📘 اسرار هزارساله ـ 27
🔸 علیاکبر حکمیزاده
🔶 گفتار چهارم : حکومت - تکهی 6 از 8
خندهآور است که کسانی پیش خود یا کسانی مانند خود مینشینند و میگویند اروپايیان قانونهای ما را برداشتند و مورد عمل قرار دادند تا باینجا رسیدند. یا میگویند دنیا اگر این دستورها را عملی میکرد چنین و چنان میشد. آری من میتوانم در اتاق خود بنشینم و در عالم فرض یا خیال بر روی اقیانوس اطلس یک کشور پهناوری بسازم و برای آن بناهایی با هزار طبقه و در نهایت زیبايی درست کنم ولی تمام این کشور خیالی من را دو کلمه حرف حساب نقش بر آب خواهد کرد. این دستورهای شما هم اگر عملی بود اول باید در کانون خود عملی شده باشد. در ایران زیاد بودند پادشاهانی که با اجازهي علما کار میکردند ، چرا آنها این گوهرهای گرانبها را برنداشتند تا بچنگ دیگران افتاد و در نتیجه آنها رفتند و ما ماندیم؟!! امروز هم که زمامداران و پیشوایان و نویسندگان ما طرفدار دینند !! بگويید این اصل مهم دین را عملی کنند تا هم وصولش آسانتر باشد و هم مردم از پول حرام دولت آسوده شوند. (1)
میگویند مردم اگر راستی دیدند یک حکومت ملی و دلسوزی دارند خود پشتیبان آن خواهند شد و این پولهايی را که بنام وقف و نذر و وصیت و غیر از اینها در راه دیگر خرج میکنند باین راه میدهند ، چنانکه این کار در تاریخ نظیر هم دارد. میگویم اگر یک تودهای تربیت درستی داشته باشند و یا اگرهم تربیت ندارند باری اخلاقِ نیک فطری خود را از دست نداده باشند ممکن است چنین کارهایی کنند ولی از چنین مردمی که دستورهای دینیشان چیزهايی است که در این کتاب نمونهي آن را میبینید چنین انتظاری نتوان داشت. از کسانی که خویش و همسایهي خود را گرسنه میگزارند و در چنین روزگار سیاهی دسته دسته بزیارت میروند شما انتظار فداکاری برای کشور هم دارید ، عجب خیال خامی!! (2)
آری خدا حس نیکیخواهی را در آدمی نهاده ، اگر آن را در راه بیهوده بکار برند به همان قانع خواهند شد چنانکه اگر کسی شهوت جنسی خود را در راه نامشروع بکار برد به همان قانع و از راه مشروع منصرف میشود ، این است که میبینید در ایران اینهمه پولهای گزاف بنام نذر و وقف و وصیت داده شده ولی در میان آنها خيلی کم است چیزی که راستی دردی را از مردم دوا کند.
1ـ کارنامهی چهلسالهی حکومت ملایان خود گواهی روشن باین دعویست.
2ـ امروز با این حال ناگوار و دردها و گرفتاریهای کشور ما با چشم خود میبینیم که بسیاری پروای سود کشور و توده (ملت) ندارند و تنها بکارهای بیهودهی مذهبی از زیارت و دعاخوانی و روضه برپا گردانیدن میپردازند و پولها در این راه خرج میکنند.
