پاکدینی ـ احمد کسروی
7.53K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.29K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
ماهاتما گاندی
کمپانی هند شرقی انگلستان (بهادر)
📘 اسرار هزارساله ـ 28
🔸 علی‌اکبر حکمی‌زاده
🔶 گفتار چهارم : حکومت - تکه‌ی 7 از 8

اینهمه تکیه‌ها برای عزاداری ، و مدرسه‌ها برای طلاب ، و گنبد و بارگاهها با آنهمه اوقاف در هر جا می‌بینید ولی هیچ نشنیده‌ایم و اگرهم باشد خیلی کم است که کسی یک پل یا راهی را ساخته باشد یا یک بیمارستان یا دارُالعَجزه یا دارالایتام یا مکتب‌خانه درست کرده باشد یا برای آموختن پزشکی یا دواسازی یا فنون دیگر ، مدرسه یا بنگاهی درست کرده باشد. در کشوری که دانشگاهی داشته مانند جُندَی‌شاپور که درسخواندگانش پزشک دربار پادشاهان بودند کار بجايی رسید که پزشکانش یا از یهودیان شدند و یا کسانی که پیش خود تحفه‌ي حکیم مؤمنی را خوانده بودند. در شهرها آنهمه مدرسه برای طلاب با آنهمه اوقاف درست شد ولی در سرتاسر کشور هیچ بنايی یا وقفی برای پزشکی سراغ نداشتیم.
آری در میان همه‌ي کارهای خیر ، سقاخانه و آب‌انبار خیلی زیاد ساخته شده و آن هم برای این بوده که یاد لب تشنه‌ي امام حسین کنند وگرنه از این هم در ایران اثری نمی‌دیدید. اما کارهای خیر دیگر آن زمان عبارت است از اطعام در لیالی متبرکه و ازدواج سادات و عُزّاب اعراب!! و نگهداری مشاهد مُشَرّفه و نیابت زیارت و صوم و صلات و رد مظالم بعلماء اعلام برای حفظ «بیضه‌ی اسلام» و بیش از همه‌ي اینها که گفته شد عزاداری خامس آل عباست. اینهاست آن خیرات و مَبَرّاتی که همواره آن را به رخ مردم می‌کشند و می‌گویند پیش از اینها چنین و چنان بودند. ممکن است کسانی که در کنارند این سخنان را گزافه پندارند ولی آثار باقیمانده و همچنین دفتر اداره‌ي اوقاف گواه این گفته‌هاست.
یکی از کارهای نیک رضاشاه گذرانیدن قانون فروش اوقاف و صرف آن در راه فرهنگ و بهداری بود زیرا خود نام وقف بصورت کنونی روی هر ملکی بیاید داغ باطلی است که بر آن خورده و مصرفش را هم که دیدیم برای چه کارهايی است ولی نویسندگان و نمایندگان و زمامداران ما چون در دوره‌ي دمکراسی طرفدار دین شده‌اند!! آنها را لغو نمودند و از این راه خدمت بزرگی به دین کردند!!
نتیجه آنکه برای آدمی مسلم مدیری لازم است و این کار هم حق هیچ شخص و یا دسته‌ي بخصوصی نیست بلکه چون حکومت تنها برای اداره‌ي توده است پس تنها کسی می‌تواند حاکم باشد که بهتر از عهده‌ي این کار برآید. حال اگر توانست وظیفه‌ي خود را بخوبی انجام دهد اُلُوالاَمر اوست و اطاعتش واجب ، وگرنه باید او را برداشت و لایقی را بجایش گزاشت چنانکه در صدر اسلام همان مردمی که آنهمه اطاعت از خلیفه داشتند عثمان را کشتند. (1)

1ـ «... عثمان خويشان خود را كه از بني‌اميه بودند دور خود گرد آورده بود و پول و كار بآنها مي‌داد. اين بمسلمانان برخورد و ايراد گرفتند و عثمان چون گوش نداد يك دسته از ايشان دست بهم داده او را كشتند. ...» (کتاب «گفت و شنید» ، احمد کسروی)
🔶 زبان ایرانی - 110
🔸 پرسشها و پاسخها (سال سوم) ـ 13 و 14

«قدغن» كه در نگارشات اداري زياد بكار ميرود چه لغتي است؟ اهواز ج ـ ص
* * *
غدغن فارسي است و چنانچه در فرهنگها مي‌نويسند اصل معني آن تاكيد بوده ولي كنون بجاي دستور و نهي و اين معنيها بكار ميرود.

