پاکدینی ـ احمد کسروی
7.53K subscribers
8.66K photos
495 videos
2.29K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
کوشاد تلگرام : چند روز پیش که خبری از نوشیدن شاش گاو در هندوستان برای جلوگیری از بیماری کوید - 19 در این کانال آوردیم ،‌ خواستمان نشان دادن نادانی و دور بودن گروههایی از شرقیان از دانشها و پیروی از پندارهای بیخردانه بود.
لیکن باید بدیده داشت که دولت در این کشورها نقش مهمی را دارد و اگر هم نتواند پندارهای بیخردانه‌ی مردم را بیکبار از دل ایشان بزداید دست کم از تأثیرات آن می‌تواند بکاهد.
جای خشنودیست که دولت هند در این زمینه بی‌پروا نبوده و به جلوگیری از بیخردیها می‌کوشد.
🔸نکته‌ی درخور پروا آنکه در خبر زیر می‌بینیم دولت هند یکی از اندامان حزب حاکم را که به برگزاری مراسمی برای این کار زشت و گمراهی بیمناک برخاسته بود بازداشت کرده است.
جای صد افسوس است که ملایان و «حکیمان طب اسلامی» در ایران مردم را با پندارهایی که به جان باختن دهها هزار تن می‌انجامد گمراه می‌گردانند ولی دولت ایران از یک هشدار ساده به آنان نیز خودداری می‌کند.

خبر از یورو نیوز :
پلیس هند یک فعال سیاسی را به جرم متقاعد کردن افراد در نوشیدن ادرار گاو برای پیشگیری از ابتلا به ویروس کرونا بازداشت کرد.
بازداشت «نارایان چاترجی»، فعال سیاسی عضو حزب حاکم بر این کشور پس از آن صورت گرفت که یک شهروند در اثر «نوشیدن ادرار گاو به توصیهٔ وی» بیمار شد و به کلانتری شکایت کرد.
پلیس ایالت بنگال غربی اعلام کرد اتهام آقای چاترجی عبارت است از «برگزار کردن مراسمی برای استعمال ادرار گاو و متقاعد کردن یک داوطلب به نوشیدن آن.»
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
«در محرم ١٣٣٠ (قمری) كه روز عاشورا افسران دُژخیم تزاری در سربازخانه چوبه‌های دار برپا می‌گردانیدند كه شادروانان ثقة‌الاسلام و شیخ‌سلیم و ضیاءالعلماء و پسران نوجوان علی‌مسیو را بگناه ایراندوستی و میهن‌پرستی بدار كشند ، در همان هنگام شیعیان دسته‌ها راه انداخته در بازارها گردیده زنجیر بتن خود می‌كوفتند و فریاد برمی‌آوردند : «داد از ظلم یزید».
... كیش شیعی كه یك بنیادگزاری سیاسی بسیار استادانه‌ای می‌بوده ، پندارهای آن مغز پیروان را چندان پر میگرداند كه جای بازی بهیچ چیز دیگر نمی‌گزارد ، و او را از زمان خود بیرون برده به هزاروسیصد سال پیش می‌كشاند. یك شیعی كه در این زمانست و درمیان ماست اگر نیك بجوییم در هزاروسیصد سال پیش است ، در مدینه است ، در كربلاست ، در كوفه است ، در شام است. ...
راست گفته شده كه اینان مردگان هزاروسیصد‌ساله‌اند كه سر از گور درآورده بمیان مردم درآمده‌اند.»
(احمد کسروی ، دولت بما پاسخ دهد ، سات 18)

این شیخک نیز که در مغزش جز این اندیشه‌ها نیست از سپری شدن زمستان و آمدن بهار چیزی نمی‌فهمد. از شادی مردمان برای جوان شدن طبیعت چه می‌فهمد؟! اساساً از شادی مردم مگر او دل خوش دارد؟!
🔶 گفت و شنید - (بخش دوم)
🔸 تکه‌ی 29