🔸 علیاکبر حکمیزاده
🔶 گفتار چهارم : حکومت - تکهی 6 از 8
خندهآور است که کسانی پیش خود یا کسانی مانند خود مینشینند و میگویند اروپايیان قانونهای ما را برداشتند و مورد عمل قرار دادند تا باینجا رسیدند. یا میگویند دنیا اگر این دستورها را عملی میکرد چنین و چنان میشد. آری من میتوانم در اتاق خود بنشینم و در عالم فرض یا خیال بر روی اقیانوس اطلس یک کشور پهناوری بسازم و برای آن بناهایی با هزار طبقه و در نهایت زیبايی درست کنم ولی تمام این کشور خیالی من را دو کلمه حرف حساب نقش بر آب خواهد کرد. این دستورهای شما هم اگر عملی بود اول باید در کانون خود عملی شده باشد. در ایران زیاد بودند پادشاهانی که با اجازهي علما کار میکردند ، چرا آنها این گوهرهای گرانبها را برنداشتند تا بچنگ دیگران افتاد و در نتیجه آنها رفتند و ما ماندیم؟!! امروز هم که زمامداران و پیشوایان و نویسندگان ما طرفدار دینند !! بگويید این اصل مهم دین را عملی کنند تا هم وصولش آسانتر باشد و هم مردم از پول حرام دولت آسوده شوند. (1)
میگویند مردم اگر راستی دیدند یک حکومت ملی و دلسوزی دارند خود پشتیبان آن خواهند شد و این پولهايی را که بنام وقف و نذر و وصیت و غیر از اینها در راه دیگر خرج میکنند باین راه میدهند ، چنانکه این کار در تاریخ نظیر هم دارد. میگویم اگر یک تودهای تربیت درستی داشته باشند و یا اگرهم تربیت ندارند باری اخلاقِ نیک فطری خود را از دست نداده باشند ممکن است چنین کارهایی کنند ولی از چنین مردمی که دستورهای دینیشان چیزهايی است که در این کتاب نمونهي آن را میبینید چنین انتظاری نتوان داشت. از کسانی که خویش و همسایهي خود را گرسنه میگزارند و در چنین روزگار سیاهی دسته دسته بزیارت میروند شما انتظار فداکاری برای کشور هم دارید ، عجب خیال خامی!! (2)
آری خدا حس نیکیخواهی را در آدمی نهاده ، اگر آن را در راه بیهوده بکار برند به همان قانع خواهند شد چنانکه اگر کسی شهوت جنسی خود را در راه نامشروع بکار برد به همان قانع و از راه مشروع منصرف میشود ، این است که میبینید در ایران اینهمه پولهای گزاف بنام نذر و وقف و وصیت داده شده ولی در میان آنها خيلی کم است چیزی که راستی دردی را از مردم دوا کند.
1ـ کارنامهی چهلسالهی حکومت ملایان خود گواهی روشن باین دعویست.
2ـ امروز با این حال ناگوار و دردها و گرفتاریهای کشور ما با چشم خود میبینیم که بسیاری پروای سود کشور و توده (ملت) ندارند و تنها بکارهای بیهودهی مذهبی از زیارت و دعاخوانی و روضه برپا گردانیدن میپردازند و پولها در این راه خرج میکنند.
haqãyeqe zendegi-ziãne biparvãi va havasbãzi 1.pdf
678.5 KB
«حقایق زندگی ـ زیان بیپروایی و هوسبازی 1» عنوان دوازدهمین دسته از گفتارهای پرچم روزانه است که در این فایل یکجا گرد آوردهایم.
🔶 زبان ایرانی - 109
🔸 پرسشها و پاسخها (سال سوم) ـ 12
1ـ نبيره ، دخترِ دختر ميباشد يا پسرِ پسر؟
2ـ در شمارهي دهم سال يكم پيمان شمال باختر ناميده شده من در جايي شمال را اواختر و مغرب را باختر ديدهام ممكن است اينها درست باشند؟
3ـ بجاي ويژه ممكن است اويژه بكار برد؟
4ـ «تسو و ستو» هر دو را بمعني ساعت ديدهام صحيح است يا ساختگي ميباشند؟
دزفول علوي
* * *
1ـ نبيره را در فرهنگها فرزندِ زاده معني كردهاند كه پسرِ پسر و دخترِ دختر و پسرِ دختر و دخترِ پسر همه را ميگويد. در نگارشها نيز بهمين معني بكار ميرود.
2ـ آنچه در شمارههاي سال يكم پيمان در پيرامون شمال و جنوب و شرق و غرب نوشته شده استوارترين و درستترين آگاهيست كه در اين باره ميتوان بدست آورد. اينكه كساني شمال را اواختر و مغرب را باختر ناميدهاند ساختگي است. زيرا «اواختر» كلمهي جداگانه نيست بلكه شكل باستان كلمهي باختر ميباشد. پس معني ندارد يك كلمه بدو معني ضد همديگر بكار رود. وانگاه هيچ گونه گواهي از نگارشهاي ديرين براي اين معني بدست نميآيد. دربارهی شمال و جنوب و شرق و غرب لغزشهاي فراوان از گويندگان و نويسندگان روي داده. يكي هم اين باشد.
