست آوردهايم كه آن را در اينجا بازمينماييم :
زبان پهلوي كه زبان زمان ساسانيان است و ما امروز كتابهايي از آن در دست داريم با خط خاصي نوشته ميشود كه آن را هم خط پهلوي مينامند. در اين خط پارهای كلمههايي از زبان آرامي (زبان بينالنهرين كه با عربي از يك رشته بوده) در نوشتن مينگارد ولي در خواندن بجاي آن كلمهي فارسي را ميخوانند. مثلاً «من» نوشته «از» ميخوانند. «تبنا» نوشته «كاه» ميخوانند. همچنين صدها كلمه. و اينها را «هزوارش[1]» ميناميدند.
جهت اين كار روشن نيست و كساني ميگويند چون بيشتر دبيران و دفترداران دولتي از مردم بينالنهرين و زبان خودشان آرامي بوده اينان آن كلمهها را بخط فارسي درآوردهاند. هرچه هست پيداست در آن زمان هم زبان ايران بازيچهي هوس اين و آن بوده.
مقصود اينست كه در خط پهلوي يك رشته كلمههاي آرامي تنها در نوشتن بكار ميرفته و اينهاست كه «هزوارش» ناميده ميشده و چون پارهای كتابهاي پهلوي را با همان خط خود مؤبدان نگاه ميداشتند چنين پيداست اينان چگونگي را ندانسته و ميپنداشتهاند همان كلمهها را نيز بايد خواند و آنها را از كلمههاي باستان فارسي ميپنداشتهاند. و چون نويسندهي فرهنگ فارسي در هندوستان با مؤبدان آشنايي پيدا كرده مؤبدان اشتباه خود را باو نيز ياد دادهاند و اينست ميبينيم دستهاي از آن كلمهها را در كتاب خود بنام لغت «زند و پازند» ميآورد. اينك چندين كلمه را ما از آن فرهنگ در اينجا ميآوريم :
«بيتا» : بلغت زند و يا زند بمعني خانه است كه بعربي بيت خوانند.
«تبنا» : بر وزن پهنا بلغت زند و پازند كاهي كه از گندم و جو بهم ميرسد و بعربي تبن ميگويند.
«بسريا» : بلغت زند و پازند گوشت را گويند و بعربي لحم ميخوانند.
باين چند نمونه بسنده مينماييم. گاهي نيز كلمههاي باستان پهلوي را كه آنها را نيز از مؤبدان گرفته بهمين عنوان مينگارد. و اينك نمونهاي از آن :
«بيتانه» : بر وزن و معني بيگانه است كه نقيض آشنا باشد بلغت زند و پازند.
«بيتانه» شكل باستان كلمهي بيگانه است كه ما امروز هيچ گونه نيازي بآن نداريم بعبارت ديگر كلمهي جداگانهاي نيست.
يك رشته هم اين گونه كلمهها در فرهنگ قاطع آمده است ـ همهي اينها نادرست و بيجاست. بيك فرهنگنويس فارسي چه تا آنجاها پيش رود و كلمههاي هزار سال پيش را بياورد آن هم با اين اندازه اشتباه و چون امروزها ميبينيم كساني درپي فارسي سره هستند و از اينجا و از آنجا كلمه ميجويند براي جلوگيري از اشتباه ايشان مينگاريم كه مبادا فريب اين كلمهها را در فرهنگ قاطع بخورند و آنها را در نگارشهاي خود بكار برند.
و چون كساني هم دعوي پهلويداني دارند و گاهي ميبينيم كلمههايي از خود بافته و يا از اينجا و آنجا برداشته بنام كلمههاي پهلوي بخرج ميدهند براي جلوگيري از اشتباه اينان نيز مينگاريم كه بسياري از هزوارشهايي كه در فرهنگ قاطع آورده در خود آن هزوارش غلط است و مؤلف كه دور از آن زبان ديرين بوده نتوانسته شكل درست كلمه را بدست بياورد.
بايد گفت امروز زبان ايران دورهي سختي را بسر ميدهد زيرا از جاي خود تكان خورده كه براه نويني بيفتد و جاي افسوس است كه راهنماي آن يكمشت نادان شدهاند و چهبسا كه او را براه درستي نرسانند و از يك رشته آلودگيها كه تازه رها ميشوند بيك رشتهي ديگر آلودهاش سازند اينست ما بار ديگر گفتارهايي در پيمان دربارهی زبان خواهيم آغاز كرد.
1ـ در واژهنامهی دهخدا با پیش و زبر «ﻫ» آمده :hozvãrew ، hazvãrew ـ و
🔸 يكي از لغزشهاي فرهنگها
ما بارها اين را نوشتهايم كه در فرهنگهاي فارسي لغزش فراوانست و نميتوان نوشتهي يك فرهنگي را دليل گرفت. چنانكه همين حال را قاموسهاي عربي دارد. بتازگي لغزش شگفتي از برهان قاطع بدست آوردهايم كه آن را در اينجا بازمينماييم :
زبان پهلوي كه زبان زمان ساسانيان است و ما امروز كتابهايي از آن در دست داريم با خط خاصي نوشته ميشود كه آن را هم خط پهلوي مينامند. در اين خط پارهای كلمههايي از زبان آرامي (زبان بينالنهرين كه با عربي از يك رشته بوده) در نوشتن مينگارد ولي در خواندن بجاي آن كلمهي فارسي را ميخوانند. مثلاً «من» نوشته «از» ميخوانند. «تبنا» نوشته «كاه» ميخوانند. همچنين صدها كلمه. و اينها را «هزوارش[1]» ميناميدند.
جهت اين كار روشن نيست و كساني ميگويند چون بيشتر دبيران و دفترداران دولتي از مردم بينالنهرين و زبان خودشان آرامي بوده اينان آن كلمهها را بخط فارسي درآوردهاند. هرچه هست پيداست در آن زمان هم زبان ايران بازيچهي هوس اين و آن بوده.
مقصود اينست كه در خط پهلوي يك رشته كلمههاي آرامي تنها در نوشتن بكار ميرفته و اينهاست كه «هزوارش» ناميده ميشده و چون پارهای كتابهاي پهلوي را با همان خط خود مؤبدان نگاه ميداشتند چنين پيداست اينان چگونگي را ندانسته و ميپنداشتهاند همان كلمهها را نيز بايد خواند و آنها را از كلمههاي باستان فارسي ميپنداشتهاند. و چون نويسندهي فرهنگ فارسي در هندوستان با مؤبدان آشنايي پيدا كرده مؤبدان اشتباه خود را باو نيز ياد دادهاند و اينست ميبينيم دستهاي از آن كلمهها را در كتاب خود بنام لغت «زند و پازند» ميآورد. اينك چندين كلمه را ما از آن فرهنگ در اينجا ميآوريم :
«بيتا» : بلغت زند و يا زند بمعني خانه است كه بعربي بيت خوانند.
«تبنا» : بر وزن پهنا بلغت زند و پازند كاهي كه از گندم و جو بهم ميرسد و بعربي تبن ميگويند.
«بسريا» : بلغت زند و پازند گوشت را گويند و بعربي لحم ميخوانند.
باين چند نمونه بسنده مينماييم. گاهي نيز كلمههاي باستان پهلوي را كه آنها را نيز از مؤبدان گرفته بهمين عنوان مينگارد. و اينك نمونهاي از آن :
«بيتانه» : بر وزن و معني بيگانه است كه نقيض آشنا باشد بلغت زند و پازند.
«بيتانه» شكل باستان كلمهي بيگانه است كه ما امروز هيچ گونه نيازي بآن نداريم بعبارت ديگر كلمهي جداگانهاي نيست.
يك رشته هم اين گونه كلمهها در فرهنگ قاطع آمده است ـ همهي اينها نادرست و بيجاست. بيك فرهنگنويس فارسي چه تا آنجاها پيش رود و كلمههاي هزار سال پيش را بياورد آن هم با اين اندازه اشتباه و چون امروزها ميبينيم كساني درپي فارسي سره هستند و از اينجا و از آنجا كلمه ميجويند براي جلوگيري از اشتباه ايشان مينگاريم كه مبادا فريب اين كلمهها را در فرهنگ قاطع بخورند و آنها را در نگارشهاي خود بكار برند.