من روزی سوار اتوبوس بودم. شاگرد شوفر پیاپی مسافر می‌گرفت و باتوبوس می‌چپاند. یكی از مسافران اعتراض كرد و گفت : «باید از شپش تیفوس ملاحظه كرد. اینقدر مردم را بهم نچپان». یكدفعه دیدم یك صدای نكره‌ای از گوشه‌ی اتوبوس بلند شد : «ای بابا مگر ما بخدا عقیده نداریم؟!. شپش چیه؟!». یك آواز دیگری باو پاسخ داد : «از وقتی كه ما ایمانمان ضعیف شد خدا هم این بلاها را بما مسلط گردانید..». آن وقت دندانهای خود را بهم فشرد و چنین گفت : «بابا ، شپش هم آدم می‌كشد؟!.». اینست نمونه‌ای از نتیجه‌های آن نادانیها.

آن شریعت سنگلجی كه تیفوس گرفت و مرد ، خودش خود را كشته و هزارها كسان دیگر را نیز كشته. زیرا او نیز همین نادانیها را بمردم یاد می‌داد. ببینید چه بیخردانه است آن سخنی كه گفته : «خانمها دیدید ، جوراب بپا نكردید هر شب بسینما رفتید ، خدا غضب كرد ...». معنی این سخن آنست كه آن گرسنگی و كمیابی كه در سال ١٣٢١ پدید آمد و هزارها كسان را (بویژه در جنوب) بزیر خاك فرستاد نتیجه‌ی جوراب بپا نكردن و هر شب بسینما رفتن زنهای تهران بوده. خدا از این كار بخشم آمده و آن گرسنگی را فرستاده. خدا كینه‌ی جوراب بپا نكردن زنهای خوشگذران تهران را از بچه‌های بیگناه بندرعباس و بندر ریگ كشیده. اینست معنی آن سخن.

شما می‌دانید كه گرسنگی و كمیابی سال ١٣٢١ چه بود و از كجا برخاسته بود. در آن سال قشون متفقین كه در كشور ما بودند شروع كردند به خواربار خریدن ، و چون دولت ناتوان بود جلوگیری نتوانست. نتیجه آن شد كه خواربار به بیرون رفت و بیگانگان خوردند و خود ایرانیان گرسنه مانده بآنحال افتادند. در همان هنگام در تحت تأثیر همان گرسنگی و بدبختی ، تیفوس و تیفوئید نیز شدت كرد و گرفتاری مردم هرچه بیشتر شد.

اكنون شما بیندیشید كه آن گرسنگی و بدبختی نتیجه‌ی چه بوده؟.. آیا نه آنست كه نتیجه‌ی ناتوانی دولت و بیچارگی كشور بوده؟.. نه آنست كه مردم بایستی از همان پیشامد بخود آیند و از این پس درباره‌ی كشور بی‌پروا نباشند؟.

در یك چنین زمینه‌ای شریعت سنگلجی آن سخن مهمل را گفته. تنها او نبود ، همه‌ی ملایان می‌گفتند. روسیاهان فرصت بدست آورده بگرمی بازار خود می‌كوشیدند.

تیره‌دلان از یكسو گناه گرسنگی و كمیابی را بخدا نسبت می‌دادند و علت آن را نیز رو نگرفتن و جوراب نپوشیدن زنها ذكر می‌كردند و بدینسان توهینی بزرگ بخدای جهان می‌كردند ، و از یكسو مردم را اغفال كرده نمی‌گزارند كه علت واقعی قضیه را كه بی‌اعتنایی بكشور و توده بوده دریابند و از خطای خود بازگردند. روزی به یكی گفتم : خدا چه كرده كه این بلا را فرستاده؟!. آیا از آسمان نبارانیده؟!. آیا از زمین نرویانیده؟!. آیا تگرگ فرستاده؟!. آیا ملخ فرستاده؟!. ای نادانان ، خدا روزی شما را داده ولی شما چون مردم پست و پراكنده‌اید و كشورتان ناتوانست دیگران می‌كِشند و می‌برند. سرچشمه‌ی این بدبختی ناتوانی كشور ، و سرچشمه‌ی ناتوانی كشور نیز شما ملایان می‌باشید. این گرسنگی و بدبختی نتیجه‌ی وجودهای شوم شماست. ولی شما از بس خیره‌رویید گناه را بگردن خدا می‌اندازید. این زیركی را شما از پیشوایانتان یاد گرفته‌اید.
🔶 زبان ایرانی - 150
🔸 پرسشها و پاسخها درباره‌ي زبان (سال چهارم) ـ 1


