🔶 زیانهایی که از شیعیگری برمیخیزد
🔸 گفتارهایی از کتاب «بخوانند و داوری کنند» (تکهی سیزدهم)
پنجم : داستان امام ناپیدا گذشته از ایرادهایش ، زیانهایی نیز بزندگانی دارد. شما با هر شیعی گفتگو از گرفتاریها کنید یا آرزوی نیکی جهان بمیان آورید ، بیدرنگ بپاسخ پرداخته خواهد گفت : «باید خودش بیاید و کارها را درست کند». در تبریز گویند : «فدا اولوم ، گَرَك اوزی گَلسون». (1)
میباید روشن گردانم که چیزهایی که ما گرفتاری میشماریم در پیش شیعیان گرفتاری نیست. مثلاً پس ماندن توده ، چیرگی بیگانگان ، ناتوانی دولت ، نابسامانی کشور ، پستی خیمها و سَهِشها و مانند اینها ، نه چیزهاییست که شیعیان باک دارند و گرفتاری شمارند. یک شیعی تا راه کربلا باز و روضهخوانی آزاد است و دست بکلاه و رخت او زده نمیشود ، بهیچ چیزی ارج نگزارد. در نزد شیعی بیگانگان که بایشان آزادی در کیش میدهند ، بهتر از یک دولت ایرانیست که آزادی از دستشان بگیرد. این چیزیست که بارها بزبان آوردهاند.
در پیش آنان گرفتاری آنست که میبینند بسیاری از جوانان و دیگران سستباور شدهاند و بروضه نمیروند ، و در آرزوی زیارت نمیباشند ، و بملایان ارجی نمیگزارند. اینهاست که آنان گرفتاری میشمارند و در این باره یا در هر بارهی دیگری که گفتگو شود همان پاسخ گذشته را دهند.
بدتر از این آنکه در این ده سال که ما بکوشش برخاستهایم و بخواست خدا در برابر مادّیگری و بیدینی ایستاده دین را بروی بنیاد بسیار استواری نهادهایم و با یکایک گمراهیها و نادانیها نبردیده تیشهها بریشهی هر کدام فرومیآوریم ، این کار ما بشیعیان گران میافتد. زیرا در اندیشهی ایشان باید این کار را امام ناپیدا کند. چنانکه گفتیم شیعیان کسانپرستند ، اینان که آرزومندند امام ناپیدا پیدا شود و جهان را به نیکی آورد ، آن نیکی جهان را چندان نمیخواهند که بودنش را با دست امامشان میخواهند. اینست از کارهای ما دلتنگ میباشند.
داستان اینان داستان آن کودک نادانیست که بلجنزاری افتاده بود و یکی که میخواست دستش را گیرد و بیرون آورد تن درنمیداد و فریاد میزد : «باید مادرم بیاید» ، در حالی که مادرش نیز نمیبود و نتوانستی آمد.
فراموش نمیکنم روزی با یکی از ملایان گفتگو میداشتم و چنین گفتم : شما میگویید مهدی خواهد آمد و یکی از کارهایش این خواهد بود که همهی کیشها و دینها را براندازد و همگی مردم را به یک راه آورد. من میپرسم : این کار را چگونه خواهد کرد؟!.. آیا با «معجزه» خواهد کرد که مردمان شب بخوابند و بامدادان که بیدار شدند همگی شیعی گردیده باشند ، یا با کیشها و دینها به نبرد پرداخته با دلیلها مردمان را بسوی یک دین خواهد خواند ... آیا کدام یکی از اینهاست؟!.. چون چیزی نمیدانست از پاسخ درماند و من دنبالهی سخن را گرفته گفتم : اگر بگویید : «با معجزه خواهد کرد» دروغست. زیرا چنان کاری بیرون از آیین خداست. شما میبینید که پیغمبر اسلام که بالاتر از مهدی پنداری میبود ، به برانداختن گمراهیها جز از راه دلیل آوردن و نبردیدن نکوشید. اگر بگویید «با دلیلها مردمان را به یک راه خواهد خواند» ، این کاریست که ما بآن برخاستهایم و گامهایی نیز پیش رفتهایم و جای شگفتست که شما خشنودی نمینمایید ، و بهمدستی نمیشتابید. جای شگفتست که نتیجهای را که بدست آمده نمیپذیرید و دنبال یک پندار بیپایی را میگیرید.
مرد تیرهمغز بجای آنکه به پرسش من پاسخ دهد با تندی چنین گفت : «پس شما دعوای مهدویت میکنید؟!..». (2)
گفتم : من دعوای مهدیگری نمیکنم بلکه هیچ دعوا نمیکنم. من کجا و دعوا کجا؟!.. من بجای دعوا بکار پرداختهام و آنچه میبایست کنم کردهام. شما به پرسش من پاسخ دهید. چون پاسخی نتوانست ، به درهمگوییهایی پرداخت ، و من جلوش را گرفته گفتگو را بپایان رسانیدم.
اینک نمونهای از زیانهای آن افسانه ، به هر زبونی تن درمیدهند و یوغ بیگانگان را بگردن میگیرند و این برنمیتابند که یک راه رهایی برویشان باز شود ، چرا که دستگاه امام ناپیدا بهم نخورد.
پابرگیها از ویراینده :
1ـ فدا شوم ، باید خودش بیاید.
2ـ از نشانههای ورشکستگی دشمنان نویسنده سخنان پوچ و دروغیست که بجای دلیلآوری و گردن گزاردن به داوریِ خرد بمیان آوردهاند. بجای آنکه به دلیلهای او پاسخ دهند یا اگر ایرادی در آنها میبینند آن را بگویند ، همه چیز را نادیده گرفته چنین عنوانهای بیخردانهای را پیش کشیدهاند : «دعوای پیغمبری کرده» ، «دین تازه آورده» ، «دعوای مهدویت کرده» ، «به ائمهی اطهار و مقدسات مذهبی ناسزا گفته و جسارت کرده» ، «به مفاخر ملیمان توهین کرده» ، «در خردورزی افراط کرده» ، «با شعر دشمن بوده» ، «آنچه دربارهی ادبیات و تشیع گفته مغرضانه بوده» ، «به بزرگی سعدی و حافظ و مولوی ، غربیان هم معترفند» و مانند اینها.