و چون كساني هم دعوي پهلويداني دارند و گاهي ميبينيم كلمههايي از خود بافته و يا از اينجا و آنجا برداشته بنام كلمههاي پهلوي بخرج ميدهند براي جلوگيري از اشتباه اينان نيز مينگاريم كه بسياري از هزوارشهايي كه در فرهنگ قاطع آورده در خود آن هزوارش غلط است و مؤلف كه دور از آن زبان ديرين بوده نتوانسته شكل درست كلمه را بدست بياورد.
بايد گفت امروز زبان ايران دورهي سختي را بسر ميدهد زيرا از جاي خود تكان خورده كه براه نويني بيفتد و جاي افسوس است كه راهنماي آن يكمشت نادان شدهاند و چهبسا كه او را براه درستي نرسانند و از يك رشته آلودگيها كه تازه رها ميشوند بيك رشتهي ديگر آلودهاش سازند اينست ما بار ديگر گفتارهايي در پيمان دربارهی زبان خواهيم آغاز كرد.
1ـ در واژهنامهی دهخدا با پیش و زبر «ﻫ» آمده :hozvãrew ، hazvãrew ـ و
✴️ حقایق زندگی
(تکهی هشتادوسوم)
🔶خواهش از بازرگانان تبریز
(بخش یک از یک)
از آقایان صدقیانی ، كلكتهچی ، بافتهای نخجوانی ، شربتزاده ، شالچی خواهشمندیم كه چنانكه در شمارهی 223 پرچم پیشنهاد گردیده میانهی ما و آقایان ملایان تبریز میانجی باشند و آن پیام ما را بایشان برسانند و پاسخ بخواهند.
من نمیدانم از ملایان بنام در تبریز كه هست. آنان كه انجمن میكنند و از پیمان و پرچم بد میگویند ، آنانكه مردم را از خواندن پرچم باز میدارند كدامها هستند. شما چون در تبریز هستید میدانید سران ملایان كیستند ، آن پیام را بایشان برسانید و پاسخ گیرید.
این مطلب بزرگیست و شما اگر خواهش ما را پذیرفته پا بمیان گزارید یك كار ثوابی كردهاید ، خدا را از خود خشنود گردانیدهاید. آن رفتار ملایان كه همیشه با دولت دشمنی نشان میدهند بایران بسیار گران بسر میآید. باید بآن چاره كنیم.
آقایان ملایان اگر حكومت را حق خود میدانند نخست دلیل آن را بگویند ، دوم راهی را كه برای اداره كردن كشور پیش خواهند گرفت روشن سازند ، سوم كسی را كه از میان خود بفرمانروایی خواهند برگزید نام ببرند.
خلاصه آنكه سخن خود را آشكار بگویند كه ما اگر دیدیم سخنشان پذیرفتنیست بپذیریم و من از سوی خود داوری را بشما آقایان بازرگانان میسپارم كه اگر گفتههای آقایان ملایان را درخور پذیرفتن دیدید و مطمئن شدید كه خواهند توانست كشور را راه برند بمن آگاهی دهید كه من نیز با یارانم با شما همدست شویم و حكومت را بدست آقایان بسپاریم و باین دو تیرگی [1] خاتمه دهیم. اگر خواستید من هم بآذربایجان میآیم كه از آنجا بكار آغاز كنیم. اینست چشم براه پاسخهای شما خواهم بود. [2]
(پرچم روزانه شمارهی 226)
[1] : مقصود دوتیرگی میان مردم و دولتست. فتنهای که آتشش را ملایان افروخته بودند و در گفتارهای پیش چند بار بیمگین و زیانمند بودنش به کشور بازنموده شده.
[2] این گفتار چون از دو دیدهی تاریخی ارجدارست خواستیم در دنبالهی «پرسشهای سهگانه» از ملایان بیاید.
نخست ، کسروی و آزادگان درپی نتیجه گرفتن بودند ، نه گفتارنویسی و سیاه کردن صفحات. میخواستند این دوتیرگی از میان برخیزد. از زیانهای آن در گفتارهای گذشته سخن گفته شد و ما نیز در پابرگیها شرحهایی نوشتهایم. اینست میبینیم کسروی آن رشته را دنبال میکند و از هر راهی میکوشد آن دوتیرگی خانمانسوز را ریشه کند. میبینیم در پیگیری این کوشش از رو آوردن به بازرگانان تبریز نیز دریغ نمیدارد.
دوم ، کسروی جز این گفتارها ، کتابهایی همچون «شیعیگری» (بخوانند و داوری کنند) ، «در پاسخ بدخواهان» ، «در پاسخ حقیقتگو» ، «گفت و شنید» و «پرسش و پاسخ» در شرح زیانمندی شیعیگری نوشته و بیپایی کیش ملایان را روشن گردانیده و نشان داده دعویهای ملایان از ریشه پوچ و دروغ بوده.
در چنین حالی کسانی پیدا شدهاند که اینها را هیچ نخوانده یا اگر خواندهاند چنانکه خود دوست میداشته دریافتهاند و میوهی چنین سرسریگری سخن دروغی ازو گردیده که در پیامرسانها و اینترنت پراکندهاند ، بدینسان : «مردم ایران یک حکومت به ملایان بدهکار است».
سخن از یک دروغساز نیست زیرا در هر تودهای از اینگونه کسان یافت میشوند ، سخن از آنهایی است که بیهیچ جستجویی آن را راست پنداشته و به اینسو و آنسو میپراکنند و هیچ نمیاندیشند که کسی که چنان کتابها و گفتارهایی نوشته این سخن با آنهمه کوششهایش ناسازگار و در نتیجه باورنکردنیست. افسوسمندانه این کسان کم نیستند تا بخود دلداری دهیم که در هر تودهای پیدا میشوند. یک دسته از اینهایند که ویکیپدیای فارسی نوشته و مینویسند. سرسری خواندن و گریزان بودن از پژوهش از همان نوشتار «احمد کسروی» در آن فرهنگنامه نیک نمودار است. برای نمونه همین سخن دروغ را (گرچه از زبان یک بیگانه) در آن گنجانیدهاند. این نشان میدهد که برجستگان تودهی ما تا چه اندازه موضوعات را سرسری میگیرند.
(در همان نوشتار ، فرهنگنامه از زندگانی کسروی تا سال 1309 را که در کتاب «زندگانی من» نوشته شده کوتاه گردانیده و گفتار پدید آورده ولی به سیزده سال کوششهای اجتماعی ـ سیاسی کسروی که اصل آنست هیچ نپرداخته. اینست اندازهی ارزش آن).
(تکهی هشتادوسوم)
🔶خواهش از بازرگانان تبریز
(بخش یک از یک)
از آقایان صدقیانی ، كلكتهچی ، بافتهای نخجوانی ، شربتزاده ، شالچی خواهشمندیم كه چنانكه در شمارهی 223 پرچم پیشنهاد گردیده میانهی ما و آقایان ملایان تبریز میانجی باشند و آن پیام ما را بایشان برسانند و پاسخ بخواهند.
من نمیدانم از ملایان بنام در تبریز كه هست. آنان كه انجمن میكنند و از پیمان و پرچم بد میگویند ، آنانكه مردم را از خواندن پرچم باز میدارند كدامها هستند. شما چون در تبریز هستید میدانید سران ملایان كیستند ، آن پیام را بایشان برسانید و پاسخ گیرید.
این مطلب بزرگیست و شما اگر خواهش ما را پذیرفته پا بمیان گزارید یك كار ثوابی كردهاید ، خدا را از خود خشنود گردانیدهاید. آن رفتار ملایان كه همیشه با دولت دشمنی نشان میدهند بایران بسیار گران بسر میآید. باید بآن چاره كنیم.
آقایان ملایان اگر حكومت را حق خود میدانند نخست دلیل آن را بگویند ، دوم راهی را كه برای اداره كردن كشور پیش خواهند گرفت روشن سازند ، سوم كسی را كه از میان خود بفرمانروایی خواهند برگزید نام ببرند.