(1)
كلمه‌ي دوشيزه بسيط است يا مركب و از چه تركيب يافته؟.. دزفول ـ گوشه‌گير

دوشيزه امروز را ساده (بسيط) است نه سرشته (مركب) زيرا از بخش بخش آن معنا درنمي‌آيد. ولي بيگمان نخست سرشته بوده كه ما چگونگي را نمي‌دانيم.
(2)
فرق كلمه‌ي اتفاق و اتحاد چيست و در فارسي بجاي هر كدام چه كلمه را بايد آورد؟..
تبريز ـ تقي جورابچي

اتفاق در فارسي همداستاني و سخن بر كاري نهادن و اتحاد يگانگي و دست يكي كردن است. از اينجا تفاوت آنها با يكديگر نيز دانسته خواهد شد.
(3)
كلمه‌ي دبدبه فارسي است يا عربي و معني صحيح آن چيست؟.. آيا بمعني شكوه و جلال درست است؟ تهران ا.

دبدبه برگردانيدن آواز دب دب است كه از كوس برخيزد و اين گونه كلمه‌ها كه از آوازها ساخته مي‌شود عربي و فارسي ندارد و در همه‌ي زبانها يكي شمرده مي‌شود. دبدبه را نيز هم در عربي و هم در فارسي بكار برده‌اند. در عربي گاهي آن را بمعني خود كوس ميگيرند و دبادب جمع مي‌بندند اينكه امروز آن را بمعني شكوه بكار مي‌برند درست نيست.
اين نمونه‌ايست كه چگونه كلمه‌هاي فارسي معناهاي خود را از دست داده و از چه راه چنين حال پيدا شده. زماني كه يك نويسنده كلمه‌هاي فراواني را بيجهت پشت سر هم آورده مثلاً ميگويد : «با دبدبه و جلال و شكوه و اعزاز ...» شنونده نيز دربند دانستن معناي درست يكايك كلمه‌ها نبوده از رويهم‌رفته‌ي آنها معنايي را در دل خود جا ميدهد و از اينجا كلمه‌ها از نيرو افتاده معنيها تاريك مي‌شود و چون تاريك شد بهم درآميزد.
✴️ ریشه‌ی بدبختیها (تکه‌ی سی‌‌وهشتم)

🔶 درباره‌ی رضاشاه پهلوی و كارهای زمان آن شاه (بخش دو از دو)

در زمان شاه گذشته تنها چیرگی و سختگیری او نبوده كه مایه‌ی زیان مردم گردیده. یك دسته از سران اداره‌ها و كاركنان دولتی نیز از زور و نیروی او استفاده نموده بمردم آزار و زیان بسیار رسانیده‌اند. امروز تنها مختاری [1] را دنبال می‌كنند. باید گفت دیگران نیز بسیارند.

من می‌خواهم در اینجا برای مَثَل دیوان حرب و كارهای آن را یادآوری نمایم. این دیوان حرب چه بود؟. چه رفتاری با مردم می‌كرد؟. چند تن از افسران ستمگر خونخوار پیدا شده بنام «اجرای اوامر اعلیحضرت» بیرحمی و پستی بی‌اندازه از خود نشان می‌دادند. میرزاآقاخان خلعتبری كه یك افسر جوانی او را با تپانچه درغلتانیده خود را نیز كشت یك نمونه‌ی درستی از بیرحمی و خونخواری بود. برای آنكه دانسته شود چگونه ‌اینها كاسه‌ی گرمتر از آش گردیده بسیار بیشتر از آنچه مقصود رضاشاه بود بمردم ستم و بیرحمی می‌نمودند داستان پایین را یاد می‌كنم :