3ـ اصل ويژه در پهلوي افيژك يا اپيژك است. از اينرو «اويژه» هم ميتوان گفت.
4ـ تَسو يا تَسوك يا تَسوج بمعني يك بهر از بيست و چهار بهر روز معروف بوده در فرهنگها نيز نوشتهاند ولي «ستو» را نميدانم.
🔸 پرسشها و پاسخها (سال سوم) ـ 12
1ـ نبيره ، دخترِ دختر ميباشد يا پسرِ پسر؟
2ـ در شمارهي دهم سال يكم پيمان شمال باختر ناميده شده من در جايي شمال را اواختر و مغرب را باختر ديدهام ممكن است اينها درست باشند؟
3ـ بجاي ويژه ممكن است اويژه بكار برد؟
4ـ «تسو و ستو» هر دو را بمعني ساعت ديدهام صحيح است يا ساختگي ميباشند؟
دزفول علوي
* * *
1ـ نبيره را در فرهنگها فرزندِ زاده معني كردهاند كه پسرِ پسر و دخترِ دختر و پسرِ دختر و دخترِ پسر همه را ميگويد. در نگارشها نيز بهمين معني بكار ميرود.
2ـ آنچه در شمارههاي سال يكم پيمان در پيرامون شمال و جنوب و شرق و غرب نوشته شده استوارترين و درستترين آگاهيست كه در اين باره ميتوان بدست آورد. اينكه كساني شمال را اواختر و مغرب را باختر ناميدهاند ساختگي است. زيرا «اواختر» كلمهي جداگانه نيست بلكه شكل باستان كلمهي باختر ميباشد. پس معني ندارد يك كلمه بدو معني ضد همديگر بكار رود. وانگاه هيچ گونه گواهي از نگارشهاي ديرين براي اين معني بدست نميآيد. دربارهی شمال و جنوب و شرق و غرب لغزشهاي فراوان از گويندگان و نويسندگان روي داده. يكي هم اين باشد.
3ـ اصل ويژه در پهلوي افيژك يا اپيژك است. از اينرو «اويژه» هم ميتوان گفت.
4ـ تَسو يا تَسوك يا تَسوج بمعني يك بهر از بيست و چهار بهر روز معروف بوده در فرهنگها نيز نوشتهاند ولي «ستو» را نميدانم.
✴️ ریشهی بدبختیها (تکهی یکم)
🔶 یک مردمی تا خود نیک نباشند از جهان نیکی نبینند
(بخش یک از سه)
🔸کوشاد تلگرام : در تاریخ هندوستان چنین میخوانیم :
در آغاز سدهی هفدهم دو كشور فرانسه و انگلیس نمایندگیهای شركتهای بازرگانی خود را در هندوستان برپا كردند. این شركتها حق انحصاری بازرگانی و پدید آوردن نیروی پلیس در هندوستان را از دولت خود دریافت كرده در آنجا نیز با دادن پیشكش و یا مالیات به پادشاه یا فرمانروای محلی حق ساختن ساختمانهای بازرگانی یا بندرگاه را بدست آوردند. ساختمانهای بازرگانی همان مغازهها ، انبارهای كالا و خانههای مأموران بود كه برج و باروی استواری آن را دربر میگرفت تا در هنگام جنگ با دشمنان بتواند پایداری كند.
پس از مرگ پادشاه هندوستان بنامِ اورنگ زیب (1707) ، كاركنان دولت و پادشاه كه با عنوانهای نوّاب و راجه شناخته میشدند سر به خودسری برداشته و بجنگ میان خود پرداختند.
كمپانی فرانسوی لشگری از بومیان آراسته با یاری دادن به این فرماندار و جنگ با آن دیگری از یكسو آتش جنگ را میان ایشان افروختهتر میداشت و از سوی دیگر در این گیرودار به زمینها و داراك (اموال) ایشان دست میانداخت چنانكه كاریكال و كلكته را ازآنِ خود ساخت و پاینامِ نوّابی گرفت. از سوی دیگر بازرگانی داخلی هند را زیر دیدهبانی (نظارت) خود درآورده و بردن كالا از یك بندر به بندری دیگر را خود بدست گرفت.