🔸 گفتارهایی از کتاب «بخوانند و داوری کنند» (تکهی سیزدهم)
پنجم : داستان امام ناپیدا گذشته از ایرادهایش ، زیانهایی نیز بزندگانی دارد. شما با هر شیعی گفتگو از گرفتاریها کنید یا آرزوی نیکی جهان بمیان آورید ، بیدرنگ بپاسخ پرداخته خواهد گفت : «باید خودش بیاید و کارها را درست کند». در تبریز گویند : «فدا اولوم ، گَرَك اوزی گَلسون». (1)
میباید روشن گردانم که چیزهایی که ما گرفتاری میشماریم در پیش شیعیان گرفتاری نیست. مثلاً پس ماندن توده ، چیرگی بیگانگان ، ناتوانی دولت ، نابسامانی کشور ، پستی خیمها و سَهِشها و مانند اینها ، نه چیزهاییست که شیعیان باک دارند و گرفتاری شمارند. یک شیعی تا راه کربلا باز و روضهخوانی آزاد است و دست بکلاه و رخت او زده نمیشود ، بهیچ چیزی ارج نگزارد. در نزد شیعی بیگانگان که بایشان آزادی در کیش میدهند ، بهتر از یک دولت ایرانیست که آزادی از دستشان بگیرد. این چیزیست که بارها بزبان آوردهاند.
در پیش آنان گرفتاری آنست که میبینند بسیاری از جوانان و دیگران سستباور شدهاند و بروضه نمیروند ، و در آرزوی زیارت نمیباشند ، و بملایان ارجی نمیگزارند. اینهاست که آنان گرفتاری میشمارند و در این باره یا در هر بارهی دیگری که گفتگو شود همان پاسخ گذشته را دهند.
بدتر از این آنکه در این ده سال که ما بکوشش برخاستهایم و بخواست خدا در برابر مادّیگری و بیدینی ایستاده دین را بروی بنیاد بسیار استواری نهادهایم و با یکایک گمراهیها و نادانیها نبردیده تیشهها بریشهی هر کدام فرومیآوریم ، این کار ما بشیعیان گران میافتد. زیرا در اندیشهی ایشان باید این کار را امام ناپیدا کند. چنانکه گفتیم شیعیان کسانپرستند ، اینان که آرزومندند امام ناپیدا پیدا شود و جهان را به نیکی آورد ، آن نیکی جهان را چندان نمیخواهند که بودنش را با دست امامشان میخواهند. اینست از کارهای ما دلتنگ میباشند.
داستان اینان داستان آن کودک نادانیست که بلجنزاری افتاده بود و یکی که میخواست دستش را گیرد و بیرون آورد تن درنمیداد و فریاد میزد : «باید مادرم بیاید» ، در حالی که مادرش نیز نمیبود و نتوانستی آمد.
فراموش نمیکنم روزی با یکی از ملایان گفتگو میداشتم و چنین گفتم : شما میگویید مهدی خواهد آمد و یکی از کارهایش این خواهد بود که همهی کیشها و دینها را براندازد و همگی مردم را به یک راه آورد. من میپرسم : این کار را چگونه خواهد کرد؟!.. آیا با «معجزه» خواهد کرد که مردمان شب بخوابند و بامدادان که بیدار شدند همگی شیعی گردیده باشند ، یا با کیشها و دینها به نبرد پرداخته با دلیلها مردمان را بسوی یک دین خواهد خواند ... آیا کدام یکی از اینهاست؟!.. چون چیزی نمیدانست از پاسخ درماند و من دنبالهی سخن را گرفته گفتم : اگر بگویید : «با معجزه خواهد کرد» دروغست. زیرا چنان کاری بیرون از آیین خداست. شما میبینید که پیغمبر اسلام که بالاتر از مهدی پنداری میبود ، به برانداختن گمراهیها جز از راه دلیل آوردن و نبردیدن نکوشید. اگر بگویید «با دلیلها مردمان را به یک راه خواهد خواند» ، این کاریست که ما بآن برخاستهایم و گامهایی نیز پیش رفتهایم و جای شگفتست که شما خشنودی نمینمایید ، و بهمدستی نمیشتابید. جای شگفتست که نتیجهای را که بدست آمده نمیپذیرید و دنبال یک پندار بیپایی را میگیرید.
مرد تیرهمغز بجای آنکه به پرسش من پاسخ دهد با تندی چنین گفت : «پس شما دعوای مهدویت میکنید؟!..». (2)
گفتم : من دعوای مهدیگری نمیکنم بلکه هیچ دعوا نمیکنم. من کجا و دعوا کجا؟!.. من بجای دعوا بکار پرداختهام و آنچه میبایست کنم کردهام. شما به پرسش من پاسخ دهید. چون پاسخی نتوانست ، به درهمگوییهایی پرداخت ، و من جلوش را گرفته گفتگو را بپایان رسانیدم.
اینک نمونهای از زیانهای آن افسانه ، به هر زبونی تن درمیدهند و یوغ بیگانگان را بگردن میگیرند و این برنمیتابند که یک راه رهایی برویشان باز شود ، چرا که دستگاه امام ناپیدا بهم نخورد.
پابرگیها از ویراینده :
1ـ فدا شوم ، باید خودش بیاید.
2ـ از نشانههای ورشکستگی دشمنان نویسنده سخنان پوچ و دروغیست که بجای دلیلآوری و گردن گزاردن به داوریِ خرد بمیان آوردهاند. بجای آنکه به دلیلهای او پاسخ دهند یا اگر ایرادی در آنها میبینند آن را بگویند ، همه چیز را نادیده گرفته چنین عنوانهای بیخردانهای را پیش کشیدهاند : «دعوای پیغمبری کرده» ، «دین تازه آورده» ، «دعوای مهدویت کرده» ، «به ائمهی اطهار و مقدسات مذهبی ناسزا گفته و جسارت کرده» ، «به مفاخر ملیمان توهین کرده» ، «در خردورزی افراط کرده» ، «با شعر دشمن بوده» ، «آنچه دربارهی ادبیات و تشیع گفته مغرضانه بوده» ، «به بزرگی سعدی و حافظ و مولوی ، غربیان هم معترفند» و مانند اینها.
🔶 دردها یا درمانها - بخش 3 (یا گفتارهایی از مهنامهی پیمان)
🔸 20ـ آریستیدیس و هانیبال ـ تکهی دو از سه
یک گواهی نیز از تاریخ کارتاژ یاد کنیم. اینجا سود ستودهخویی را نشان دادیم آنجا زیان بدخویی را بازنماییم. شاید بیشتر خوانندگان نام هانیبال سردار کارتاژی را شنیدهاند. شاید از جنگهای تاریخی روم و کارتاژ آگاهی دارند.