آقای حسن مشار (مشارالملك) [2] را كه اكنون نمی‌دانم در كجای اروپاست بسیاری از خوانندگان خواهند شناخت. زیرا از كسانی بود كه چند بار وزارت كرده است. این مرد در كارهای رضاشاه دخالت داشت و از نزدیكان او شمرده می‌شد ولی یك روز شنیده شد او را گرفته و بزندان انداخته‌اند. سپس نیز شنیده شد در دیوان حرب محكوم بمرگ گردیده. لیكن پس از چندی رها شده بیرون آمد و چون با نویسنده آشنایی داشت بدیدنش رفتم و چگونگی را پرسیدم.

داستان این بوده كه پسر یكی از بستگان آقای مشار كه جوان درسخوانده‌ای بوده باروپا می‌رفته. آقای مشار برای شناسانیدن او نامه‌ای بشهربانی نوشته تا تذكره[=گذرنامه] باو داده‌اند. سپس در آلمان روزنامه‌ای بنام «پیكان» بزبان فارسی انتشار یافته كه از رضاشاه بد گفته و كسی از تهران راپورتی[گزارش] بشهربانی فرستاده كه نویسنده‌ی آن روزنامه فلان جوانست و او را مشارالملك فرستاده تا برود در اروپا از شاه بد نویسد.

بهمین دستاویز مشارالملك را با چند تنی بزندان كشانیدند و[سرهنگ] میرزاآقاخان خلعتبری و همدستان او در دیوان حرب بعنوان آنكه بشاه یا بكشور سوء قصد داشته حكم مرگ برای او دادند. اینست نمونه‌ای از تشنگی آنها بخونریزی. از آنسو چون حكم را بنزد شاه بردند سخت برآشفته گفت : مردكه مگر من میرغضبم كه هر روز آدم بكشم [3] ، و مشارالملك را آزاد گردانید ، و سپس دانسته شد كه چون مختاری آن راپورت را بنزد شاه برده بوده در حاشیه‌اش نوشته است : «تحقیقی بكنید» با همین یك دستور بچنان رفتاری برخاسته بودند.

كسانی كه در زمان آن شاه كشته شده‌اند بیشترش چنین است كه كاركنان شهربانی یا دیوان حرب دوسیه[=پرونده] برای ایشان ساخته و یك كار كوچكی را در نظر آن شاه بزرگ گردانیده‌اند. ولی اگر اكنون از هر یكی از ایشان بپرسید خواهد گفت : شاه می‌خواست چند نفر دیگر را هم با آنان بكشد ولی من كوشیدم و نگزاردم.
گواه این سخن رفتاریست كه آقای سرتیپ قریب می‌كند. این مرد كه در زمان رضاشاه آزار و ستم بسیار بمردم رسانیده اكنون كه آن شاه رفته و فرصت بدست آمده آقای سرتیپ برگشته و از آن شاه بد می‌نویسد و از بیچارگی و فراموشكاریِ مردم ایران استفاده كرده و می‌خواهد پس از آن ستمگریها جا در دلها برای خود باز كند.

آقای سرتیپ در محاكمه‌ی محسن جهانسوز [4] و همراهانش كه همگی جوانان بیگناهی بودند دادستان دیوان حرب بوده و آنچه توانسته بیرحمی و پافشاری نشان داده و باعث ریخته شده خون یك جوان دانشمند بیگناه گردیده ، چنین كسی اكنون می‌خواهد «وجهه‌ی ملی» پیدا كند و در روزنامه‌ها گفتار می‌نویسد كه برضاشاه چنان گفتم ، و چنین شنیدم ، و چون درباره‌ی كشتن محسن جهانسوز ایراد می‌گیرند با یك پیشانی باز چنین پاسخ می‌دهد : «حكم را دادگاه می‌دهد نه دادستان».