خلاصه آنكه سخن خود را آشكار بگویند كه ما اگر دیدیم سخنشان پذیرفتنیست بپذیریم و من از سوی خود داوری را بشما آقایان بازرگانان میسپارم كه اگر گفتههای آقایان ملایان را درخور پذیرفتن دیدید و مطمئن شدید كه خواهند توانست كشور را راه برند بمن آگاهی دهید كه من نیز با یارانم با شما همدست شویم و حكومت را بدست آقایان بسپاریم و باین دو تیرگی [1] خاتمه دهیم. اگر خواستید من هم بآذربایجان میآیم كه از آنجا بكار آغاز كنیم. اینست چشم براه پاسخهای شما خواهم بود. [2]
(پرچم روزانه شمارهی 226)
[1] : مقصود دوتیرگی میان مردم و دولتست. فتنهای که آتشش را ملایان افروخته بودند و در گفتارهای پیش چند بار بیمگین و زیانمند بودنش به کشور بازنموده شده.
[2] این گفتار چون از دو دیدهی تاریخی ارجدارست خواستیم در دنبالهی «پرسشهای سهگانه» از ملایان بیاید.
نخست ، کسروی و آزادگان درپی نتیجه گرفتن بودند ، نه گفتارنویسی و سیاه کردن صفحات. میخواستند این دوتیرگی از میان برخیزد. از زیانهای آن در گفتارهای گذشته سخن گفته شد و ما نیز در پابرگیها شرحهایی نوشتهایم. اینست میبینیم کسروی آن رشته را دنبال میکند و از هر راهی میکوشد آن دوتیرگی خانمانسوز را ریشه کند. میبینیم در پیگیری این کوشش از رو آوردن به بازرگانان تبریز نیز دریغ نمیدارد.
دوم ، کسروی جز این گفتارها ، کتابهایی همچون «شیعیگری» (بخوانند و داوری کنند) ، «در پاسخ بدخواهان» ، «در پاسخ حقیقتگو» ، «گفت و شنید» و «پرسش و پاسخ» در شرح زیانمندی شیعیگری نوشته و بیپایی کیش ملایان را روشن گردانیده و نشان داده دعویهای ملایان از ریشه پوچ و دروغ بوده.
در چنین حالی کسانی پیدا شدهاند که اینها را هیچ نخوانده یا اگر خواندهاند چنانکه خود دوست میداشته دریافتهاند و میوهی چنین سرسریگری سخن دروغی ازو گردیده که در پیامرسانها و اینترنت پراکندهاند ، بدینسان : «مردم ایران یک حکومت به ملایان بدهکار است».
سخن از یک دروغساز نیست زیرا در هر تودهای از اینگونه کسان یافت میشوند ، سخن از آنهایی است که بیهیچ جستجویی آن را راست پنداشته و به اینسو و آنسو میپراکنند و هیچ نمیاندیشند که کسی که چنان کتابها و گفتارهایی نوشته این سخن با آنهمه کوششهایش ناسازگار و در نتیجه باورنکردنیست. افسوسمندانه این کسان کم نیستند تا بخود دلداری دهیم که در هر تودهای پیدا میشوند. یک دسته از اینهایند که ویکیپدیای فارسی نوشته و مینویسند. سرسری خواندن و گریزان بودن از پژوهش از همان نوشتار «احمد کسروی» در آن فرهنگنامه نیک نمودار است. برای نمونه همین سخن دروغ را (گرچه از زبان یک بیگانه) در آن گنجانیدهاند. این نشان میدهد که برجستگان تودهی ما تا چه اندازه موضوعات را سرسری میگیرند.
(در همان نوشتار ، فرهنگنامه از زندگانی کسروی تا سال 1309 را که در کتاب «زندگانی من» نوشته شده کوتاه گردانیده و گفتار پدید آورده ولی به سیزده سال کوششهای اجتماعی ـ سیاسی کسروی که اصل آنست هیچ نپرداخته. اینست اندازهی ارزش آن).
📘 اسرار هزارساله ـ 5
🔸 علیاکبر حکمیزاده
🔶 گفتار یکم : خدا - تکهی 2 از 8
قرآن در چند جا میگوید خود پیغمبر غیب نمیداند(1) ، در چند جا میگوید او هم بشری است مانند دیگران جز اینکه باو وحی میشود(2) و میگوید او مالک سود و زیان خود نیست (قُل لَّا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلَا ضَرًّا) (3) ولی شما برای امامزاده داود هم حاضر نیستید اینها را بپذیرید. ابنمکتوم (از اصحاب خاص پیغمبر) کور بود. نه او بینايی چشم خود را از پیغمبر خواست و نه پیغمبر چنین کاری را کرد.(4) عقیل برادر علی کور بود ، نه این به برادر خود دخیل بست و نه او عقیل را بچنین حاجتی رسانید. ولی شما میگویید تربت امام «شفای هر درد و امان از هر بلایی است». نه راستی شما در این سخن اگر شوخی میکنید که دین [و] خدا و جان مردم شوخیبردار نیست و اگر جدی میگويید پس چرا معطلید ، بگويید همهي این بیمارستانها و داروخانهها و دانشکدههای طب و داروسازی را برچینند. اگر بگويید عقیده لازم است چارهي آن هم آسان است ، شما خودتان که عقیده دارید این کار را دربارهي خود بکنید ، دیگران هم وقتی دیدند عقیده پیدا خواهند کرد و در نتیجه هم مردم ایمان میآورند و هم دنیا از چنگ این بیماریها و این خرجها آسوده میشود.
شما خود میگويید برای هیچ کس نباید قبر ساخته شود چنانکه در همان کتاب کافی چند حدیث از پیغمبر و امام آمده که وصیت کردهاند : قبر ما را چهار انگشت از زمین بالا آورید. و در بعضی هم میگوید : چهار انگشت بالا آورید و روی آن آب بپاشید ، که معلوم است این بلندی چهار انگشت هم برای اینست که پس از ریختن آب و گذشتن زمان ، مساوی زمین شود. چنانکه در جای دیگر هم هست که قبر پیغمبر و صحابه مساوی زمین بود و نیز این حدیث در خیلی جاها آمده که علی گفت : «امر میکنم تو را بچیزی که پیغمبر مرا امر کرده ، باینکه هر قبری دیدی از زمین بلند است ، آن را مساوی زمین کن و هر تمثالی دیدی آن را محو کن.» اکنون باید پرسید که شما با داشتن چنین دستورهايی (که بعضش در اینجا گفته شد) چگونه بخود اجازه میدهید اینهمه گنبد و بارگاه برپا شود.
میگویند : بزرگان دین کم از سرباز گمنام یا فردوسی نیستند ، پس چرا دیگران قبر آنها را میسازند؟ میگویم : شما که مقلد دیگران نیستید. آنها هرچه میخواهند بکنند شما اینهمه نهی را که در این باره رسیده چه خواهید کرد؟ و بعلاوه احترام غیر از عبادت است ، شما قبر را بابالحوائج میخوانید و برای آن زیارت جامعهي کبیره که سراپا شرک است میخوانید ، شما بر خاک قبر سجده میکنید ، با این حال کار خود را با آنان در یک ردیف میآورید؟!
میگويید : اگر کسی بحاکم شهری کار داشته باشد اول باید دربان را ببیند ، آیا خدای عالم بقدر یک حاکمی نیست؟ میگویم : اشتباه شما در همینجاست که گمان میکنید خدا مانند شاهی است که خود نمیتواند بکارهایش رسد ناچار وزیر میگیرد و یا مانند آخوند مکتب است که وقتی شاگرد را بفلک بست خیلی میزند مگر اینکه دیگری بیاید و میانجیگری کند. تَعَالَى اللهُ عَمَّا يَقُولُ الظَّالِمُونَ عُلُوًّا كَبِيرًا.