دو دولت نیرومند یکی در شمال دریای سفید در ایتالیا (دولت روم) و دیگری در جنوب آن در کنارهی افریقا (دولت کارتاژ) باهم درافتادند و بیستوسه سال (1) در خشکی و دریا رزمهای بس سختی باهم کردند. چندین بار روم شکست یافت و گزند بس سختی دید. چندین بار کارتاژ زبون گشت و زیانهای بزرگی یافت. میگویند پانصد کشتی از کارتاژ و هفتصد کشتی از روم در جنگها نابود گردید. از سپاهیان چندان کشته شد که شمار نداشت. بیستوسه سال بدینسان جنگ پیش میرفت. و سرانجام کارتاژیان از پا افتادند و ناگزیر شده آشتی خواستند و پیمان نهادند سیسیلیا و دیگر جزیرههایی که در دست داشتند به روم بازگزارند و تاوان جنگ را نیز پردازند. اینها را انجام دادند و چنان ناتوان افتادند که دیگر امید برخاستن نداشتند.
سردار غیرتمندی بنام هاملکار (2) این زبونی را بر خود هموار نساخت و چون میدانست دیگر کارتاژ را کشتیها ساختن و با روم در دریا جنگ کردن و کینهی گذشته را از روم بازخواستن در دسترس نخواهد بود ، دور اندیشانه راه دیگری پیش گرفت.
در آن زمان خاک اسپانیا و فرانسه در دست مردمان کنونی نبود. مردمانی که در آن زمان در آنجا نشیمن داشتند دلیر و جنگجو ولی پراکنده و دُژآگاه (3) بودند. هاملقار از دریا گذشته به اسپانیا دست یافت و برآن شد که از مردان آنجا سپاه پدید آورد و کمکم نیرو اندوزد و بآبادی شهرها کوشد. نه سال در این راه میکوشید. و چون درگذشت داماد او هاسْدروبال (4) رشته را دنبال و هشت سال نیز او کوشید. و چون درگذشت رشته بدست هانیبال (پسر هاملقار) افتاد. تا این زمان پیشرفت بسیار در کار اسپانیا رخ داده شهرها آبادتر و سپاهیان جنگآزمودهتر شده بودند. هانیبال خواست آرزوی دیرین پدر خویش را بکار بندد و از روم کینه خواهد و برآن شد از راه خشکی از شمال اسپانیا به ایتالیا تازد. چنین کاری تا آن روز باندیشهی کسی نیامده بود. آنانکه میدانند از اسپانیا تا ایتالیا از راه خشکی دو رشته کوهستان بسی سخت و بلند (پیرینه و آلپ) درمیان است و اینها در آن زمان نشیمن مردمان جنگجویی بوده دشواری کار هانیبال را میشناسند.
ولی هانیبال بسختیها ننگریست و در سال 218 پیش از میلاد با نودهزار پیاده و دوازدههزار سواره و سیوهفت فیل از اسپانیا روانه گردید ولی چند ماه کشید تا خود را بشمال ایتالیا رسانید و در این هنگام بیش از بیستهزار پیاده و ششهزار سواره و هفت فیل نمانده و همگی از گزند راه و جنگ با کوهنشینان و دیگران نابود شده بود. با اینهمه هانیبال خود را نباخت و از آهنگ خود بازنگشت و از مردمان گال (5) که در دامنهی کوههای آلپ نشیمن داشتند و از دولت روم آزرده بودند سپاهیان تازه بسیج کرد. رومیان لشکر بجلو او فرستادند. هانیبال سه بار پیاپی رومیان را در میدان جنگ شکست و هر بار انبوهی را از ایشان کشت.
رومیان چنین روزی را ندیده بودند. کسی بدینسان روم را زبون نساخته بود. پس از آن چیرگیها هانیبال بر سراسر شمال ایتالیا دست یافت و راه پایتخت بروی سپاه او باز گردید. رومیان چشم براه بودند که او را بیرون دروازهی پایتخت دیدار کنند. لیکن هانیبال بر سر آن شهر نرفت و روانهی جنوب ایتالیا گردید باین آهنگ که شهرهای جنوبی را بر روم بشوراند. رومیان ناگزیر شدند بکوششهای سختتری برخیزند و بدانسان که در زمانهای گرفتاری و دشواری کردندی. فابیوس (6) نامی را از بزرگان بدیکتاتوری گماردند و اختیار را بدست او دادند. فابیوس جنگ روبرو را با هانیبال روا نشمرد و آن را کار بیمناکی دانست و یک سال که رشته را در دست داشت از دور و کنار با هانیبال آورد کرد. رومیان این رفتار او را نپسندیدند و رشته را بدست دو قونسول دیگر سپردند و اینان در سال 216[پیش از میلاد] با هشتادهزار سپاه در دشت «کان» (7) با هانیبال روبرو شدند. هانیبال از چند تن سرداران بنام تاریخ است (8) که در سایهی شیوهی رزمیای که بکار میبردند همیشه با دستهی اندکی بر دستههای انبوهی چیره درمیآمدند و اینست در تاریخ سپاهیگری همیشه نامهای ایشان برده میشود. یکی از هنرنماییهای هانیبال این جنگ کان بود. 👇
🔸 20ـ آریستیدیس و هانیبال ـ تکهی دو از سه
یک گواهی نیز از تاریخ کارتاژ یاد کنیم. اینجا سود ستودهخویی را نشان دادیم آنجا زیان بدخویی را بازنماییم. شاید بیشتر خوانندگان نام هانیبال سردار کارتاژی را شنیدهاند. شاید از جنگهای تاریخی روم و کارتاژ آگاهی دارند.
دو دولت نیرومند یکی در شمال دریای سفید در ایتالیا (دولت روم) و دیگری در جنوب آن در کنارهی افریقا (دولت کارتاژ) باهم درافتادند و بیستوسه سال (1) در خشکی و دریا رزمهای بس سختی باهم کردند. چندین بار روم شکست یافت و گزند بس سختی دید. چندین بار کارتاژ زبون گشت و زیانهای بزرگی یافت. میگویند پانصد کشتی از کارتاژ و هفتصد کشتی از روم در جنگها نابود گردید. از سپاهیان چندان کشته شد که شمار نداشت. بیستوسه سال بدینسان جنگ پیش میرفت. و سرانجام کارتاژیان از پا افتادند و ناگزیر شده آشتی خواستند و پیمان نهادند سیسیلیا و دیگر جزیرههایی که در دست داشتند به روم بازگزارند و تاوان جنگ را نیز پردازند. اینها را انجام دادند و چنان ناتوان افتادند که دیگر امید برخاستن نداشتند.