(14)
در دنباله‌ي كافنامه در شماره‌ي 4 مهنامه‌ي پيمان در معني داي ـ دايمرج را ـ دايمرگ ترجمه فرموده با آنكه از اصل عبارت تازي چنان برمي‌آيد كه بايد دايمرغ ترجمه شود ـ آيا مرگ بجاي مرغ بكار بردنش درست است؟ ملاير ـ هدايي
* * *
در زبانهاي ديرين ايران از جمله در پهلوي «غ» نبوده و بيشترين غين‌هاي امروزه در آنجا واو يا گاف ميباشد. از اين جهت يك نزديكي ميانه‌ي غين و گاف هميشه در ياد من پديدار است و اينست چه‌بسا اين دو حرف را باهم درمي‌آميزم ولي بايد خستو باشم كه دايمرغ درستتر است.
✴️ ریشه‌ی بدبختیها (تکه‌ی دوم)

🔶 یک مردمی تا خود نیک نباشند از جهان نیکی نبینند
(بخش دو از سه)

کوشاد تلگرام : درپی پیشامدهای شهریور1320 لشگرهای دو دولت انگلیس و روس به كشور ما درآمدند و در بهمن‌ماه همان سال پیمانی میان ایشان با دولت ایران بسته شد و دو سو تعهداتی را تا پایان جنگ بگردن گرفتند. درباره‌ی این پیمان ، خوانندگانی از روزنامه‌ی پرچم پرسشهایی كرده‌اند كه كوتاهشده‌ی پاسخ او را در پایین می‌بینیم :

🔸... كنون باید كاری كرد كه دیگر دچار چنین پیمانی نشد. آنچه می‌باید كرد اینست ، و این كار با آه و ناله ، و گله و فریاد ، و بدگویی از این و از آن نشود. از گوش دادن به رادیوی برلن نتیجه‌ای نباشد ، از فریاد «یا مرگ یا استقلال» كشیدن بهرام شاهرخ [مجری همان رادیو] سودی بدست نیاید. اینها همه باد هوا شود و از میان رود و درد و گرفتاری همچنان بماند.

اینها چیزهاییست كه از چهل سال باز می‌آزمایید. تاكنون چه سودی دیده‌اید كه پس از این توانید دید؟!.

بدانید ای ایرانیان ، از اكنون كه این پیمان بسته شده دو راه بروی شما باز است كه می‌توانید هر كدام را كه می‌خواهید پیش گیرید : یكی آنكه همچنان كه هستید باشید ، و چند روزی از پیمان بد گویید و گله كنید ، و بخشم آیید و تندی نشان دهید و ... دل خوش گردانید. چند روزی با اینها بسر دهید و بگفته‌ی روزنامه‌ها «اظهار احساساتی» كنید و پس از آن فراموش گردانید و پی كار و هوس خود باشید ، و شاعر بقافیه‌سازی و رمان‌نویس به افسانه‌بافی ، و آخوند بمردم‌فریبی ، و روزنامه‌نویس به سودجویی ، و بازرگان به انبارداری ، و كرد به تاراجگری ، و شاهسون به راهزنی پردازید.

دیگری آنكه نیك بحال خود بیندیشید ، و این ذلّت و خواری كه گرفتارید نیك دریابید ، و ریشه‌ی درد و سرچشمه‌ی آن را بدست آورده از امروز درپی چاره باشید و یك آینده‌ی امیدآوری برای خود تهیه كنید.

این دو راه بروی شما باز است. كنون بگویید كه شما كدام یكی را می‌پذیرید؟. نیك اندیشید كه كدام یكی را پیش می‌گیرید.

اگر می‌خواهید چنانكه هستید باشید و تنها بگله و ناله و بدگویی بس كنید ، نتیجه نیز همین خواهد بود كه هست ، بلكه بدتر از این گردیده یك آینده‌ی بیمناكی در پیش خواهید داشت.

یك چیزی بشما بگویم : این جهان كه ما در آنیم از روی یك «آیینی» می‌گردد ـ آیین بسیار استواری ـ آیینی كه هیچگاه دیگر نگردد. این طبیعت یا بفارسی گوییم «سپهر» یك دستگاه بسیار استوارِ بسامانیست و هیچ كاری در آن بی‌انگیزه یا بیرون از قاعده نیست.