1ـ سورهی انعام (6) ، آیهی 50 ؛ سورهی اعراف (7) ، آیهی 188 ؛ سورهی هود (11) ، آیهی 31
2ـ سورهی فصلت (41) ، آیهی 6 ؛ سورهی کهف (18) ، آیهی 110
3ـ سورهی اعراف (7) ، آیهی 188
4ـ سورهی رعد (13) ، آیههای 7 و 27 ؛ سورهی یونس (10) ، آیهی 20
🔸 علیاکبر حکمیزاده
🔶 گفتار یکم : خدا - تکهی 2 از 8
قرآن در چند جا میگوید خود پیغمبر غیب نمیداند(1) ، در چند جا میگوید او هم بشری است مانند دیگران جز اینکه باو وحی میشود(2) و میگوید او مالک سود و زیان خود نیست (قُل لَّا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلَا ضَرًّا) (3) ولی شما برای امامزاده داود هم حاضر نیستید اینها را بپذیرید. ابنمکتوم (از اصحاب خاص پیغمبر) کور بود. نه او بینايی چشم خود را از پیغمبر خواست و نه پیغمبر چنین کاری را کرد.(4) عقیل برادر علی کور بود ، نه این به برادر خود دخیل بست و نه او عقیل را بچنین حاجتی رسانید. ولی شما میگویید تربت امام «شفای هر درد و امان از هر بلایی است». نه راستی شما در این سخن اگر شوخی میکنید که دین [و] خدا و جان مردم شوخیبردار نیست و اگر جدی میگويید پس چرا معطلید ، بگويید همهي این بیمارستانها و داروخانهها و دانشکدههای طب و داروسازی را برچینند. اگر بگويید عقیده لازم است چارهي آن هم آسان است ، شما خودتان که عقیده دارید این کار را دربارهي خود بکنید ، دیگران هم وقتی دیدند عقیده پیدا خواهند کرد و در نتیجه هم مردم ایمان میآورند و هم دنیا از چنگ این بیماریها و این خرجها آسوده میشود.
شما خود میگويید برای هیچ کس نباید قبر ساخته شود چنانکه در همان کتاب کافی چند حدیث از پیغمبر و امام آمده که وصیت کردهاند : قبر ما را چهار انگشت از زمین بالا آورید. و در بعضی هم میگوید : چهار انگشت بالا آورید و روی آن آب بپاشید ، که معلوم است این بلندی چهار انگشت هم برای اینست که پس از ریختن آب و گذشتن زمان ، مساوی زمین شود. چنانکه در جای دیگر هم هست که قبر پیغمبر و صحابه مساوی زمین بود و نیز این حدیث در خیلی جاها آمده که علی گفت : «امر میکنم تو را بچیزی که پیغمبر مرا امر کرده ، باینکه هر قبری دیدی از زمین بلند است ، آن را مساوی زمین کن و هر تمثالی دیدی آن را محو کن.» اکنون باید پرسید که شما با داشتن چنین دستورهايی (که بعضش در اینجا گفته شد) چگونه بخود اجازه میدهید اینهمه گنبد و بارگاه برپا شود.
میگویند : بزرگان دین کم از سرباز گمنام یا فردوسی نیستند ، پس چرا دیگران قبر آنها را میسازند؟ میگویم : شما که مقلد دیگران نیستید. آنها هرچه میخواهند بکنند شما اینهمه نهی را که در این باره رسیده چه خواهید کرد؟ و بعلاوه احترام غیر از عبادت است ، شما قبر را بابالحوائج میخوانید و برای آن زیارت جامعهي کبیره که سراپا شرک است میخوانید ، شما بر خاک قبر سجده میکنید ، با این حال کار خود را با آنان در یک ردیف میآورید؟!
میگويید : اگر کسی بحاکم شهری کار داشته باشد اول باید دربان را ببیند ، آیا خدای عالم بقدر یک حاکمی نیست؟ میگویم : اشتباه شما در همینجاست که گمان میکنید خدا مانند شاهی است که خود نمیتواند بکارهایش رسد ناچار وزیر میگیرد و یا مانند آخوند مکتب است که وقتی شاگرد را بفلک بست خیلی میزند مگر اینکه دیگری بیاید و میانجیگری کند. تَعَالَى اللهُ عَمَّا يَقُولُ الظَّالِمُونَ عُلُوًّا كَبِيرًا.
1ـ سورهی انعام (6) ، آیهی 50 ؛ سورهی اعراف (7) ، آیهی 188 ؛ سورهی هود (11) ، آیهی 31
2ـ سورهی فصلت (41) ، آیهی 6 ؛ سورهی کهف (18) ، آیهی 110
3ـ سورهی اعراف (7) ، آیهی 188
4ـ سورهی رعد (13) ، آیههای 7 و 27 ؛ سورهی یونس (10) ، آیهی 20
🔶 زبان ایرانی - 87
🔸 دوز ، دز
در نامهاي آباديهاي آذربايجان بسا كه كلمهي دوز ديده ميشود : سلدوز ، براندوز ، رواندوز ، گرمادوز و مانند اينها. در انجمني پنداشتهاند اين كلمه تركي است. بايد دانست در لهجهي آذري بجاي «دز» «دوز» بوده و اين نامها يادگار آن زبان باستانست. رواندوز را در تاريخ ابناثير و ديگر جاها «روييندز» نگاشتهاند. «گرمادوز» كه طغرل آخرين پادشاه سلجوقي ديري در آنجا بند بوده در تاريخهاي سلجوقي آن را «گهرامدز» ناميدهاند اينها دليل گفتهي ما است.
🔸 دوز ، دز
در نامهاي آباديهاي آذربايجان بسا كه كلمهي دوز ديده ميشود : سلدوز ، براندوز ، رواندوز ، گرمادوز و مانند اينها. در انجمني پنداشتهاند اين كلمه تركي است. بايد دانست در لهجهي آذري بجاي «دز» «دوز» بوده و اين نامها يادگار آن زبان باستانست. رواندوز را در تاريخ ابناثير و ديگر جاها «روييندز» نگاشتهاند. «گرمادوز» كه طغرل آخرين پادشاه سلجوقي ديري در آنجا بند بوده در تاريخهاي سلجوقي آن را «گهرامدز» ناميدهاند اينها دليل گفتهي ما است.
✴️ حقایق زندگی
(تکهی هشتادوچهارم)
🔶چگونه از كشاكش توده[ها] جلو میگیریم؟..
(بخش یک از یک)
آقای كسروی دارندهی پرچم
تحت عنوان «پیام بدانشمندان اروپا و آمریكا» در ده جزوه از روزنامهی پرچم گفتار نوشتهاید [1] كه در جزوهی نهم و دهم آن اظهار شده تودهها و نژادهای گیتی هر یك در كشور خود زیند و به آبادی آن كوشند و از جنگ و چیرگی دوری جُسته هنگام بروز اختلاف بطوری كه بین افراد مردم بوسیلهی دادگاهها و یا داوری اشخاص رفع اختلاف میشود تودهها نیز رفع اختلاف نمایند.
من در این اندیشهام كه آیا در صورتی كه تودهها و نژادها این پیشنهاد مقدس را گردن نهند (گرچه سختی آز و طمع و علو جاه و سایر مطامع بشری این امر را مشكل بنظر جلوه میدهد) آیا آن دادگاه از چه دادرسانی و در چه جایی سازمان یابد و یا از چه اشخاص داوری خواسته شود؟ آیا در صورتی كه این اندیشه را چنین پاسخ باشد كه نظیر جامعهی ملل [2] در یكی از شهرهای جهان و از مردمان مختلف گیتی سازمان یابد و نیز مردمانی نیك سیرت برای داوری تعیین گردد آیا پایبندان [3] (ضامن) اجرای رأیی كه آن دادگاه یا داورها خواهند داد كیست و چیست؟
داوری بین افراد و دادرسی بین آنها در هر كشوری دارای پایبندان اجرایی است كه تمام قوای آن كشور در صورت سرپیچی ستمكار رأی صادره را قهراً اجرا مینمایند و تصور و اندیشهی چنین پایبندانی برای اجراء رأی صادره از دادگاه یا داورها در مورد تودهها خیلی مشكل بنظر میرسد.
اگر پاسخ داده شود كه در صورت چیرگی ستمكار ، سایر تودهها با توده و نژاد ستمدیده كمك نماید و بقوهی قهریه رأی را بر ستمكار اجرا نماید بدیهی است توده و نژاد ستمكار چیرگی كرده بجنگ خواهد پرداخت و این همین اندیشهای است كه كنون نژادها را وادار بجنگ جهانسوز كرده. گذشته از افراد نوع بشر پرنده و چرنده و وحوش و طیور را تهدید و نابود مینمایند و خدا داند عاقبت این جنگ كه روز بروز برحسب ظاهر بر عوامل شدت آن میافزاید چه خواهد شد.