سردار غیرتمندی بنام هاملکار (2) این زبونی را بر خود هموار نساخت و چون میدانست دیگر کارتاژ را کشتیها ساختن و با روم در دریا جنگ کردن و کینهی گذشته را از روم بازخواستن در دسترس نخواهد بود ، دور اندیشانه راه دیگری پیش گرفت.
در آن زمان خاک اسپانیا و فرانسه در دست مردمان کنونی نبود. مردمانی که در آن زمان در آنجا نشیمن داشتند دلیر و جنگجو ولی پراکنده و دُژآگاه (3) بودند. هاملقار از دریا گذشته به اسپانیا دست یافت و برآن شد که از مردان آنجا سپاه پدید آورد و کمکم نیرو اندوزد و بآبادی شهرها کوشد. نه سال در این راه میکوشید. و چون درگذشت داماد او هاسْدروبال (4) رشته را دنبال و هشت سال نیز او کوشید. و چون درگذشت رشته بدست هانیبال (پسر هاملقار) افتاد. تا این زمان پیشرفت بسیار در کار اسپانیا رخ داده شهرها آبادتر و سپاهیان جنگآزمودهتر شده بودند. هانیبال خواست آرزوی دیرین پدر خویش را بکار بندد و از روم کینه خواهد و برآن شد از راه خشکی از شمال اسپانیا به ایتالیا تازد. چنین کاری تا آن روز باندیشهی کسی نیامده بود. آنانکه میدانند از اسپانیا تا ایتالیا از راه خشکی دو رشته کوهستان بسی سخت و بلند (پیرینه و آلپ) درمیان است و اینها در آن زمان نشیمن مردمان جنگجویی بوده دشواری کار هانیبال را میشناسند.
ولی هانیبال بسختیها ننگریست و در سال 218 پیش از میلاد با نودهزار پیاده و دوازدههزار سواره و سیوهفت فیل از اسپانیا روانه گردید ولی چند ماه کشید تا خود را بشمال ایتالیا رسانید و در این هنگام بیش از بیستهزار پیاده و ششهزار سواره و هفت فیل نمانده و همگی از گزند راه و جنگ با کوهنشینان و دیگران نابود شده بود. با اینهمه هانیبال خود را نباخت و از آهنگ خود بازنگشت و از مردمان گال (5) که در دامنهی کوههای آلپ نشیمن داشتند و از دولت روم آزرده بودند سپاهیان تازه بسیج کرد. رومیان لشکر بجلو او فرستادند. هانیبال سه بار پیاپی رومیان را در میدان جنگ شکست و هر بار انبوهی را از ایشان کشت.
رومیان چنین روزی را ندیده بودند. کسی بدینسان روم را زبون نساخته بود. پس از آن چیرگیها هانیبال بر سراسر شمال ایتالیا دست یافت و راه پایتخت بروی سپاه او باز گردید. رومیان چشم براه بودند که او را بیرون دروازهی پایتخت دیدار کنند. لیکن هانیبال بر سر آن شهر نرفت و روانهی جنوب ایتالیا گردید باین آهنگ که شهرهای جنوبی را بر روم بشوراند. رومیان ناگزیر شدند بکوششهای سختتری برخیزند و بدانسان که در زمانهای گرفتاری و دشواری کردندی. فابیوس (6) نامی را از بزرگان بدیکتاتوری گماردند و اختیار را بدست او دادند. فابیوس جنگ روبرو را با هانیبال روا نشمرد و آن را کار بیمناکی دانست و یک سال که رشته را در دست داشت از دور و کنار با هانیبال آورد کرد. رومیان این رفتار او را نپسندیدند و رشته را بدست دو قونسول دیگر سپردند و اینان در سال 216[پیش از میلاد] با هشتادهزار سپاه در دشت «کان» (7) با هانیبال روبرو شدند. هانیبال از چند تن سرداران بنام تاریخ است (8) که در سایهی شیوهی رزمیای که بکار میبردند همیشه با دستهی اندکی بر دستههای انبوهی چیره درمیآمدند و اینست در تاریخ سپاهیگری همیشه نامهای ایشان برده میشود. یکی از هنرنماییهای هانیبال این جنگ کان بود. 👇
زیرا در جایی که شمارهی سپاه او کمتر از آنِ رومیان بود چون سردار رومی از درازای صفها کاسته بر ژرفای آن افزوده هانیبال از خطای او استفاده کرده با یک جنبش استادانه که به سپاه خود داد رومیان را از چپ و راست گرد فروگرفت و بدینسان بر آنان چیره درآمد و چنانکه مینویسند در اندک زمانی هفتادهزار تن از ایشان را بخاک انداخت با اینکه از لشکر خود او بیش از هزار تن کشته نشد. در این شکست هفتاد تن از نمایندگان سناتوس و گروهی از بزرگان روم و یکی از دو قونسول نیز کشته گردید.
شاید کسانی این داستان را گزافهآمیز پندارند و آن را بآسانی باور ندارند. ولی تاریخ روم در این زمان که ما گفتگو میداریم بسیار روشن است و جنگهای هانیبال و هنرنماییهای او را خود تاریخنگاران رومی نوشتهاند و همگی دربارهی این داستان همزبانند. چنانکه گفتیم هانیبال در جنگها هر زمان شاهکار دیگری نشان میداد و در سایهی آن استادیها بود که بدینسان دشمن را از پا میانداخت بیآنکه سپاه خود او گزند بسیاری بیند. (چنانکه همین رفتار را در جنگ زاما سردار رومی در برابر هانیبال کرد و برو چیره درآمد و ما آن را یاد خواهیم کرد).
پابرگیها (بجز شمارهی 8 ، همه از ویراینده) :
1ـ جنگهایFirst Punic War ـ (264 - 241) پیش از میلاد
2ـ Hamilcar Barca
3ـ کسی که آگاهیهایش ناراست و خود فرهنگ نادیده و ناتراشیده باشد ، وحشی
4ـ Hasdrubal
5ـ Gaul
6ـ Fabius
7ـ Cannae یا Canne
8ـ از این سرداران است ناپلئون یکم امپراتور فرانسه و نادرشاه افشار
شاید کسانی این داستان را گزافهآمیز پندارند و آن را بآسانی باور ندارند. ولی تاریخ روم در این زمان که ما گفتگو میداریم بسیار روشن است و جنگهای هانیبال و هنرنماییهای او را خود تاریخنگاران رومی نوشتهاند و همگی دربارهی این داستان همزبانند. چنانکه گفتیم هانیبال در جنگها هر زمان شاهکار دیگری نشان میداد و در سایهی آن استادیها بود که بدینسان دشمن را از پا میانداخت بیآنکه سپاه خود او گزند بسیاری بیند. (چنانکه همین رفتار را در جنگ زاما سردار رومی در برابر هانیبال کرد و برو چیره درآمد و ما آن را یاد خواهیم کرد).