آری آقای سرتیپ حكم را دادگاه می‌دهد ولی ما وظیفه‌ی دادستان را هم می‌دانیم. دادستان هم پافشاری نموده حكم را از دادگاه می‌طلبد. این چیزی نیست كه امروز مردم ندانند. شما آقای سرتیپ قریب در دادگاه سرپا ایستاده‌اید و با صد بیرحمی و بی‌وجدانی یك دسته از جوانان بیگناه را گناهكار قلم داده‌اید و برای آنان از دادگاه كیفر خواسته‌اید و پیاپی ستایش از شاه كرده و دادگاه را در زیر تهدید گزارده‌اید.


👇
بالاخره اگر شما بگویید در آن محاكمه دخالت نداشته‌اید این انكار محسوسات است. و اگر بگویید مجبور بودید یك دروغ بیشرمانه‌ایست. كسان بسیاری شما را می‌شناسند كه یك مرد ستمگری هستید و در زمان آن شاه از فرصت استفاده جسته خوی ستمگرانه‌ی خود را بكار می‌بردید و كسی هم شما را ناگزیر نمی‌گردانید. اساساً دعوی ناگزیری در این هنگام از كسی پذیرفته نیست و نباید بود. شما اگر از آن كار كناره می‌جستید مانعی در جلو نداشتید. من كه نویسنده‌ی این گفتارم یك روزی برای گفتگو درباره‌ی یك بدبختی كه بچنگال شما افتاده بود بدیوان حرب آمدم و هنوز فراموش نكرده‌ام كه یك افسر ریشداری (كه سپس دانسته‌ام شما آقای سرتیپ قریب بوده‌اید) با یك تشر و تحكمی بمن پاسخ داد : «حكم مدعی‌العمومِ دیوان حرب حكم اعلیحضرتست باید اجرا شود». [5] هنوز تلخی آن پاسخ بی‌ادبانه و سیاهدلانه‌ی شما از یاد من نرفته. با اینحال هیچگاه درپی كینه‌جویی از شما نبودم و آنچه مرا بنوشتن این سخن واداشته گفتارنویسی شماست. من درشگفتم كه شما با چه رویی اینها را می‌نویسید؟! نمی‌دانم مردم را تا چه ‌اندازه بیچاره و نافهم پنداشته‌اید كه می‌خواهید پس از آنهمه سیاهكاریها از در فریبكاری درآیید و خود را محبوب گردانید؟!..
(پرچم روزانه شماره‌های 129 و 130)