خواهشمندم اندیشهای را كه بنظر شما آمده بنویسید كه تودهها و نژادها ضمن خواندن اصلِ پیشنهاد بخوانند و بدانند.
اهواز ـ سیدحسین امام وكیل دادگستری
🔸پرچم : ما نخواستهایم در آن رشته گفتارها همهی سخنان خود را بگوییم و از چگونگی پدید آوردن دادگاه نیز گفتگو كنیم. در هر كاری نخست باید كوشید و زمینه برای آن آماده گردانید و پس از آنست كه میتوان از چگونگی بكار بستن گفتگو كرد.
امروز انبوه مردم از گوهر آدمی و از نیروی خرد ناآگاهند و چنین میدانند كه زندگانی آدمیان همین باید بود كه هست و بهتر از این نتواند بود. چنان كه خود شما بیاد «سختی آز و طمع و علو جاه و سایر مطامع بشری» افتاده چنان پیشرفتی را برای جهان دشوار میشناسید و باید گفت سخنانی را كه ما دربارهی «جان و روان» نوشتهایم از یاد میبرید. ما نشان دادهایم كه آدمی اگر از سرشت جانی دارای آز و شكوهدوستی و كینه و رشك و مانند اینها است از سرشت روانی دارای خویهای بسیار ستودهی نیكخواهی و غمخواری و راستیپژوهی و از خودگذشتگی و مانند اینها میباشد. پس چرا این خویها را بدیده میگیرید و اینها را نمیگیرید؟!.
🔸امروز مانع بزرگ همین بدگمانیها است كه در دلها پیدا شده
و ما پیش از همه باید بچارهی اینها كوشیم و دانشمندان و بخردان را در هر كجا كه هستند با خود هماندیشه گردانیم تا بدینسان زمینه آماده شود.
یك نكتهی بسیار مهم آنست كه
🔸تا مردمان اینند كه هستند ـ كه زندگانی را نبرد میشمارند ، و آدمی را نیكیپذیر نمیدانند ، و هر كسی تنها آسایش خود را میخواهد و تودههای بزرگ و نیرومند هر یكی در اندیشهی چیرگی به ناتوانان است و تودههای ناتوان گردن بخواری و زبونی مینهند ، و دانشمندان و بخردان خود را كنار كشیده رشتهی كارها را بسیاستمداران وامیگزارند ـ آن آرزوی ما پیشرفتی نخواهد داشت و اینست ما باید نخست بكوشیم و این سنگها را از جلو برداریم ،
و ما اكنون در این كوشش میباشیم.
كوتاه سخن آنكه ما امروز نباید گفتگو از چگونگی چنان دادگاهی بنماییم. در هنگام خود بآن گفتگو خواهیم رسید.
اما اینكه مینویسید : اگر كشاكش درمیان دو توده رخ داد و تودههای دیگر بتودهی ستمدیده یاوری كردند از همینجا جنگ پیش خواهد آمد میگوییم : بیاید. آن جنگیست كه با بدی و ستمگری میرود و نباید از آن باك داشت ، و چنان جنگی بزودی و بآسانی بفیروزی تودههای دادگر و بشكست تودهی ستمگر پایان مییابد. امروز را با آن زمان یكسان نتوان گرفت. دوباره میگویم :
🔸ما باید یك شورش [4] بزرگی در اندیشهها پدید آورده حقایق زندگی را در دلها جا دهیم و این خود زمینه به هر نیكی آماده خواهد گردانید.
(پرچم روزانه شمارهی 223)
(تکهی هشتادوچهارم)
🔶چگونه از كشاكش توده[ها] جلو میگیریم؟..
(بخش یک از یک)
آقای كسروی دارندهی پرچم
تحت عنوان «پیام بدانشمندان اروپا و آمریكا» در ده جزوه از روزنامهی پرچم گفتار نوشتهاید [1] كه در جزوهی نهم و دهم آن اظهار شده تودهها و نژادهای گیتی هر یك در كشور خود زیند و به آبادی آن كوشند و از جنگ و چیرگی دوری جُسته هنگام بروز اختلاف بطوری كه بین افراد مردم بوسیلهی دادگاهها و یا داوری اشخاص رفع اختلاف میشود تودهها نیز رفع اختلاف نمایند.
من در این اندیشهام كه آیا در صورتی كه تودهها و نژادها این پیشنهاد مقدس را گردن نهند (گرچه سختی آز و طمع و علو جاه و سایر مطامع بشری این امر را مشكل بنظر جلوه میدهد) آیا آن دادگاه از چه دادرسانی و در چه جایی سازمان یابد و یا از چه اشخاص داوری خواسته شود؟ آیا در صورتی كه این اندیشه را چنین پاسخ باشد كه نظیر جامعهی ملل [2] در یكی از شهرهای جهان و از مردمان مختلف گیتی سازمان یابد و نیز مردمانی نیك سیرت برای داوری تعیین گردد آیا پایبندان [3] (ضامن) اجرای رأیی كه آن دادگاه یا داورها خواهند داد كیست و چیست؟
داوری بین افراد و دادرسی بین آنها در هر كشوری دارای پایبندان اجرایی است كه تمام قوای آن كشور در صورت سرپیچی ستمكار رأی صادره را قهراً اجرا مینمایند و تصور و اندیشهی چنین پایبندانی برای اجراء رأی صادره از دادگاه یا داورها در مورد تودهها خیلی مشكل بنظر میرسد.
اگر پاسخ داده شود كه در صورت چیرگی ستمكار ، سایر تودهها با توده و نژاد ستمدیده كمك نماید و بقوهی قهریه رأی را بر ستمكار اجرا نماید بدیهی است توده و نژاد ستمكار چیرگی كرده بجنگ خواهد پرداخت و این همین اندیشهای است كه كنون نژادها را وادار بجنگ جهانسوز كرده. گذشته از افراد نوع بشر پرنده و چرنده و وحوش و طیور را تهدید و نابود مینمایند و خدا داند عاقبت این جنگ كه روز بروز برحسب ظاهر بر عوامل شدت آن میافزاید چه خواهد شد.
خواهشمندم اندیشهای را كه بنظر شما آمده بنویسید كه تودهها و نژادها ضمن خواندن اصلِ پیشنهاد بخوانند و بدانند.
اهواز ـ سیدحسین امام وكیل دادگستری
🔸پرچم : ما نخواستهایم در آن رشته گفتارها همهی سخنان خود را بگوییم و از چگونگی پدید آوردن دادگاه نیز گفتگو كنیم. در هر كاری نخست باید كوشید و زمینه برای آن آماده گردانید و پس از آنست كه میتوان از چگونگی بكار بستن گفتگو كرد.
امروز انبوه مردم از گوهر آدمی و از نیروی خرد ناآگاهند و چنین میدانند كه زندگانی آدمیان همین باید بود كه هست و بهتر از این نتواند بود. چنان كه خود شما بیاد «سختی آز و طمع و علو جاه و سایر مطامع بشری» افتاده چنان پیشرفتی را برای جهان دشوار میشناسید و باید گفت سخنانی را كه ما دربارهی «جان و روان» نوشتهایم از یاد میبرید. ما نشان دادهایم كه آدمی اگر از سرشت جانی دارای آز و شكوهدوستی و كینه و رشك و مانند اینها است از سرشت روانی دارای خویهای بسیار ستودهی نیكخواهی و غمخواری و راستیپژوهی و از خودگذشتگی و مانند اینها میباشد. پس چرا این خویها را بدیده میگیرید و اینها را نمیگیرید؟!.
🔸امروز مانع بزرگ همین بدگمانیها است كه در دلها پیدا شده
و ما پیش از همه باید بچارهی اینها كوشیم و دانشمندان و بخردان را در هر كجا كه هستند با خود هماندیشه گردانیم تا بدینسان زمینه آماده شود.