پابرگیها (بجز شمارهی 8 ، همه از ویراینده) :
1ـ جنگهایFirst Punic War ـ (264 - 241) پیش از میلاد
2ـ Hamilcar Barca
3ـ کسی که آگاهیهایش ناراست و خود فرهنگ نادیده و ناتراشیده باشد ، وحشی
4ـ Hasdrubal
5ـ Gaul
6ـ Fabius
7ـ Cannae یا Canne
8ـ از این سرداران است ناپلئون یکم امپراتور فرانسه و نادرشاه افشار
✴️ سخنی با خوانندگان
چهار روز پیش که گفتار «زیانهایی که از شیعیگری برمیخیزد» به مراسم محرم رسید ما کلیپی به نشانی زیر از ملای تیرهمغز مشهد ، علم الهدی ، آوردیم :
https://t.me/pakdini/13888
در آن کلیپ او میگوید : قمهزنی مستحب است!.
خوانندگانی بما یادآوری کردند که این کلیپ بریدهای از یک سخنرانی درازتریست که در آن از زبان دیگران این را میگوید. در آن حال ما کوشیدیم کلیپ درست او را بیابیم و خشنودانه یافتیم و دانستیم که سخن خوانندگان درست بوده و در آنجا بجز «لا اله» ، «الاّ الله» را نیز گفته.
ولی این مایهی شگفتی ما گردید. زیرا چنانکه از کلیپ اصلی که در زیر آوردهایم خواهید دانست ، بیشتر مجتهدان بنام شیعی اینگونه کارها را مجاز ، مباح ، مستحب و دارای ثواب شماردهاند.
لیکن دغلکاری یادشده (سخن را بریدن برای آنکه معنی دیگری بدهد) زیانی به سخن ما نداشته. زیرا در زیر پیکرهی پایین همان کلیپ چنین آمده : فریبکاری ملایان و شوم بودن این تیره از آنجا دانسته میشود که هیچکدام از آنها مردم را از وحشیگریهایی همچون قمهزنی بازنمیدارند. یکی از آنان دورویی بیشتر گردانیده و گفته : «در این مقطع صلاح نمیباشد».
از سخنرانی علم الهدی نیز جز همین معنی آخر بدست نمیآید. و این خود بدان معنیست که اکنون ملایان به دو گروهند. یک گروه همچون این ملا
https://t.me/pakdini/13873
هنوز بر این باورند که قمهزنی و آزار رسانیدن به تن برای امام حسین مستحب است و گروه دوم همچون علمالهدی بر این باورند که این گرچه مستحب است ولی «در مقطع فعلی جایز نیست». زیرا امروز «موجب وهن اسلام» است. معنی آنکه : چون بیگانگان ما شیعیان را با چنین مراسمی وحشی و نافهم میشناسانند ، پس بهتر است به اینگونه کارها «در این مقطع» نپردازیم. اگر زمانی رسید که «پاپ و فضای مجازی» و بیگانگان دیگر ایراد نگرفتند میتوانیم این نادانیها را از سر گیریم.
تیرهمغزان نادان به چیزی که پروا ندارند آبروی کشورست. اینکه میگویند : این کارها امروز «موجب وهن اسلام» است خود به آن معنیست که مهم ما و پیروانمان میباشیم نه آبروی کشور.
چهار روز پیش که گفتار «زیانهایی که از شیعیگری برمیخیزد» به مراسم محرم رسید ما کلیپی به نشانی زیر از ملای تیرهمغز مشهد ، علم الهدی ، آوردیم :
https://t.me/pakdini/13888
در آن کلیپ او میگوید : قمهزنی مستحب است!.
خوانندگانی بما یادآوری کردند که این کلیپ بریدهای از یک سخنرانی درازتریست که در آن از زبان دیگران این را میگوید. در آن حال ما کوشیدیم کلیپ درست او را بیابیم و خشنودانه یافتیم و دانستیم که سخن خوانندگان درست بوده و در آنجا بجز «لا اله» ، «الاّ الله» را نیز گفته.
ولی این مایهی شگفتی ما گردید. زیرا چنانکه از کلیپ اصلی که در زیر آوردهایم خواهید دانست ، بیشتر مجتهدان بنام شیعی اینگونه کارها را مجاز ، مباح ، مستحب و دارای ثواب شماردهاند.
لیکن دغلکاری یادشده (سخن را بریدن برای آنکه معنی دیگری بدهد) زیانی به سخن ما نداشته. زیرا در زیر پیکرهی پایین همان کلیپ چنین آمده : فریبکاری ملایان و شوم بودن این تیره از آنجا دانسته میشود که هیچکدام از آنها مردم را از وحشیگریهایی همچون قمهزنی بازنمیدارند. یکی از آنان دورویی بیشتر گردانیده و گفته : «در این مقطع صلاح نمیباشد».
از سخنرانی علم الهدی نیز جز همین معنی آخر بدست نمیآید. و این خود بدان معنیست که اکنون ملایان به دو گروهند. یک گروه همچون این ملا
https://t.me/pakdini/13873
هنوز بر این باورند که قمهزنی و آزار رسانیدن به تن برای امام حسین مستحب است و گروه دوم همچون علمالهدی بر این باورند که این گرچه مستحب است ولی «در مقطع فعلی جایز نیست». زیرا امروز «موجب وهن اسلام» است. معنی آنکه : چون بیگانگان ما شیعیان را با چنین مراسمی وحشی و نافهم میشناسانند ، پس بهتر است به اینگونه کارها «در این مقطع» نپردازیم. اگر زمانی رسید که «پاپ و فضای مجازی» و بیگانگان دیگر ایراد نگرفتند میتوانیم این نادانیها را از سر گیریم.
تیرهمغزان نادان به چیزی که پروا ندارند آبروی کشورست. اینکه میگویند : این کارها امروز «موجب وهن اسلام» است خود به آن معنیست که مهم ما و پیروانمان میباشیم نه آبروی کشور.
Telegram
پاکدینی ـ احمد کسروی
علم الهدی : قمه زنی مستحب است!.
