برخی از بزرگان ایران (که پیکرههای درخور اعتماد آنها در دسترس میباشد)
برخی دیگر از بزرگان ایران (که پیکرههای درخور اعتماد آنها در دسترس میباشد)
برخی از بزرگان ایران (که پیکرههای درخور اعتماد آنها در دسترس میباشد)
🔶 زندگانی من
🔸 34ـ نخست بار که به تهران رسیدم (تکهی یک از دو)
نمیدانم چند روز در راه میبودیم. چون به تهران رسیدیم (1) من نام میهمانخانهای را یاد گرفته بودم که بآنجا روم. غلامعلیخان نگزاشت و آن شب را بخانهی ایشان رفتم. پدر و برادرانش بسیار نواختند. آقای علی معتمدی (دستیارِ پیشِ (2) نخستوزیری) از خویشان ایشان میبوده. شب بدیدن غلامعلیخان آمد و باهم دوستی پیدا کردیم. شب نخست من در تهران بسیار خوش گذشت.
فردای آن روز به خیابان رفته با آقایان هیئت و طلیعه و سلطانزاده دچار آمدم ، سلطانزاده را که با دکتر و حریری به سقز فرستاده بودهاند او خود به تهران آمده بود. دانسته شد من چون از صاینقلعه راه افتادهام تلگرافچی آنجا که از هواداران خیابانی میبوده چنین گزارش داده : «فلان کس که از تبریز تبعیدش کرده بودند به صاینقلعه آمد. از اینجا نیز تبعیدش کردند» ، و روزنامهی ایران این گزارش را زیر عنوان «تبعید تبعید شده» بچاپ رسانیده و این جمله بزبانها افتاده. آنان که مرا دیدند آواز برآوردند «تبعید تبعید شده». دیگر مرا رها نکردند و از همانجا رفتیم به شمیران بخانهی هیئت. دو روز میهمان ایشان میبودیم. دانسته شد شصت تن بیشتر از تبریز گریخته یا بیرون آمده در تهران میباشند بسیاری از ایشان بدیدن من آمدند.
دو روز دیگر طلیعه و سلطانزاده و من به تهران آمده نشیمن برای خود برپا گردانیدیم. در اینجا تب با سختی بیشتر بازگشت که مرا بسیار میآزرد. ولی پروا نکرده همانکه از رختخواب برمیخاستم پی کار میرفتم.
در اینجا نخست کوشیدم کاری برای خود پیدا کنم و بهتر دانستم از وزارت فرهنگ کار خواهم. روزی بآنجا رفتم. آقای علیاصغر حکمت رئیس کارگزینی میبود و از دانستههای من میپرسید و چون مرا با عمامه و عبا میدید نمیتوانست باور کند که انگلیسی میدانم. گفت : «حاضرید کسی شما را امتحان کند؟...». گفتم : «نخست آن کس را امتحان میکنم و سپس امتحان میدهم». گفت : «چطور؟...». گفتم : «در دیکسیونرهای انگلیسی 450000 کلمه هست که یک انگلیسیدان بیش از دههزار آنها را نخواهد دانست و نباید بداند. اکنون کسی که بخواهد مرا بیازماید چهبسا از آن کلمههای دیکسیونری برگزیند و بخواهد مرا درمانده وانماید. اینست بهتر است من پیش افتم و او را درمانده وانمایم ...». گفت : «همین خود آزمایش است و پیداست که شما انگلیسی را میدانید». سپس کمی هم با انگلیسی باهم سخن گفتیم.
از وزارت فرهنگ مرا پذیرفتند و چون خواستار درس گفتن میبودم بدبیرستان «ثروت» فرستادند که درس عربی گویم. بدینسان از رهگذر کار دلآسوده گردیدم. یک بار هم بوزارت عدلیه رفته سرگذشت خود را آگاهی دادم.
پابرگیها : (همه از ویراینده)
1ـ آخرهای تابستان 1299
2ـ دستیار پیش = معاون سابق
🔸 34ـ نخست بار که به تهران رسیدم (تکهی یک از دو)
نمیدانم چند روز در راه میبودیم. چون به تهران رسیدیم (1) من نام میهمانخانهای را یاد گرفته بودم که بآنجا روم. غلامعلیخان نگزاشت و آن شب را بخانهی ایشان رفتم. پدر و برادرانش بسیار نواختند. آقای علی معتمدی (دستیارِ پیشِ (2) نخستوزیری) از خویشان ایشان میبوده. شب بدیدن غلامعلیخان آمد و باهم دوستی پیدا کردیم. شب نخست من در تهران بسیار خوش گذشت.