[1] : ركن‌الدین مختاری پس از سرتیپ محمدحسین آیرم تا سال 1320 رئیس شهربانی بود.
[2] : حسن مشارالملک در کودتای سوم اسفند 1299 با سیدضیاء و رضاخان میرپنج همراهی کرد و در کابینه‌ی سیدضیاء وزیر دربار احمدشاه شد.
سه بار وزیر خارجه ، پنج بار وزیر دارایی ، یک بار وزیر دربار و یک بار وزیر راه بود. زیر بار بستن قرارداد نفت نرفت. (از ویکی پدیا) در سال ۱۳۱۶ به اروپا رفت و تا پایان عمر آنجا ماند.
[3] : دنباله‌ی سخن شاه چنین بوده : «من گفتم تحقیق كنید نگفتم حكم اعدام دهید». نك. دفتر «دفاعیات كسروی».
[4] : برای آگاهیهای بیشتر از آن جوان نك. بدفتر «دفاعیات كسروی»
[5] : بیگمان دیكتاتوری یك‌روزه پدید نمی‌آید. آن هم پس از جنبش و خیزش ریشه‌داری همچون مشروطه. این نمونه‌ایست از رفتارهایی كه نشان می‌دهد دیكتاتوری چگونه پدید می‌آید. در زمان رضاشاه «خرده‌دیكتاتور»‌ها با عنوانهایی مانند «حكم اعلیحضرتست» یا «حسب‌الامر همایونی» با قانونشكنیها و زورورزیها خواستهای ناپاك خود را پیش می‌برده و آنگاه یك «مطابق فرمایشات ملوكانه» و مانند آن را پیش می‌كشیدند و هر جا كه از آنها نیز كاری برنمی‌آمد از دروغ بستن و «بلشویك» خواندن طرف باكی نداشتند. بدینسان از یكسو سنگ براه آزادی و آزادگی می‌غلتاندند و از سویی با چاپلوسیهای خود (چه فرمان شاه ، چه فرمان یزدان و ...) امر را بر «شخص اول مملكت» مشتبه كرده رفته رفته ازو یك دیكتاتور بزرگ می‌پروردند. در دوره‌ی محمدرضاشاه نیز پس از زمان كوتاهی از آغاز پادشاهیش باز همین مسیر پیموده شد. كسانی پیرامون او را گرفتند كه به «نوكری» و «دستبوسی» او افتخار می‌كردند (برای مثال : دو نخست‌وزیر كشور ، اقبال و علم). این «بله قربان گویان» با ساختن و بكار بردن عنوانهایی چون «آریامهر» و مانندهای آن به پادشاه «دمكرات‌مآب» میدان خودكامگی گشادند و امر را بر او نیز مشتبه ساخته از پلكان دیكتاتوری گام بگام بالا بردند. ... روزگار پادشاهان گذشت و ملایان سر كار آمدند ولی رفتارها دیگر نشد و این بار «پیروی از خط امام» ، «ذوب شدن در ولایت فقیه» و مانندهای آنها ، حكم همان «حسب‌الامر»‌ها و «بله قربان»‌ها را یافت و خرده‌دیكتاتورها برای آنكه مانعی بر سر راهشان بازنماند ، هر كه را سخنی جز آنها می‌راند با چماق «ضد ولایت فقیه» و «ضد انقلاب» و «لیبرال» و با فریادهای «مرگ بر ...» از میدان بیرون راندند. این نامردیها هنوز هم ادامه دارد. امروز بر سر هر گفتگوی خُرد و کم‌بهایی می‌بینید سران کشور سخنانی همچون «چنانکه حضرت آقا فرمودند ...» یا‌ «به فرموده‌ی مقام معظم رهبری ...» بر زبان دارند. بدینسان راه خفه كردن آزادی و پروردن دیكتاتور را بار دیگر از نو پیموده و می‌پیماییم.
آیا ما خود مقصر نیستیم؟!..
سرپاس رکن‌الدین مختاری
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
رفتار شاهزاده‌ی مراکش در برابر دستبوسی
🔶 گفت و شنید - (بخش دوم)
🔸 تکه‌ی 30

این سخنها كه با این تفصیل می‌گویم برای آنست كه معنی راست دین كه گفتگومان از آنست روشن گردد. ما چون بكسی می‌گوییم : دین شناختن معنی جهان و زندگانیست ، تعجب می‌كند و می‌گوید : مگر ما جهان را نمی‌شناسیم؟!. زندگانی را نمی‌شناسیم؟!. من می‌خواهم نشان دهم كه مقصود از شناختن جهان و زندگانی چیست. می‌خواهم نشان دهم كه صدها حقایق هست كه مردم نمی‌دانند ، بلكه معكوس آن را می‌دانند. این سخنها بعنوان مثل است.

بآن داماد آقای «ب» باید گفت : اولاً : ما نباید از خدا حاجت بخواهیم. ما باید كارهای خودمان را از راهش بكنیم و خدا نیز ما را موفق خواهد گردانید. خدا شاهراهی برای ما گشاده و چراغ خرد را بدست ما داده كه در روشنایی آن گام برداریم. ثانیاً : ما با خدا بمیانجی نیاز نخواهیم داشت. خدا از ما دور نیست. بیگانه هم نمی‌باشد. این میانجی قرار دادن بت‌پرستیست. بت‌پرستانی كه در آغاز اسلام می‌بودند و پیغمبر بآنها ایراد می‌گرفت در پاسخش می‌گفتند : «هَؤُلَاءِ شُفَعَاؤُنَا عِندَ اللَّهِ» (اینها در نزد خدا میانجیهای ما هستند.) (1)