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
سخنرانی علم الهدی آخوند تیرهمغز مشهد دربارهی قمهزنی
🔶 زندگانی من (ده سال در عدلیه)
🔸 ٥١ـ تندی در کارها (تکهی دو از دو)
بدینسان محاکمهای با آن ارجداری[اهمیت] در یک نشست پایان پذیرفت. این یک نمونه از تندی کارهای دادگاه ماست. کمکم این تندی شناخته گردید و بسیاری از آنانکه عرضحال میدادند ، آرزوشان میبود که کارشان بشعبهی یکم افتد و این درخواست را میکردند. در مهرماه سال ١٣٠٨ داستانی رخ داد که بیمانند نباشد ، کممانند است و آن را مینویسم :
آقای میراحمدیان که جوانی بافهم و نیکنهاد و خود مدیر دفتر دادگاههای بدایت میبود (اکنون یکی از داوران برجستهی استیناف است) بدادگاه آمد و گفت : «وقت ما به سه روز رسیده. عرضحالهای اختصاصی که امروز میدهند و عرضحالهای عادی که مبادلهی لوایح آنها به انجام میرسد ، ما به سه روز دیگر وقت رسیدگی میدهیم. در سه روز هم مأمورین نمیتوانند ابلاغیهها را برسانند. اجازه بدهید یک هفته وقت ندهیم و محاکمه نشود تا وقتمان به ده روز رسد». گفتم : «باکی نیست. ولی این داستانیست که در تاریخ قضاوت (قضاوت قانونی) مانند نداشته».
همان کار شد و یک هفته ما محاکمه نداشتیم و بکارهای دیگر میپرداختیم ، یا با آقایان احمدی و سعادت که عضو علیالبدل میبودند نشسته گفتگو میکردیم. در همان هفته روزی من بوزارتخانه رفتم. آقای دکتر عیسا صدیق (اکنون وزیر فرهنگ است) رئیس کابینه میبود. در اتاقشان نشستم و بگفتگو پرداختیم. یک بار دیدم پیشخدمت آمد و بدکتر گفت : «وزیر شما را میخواهد». رفت و چون بازگشت گفت : «آقای وزیر میفرمایند : نزدیک به یک ساعت است که میبینم رئیسکل بدایت در اتاق شما دم پنجره نشسته یا صحبت میکند یا به گلهای باغچه تماشا میکند. او مگر محکمه ندارد؟ چرا وقت خود را هدر میکند؟!».
من دوست نمیداشتم که داور از چگونگی آگاه گردد و به رشک و کینهاش بیفزاید. ولی با این پیشامد ناچار بودم پاسخ دهم ، گفتم : بآقای وزیر بگویید چون وقت محکمه به سه روز رسیده بود و ابلاغیهها رسانیده نمیشد یک هفته تعطیل کردیم. ما این هفته محاکمه نداریم». رفت و بازگشت و گفت : «آقای وزیر میفرمایند : مسئلهی عجیبیست. دو روز پیش شکایت بوزارت عدلیه رسیده که شعبهی دوم که محکمهی [میرزا احمدخان] (1) شهریور است ، وقتش به شش ماه رسیده. عرضحالی که میدهند باید پس از شش ماه محاکمه شود. حالا هم میشنوم که در شعبهی یک وقت به سه روز رسیده ، معلوم میشود تقسیم عرضحالها از روی مساوات نیست».
گفتم : در این باره هم گمان آقای وزیر بیجاست. عرضحالها از روی مساوات تقسیم شده. بلکه چون شعبهی یکم دعاوی اختصاصی دارد و بسیاری از دعاوی جز در آن شعبه نتواند بود ، گمان میبرم شمارهی دوسیههای ما بالاتر از شعبههای دیگر است. قضیه اینست که ما کار میکنیم و دیگران نمیکنند.
این را گفتم و بدادگاه بازگشتم. میپنداشتم که داستان در همانجا پایان پذیرفت ولی تازه رسیده بودم که آقای اوحدی که از بازرسان ویژهی وزارتی میبود (همانکه در دورهی گذشته نماینده میبود و اکنون در تهرانست) درآمد و نوشتهای با خط وزیر نشان داد که دستور داده دفترها را بجوید و شمارهی پروندههای هر دادگاهی را یادداشت کند. گفتم این کاریست که باید در دفتر انجام گیرد. خودتان بروید و همهی دفترها را ببینید. رفت و بازجست و یادداشت برداشت و دانسته شد در هفت ماه و نیم که از آغاز سال میگذشت ، شعبهی ما هفتاد و چند پرونده بیشتر از شعبههای دیگر داشته. این را دید و با شگفت بیشتری بازگشت.
در همان سال ١٣٠٨ راپورت رسمی «ادارهی احصائیه» این بود : «سریعترینِ همهی محاکم در ایران شعبهی اول محاکم بدایت تهران بوده که در تحت نظر مستقیم ریاست کل محاکم اداره میشود. معدل ورود و خروج عرضحال چهلودو روز بوده».
چنانکه نوشتم هر محاکمه در دادگاه ما بیش از یک نشست نبودی. ولی چون بسیاری از عرضحالها عادی میبود که بایستی پیش از رسیدن بدادگاه ، لایحهها از اینسو و از آنسو داده شود و این خود یک ماه کمابیش کشیدی ، و گاهی نیز ناچاری میبود که بکارشناسان بازگردانیم ، و گذشته از اینها در آن سال من دو بار سفر کردم که نزدیک سه ماه از تهران بیرون میبودم که آقای ابوالقاسم احمدی محاکمه میکردی و او چون تازهکار میبود به تندی من کار نتوانستی کرد ، اینها بوده که «معدل» را به چهلودو روز رسانیده وگرنه بایستی ده روز بلکه کمتر باشد».
پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ نام کوچک شهریور بیاری نوشتهی محمد امینی آورده شده.
🔸 ٥١ـ تندی در کارها (تکهی دو از دو)
بدینسان محاکمهای با آن ارجداری[اهمیت] در یک نشست پایان پذیرفت. این یک نمونه از تندی کارهای دادگاه ماست. کمکم این تندی شناخته گردید و بسیاری از آنانکه عرضحال میدادند ، آرزوشان میبود که کارشان بشعبهی یکم افتد و این درخواست را میکردند. در مهرماه سال ١٣٠٨ داستانی رخ داد که بیمانند نباشد ، کممانند است و آن را مینویسم :
آقای میراحمدیان که جوانی بافهم و نیکنهاد و خود مدیر دفتر دادگاههای بدایت میبود (اکنون یکی از داوران برجستهی استیناف است) بدادگاه آمد و گفت : «وقت ما به سه روز رسیده. عرضحالهای اختصاصی که امروز میدهند و عرضحالهای عادی که مبادلهی لوایح آنها به انجام میرسد ، ما به سه روز دیگر وقت رسیدگی میدهیم. در سه روز هم مأمورین نمیتوانند ابلاغیهها را برسانند. اجازه بدهید یک هفته وقت ندهیم و محاکمه نشود تا وقتمان به ده روز رسد». گفتم : «باکی نیست. ولی این داستانیست که در تاریخ قضاوت (قضاوت قانونی) مانند نداشته».