فردای آن روز به خیابان رفته با آقایان هیئت و طلیعه و سلطانزاده دچار آمدم ، سلطانزاده را که با دکتر و حریری به سقز فرستاده بودهاند او خود به تهران آمده بود. دانسته شد من چون از صاینقلعه راه افتادهام تلگرافچی آنجا که از هواداران خیابانی میبوده چنین گزارش داده : «فلان کس که از تبریز تبعیدش کرده بودند به صاینقلعه آمد. از اینجا نیز تبعیدش کردند» ، و روزنامهی ایران این گزارش را زیر عنوان «تبعید تبعید شده» بچاپ رسانیده و این جمله بزبانها افتاده. آنان که مرا دیدند آواز برآوردند «تبعید تبعید شده». دیگر مرا رها نکردند و از همانجا رفتیم به شمیران بخانهی هیئت. دو روز میهمان ایشان میبودیم. دانسته شد شصت تن بیشتر از تبریز گریخته یا بیرون آمده در تهران میباشند بسیاری از ایشان بدیدن من آمدند.
دو روز دیگر طلیعه و سلطانزاده و من به تهران آمده نشیمن برای خود برپا گردانیدیم. در اینجا تب با سختی بیشتر بازگشت که مرا بسیار میآزرد. ولی پروا نکرده همانکه از رختخواب برمیخاستم پی کار میرفتم.
در اینجا نخست کوشیدم کاری برای خود پیدا کنم و بهتر دانستم از وزارت فرهنگ کار خواهم. روزی بآنجا رفتم. آقای علیاصغر حکمت رئیس کارگزینی میبود و از دانستههای من میپرسید و چون مرا با عمامه و عبا میدید نمیتوانست باور کند که انگلیسی میدانم. گفت : «حاضرید کسی شما را امتحان کند؟...». گفتم : «نخست آن کس را امتحان میکنم و سپس امتحان میدهم». گفت : «چطور؟...». گفتم : «در دیکسیونرهای انگلیسی 450000 کلمه هست که یک انگلیسیدان بیش از دههزار آنها را نخواهد دانست و نباید بداند. اکنون کسی که بخواهد مرا بیازماید چهبسا از آن کلمههای دیکسیونری برگزیند و بخواهد مرا درمانده وانماید. اینست بهتر است من پیش افتم و او را درمانده وانمایم ...». گفت : «همین خود آزمایش است و پیداست که شما انگلیسی را میدانید». سپس کمی هم با انگلیسی باهم سخن گفتیم.
از وزارت فرهنگ مرا پذیرفتند و چون خواستار درس گفتن میبودم بدبیرستان «ثروت» فرستادند که درس عربی گویم. بدینسان از رهگذر کار دلآسوده گردیدم. یک بار هم بوزارت عدلیه رفته سرگذشت خود را آگاهی دادم.
پابرگیها : (همه از ویراینده)
1ـ آخرهای تابستان 1299
2ـ دستیار پیش = معاون سابق
🔶 زبان ایرانی - سال هفتم پیمان : 215
🔸 كلمههايي كه ميباید روشن گردانيد
4ـ كراد ، سكالاد ، نويساد ، باهماد (تکهی یک از دو)
اين را يك بار هم گفتهايم رويش زبانهاي آرياني و بزرگ گرديدن آنها از دو راه باشد : يكي از راه افزوده شدن پيشوند و پسوند ، ديگري از راه بهم پيوستن كلمهها (تركيب). پيشوند و پسوند در اين زبانها ارج بيشتري دارد.
امروز براي بزرگي فارسي و رويش آن بايد پيشوندها و پسوندها نيك روشن گردد و بسيار بكار رود. ما در چند سال پيش يك بار از اينها بگفتگو پرداختيم. ولي همهي آنها را ننوشتيم. چنانكه شمردهايم بيش از چهل پيشوند و پسوند هست كه بايد از همهی آنها سخن رانيم. باشد كه امسال بآنها پردازيم.
در اينجا براي روشني چند كلمهاي كه نياز بداشتن آنها پيدا كردهايم يكي را ياد ميكنم :
ما در فارسي يك پسوند «آر» ميداريم كه بسياري يك كار يا پياپي بودن آن را رساند. مثلاً ديدار ، گفتار ، رفتار ، كشتار ، جستار و مانند اينها.
«ديدن» يك بار ديدنست ولي «ديدار» ديدن بسيار است. «گفتار» گفتن بسيار است ، و همچنين آن ديگرها.
اين يكي از پسوندهاييست كه روان نيست و در همه جا نميآيد ولي ما بايد روانش گردانيم و در همه جا بياوريم. مثلاً پرسيتار ، شنيدار ، نوشتار و مانند اينها نيز كه نياز باشد بياوريم.
بيك پسوند ديگري هم نيازمنديم كه «باهم بودن چند تن را براي يك كاري» برساند و آن پسوند «آد» است. مثلاً رونامهاي برپا شده و چند تني باهم گرديدهاند كه آن را بنويسند. اكنون آنان را «هيئت تحريريه» مينامند ولي اگر فارسي بخواهيم بايد گفت : «نويساد».