من در شگفتم چرا مردم چیزهایی را كه با چشم می‌بینند درك نمی‌كنند. شما می‌گویید یگانه مردمی كه در راه حق می‌باشند ما شیعیانیم. آنگاه دوازده امام را واسطه‌های خود در نزد خدا می‌شناسید. آن دستگاهها را در مشهد و قم و نجف و كربلا و كاظمین و سامره چیده‌اید. آن گنبدهای طلا ، آن مناره‌های بلند ، آن صحنها ، آن زیارتنامه‌ها ، آن نقاره‌ كوبیدنها ، آن هزاران مفتخورها ، آن آمد و رفتها. باینها بس نكرده صدها امامزاده از عبدالعظیم و عبدالله و داوود و شاهچراغ و بی‌بی‌زبیده و مانند اینها برپا گردانیده‌اید. باین هم بس نكرده صدها گورهای متبرك از شیخ‌صفی و ابن‌بابویه و شاه‌نعمت‌الله و سرِ قبر آقا و مانند اینها پدید آورده‌اید. باین مرده‌ها بس نكرده یك امام غایب زنده‌ای هم در جابُلقا و جابُلسا امانت سپارده‌اید.

با همه‌ی اینها شما امروز از خوارترین مردم جهانید. این ویرانی كشورتان ، آن سختی زندگیتان ، آن زیردستی به بیگانگانتان. دیگر چه دلیلی بهتر از این كه راهتان غلطست؟!. چه دلیل روشنتر از این كه معنی جهان و زندگانی را ندانسته‌اید؟!.

پیغمبر اسلام وقتی كه برخاسته بود بت‌ها را كه قریش می‌پرستیدند نشان داد و می‌گفت : «أَفَتَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ مَا لَا ینفَعُكُمْ شَیئًا وَلَا یضُرُّكُمْ» (2) می‌گفت : اینها نه سودی بشما توانند رسانید و نه زیانی توانند داشت ، شما چگونه اینها را می‌پرستید؟!. چرا خدا را گزارده رو باینها آورده‌اید؟!. اكنون همان پرسش را من از شما می‌كنم. این گنبدهای طلا و آن مناره‌های بلند و آن صندوقهای زرین و سیمین كه نه سودی بشما توانند داد و نه زیانی توانند رسانید ، چه شده كه شما رو بآنها آورده‌اید؟!. چه شده كه از صدها فرسنگ راه بزیارت آنها می‌روید؟!. چه شده كه از آنها حاجت می‌خواهید؟!. تاكنون چه سودی بشما و چه زیانی بدشمنانتان از این راه بوده است.

می‌دانم در كتابهاتان معجزه‌ها از آن گنبدها و بارگاهها نوشته‌اند. الان سید گدایی بنام سید محمدعلی در تهران هست كه باداره‌ها می‌رود و گدایی می‌كند. این مرد مدعیست كه من كور مادرزاد بودم حضرت عباس بمن شفا داد. از اینگونه حكایتها بسیار بوده است و هست. ولی آیا می‌توان باور كرد؟!.


پابرگیها (همه از ویراینده) :
1ـ سوره‌ی یونس (10) ، آیه‌ی 18
2ـ سوره‌ی انبیاء (21) ، آیه‌ی 66
نوشته‌ی رسمی دولتی که نخست‌وزیر ساعد بدست سیدمحمدعلی گدا داده
riweye badbaxtihã 4.pdf
373.2 KB
«ریشه‌ی بدبختیها 4» عنوان هفدهمین دسته از گفتارهای پرچم روزانه است که در این فایل یکجا گرد آورده‌ایم.
🔶 زبان ایرانی - 151
🔸 پرسشها و پاسخها درباره‌ي زبان (سال چهارم) ـ 2