شاید شما این گرفتاری و خواری را كه در آنید «تصادفی» می‌پندارید ، و یا دیگران را گناهكار می‌شمارید ، و یا می‌خواهید شاعرانه سپهر را «كجرو» و «دون‌پرور» شناسید و این ذلت و خواری را دلیل نیكی و ستودگی خود دانید. ولی اینها همه بی‌پاست ، و این گرفتاری و خواری جز نتیجه‌ی رفتار و كردار خودتان نیست. و تا چنینید كه هستید چنین خواهید بود كه هستید.

من نیك می‌دانم این سخنان به بسیاری از شماها خوش نخواهد افتاد.

🔸این یكی از ناتوانیهای شماست كه همیشه می‌خواهید گناه را بگردن دیگران اندازید. شما كسی را دوست می‌دارید كه در داد و فریاد با شما هم‌آواز گردد و هرچه بیشتر تندی نماید.

هم می‌دانم كسانی بزباندرازی پرداخته مرا هوادار و خواهان «پیمان» خواهند خواند. باآنكه من اندیشه‌ی خود را آشكار می‌نویسم از چنان گستاخی‌ای بازنخواهند ایستاد. ولی اینها ما را از راه نخواهد برگردانید.

ما درپی چاره هستیم و باید جز درپی حقایق نباشیم. ما این درفش افراشتیم و پرچم گشادیم كه یک راهی بسوی رستگاری نشان دهیم و این بایای[وظیفه‌] ماست كه در هر گامی جز درپی راستیها نباشیم و جز خشنودی خدا را نجوییم.
همین یک سخن برای زهر‌ آلودن یک توده‌ بس است.
🔸شما از داستان «علت و معلول» ناآگاهید و این نمیدانید كه در این جهان هر چیزی از یك علتی برمیخیزد و تا آن علت از میان نرود بحال خود خواهد ماند.

🔸این نمیدانید كه هر گرفتاری یا بیماری كه برای كسی یا توده‌ای رخ میدهد از یك علتی برخاسته كه باید آن را جست و شناخت و بچاره پرداخت.
این چراغ برق بالای سر ما اگر اكنون خاموش گردد شاید كسانی آن را تصادفی شمارند و بسخنان گله‌آمیزی پردازند ولی یك اهل فن آن را جز نتیجه‌ی یك علتی نخواهد شمرد و اینست جستجوی آن علت را كرده و بدست آورده و چاره خواهد كرد.

🔸این یك قاعده‌ی بزرگ همگانیست و بهمه چیز جاریست. ولی شما آن را نمیدانید و اعتنا ندارید.

🔸بجای آنكه آلودگیها را از خود دور گردانید و بگرفتاریها از راهش چاره كنید تنها بگله و ناله بس میكنید ، و یا بیخردانه امیدوارید كه ایران یك طلسمی دارد و كسی آن را از دست شما نتواند گرفت.

🔸شما از نادانی و بیچارگی هم زبونی و هم بدبختی را میكشید و هم بیهوده ناله و فریاد میكنید كه این خود زیان دیگری میباشد.

🔸شما به هر چیزی از آلودگیهای خود نام فریبنده‌ی دیگری میگزارید. شعرهای بیهوده سرودن ، و افسانه‌های بیخردانه بافتن را «ادبیات» می‌نامید ، كهنه‌بافندگیهای یونان و روم را «فلسفه» می‌خوانید ، به بدآموزیهای خانه‌برانداز صوفیگری «عرفان» نام میدهید ، آشفتن مغزهای جوانان را «آموزش و پرورش» یاد میكنید ، گمراهیهای پراكنده و كشاكشهای بیهوده‌ی قرنهای گذشته را «مذهب» می‌شمارید ...