چند تا آيروپلان بهوا رفتهاند كه باهم بپرند بايد گفت «پرادي» پديد آوردهاند. چند نوازنده با هم مينوازند بايد گفت : «نوازادي» ميباشند. همچنين در مانندهاي اينها.
بتازگي گفتگو ميشد كه «جمعيت» را چه بگوييم؟.. گفته شد در فارسي كلمههاي «دسته» و «گروه» هست. ليكن در باريكبيني ديده شد هيچ يكي از اينها معني خواسته شده را نميرساند. زيرا «جمعيت» گروهي يا دستهاي را ميگوييم كه براي انجام يك امري باهم شده باشند و اين معني در «گروه» و «دسته» نيست.
گفتيم نخست اين را بينديشيد كه در فارسي براي «جمع بودن» كلمهاي نيست. «گرد آمدن» و «گردهم آمدن» معني ديگري ميدارد وانگاه از دو يا سه كلمه پديد ميآيد. پس ميبايد نخست كلمهاي براي اين داشت.
معني درست آن «باهم بودن» يا باهم شدن است. ولي ميبايد آن را برويهي كار (فعل) انداخت و «باهميدن» گفت و در همه جا آورد : «باهميدند و با دشمن جنگيدند».
🔸 كلمههايي كه ميباید روشن گردانيد
4ـ كراد ، سكالاد ، نويساد ، باهماد (تکهی یک از دو)
اين را يك بار هم گفتهايم رويش زبانهاي آرياني و بزرگ گرديدن آنها از دو راه باشد : يكي از راه افزوده شدن پيشوند و پسوند ، ديگري از راه بهم پيوستن كلمهها (تركيب). پيشوند و پسوند در اين زبانها ارج بيشتري دارد.
امروز براي بزرگي فارسي و رويش آن بايد پيشوندها و پسوندها نيك روشن گردد و بسيار بكار رود. ما در چند سال پيش يك بار از اينها بگفتگو پرداختيم. ولي همهي آنها را ننوشتيم. چنانكه شمردهايم بيش از چهل پيشوند و پسوند هست كه بايد از همهی آنها سخن رانيم. باشد كه امسال بآنها پردازيم.
در اينجا براي روشني چند كلمهاي كه نياز بداشتن آنها پيدا كردهايم يكي را ياد ميكنم :
ما در فارسي يك پسوند «آر» ميداريم كه بسياري يك كار يا پياپي بودن آن را رساند. مثلاً ديدار ، گفتار ، رفتار ، كشتار ، جستار و مانند اينها.
«ديدن» يك بار ديدنست ولي «ديدار» ديدن بسيار است. «گفتار» گفتن بسيار است ، و همچنين آن ديگرها.
اين يكي از پسوندهاييست كه روان نيست و در همه جا نميآيد ولي ما بايد روانش گردانيم و در همه جا بياوريم. مثلاً پرسيتار ، شنيدار ، نوشتار و مانند اينها نيز كه نياز باشد بياوريم.
بيك پسوند ديگري هم نيازمنديم كه «باهم بودن چند تن را براي يك كاري» برساند و آن پسوند «آد» است. مثلاً رونامهاي برپا شده و چند تني باهم گرديدهاند كه آن را بنويسند. اكنون آنان را «هيئت تحريريه» مينامند ولي اگر فارسي بخواهيم بايد گفت : «نويساد».
چند تا آيروپلان بهوا رفتهاند كه باهم بپرند بايد گفت «پرادي» پديد آوردهاند. چند نوازنده با هم مينوازند بايد گفت : «نوازادي» ميباشند. همچنين در مانندهاي اينها.
بتازگي گفتگو ميشد كه «جمعيت» را چه بگوييم؟.. گفته شد در فارسي كلمههاي «دسته» و «گروه» هست. ليكن در باريكبيني ديده شد هيچ يكي از اينها معني خواسته شده را نميرساند. زيرا «جمعيت» گروهي يا دستهاي را ميگوييم كه براي انجام يك امري باهم شده باشند و اين معني در «گروه» و «دسته» نيست.
گفتيم نخست اين را بينديشيد كه در فارسي براي «جمع بودن» كلمهاي نيست. «گرد آمدن» و «گردهم آمدن» معني ديگري ميدارد وانگاه از دو يا سه كلمه پديد ميآيد. پس ميبايد نخست كلمهاي براي اين داشت.
معني درست آن «باهم بودن» يا باهم شدن است. ولي ميبايد آن را برويهي كار (فعل) انداخت و «باهميدن» گفت و در همه جا آورد : «باهميدند و با دشمن جنگيدند».