از آنسو كمپانی (انگلیسی) هند شرقی از امپراتور گوركانی هند اجازه یافت تا در شهر «سورات» كارخانهای برپا سازد. چند سال بعد در جنوب هند قطعه زمینی خرید و شهر مَدْرس را بنیاد گزاشت.
هر دو كشور گام بگام با شركتهای بازرگانی خود بر بخشهایی از كشور هند و اقتصاد آن دست یافتند و در كارهای آن چیرگی نمودند.
سپس درمیانهی سدهی هجدهم ، میان انگلیسیها و فرانسویها جنگهایی درگرفت و در 1763 با پیماننامهی پاریس انگلیسیها دست فرانسویان را در هندوستان برتافته سلطان بیرقیب آن سرزمین گردیدند. این پیماننامه را سرچشمهی نیرومندی بیشتر انگلستان و فاصله گرفتن او از دیگر كشورهای اروپایی دانستهاند.
چون انگلیسیها از همچشمی با فرانسویان آسوده گردیدند «عین همان روش و دستوری را كه دوپلكس [سردار فرانسوی] پیش گرفته بود سرمشق قرار داده و آن عبارت بود از تهیهی قشون محلی مطابق نظام اروپایی ، دخالت در منازعات امراء هندوستان و امداد بطرفی كه بیشتر اراضی بكمپانی وامیگزارد یا بیشتر پول میدهد. پس كمپانی در كمتر از پنجاه سال بوسیلهی خود هندوها هندوستان را مسخر كرد ...» (آلبر ماله ـ ژول ایزاك ، انقلاب كبیر فرانسه ، بخش هفتم)
تنها هشتهزار تن انگلیسی از سرزمینی بسیار دور آمده بر سیصدوپنجاهملیون هندی فرمانروایی میكردند. جای پرسشست كه این شمار اندك چگونه بر آن سرزمین چیره گشتند؟.
گاندی بزرگ پاسخ این پرسش و آن سرگذشت اندوهآور را چنین شرح میدهد :
«انگلیسیان در آغاز برای بازرگانی به هند وارد شدند. شركت «بهادر» [همان كمپانی هند شرقی] را درست بیاد آوریم. چه كسی آن شركت را فیروز گردانید؟ شركت بهادر در آن زمان نمیخواست بر هند چیره گردد. چه كسی كارمندان آن را رهبری كرد؟ چه كسی آنان را با دادن پول فریفت؟ تاریخ نشان میدهد كه همهی این كارها را ما كردیم. بامید اینكه زودتر پولدار شویم ، كاركنان شركت را با آغوش باز پیشواز كرده بآنان كمك دادیم. ... پزشك راستین كسی است كه علتهای بیماری را پیدا كند. اگر بخواهیم هند را براستی از بیماری برهانیم باید ریشهی آن را بیابیم. ... هنگامی كه میان راجههای ما كشمكش آغاز گردید آنها از شركت بهادر سود جستند و از آنجا كه شركت تنها در اندیشهی افزودن به دارایی خود بود این درخواست كمك راجهها را پذیرفت و پایگاه نوینی پدید آورد. ... آیا بیهوده نیست بخاطر كاری كه ما خودمان بسر خودمان آوردیم با انگلیسیان بجنگیم؟ ... ما بودیم كه زمینهی گسترش و چیرگی كمپانی را آماده ساختیم. درست آنست كه بگوییم ما بودیم كه هندوستان را بانگلیسیان دادیم ، بجای اینكه بگوییم انگلیسیان بودند كه هندوستان را اشغال كردند.
بعضی از انگلیسیان میگویند : با نیروی اسلحه و زور بر هند چیره شدهاند و با نیروی آن ، آن را نگاه داشتند. هر دوی اینها نادرست است. ... دشمنیها و دوستیهایی كه میان ما هست چیرگی آنان را استواری بخشیده بود. ... »
(اینست مذهب من ، به نقل از حسین یزدانیان ، گاندی و استقلال هند ، ص 17 و 18)
كسروی آن یگانهمرد ، دربارهی ایرانیان گفتههایی همانند سخن گاندی دارد :
🔸این توده افتادهی بدیهای خود است و باید چارهاش را هم از آن راه كرد.