🔸بدینسان به هر یكی از آلودگیهای خود عنوان دیگری میدهید و ما هر یكی را كه دنبال می‌كنیم بهایهوی و ایستادگی می‌پردازید و با اینحال نیكی از جهان میخواهید. دوباره میگویم : این خود نشان درماندگی شماست.
(پرچم روزانه ش 102)
احیاء گرفتن
مراسم ذکر و سماع درویشان
دعای ندبه‌خوانی
حافظ خوانی در کانون پرورش فکری (!)
📘 اسرار هزارساله ـ 29
🔸 علی‌اکبر حکمی‌زاده
🔶 گفتار چهارم : حکومت - تکه‌ی 8 از 8

و نیز مسلم است که حاکم هر که باشد پول از بهشت نخواهد آورد بلکه باید از خود مردم بگیرد. چیزی که هست یک زمانی دارايی مردم از نوع خرما و شتر بود مالیات از آن می‌گرفتند و امروز هم که از نوع کارخانه و موتور است باید از این بگيرند و قرآن هم با اینکه بارها امر به زکات کرده در هیچ‌جا نگفته زکات را از چه بگیرید.
آن بازرگانی که برای فرار از مالیات صد حیله بکار می‌برد ، آن کارمندی که خود را دیندار می‌خواند و با این حال در مال دولت خیانت می‌کند ، آن سرباز یا پاسبانی که عقیده دارد کارش پیش خدا ارزش ندارد ، پس باید هرچه می‌تواند از زیرش در رود ، بداند که به حکم مسلم عقل که حکم بی‌واسطه‌ي خداست گناهکار است و در پیش خدا مسئول.
ای سرباز ، بدان تو اگر یک قطره‌ی خون دشمن را بریزی بحکم عقل بهتر است از آنکه استخرها را از اشک چشم خود پر کنی. ای پاسبان ، تو اگر یک شب برای نگهبانی دیگران بیدار باشی بالاتر است از آنکه شبها را با لب جنبانیدن احیا بگیری. تنها به پشتگرمی غیرت و مردانگی شماست که هر کسی در گوشه‌ای آسوده سر بزمین می‌گزارد. تنها از ترس برق سرنیزه و غرش توپ و تفنگ شماست که آشوب‌طلبان در جای خود می‌نشینند. هان دغدغه بخود راه مده ، بدَران آن شکمی را که از مال غارت پر شده. خرد کن آن دستی را که بکودکان شیرخوار رحم نکرده. قطع کن آن پايی را که بزور در خانه‌ي برادران و خواهرانت درآمده. تو اگر خشنودی و پاداش خدايی را می‌خواهی ، این است راه آن ، نه آن کارهای کودکانه که خود را بیهوده بآن دلخوش ساخته‌ای.
🔶 زبان ایرانی - 111
🔸 پرسشها و پاسخها (سال سوم) ـ 15

1ـ بسا نامه‌هايي از دوستان و خويشاوندان بمن ميرسد كه معني روز و ماه و سال را با واژه‌ي «سالمه» نمايانده‌اند. آيا واژه‌ي سالمه درست است و ميتوان آن را بجاي تاريخ يا مورخه اصطلاح نمود؟
2ـ تاريخ كه امروز ما بمعني داستانها و گزارش و سرگذشت اصطلاح مي‌نماييم در زبان باستان جاي‌نشين آن چه بوده و امروز با چه واژه ميتوانيم از بكار بردن كلمه‌ي تاريخ بي‌نياز شويم؟
بوشهرـ معتضدي
***
1ـ «سالمه» ساختگي است و نمي‌توان آن را بكار برد. اما كلمه‌ي تاريخ اگرچه از ريشه‌ي فارسي نيست و تا آنجا كه دانسته‌ايم كلمه آرامي است ولي از آنجايي كه از قرنها در پارسي بكار رفته و معروف گرديده بايد آن را فارسي دانست و بكار برد.
در فارسي كلمه‌ي «داد» (در پهلوي دات) باين معني بكار ميرفته باز اگر همان كلمه را رواج دهند بيجا نخواهد بود. نه اينكه از خودشان «سالمه» بسازند.
2ـ در فارسي بجاي تاريخ كلمه‌ي «داستان» بوده كه هنوز بكار ميرود. ولي سرگذشت جز از داستان مي‌باشد. نيز «گزارش» بمعني چگونگي پیشامد و جز از داستان و سرگذشت است. مقصود آنكه آنها را باهم درنياميزيم. اما اينكه از كلمه‌ي تاريخ بي‌نياز شويم ما نيازي بآن بي‌نيازي نمي‌بينيم. اين گونه كلمه‌ها كه در زبان ايران جا گرفته خواهد ماند.