یك نكتهی بسیار مهم آنست كه
🔸تا مردمان اینند كه هستند ـ كه زندگانی را نبرد میشمارند ، و آدمی را نیكیپذیر نمیدانند ، و هر كسی تنها آسایش خود را میخواهد و تودههای بزرگ و نیرومند هر یكی در اندیشهی چیرگی به ناتوانان است و تودههای ناتوان گردن بخواری و زبونی مینهند ، و دانشمندان و بخردان خود را كنار كشیده رشتهی كارها را بسیاستمداران وامیگزارند ـ آن آرزوی ما پیشرفتی نخواهد داشت و اینست ما باید نخست بكوشیم و این سنگها را از جلو برداریم ،
و ما اكنون در این كوشش میباشیم.
كوتاه سخن آنكه ما امروز نباید گفتگو از چگونگی چنان دادگاهی بنماییم. در هنگام خود بآن گفتگو خواهیم رسید.
اما اینكه مینویسید : اگر كشاكش درمیان دو توده رخ داد و تودههای دیگر بتودهی ستمدیده یاوری كردند از همینجا جنگ پیش خواهد آمد میگوییم : بیاید. آن جنگیست كه با بدی و ستمگری میرود و نباید از آن باك داشت ، و چنان جنگی بزودی و بآسانی بفیروزی تودههای دادگر و بشكست تودهی ستمگر پایان مییابد. امروز را با آن زمان یكسان نتوان گرفت. دوباره میگویم :
🔸ما باید یك شورش [4] بزرگی در اندیشهها پدید آورده حقایق زندگی را در دلها جا دهیم و این خود زمینه به هر نیكی آماده خواهد گردانید.
(پرچم روزانه شمارهی 223)
[1] : دفتر «پیام بدانشمندان اروپا و آمریکا» نخست بار در پرچم سال 1321 ، در گرماگرم جنگ جهانی دوم (1942) چاپ شد.
[2] : پس از جنگ جهانی یکم و پیش از بنیاد یافتن سازمان ملل متحد ، به پیشنهاد ویلسُن رئیسجمهور آمریکا و پشتیبانی دیگر دولتها جامعهی ملل (The League of Nations) در کشور سوئیس بکار آغاز کرد که کمابیش همان خواستهای بنیادی سازمان ملل بویژه جلوگیری از جنگ را داشت و از این باره آن را پدر سازمان ملل میتوان شمارد.
[3] : در زبان پاک بجای ضامن ، پایَندان بکار میرود. اینکه نویسنده واژهی پایبندان را از کجا یافته بر ما روشن نیست.
[4] : شورش معنی انقلاب دارد. اینکه گاهی کسانی آن را بمعنی آشوب بکار میبرند غلط است.
[2] : پس از جنگ جهانی یکم و پیش از بنیاد یافتن سازمان ملل متحد ، به پیشنهاد ویلسُن رئیسجمهور آمریکا و پشتیبانی دیگر دولتها جامعهی ملل (The League of Nations) در کشور سوئیس بکار آغاز کرد که کمابیش همان خواستهای بنیادی سازمان ملل بویژه جلوگیری از جنگ را داشت و از این باره آن را پدر سازمان ملل میتوان شمارد.
[3] : در زبان پاک بجای ضامن ، پایَندان بکار میرود. اینکه نویسنده واژهی پایبندان را از کجا یافته بر ما روشن نیست.
[4] : شورش معنی انقلاب دارد. اینکه گاهی کسانی آن را بمعنی آشوب بکار میبرند غلط است.
✴️ خواهشی از خوانندگان
بیگمان احمد کسروی یکی از مردان بزرگ تاریخ جهان است که با کوششهایی که کرده و اندیشههای والا و درخشانی که داشته ، باینده بوده که دهها کتاب و گفتار دربارهی زندگی و کارها و اندیشههای وی نوشته و چاپ شود ولی در نتیجهی نزدیک به هشتاد سال سیاست کشتار و سانسور و سرکوب ؛ زندگی و کارها و اندیشههای والای این مرد بزرگ چنانکه باید شناخته نشده. در این میان ، برخی شرقشناسان غربی و ملایان و مزدوران آنها کتابها و گفتارهایی سرشار از دروغ و تحریف دربارهی کسروی نشر دادهاند. همچنین برخی بیمایگان نیز که سخنرانی پیرامون کسروی را دکان و ابزار سودجویی یا شهرت برای خود ساختهاند ، برخی کتابهای وی را با زندهایی (شرح) نارسا یا دروغ بچاپ سپردهاند. از این گذشته ، در حال کنونی کشور ، شناساندن هرچه بیشتر کسروی و اندیشههای راهگشا و نجاتدهندهی وی بسیار بجا میباشد. در چنین فضایی ، پژوهش و نگارش تاریخ درستی پیرامون زندگی و اندیشههای کسروی و سرگذشت باهماد آزادگان بسیار دربایست (واجب) گردیده.
کوشاد کانال پاکدینی بر آنست که تاریخ زندگی و کوششهای احمد کسروی و سرگذشت باهماد آزادگان را گرد آورده و برشتهی نگارش کشیده و بخوانندگان این کانال و همهی نیکخواهان و آزادیخواهان ارمغان سازد. در این زمینه پژوهشهای ژرفی شده و مدارک تازهای بدست آمده ولی بیگمان هنوز مدارک فراوانی هست که برای نگارش یک تاریخ درست باید بدست آورده شود. در این زمینه بیگمان نزد خاندانِ آن بزرگمرد و بستگان وی یا بازماندگانِ یاران کسروی و اندامانِ باهمادِ آزادگان ، پیکره(عکس)ها ، نامهها، دستنوشتهها ، اسناد ، کتابها ، خاطرات و نشریات هواداران پاکدینی هست که برای نگارش چنین تاریخی دسترسی بآنها دربایست میباشد.
اینست از خوانندگانی که به چنان سندهایی دسترس دارند خواهشمندیم اسکن آنها را بما بفرستند. بویژه از کسانی که پیکره (عکس) یا نامه و دستنوشتههایی از احمد کسروی در دست دارند یا کسانی از بازماندگانِ یاران و هوادارانِ آن یگانهمرد که اسنادی مانند خاطرات یا پیکره یا نشریاتی در این زمینه نزد آنها هست ، خواهشمندیم از فرستادن آنها بما دریغ نورزند. اگر فرستنده از جهات امنیتی خواستار باشد که تصویر اسناد وی یا نام وی نشر نگردد ، بیگمان ما نیز خواستهی او را پاس خواهیم گزارد.
بیگمان احمد کسروی یکی از مردان بزرگ تاریخ جهان است که با کوششهایی که کرده و اندیشههای والا و درخشانی که داشته ، باینده بوده که دهها کتاب و گفتار دربارهی زندگی و کارها و اندیشههای وی نوشته و چاپ شود ولی در نتیجهی نزدیک به هشتاد سال سیاست کشتار و سانسور و سرکوب ؛ زندگی و کارها و اندیشههای والای این مرد بزرگ چنانکه باید شناخته نشده. در این میان ، برخی شرقشناسان غربی و ملایان و مزدوران آنها کتابها و گفتارهایی سرشار از دروغ و تحریف دربارهی کسروی نشر دادهاند. همچنین برخی بیمایگان نیز که سخنرانی پیرامون کسروی را دکان و ابزار سودجویی یا شهرت برای خود ساختهاند ، برخی کتابهای وی را با زندهایی (شرح) نارسا یا دروغ بچاپ سپردهاند. از این گذشته ، در حال کنونی کشور ، شناساندن هرچه بیشتر کسروی و اندیشههای راهگشا و نجاتدهندهی وی بسیار بجا میباشد. در چنین فضایی ، پژوهش و نگارش تاریخ درستی پیرامون زندگی و اندیشههای کسروی و سرگذشت باهماد آزادگان بسیار دربایست (واجب) گردیده.