(4)
در شماره‌ي چهارم در گفتگوي از صوفيگري صفحه‌ي 234 سطر 23 بلفظ «پيره‌زن» برخوردم. نيز در همان شماره و جاي ديگر در زمينه‌ي پاكخويي صفحه‌ي 229 سطر 5 و 6 «پيره‌زنان و پيره‌مردان» آورده بوديد. در صورتي كه در فارسي هاي تأتيث نداريم و جزو خود كلمه هم نيست بكار بردن آن در اين گونه موارد آيا درست است؟ وانگهي اگر درباره‌ي پيره‌زن درست باشد درباره‌ي پيره‌مرد چگونه خواهد بود؟ آيا نمي‌توانيم پيرزن و پيرمرد و چه عيبي خواهد داشت؟
همچنين عقيده‌ي شما درباره‌ي لفظ «همشيره» چي است و از كجا آمده؟ ما كه همشير نداريم تا براي زن همشيره بگوييم دليل چسباندن هاي تأنيث باين واژه‌ي فارسي چي است و آيا درست است؟ تهران ـ ابراهيم نوشين

درباره‌ي «پيره‌زن» اين اندازه مي‌دانيم كه چون در فارسي بيشتر اينست كه نام را پيش از صفت مي‌آورند اگر گاهي وارونه‌ي آن را كردند و صفت پيش افتاد ميتوان بر آن «هايي» افزود و اين از بهر غدغن (تأكيد) است و از پيره‌زن معناي ديگري فهميده مي‌شود.
چگونگي آنكه چنانكه در كافنامه كه در شماره‌هاي پارسال چاپ نموديم آورده‌ايم يكي از معناهاي هاء يا كاف آنست كه صفت را نام گرداند. بدينسان كه چون كسي يا چيزي با صفتي شناخته گرديد ديگر نام آن را نگفته همان صفت را با افزودن هاء بر آخر آن نام او ميگردانند چنانكه در كلمه‌هاي سياهه ، خشكه ، سفيده ، زرده ، و مانند اينها. بيگمان از اين گونه صفت معني بيشتر فهميده مي‌شود. در «پیره‌زن» نیز این نکته در کار است. درباره‌ی «همشیره» بگزارش درازی نیاز است. این کلمه که اصل آن «همشیر» است بِهمان معنی است که از آن فهمیده میشود. دو كودك كه شير از يك پستان خورده‌اند همشير يكديگر شمرده مي‌شوند و كلمه باين معني در كتابها ديده شده. و چون دو كودكي كه اينگونه باشند برادر يا خواهر همديگر پنداشته مي‌شوند اينست گاهي برادر يا خواهر را «همشيره» مي‌ناميده‌اند و اين هاء در آخر آن همان هاء است كه در بالا گفتيم. چون نام را انداخته و صفت را بجاي نام آورده‌اند (زيرا بايستي برادرِ همشير يا خواهرِ همشير بگويند تنها همشير گفته‌اند) اينست هاء بر آن افزوده‌اند. هرچه هست معني برادر يا خواهر براي كلمه‌ي همشيره مجازيست و معناي درست و نخستين آن همانست كه گفتيم اما اينكه امروز همشيره را تنها در خواهر بكار مي‌برند غلط بيجاست و گويا از آنجا برخاسته كه كساني از بسِ ناآشنايي با زبان فارسي آن را هاء مادينگي كه در زبان عربي هست پنداشته‌اند چنانكه درباره‌ي كلمه‌ي كمينه كه در مرد و زن هر دو مي‌آيد همان پندار را داشته‌اند و اكنون آن را تنها در زن مي‌نويسند.
اين گزارش كلمه است در گذشته. امروز ما بايد همشير يا همشيره را در معني نخستين خود (رضاعي) بكار نبريم. زيرا بآن معني نياز داريم و اگر اين كلمه را بجاي خود برنگردانيم ناگزير خواهيم بود كلمه‌اي از پيش خود پديد آوريم.