🔸یك تودهی خردمند باید از گذشته پند آموزد.
همو یك اصل اجتماعی ارجمندی را بدینسان بازمینماید :
🔸یك مردمی تا خود نیك نباشند از جهان نیكی نبینند.
همچنین میگوید :
👇
🔶 یک مردمی تا خود نیک نباشند از جهان نیکی نبینند
(بخش یک از سه)
🔸کوشاد تلگرام : در تاریخ هندوستان چنین میخوانیم :
در آغاز سدهی هفدهم دو كشور فرانسه و انگلیس نمایندگیهای شركتهای بازرگانی خود را در هندوستان برپا كردند. این شركتها حق انحصاری بازرگانی و پدید آوردن نیروی پلیس در هندوستان را از دولت خود دریافت كرده در آنجا نیز با دادن پیشكش و یا مالیات به پادشاه یا فرمانروای محلی حق ساختن ساختمانهای بازرگانی یا بندرگاه را بدست آوردند. ساختمانهای بازرگانی همان مغازهها ، انبارهای كالا و خانههای مأموران بود كه برج و باروی استواری آن را دربر میگرفت تا در هنگام جنگ با دشمنان بتواند پایداری كند.
پس از مرگ پادشاه هندوستان بنامِ اورنگ زیب (1707) ، كاركنان دولت و پادشاه كه با عنوانهای نوّاب و راجه شناخته میشدند سر به خودسری برداشته و بجنگ میان خود پرداختند.
كمپانی فرانسوی لشگری از بومیان آراسته با یاری دادن به این فرماندار و جنگ با آن دیگری از یكسو آتش جنگ را میان ایشان افروختهتر میداشت و از سوی دیگر در این گیرودار به زمینها و داراك (اموال) ایشان دست میانداخت چنانكه كاریكال و كلكته را ازآنِ خود ساخت و پاینامِ نوّابی گرفت. از سوی دیگر بازرگانی داخلی هند را زیر دیدهبانی (نظارت) خود درآورده و بردن كالا از یك بندر به بندری دیگر را خود بدست گرفت.
از آنسو كمپانی (انگلیسی) هند شرقی از امپراتور گوركانی هند اجازه یافت تا در شهر «سورات» كارخانهای برپا سازد. چند سال بعد در جنوب هند قطعه زمینی خرید و شهر مَدْرس را بنیاد گزاشت.
هر دو كشور گام بگام با شركتهای بازرگانی خود بر بخشهایی از كشور هند و اقتصاد آن دست یافتند و در كارهای آن چیرگی نمودند.
سپس درمیانهی سدهی هجدهم ، میان انگلیسیها و فرانسویها جنگهایی درگرفت و در 1763 با پیماننامهی پاریس انگلیسیها دست فرانسویان را در هندوستان برتافته سلطان بیرقیب آن سرزمین گردیدند. این پیماننامه را سرچشمهی نیرومندی بیشتر انگلستان و فاصله گرفتن او از دیگر كشورهای اروپایی دانستهاند.
چون انگلیسیها از همچشمی با فرانسویان آسوده گردیدند «عین همان روش و دستوری را كه دوپلكس [سردار فرانسوی] پیش گرفته بود سرمشق قرار داده و آن عبارت بود از تهیهی قشون محلی مطابق نظام اروپایی ، دخالت در منازعات امراء هندوستان و امداد بطرفی كه بیشتر اراضی بكمپانی وامیگزارد یا بیشتر پول میدهد. پس كمپانی در كمتر از پنجاه سال بوسیلهی خود هندوها هندوستان را مسخر كرد ...» (آلبر ماله ـ ژول ایزاك ، انقلاب كبیر فرانسه ، بخش هفتم)
تنها هشتهزار تن انگلیسی از سرزمینی بسیار دور آمده بر سیصدوپنجاهملیون هندی فرمانروایی میكردند. جای پرسشست كه این شمار اندك چگونه بر آن سرزمین چیره گشتند؟.