همان کار شد و یک هفته ما محاکمه نداشتیم و بکارهای دیگر میپرداختیم ، یا با آقایان احمدی و سعادت که عضو علیالبدل میبودند نشسته گفتگو میکردیم. در همان هفته روزی من بوزارتخانه رفتم. آقای دکتر عیسا صدیق (اکنون وزیر فرهنگ است) رئیس کابینه میبود. در اتاقشان نشستم و بگفتگو پرداختیم. یک بار دیدم پیشخدمت آمد و بدکتر گفت : «وزیر شما را میخواهد». رفت و چون بازگشت گفت : «آقای وزیر میفرمایند : نزدیک به یک ساعت است که میبینم رئیسکل بدایت در اتاق شما دم پنجره نشسته یا صحبت میکند یا به گلهای باغچه تماشا میکند. او مگر محکمه ندارد؟ چرا وقت خود را هدر میکند؟!».
من دوست نمیداشتم که داور از چگونگی آگاه گردد و به رشک و کینهاش بیفزاید. ولی با این پیشامد ناچار بودم پاسخ دهم ، گفتم : بآقای وزیر بگویید چون وقت محکمه به سه روز رسیده بود و ابلاغیهها رسانیده نمیشد یک هفته تعطیل کردیم. ما این هفته محاکمه نداریم». رفت و بازگشت و گفت : «آقای وزیر میفرمایند : مسئلهی عجیبیست. دو روز پیش شکایت بوزارت عدلیه رسیده که شعبهی دوم که محکمهی [میرزا احمدخان] (1) شهریور است ، وقتش به شش ماه رسیده. عرضحالی که میدهند باید پس از شش ماه محاکمه شود. حالا هم میشنوم که در شعبهی یک وقت به سه روز رسیده ، معلوم میشود تقسیم عرضحالها از روی مساوات نیست».
گفتم : در این باره هم گمان آقای وزیر بیجاست. عرضحالها از روی مساوات تقسیم شده. بلکه چون شعبهی یکم دعاوی اختصاصی دارد و بسیاری از دعاوی جز در آن شعبه نتواند بود ، گمان میبرم شمارهی دوسیههای ما بالاتر از شعبههای دیگر است. قضیه اینست که ما کار میکنیم و دیگران نمیکنند.
این را گفتم و بدادگاه بازگشتم. میپنداشتم که داستان در همانجا پایان پذیرفت ولی تازه رسیده بودم که آقای اوحدی که از بازرسان ویژهی وزارتی میبود (همانکه در دورهی گذشته نماینده میبود و اکنون در تهرانست) درآمد و نوشتهای با خط وزیر نشان داد که دستور داده دفترها را بجوید و شمارهی پروندههای هر دادگاهی را یادداشت کند. گفتم این کاریست که باید در دفتر انجام گیرد. خودتان بروید و همهی دفترها را ببینید. رفت و بازجست و یادداشت برداشت و دانسته شد در هفت ماه و نیم که از آغاز سال میگذشت ، شعبهی ما هفتاد و چند پرونده بیشتر از شعبههای دیگر داشته. این را دید و با شگفت بیشتری بازگشت.
در همان سال ١٣٠٨ راپورت رسمی «ادارهی احصائیه» این بود : «سریعترینِ همهی محاکم در ایران شعبهی اول محاکم بدایت تهران بوده که در تحت نظر مستقیم ریاست کل محاکم اداره میشود. معدل ورود و خروج عرضحال چهلودو روز بوده».
چنانکه نوشتم هر محاکمه در دادگاه ما بیش از یک نشست نبودی. ولی چون بسیاری از عرضحالها عادی میبود که بایستی پیش از رسیدن بدادگاه ، لایحهها از اینسو و از آنسو داده شود و این خود یک ماه کمابیش کشیدی ، و گاهی نیز ناچاری میبود که بکارشناسان بازگردانیم ، و گذشته از اینها در آن سال من دو بار سفر کردم که نزدیک سه ماه از تهران بیرون میبودم که آقای ابوالقاسم احمدی محاکمه میکردی و او چون تازهکار میبود به تندی من کار نتوانستی کرد ، اینها بوده که «معدل» را به چهلودو روز رسانیده وگرنه بایستی ده روز بلکه کمتر باشد».
پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ نام کوچک شهریور بیاری نوشتهی محمد امینی آورده شده.
Forwarded from کتابخانه پاکدینی (کتابهای احمد کسروی و یاران او)
فهرستی از گمراهیها.pdf
313.2 KB
🔶 فهرستی از گمراهیها
🖌 احمد کسروی
🔍 جستار : کوتاهشدهی گمراهیها در زمینهی دین و ایرادهایی که به کیشها وارد است.
📊 شمار صفحهها : 34
📚 کتابخانهی پاکدینی
🖌 احمد کسروی
🔍 جستار : کوتاهشدهی گمراهیها در زمینهی دین و ایرادهایی که به کیشها وارد است.
📊 شمار صفحهها : 34
📚 کتابخانهی پاکدینی
✴️ مالیات بس نبود ، نوبت بخمس و زکات رسیده است
خوانندگان آگاه باشند که دعوای[ادعا] حکومت ملایان ـ اینکه حکومت را حق علما میدانند ـ از دیرهنگام بوده و ملایان نیمهآشکار از آن سخن میراندند. این تنها کسروی ـ آن یگانهمرد ـ بود که آن را به آشکار انداخت و سخت دنبال کرد بدینسان که نخست در روزنامهی پرچم در اینباره نوشت و از ملایان پرسشهایی کرد و پاسخ خواست (1321). سپس جداگانه به ملایان تبریز (که خشم و خروش بیشتر نشان میدادند) برای پاسخ مهلت داد و چند بازرگان بنام تبریزی را برای گرفتن پاسخ میانجی گردانید (همانسال). پس از آن در کتاب شیعیگری بار دیگر این جستار را بازتر گردانید (1322) و سپس به نخستوزیر (بیات) و شاه نوشت (دفتر دولت بما پاسخ دهد - 1323) و از ایشان هم خواست که از کنار این دعوا به سادگی نگذرند و بیم کنند و تکلیف دعوای ملایان را روشن گردانند. سرانجام روزنامهی کیهان پا بمیان گزارد و این جستار را بزرگتر و ارجدارتر نمایاند تا اینکه ملایی بنام سید نورالدین شیرازی به پرسشهای کسروی در زمینهی حکومت پاسخ نوشت (1324). پاسخهای پرت او که خود برگزیدهی ملایان بود دیدنی و خواندنی است. سرانجامِ کار را میدانید که ملایان خونریز چون در برابر دلیلها پاسخ خردپذیری نداشتند چاره را در خاموش گردانیدن آن صدای دادخواهانهی مردم ایران یافتند. ...