کوشاد کانال پاکدینی بر آنست که تاریخ زندگی و کوششهای احمد کسروی و سرگذشت باهماد آزادگان را گرد آورده و برشتهی نگارش کشیده و بخوانندگان این کانال و همهی نیکخواهان و آزادیخواهان ارمغان سازد. در این زمینه پژوهشهای ژرفی شده و مدارک تازهای بدست آمده ولی بیگمان هنوز مدارک فراوانی هست که برای نگارش یک تاریخ درست باید بدست آورده شود. در این زمینه بیگمان نزد خاندانِ آن بزرگمرد و بستگان وی یا بازماندگانِ یاران کسروی و اندامانِ باهمادِ آزادگان ، پیکره(عکس)ها ، نامهها، دستنوشتهها ، اسناد ، کتابها ، خاطرات و نشریات هواداران پاکدینی هست که برای نگارش چنین تاریخی دسترسی بآنها دربایست میباشد.
اینست از خوانندگانی که به چنان سندهایی دسترس دارند خواهشمندیم اسکن آنها را بما بفرستند. بویژه از کسانی که پیکره (عکس) یا نامه و دستنوشتههایی از احمد کسروی در دست دارند یا کسانی از بازماندگانِ یاران و هوادارانِ آن یگانهمرد که اسنادی مانند خاطرات یا پیکره یا نشریاتی در این زمینه نزد آنها هست ، خواهشمندیم از فرستادن آنها بما دریغ نورزند. اگر فرستنده از جهات امنیتی خواستار باشد که تصویر اسناد وی یا نام وی نشر نگردد ، بیگمان ما نیز خواستهی او را پاس خواهیم گزارد.
👍1
📘 اسرار هزارساله ـ 6
🔸 علیاکبر حکمیزاده
🔶 گفتار یکم : خدا - تکهی 3 از 8
دین امروز ما میگوید : دوم از اصول دین عدل است ولی مانند گندمنمایان جوفروش ، خدايی را که در عمل بما نشان میدهد میبینیم خیلی ستمکار و کارهایش خیلی کودکانه است زیرا این خدا کاهی را بکوهی میبخشد و کوهی را بکاهی ، این خدا به بها نمیدهد ولی به بهانه میدهد ، این خدايی است هر دم خیال که امروز تصمیم میگیرد و فردا از رأیش برمیگردد. در کافی با سند صحیح رسيده که : خدا قیام قائم را سال هفتاد هجری معین کرده بود ولی چون مردم امام حسین را کشتند خدا اهل زمین را غضب کرد و آن را بسال صدوچهل هجری پس انداخت و چون ما این را بشما گفتیم و شما هم بمردم گفتید دیگر خدا برای این کار وقتی پیش ما نگزاشت. در جای دیگر است که امام جعفر صادق ، اسماعیل را جانشین خود کرد ، پس چون از اسماعیل کاری سر زد که او نپسندید جانشین خود را موسا کرد. چون از علت این تغییر پرسیدند گفت دربارهي اسماعیل بَدأ پیدا شد(1). راستی اگر خدايی این طور است پس هر بیسر و پايی حق دارد ادعای خدايی کند.
این خدا برای یک عزاداری یا زیارت ، ثواب هزار شهید و بروایتی صدهزار شهید و بروایتی هزار هزار شهید!! میدهد. راستی اگر خدا همین طور است که ما شناختیم چه اندازه بدبخت بودند شهیدان بَدر و اُحُد که نفهمیدند دستگاه این خدا بچهبازی است و بیجهت جان شیرین خود را فدا کردند و چه اندازه خوشبختیم ما که چنین خدايی را شناختیم و در نتیجه آسوده میخوریم و میخوابیم و با یک زیارت ، ثواب هزار شهید بَدر را میبریم. آفرین باین تردستی که حقهبازان دنیا باید پیش شما ایوالله بگویند ، زیرا آنها تنها چشمبندی میکنند و[لی] شما هم چشمبندی میکنید و هم عقلبندی!
موضوع دیگری که در این گفتار باید روشن شود استخاره و غیبگویی است که برای ما گرفتاری بزرگی شده. حال میپرسیم که آیا استخاره ما را به واقع راهنمايی میکند یا نه؟ اگر بگويید میکند دروغ است ، زیرا ما اگر با خدا چنین راهی داشتیم که بفهمیم کالا را چه وقت باید خرید یا فروخت ، و یا چه وقت باید بدشمن حمله کرد و چه وقت باید دست نگه داشت ، پس میتوانیم باین وسیله بر همهي دنيا سیادت مالی و سیاسی پیدا کنیم. مثلاً موسُیلنی (حامی اسلام) بجای اینکه چند سال جنگ کند و پس از آنهمه خسارتهای جانی و مالی بفهمد شکست میخورد یک چنگ میانداخت به تسبیح و یا قرآن ، و همان نتیجه را بیآنهمه خسارت بدست میآورد. از این نزدیکتر در جنگ قفقاز که با دستور و شرکت خود علماء بود و به شکست ایران تمام شد ، خوب بود اول استخاره میکردند و اینهمه زیان و ننگ برای ایران بالا نمیآوردند.
1ـ «بــدأ» چيست؟!. ما اگر معناي فارسي آن را بخواهيم جز پشيمان شدن نيست. آن جمله را [بدأ الله في امر اسماعيل] اگر بيپرده معني كنيم بايد گفت : «خدا از قصدي كه دربارهی اسماعيل داشت و ميخواست او امام باشد پشيمان گرديد». معنايش اينست و جز اين نيست.
اكنون شما نيك انديشيد كه از اين داستان چه توان فهميد؟. از اين داستان پيداست كه امام شما دعوي غيب دانستن داشته است ، و چون اسماعيل را بجانشيني معرفي كرده و او پيش از خودش مرده ديده كه اين به غيبداني او برميخورد و مردم ايراد خواهند گرفت ، اينست گفته : «خدا از قصد خود پشيمان شد». نسبت پشيماني بخدا دادن را بهتر دانسته تا نسبت غيبنداني بخودش. (از کتاب «گفت و شنید» ، احمد کسروی)
🔸 علیاکبر حکمیزاده
🔶 گفتار یکم : خدا - تکهی 3 از 8
دین امروز ما میگوید : دوم از اصول دین عدل است ولی مانند گندمنمایان جوفروش ، خدايی را که در عمل بما نشان میدهد میبینیم خیلی ستمکار و کارهایش خیلی کودکانه است زیرا این خدا کاهی را بکوهی میبخشد و کوهی را بکاهی ، این خدا به بها نمیدهد ولی به بهانه میدهد ، این خدايی است هر دم خیال که امروز تصمیم میگیرد و فردا از رأیش برمیگردد. در کافی با سند صحیح رسيده که : خدا قیام قائم را سال هفتاد هجری معین کرده بود ولی چون مردم امام حسین را کشتند خدا اهل زمین را غضب کرد و آن را بسال صدوچهل هجری پس انداخت و چون ما این را بشما گفتیم و شما هم بمردم گفتید دیگر خدا برای این کار وقتی پیش ما نگزاشت. در جای دیگر است که امام جعفر صادق ، اسماعیل را جانشین خود کرد ، پس چون از اسماعیل کاری سر زد که او نپسندید جانشین خود را موسا کرد. چون از علت این تغییر پرسیدند گفت دربارهي اسماعیل بَدأ پیدا شد(1). راستی اگر خدايی این طور است پس هر بیسر و پايی حق دارد ادعای خدايی کند.
این خدا برای یک عزاداری یا زیارت ، ثواب هزار شهید و بروایتی صدهزار شهید و بروایتی هزار هزار شهید!! میدهد. راستی اگر خدا همین طور است که ما شناختیم چه اندازه بدبخت بودند شهیدان بَدر و اُحُد که نفهمیدند دستگاه این خدا بچهبازی است و بیجهت جان شیرین خود را فدا کردند و چه اندازه خوشبختیم ما که چنین خدايی را شناختیم و در نتیجه آسوده میخوریم و میخوابیم و با یک زیارت ، ثواب هزار شهید بَدر را میبریم. آفرین باین تردستی که حقهبازان دنیا باید پیش شما ایوالله بگویند ، زیرا آنها تنها چشمبندی میکنند و[لی] شما هم چشمبندی میکنید و هم عقلبندی!