گاندی بزرگ پاسخ این پرسش و آن سرگذشت اندوهآور را چنین شرح میدهد :
«انگلیسیان در آغاز برای بازرگانی به هند وارد شدند. شركت «بهادر» [همان كمپانی هند شرقی] را درست بیاد آوریم. چه كسی آن شركت را فیروز گردانید؟ شركت بهادر در آن زمان نمیخواست بر هند چیره گردد. چه كسی كارمندان آن را رهبری كرد؟ چه كسی آنان را با دادن پول فریفت؟ تاریخ نشان میدهد كه همهی این كارها را ما كردیم. بامید اینكه زودتر پولدار شویم ، كاركنان شركت را با آغوش باز پیشواز كرده بآنان كمك دادیم. ... پزشك راستین كسی است كه علتهای بیماری را پیدا كند. اگر بخواهیم هند را براستی از بیماری برهانیم باید ریشهی آن را بیابیم. ... هنگامی كه میان راجههای ما كشمكش آغاز گردید آنها از شركت بهادر سود جستند و از آنجا كه شركت تنها در اندیشهی افزودن به دارایی خود بود این درخواست كمك راجهها را پذیرفت و پایگاه نوینی پدید آورد. ... آیا بیهوده نیست بخاطر كاری كه ما خودمان بسر خودمان آوردیم با انگلیسیان بجنگیم؟ ... ما بودیم كه زمینهی گسترش و چیرگی كمپانی را آماده ساختیم. درست آنست كه بگوییم ما بودیم كه هندوستان را بانگلیسیان دادیم ، بجای اینكه بگوییم انگلیسیان بودند كه هندوستان را اشغال كردند.
بعضی از انگلیسیان میگویند : با نیروی اسلحه و زور بر هند چیره شدهاند و با نیروی آن ، آن را نگاه داشتند. هر دوی اینها نادرست است. ... دشمنیها و دوستیهایی كه میان ما هست چیرگی آنان را استواری بخشیده بود. ... »
(اینست مذهب من ، به نقل از حسین یزدانیان ، گاندی و استقلال هند ، ص 17 و 18)
كسروی آن یگانهمرد ، دربارهی ایرانیان گفتههایی همانند سخن گاندی دارد :
🔸این توده افتادهی بدیهای خود است و باید چارهاش را هم از آن راه كرد.
🔸یك تودهی خردمند باید از گذشته پند آموزد.
همو یك اصل اجتماعی ارجمندی را بدینسان بازمینماید :
🔸یك مردمی تا خود نیك نباشند از جهان نیكی نبینند.
همچنین میگوید :
👇
🔸ما خود بدیم كه از جهان بدی میبینیم. قضا و قدر را با ما هیچ كاری نیست. خدا ما را خوار و زبون نمیخواهد.
🔸شما نیك باشید و از پیشامدها نترسید. یك تودهی غیرتمند و آراسته لگدمال پیشامدها نگردد و از میان نرود.
🔸یك تودهی آلوده اگرهم از پیشامدها سودی برند ، جز چندگاهه [=موقتی] نتواند بود و سرانجام هودهای [=نتیجهای] از آن در دست نتوانند داشت.
در این باره او سخنان باریكبینانه و مشروحی دارد. آنها سخن از لایههای زیرین و پنهانِ اخلاق و خصلتهای شرقیان بویژه ایرانیان دارند. این رشته گفتارها كه ما کتاب آن را «دردها و درمانها» نامیدهایم از ماهنامهی پیمان گردآوری شده و بیجا نیست اگر آن را «روانشناسی عقبماندگی» بنامیم. این گفتارها بیهمتاست و پس از هشتاد سال تو گویی برای امروز نوشته شده.
هیچ چیزی در جهان بیعلت نیست و عقبماندگی و دردهای شرقیان نیز علتهای خود را دارد. در این گفتارها علتهای مختلف بدبختی و درماندگی شرقیان روشن شده.
ما در روزهای آینده این رشته گفتارها را زیر عنوان «ریشهی بدبختیها» پی خواهیم گرفت تا علتهای بدبختی این مردم روشن گردد.
.
🔸شما نیك باشید و از پیشامدها نترسید. یك تودهی غیرتمند و آراسته لگدمال پیشامدها نگردد و از میان نرود.
🔸یك تودهی آلوده اگرهم از پیشامدها سودی برند ، جز چندگاهه [=موقتی] نتواند بود و سرانجام هودهای [=نتیجهای] از آن در دست نتوانند داشت.
در این باره او سخنان باریكبینانه و مشروحی دارد. آنها سخن از لایههای زیرین و پنهانِ اخلاق و خصلتهای شرقیان بویژه ایرانیان دارند. این رشته گفتارها كه ما کتاب آن را «دردها و درمانها» نامیدهایم از ماهنامهی پیمان گردآوری شده و بیجا نیست اگر آن را «روانشناسی عقبماندگی» بنامیم. این گفتارها بیهمتاست و پس از هشتاد سال تو گویی برای امروز نوشته شده.
هیچ چیزی در جهان بیعلت نیست و عقبماندگی و دردهای شرقیان نیز علتهای خود را دارد. در این گفتارها علتهای مختلف بدبختی و درماندگی شرقیان روشن شده.
ما در روزهای آینده این رشته گفتارها را زیر عنوان «ریشهی بدبختیها» پی خواهیم گرفت تا علتهای بدبختی این مردم روشن گردد.
.
📘 اسرار هزارساله ـ 28
🔸 علیاکبر حکمیزاده
🔶 گفتار چهارم : حکومت - تکهی 7 از 8
اینهمه تکیهها برای عزاداری ، و مدرسهها برای طلاب ، و گنبد و بارگاهها با آنهمه اوقاف در هر جا میبینید ولی هیچ نشنیدهایم و اگرهم باشد خیلی کم است که کسی یک پل یا راهی را ساخته باشد یا یک بیمارستان یا دارُالعَجزه یا دارالایتام یا مکتبخانه درست کرده باشد یا برای آموختن پزشکی یا دواسازی یا فنون دیگر ، مدرسه یا بنگاهی درست کرده باشد. در کشوری که دانشگاهی داشته مانند جُندَیشاپور که درسخواندگانش پزشک دربار پادشاهان بودند کار بجايی رسید که پزشکانش یا از یهودیان شدند و یا کسانی که پیش خود تحفهي حکیم مؤمنی را خوانده بودند. در شهرها آنهمه مدرسه برای طلاب با آنهمه اوقاف درست شد ولی در سرتاسر کشور هیچ بنايی یا وقفی برای پزشکی سراغ نداشتیم.
آری در میان همهي کارهای خیر ، سقاخانه و آبانبار خیلی زیاد ساخته شده و آن هم برای این بوده که یاد لب تشنهي امام حسین کنند وگرنه از این هم در ایران اثری نمیدیدید. اما کارهای خیر دیگر آن زمان عبارت است از اطعام در لیالی متبرکه و ازدواج سادات و عُزّاب اعراب!! و نگهداری مشاهد مُشَرّفه و نیابت زیارت و صوم و صلات و رد مظالم بعلماء اعلام برای حفظ «بیضهی اسلام» و بیش از همهي اینها که گفته شد عزاداری خامس آل عباست. اینهاست آن خیرات و مَبَرّاتی که همواره آن را به رخ مردم میکشند و میگویند پیش از اینها چنین و چنان بودند. ممکن است کسانی که در کنارند این سخنان را گزافه پندارند ولی آثار باقیمانده و همچنین دفتر ادارهي اوقاف گواه این گفتههاست.
یکی از کارهای نیک رضاشاه گذرانیدن قانون فروش اوقاف و صرف آن در راه فرهنگ و بهداری بود زیرا خود نام وقف بصورت کنونی روی هر ملکی بیاید داغ باطلی است که بر آن خورده و مصرفش را هم که دیدیم برای چه کارهايی است ولی نویسندگان و نمایندگان و زمامداران ما چون در دورهي دمکراسی طرفدار دین شدهاند!! آنها را لغو نمودند و از این راه خدمت بزرگی به دین کردند!!