موضوع دیگری که در این گفتار باید روشن شود استخاره و غیبگویی است که برای ما گرفتاری بزرگی شده. حال میپرسیم که آیا استخاره ما را به واقع راهنمايی میکند یا نه؟ اگر بگويید میکند دروغ است ، زیرا ما اگر با خدا چنین راهی داشتیم که بفهمیم کالا را چه وقت باید خرید یا فروخت ، و یا چه وقت باید بدشمن حمله کرد و چه وقت باید دست نگه داشت ، پس میتوانیم باین وسیله بر همهي دنيا سیادت مالی و سیاسی پیدا کنیم. مثلاً موسُیلنی (حامی اسلام) بجای اینکه چند سال جنگ کند و پس از آنهمه خسارتهای جانی و مالی بفهمد شکست میخورد یک چنگ میانداخت به تسبیح و یا قرآن ، و همان نتیجه را بیآنهمه خسارت بدست میآورد. از این نزدیکتر در جنگ قفقاز که با دستور و شرکت خود علماء بود و به شکست ایران تمام شد ، خوب بود اول استخاره میکردند و اینهمه زیان و ننگ برای ایران بالا نمیآوردند.
1ـ «بــدأ» چيست؟!. ما اگر معناي فارسي آن را بخواهيم جز پشيمان شدن نيست. آن جمله را [بدأ الله في امر اسماعيل] اگر بيپرده معني كنيم بايد گفت : «خدا از قصدي كه دربارهی اسماعيل داشت و ميخواست او امام باشد پشيمان گرديد». معنايش اينست و جز اين نيست.
اكنون شما نيك انديشيد كه از اين داستان چه توان فهميد؟. از اين داستان پيداست كه امام شما دعوي غيب دانستن داشته است ، و چون اسماعيل را بجانشيني معرفي كرده و او پيش از خودش مرده ديده كه اين به غيبداني او برميخورد و مردم ايراد خواهند گرفت ، اينست گفته : «خدا از قصد خود پشيمان شد». نسبت پشيماني بخدا دادن را بهتر دانسته تا نسبت غيبنداني بخودش. (از کتاب «گفت و شنید» ، احمد کسروی)
🔶 زبان ایرانی - 88
🔸 قرا ، کلان
از اينگونه كلمهها كه فارسي است ولي تركي پنداشته ميشود در زبان آذربايجان باز هست. يكي از آنها كلمهي «قرا» ميباشد كه شكل ديگر كلمهي «كلان» و در لهجه آذري بمعني بزرگست كه هنوز هم در نيمزبان گلينقيه بكار ميرود. در نامهاي آباديها كه گاهي آمده نيز بهمين معني است : قراچمن ، قرارود. ولي چه بسا كه كساني آن را تركي پندارند و چنين خواهند كه تغييرش دهند.
«قرارود» در قرهداغ همانست كه جنگهاي خرمدينان در كنار آن رو داده و در تاريخ طبري هميشه «كلانرود» ميآورد ولي در لهجهي بومي قرارود خوانده ميشود و اينكه جزو دوم كلمه (رود) فارسي است دليل ديگر است كه جزو يكم نيز فارسي ميباشد وگرنه ميتوانستند «قراچاي» بگويند.
🔸 قرا ، کلان
از اينگونه كلمهها كه فارسي است ولي تركي پنداشته ميشود در زبان آذربايجان باز هست. يكي از آنها كلمهي «قرا» ميباشد كه شكل ديگر كلمهي «كلان» و در لهجه آذري بمعني بزرگست كه هنوز هم در نيمزبان گلينقيه بكار ميرود. در نامهاي آباديها كه گاهي آمده نيز بهمين معني است : قراچمن ، قرارود. ولي چه بسا كه كساني آن را تركي پندارند و چنين خواهند كه تغييرش دهند.
«قرارود» در قرهداغ همانست كه جنگهاي خرمدينان در كنار آن رو داده و در تاريخ طبري هميشه «كلانرود» ميآورد ولي در لهجهي بومي قرارود خوانده ميشود و اينكه جزو دوم كلمه (رود) فارسي است دليل ديگر است كه جزو يكم نيز فارسي ميباشد وگرنه ميتوانستند «قراچاي» بگويند.
✴️ حقایق زندگی
(تکهی هشتادوپنجم)
🔶از پردهپوشی چه نتیجه تواند بود؟..
(بخش یک از یک)
چون در شمارهی 217 پرچم در گفتاری كه دربارهی خرد نوشتم گفتیم صوفیان نیز بخرد ارج نمیگزاردند و از جمله شعر مولوی را بگواهی آوردیم كه میگوید : «پای استدلالیان چوبین بود» یكی بدستینهی[=امضاء] علیمحمد پاكبین شرحی فرستاده كه كوتاهشدهی آن اینست كه مقصود مولوی خوار داشتن «عقلهای جزئی» فیلسوفان بوده و كاری با «عقل كل» نداشته است.
میگویم : ما از نامگزاریهایی كه دیگران كردهاند بیزاریم. خوار داشتن خرد بهر عنوانی كه باشد نشان بیخردیست و آنگاه این یك گزارش[= تأویل] و عذرخواهیست كه آقای پاكبین مینمایند. وگرنه ما نیك میدانیم كه صوفیان از خرد گریزان بودهاند و این یكی از عنوانهای ایشان است كه میگویند : «چون با خرد راه بحق نتواند برد اینست ما توسل بریاضت و كشف و شهود میكنیم». این را در كتابهاشان بارها مینویسند.
🔸این یك شیوهایست كه ما از بسیاری میبینیم كه ما چون ایراد بیك دستهای مینویسیم آنان از راه پردهپوشی و انكار میآیند.
ولی باید گفت این یك كوشش بیهودهای است. مگر با پردهپوشی حقایق از میان میرود؟!. باید كوشید و این دستهبندیها را از میان برد نه اینكه با پردهپوشی كمك بپایداری آنها كرد.
(پرچم روزانه شمارهی 224)
🔸کانال تلگرام : چون از آن گفتار (در پیرامون خرد) دیری گذشته ، باشد که برخی خوانندگان فراموش کردهاند. اینست آن را که در دو بخش میباشد در زیر یکجا میآوریم.
(تکهی هشتادوپنجم)
🔶از پردهپوشی چه نتیجه تواند بود؟..
(بخش یک از یک)
چون در شمارهی 217 پرچم در گفتاری كه دربارهی خرد نوشتم گفتیم صوفیان نیز بخرد ارج نمیگزاردند و از جمله شعر مولوی را بگواهی آوردیم كه میگوید : «پای استدلالیان چوبین بود» یكی بدستینهی[=امضاء] علیمحمد پاكبین شرحی فرستاده كه كوتاهشدهی آن اینست كه مقصود مولوی خوار داشتن «عقلهای جزئی» فیلسوفان بوده و كاری با «عقل كل» نداشته است.
میگویم : ما از نامگزاریهایی كه دیگران كردهاند بیزاریم. خوار داشتن خرد بهر عنوانی كه باشد نشان بیخردیست و آنگاه این یك گزارش[= تأویل] و عذرخواهیست كه آقای پاكبین مینمایند. وگرنه ما نیك میدانیم كه صوفیان از خرد گریزان بودهاند و این یكی از عنوانهای ایشان است كه میگویند : «چون با خرد راه بحق نتواند برد اینست ما توسل بریاضت و كشف و شهود میكنیم». این را در كتابهاشان بارها مینویسند.
🔸این یك شیوهایست كه ما از بسیاری میبینیم كه ما چون ایراد بیك دستهای مینویسیم آنان از راه پردهپوشی و انكار میآیند.
ولی باید گفت این یك كوشش بیهودهای است. مگر با پردهپوشی حقایق از میان میرود؟!. باید كوشید و این دستهبندیها را از میان برد نه اینكه با پردهپوشی كمك بپایداری آنها كرد.
(پرچم روزانه شمارهی 224)
🔸کانال تلگرام : چون از آن گفتار (در پیرامون خرد) دیری گذشته ، باشد که برخی خوانندگان فراموش کردهاند. اینست آن را که در دو بخش میباشد در زیر یکجا میآوریم.
dar pirãmune xerad.pdf
247.1 KB
در پیرامون خرد ، گفتارهای پرچم شمارهی 217 و 218