نتیجه آنکه برای آدمی مسلم مدیری لازم است و این کار هم حق هیچ شخص و یا دستهي بخصوصی نیست بلکه چون حکومت تنها برای ادارهي توده است پس تنها کسی میتواند حاکم باشد که بهتر از عهدهي این کار برآید. حال اگر توانست وظیفهي خود را بخوبی انجام دهد اُلُوالاَمر اوست و اطاعتش واجب ، وگرنه باید او را برداشت و لایقی را بجایش گزاشت چنانکه در صدر اسلام همان مردمی که آنهمه اطاعت از خلیفه داشتند عثمان را کشتند. (1)
1ـ «... عثمان خويشان خود را كه از بنياميه بودند دور خود گرد آورده بود و پول و كار بآنها ميداد. اين بمسلمانان برخورد و ايراد گرفتند و عثمان چون گوش نداد يك دسته از ايشان دست بهم داده او را كشتند. ...» (کتاب «گفت و شنید» ، احمد کسروی)
🔸 علیاکبر حکمیزاده
🔶 گفتار چهارم : حکومت - تکهی 7 از 8
اینهمه تکیهها برای عزاداری ، و مدرسهها برای طلاب ، و گنبد و بارگاهها با آنهمه اوقاف در هر جا میبینید ولی هیچ نشنیدهایم و اگرهم باشد خیلی کم است که کسی یک پل یا راهی را ساخته باشد یا یک بیمارستان یا دارُالعَجزه یا دارالایتام یا مکتبخانه درست کرده باشد یا برای آموختن پزشکی یا دواسازی یا فنون دیگر ، مدرسه یا بنگاهی درست کرده باشد. در کشوری که دانشگاهی داشته مانند جُندَیشاپور که درسخواندگانش پزشک دربار پادشاهان بودند کار بجايی رسید که پزشکانش یا از یهودیان شدند و یا کسانی که پیش خود تحفهي حکیم مؤمنی را خوانده بودند. در شهرها آنهمه مدرسه برای طلاب با آنهمه اوقاف درست شد ولی در سرتاسر کشور هیچ بنايی یا وقفی برای پزشکی سراغ نداشتیم.
آری در میان همهي کارهای خیر ، سقاخانه و آبانبار خیلی زیاد ساخته شده و آن هم برای این بوده که یاد لب تشنهي امام حسین کنند وگرنه از این هم در ایران اثری نمیدیدید. اما کارهای خیر دیگر آن زمان عبارت است از اطعام در لیالی متبرکه و ازدواج سادات و عُزّاب اعراب!! و نگهداری مشاهد مُشَرّفه و نیابت زیارت و صوم و صلات و رد مظالم بعلماء اعلام برای حفظ «بیضهی اسلام» و بیش از همهي اینها که گفته شد عزاداری خامس آل عباست. اینهاست آن خیرات و مَبَرّاتی که همواره آن را به رخ مردم میکشند و میگویند پیش از اینها چنین و چنان بودند. ممکن است کسانی که در کنارند این سخنان را گزافه پندارند ولی آثار باقیمانده و همچنین دفتر ادارهي اوقاف گواه این گفتههاست.
یکی از کارهای نیک رضاشاه گذرانیدن قانون فروش اوقاف و صرف آن در راه فرهنگ و بهداری بود زیرا خود نام وقف بصورت کنونی روی هر ملکی بیاید داغ باطلی است که بر آن خورده و مصرفش را هم که دیدیم برای چه کارهايی است ولی نویسندگان و نمایندگان و زمامداران ما چون در دورهي دمکراسی طرفدار دین شدهاند!! آنها را لغو نمودند و از این راه خدمت بزرگی به دین کردند!!
نتیجه آنکه برای آدمی مسلم مدیری لازم است و این کار هم حق هیچ شخص و یا دستهي بخصوصی نیست بلکه چون حکومت تنها برای ادارهي توده است پس تنها کسی میتواند حاکم باشد که بهتر از عهدهي این کار برآید. حال اگر توانست وظیفهي خود را بخوبی انجام دهد اُلُوالاَمر اوست و اطاعتش واجب ، وگرنه باید او را برداشت و لایقی را بجایش گزاشت چنانکه در صدر اسلام همان مردمی که آنهمه اطاعت از خلیفه داشتند عثمان را کشتند. (1)
1ـ «... عثمان خويشان خود را كه از بنياميه بودند دور خود گرد آورده بود و پول و كار بآنها ميداد. اين بمسلمانان برخورد و ايراد گرفتند و عثمان چون گوش نداد يك دسته از ايشان دست بهم داده او را كشتند. ...» (کتاب «گفت و شنید» ، احمد کسروی)