این دیباچهی کوتاهی از تاریخچهی آن پرسشها در اینباره بود که ملایان و علما حکومت را حق خود میدانند.
کسروی در پرچم روزانه شمارههای 219 تا 222 که نخست بار به این جستار برخاست چنین میگوید :
«گرفتم كه [ملایان] پاكدلی نمودند و یكی را از میان خود (مثلاً حاجیمیرزا حسین نایینی را) برگزیدند و مردم نیز پذیرفتند و شاه ایران نیز بنام عقیدهی مذهبی (كه میشنویم علاقهی بسیار دارد) از جایگاه خود چشم پوشید و آقا را از نجف بایران خواستند و با هلهله و شادی بتهران آوردند و كاخ پادشاهی را برایش تهی ساختند آیا كشور را چگونه راه خواهد برد؟!.. نه آنست كه باید وزارت جنگ و دیگر وزارتخانهها و ادارهها را بهم زند و از مالیات چشم پوشی كند و همهی قوانین را كنار گزارد و بجای آنها از طلبهها «جُند شرعی» بیاراید ، و برای رفع اختلافات ، قضاتی از فقیهان برگمارد ، بجای پاسبان و كاركنان شهربانی عدولی را برای امر بمعروف و نهی از منكر و اجرای حدود وادارد؟!.. نه آنست که باید از گاو و گوسفند و شتر زكات بطلبد؟!.. نیك اندیشید كه تا چه اندازه خنك و بیمعنی است! این سخنان برای پیس و صحنهی تئاتر خوبست نه آنكه كسانی عنوان كنند و بدستاویز آنها یك تودهی بیستملیونی را بخاك سیاه نشانند!»
گذر روزگار چنان شد که ملایان در 1357 به آرزوی صدها سالهی خود رسیدند و با آنکه سخن از برپا کردن «حکومت عدل امیرالمؤمنین علی» داشتند از مالیات مستقیم و غیرمستقیم که «شرعی» نبود و میبایست آن را بهم زده بجایش خمس و زکات بگیرند چشم نپوشیدند.
کسانی که در سالهای آخر حکومت محمدرضاشاه که ملایان نیرویی یافته به جنب و جوش افزوده بودند (مثلاً دورهای کمابیش پس از سال 1348 که «حسینیهی ارشاد» رشتهی اندیشههای جوانان مسلمان را بدست داشت) بیاد دارند که جوانانِ پیرو آنها همیشه سخن از این میراندند که همان «شریعت» برای ادارهی کشور به تنهایی بس است. خوب ، یکی از دستورهای شریعت ، راه بردن کشور اسلامی با مالیات اسلامیست که زکات میباشد. پس چه شد که همینکه به حکومت رسیدند سخنان خود را فراموش ساختند و از مالیات غیرشرعی نتوانستند چشم بپوشند؟!. بلکه سپس مالیات بر ارزش افزوده را نیز براه انداختند؟!
نمیدانیم بیاد دارید که یک بار خمینی با همان لحن همیشگی خود در پرده به برخی از ملایان ایراد گرفت : کسانی چه اندازه بیخرد باشند که ندانند امروز با زکات و خمس کشور را نمیتوان اداره کرد.
اکنون که چهلودو سال رجزخوانی و نمایشهای ریشخندآمیز برپا کردن«حکومت عدل علی» و تباه گردانیدن سرمایههای ملی و بیپروایی به همبستگیها و پیمانهای جهانی (به جای کوشش به آبادی کشور) به درماندگی و خواری حکومت ملایان و این کشور انجامیده و پول نفت و مالیات بر ارزش افزوده و «حراج داراییهای ملی» نتوانسته از سختی گرفتاریهای کشور بکاهد ، آقایان در این اندیشهاند که از چه راههایی میتوان باز این کشور را دوشید و آبی بر آتش آزهای سیریناپذیرشان ریخت.
کلیپ زیر یک نمونه از چنین «دورخیزها» برای چنان پرشهاست.
تا به کندن ریشهی این نامردان آزمند نکوشیم این کشور روی نیکبختی و خوشی را نخواهد دید.
👇
خوانندگان آگاه باشند که دعوای[ادعا] حکومت ملایان ـ اینکه حکومت را حق علما میدانند ـ از دیرهنگام بوده و ملایان نیمهآشکار از آن سخن میراندند. این تنها کسروی ـ آن یگانهمرد ـ بود که آن را به آشکار انداخت و سخت دنبال کرد بدینسان که نخست در روزنامهی پرچم در اینباره نوشت و از ملایان پرسشهایی کرد و پاسخ خواست (1321). سپس جداگانه به ملایان تبریز (که خشم و خروش بیشتر نشان میدادند) برای پاسخ مهلت داد و چند بازرگان بنام تبریزی را برای گرفتن پاسخ میانجی گردانید (همانسال). پس از آن در کتاب شیعیگری بار دیگر این جستار را بازتر گردانید (1322) و سپس به نخستوزیر (بیات) و شاه نوشت (دفتر دولت بما پاسخ دهد - 1323) و از ایشان هم خواست که از کنار این دعوا به سادگی نگذرند و بیم کنند و تکلیف دعوای ملایان را روشن گردانند. سرانجام روزنامهی کیهان پا بمیان گزارد و این جستار را بزرگتر و ارجدارتر نمایاند تا اینکه ملایی بنام سید نورالدین شیرازی به پرسشهای کسروی در زمینهی حکومت پاسخ نوشت (1324). پاسخهای پرت او که خود برگزیدهی ملایان بود دیدنی و خواندنی است. سرانجامِ کار را میدانید که ملایان خونریز چون در برابر دلیلها پاسخ خردپذیری نداشتند چاره را در خاموش گردانیدن آن صدای دادخواهانهی مردم ایران یافتند. ...
این دیباچهی کوتاهی از تاریخچهی آن پرسشها در اینباره بود که ملایان و علما حکومت را حق خود میدانند.
کسروی در پرچم روزانه شمارههای 219 تا 222 که نخست بار به این جستار برخاست چنین میگوید :
«گرفتم كه [ملایان] پاكدلی نمودند و یكی را از میان خود (مثلاً حاجیمیرزا حسین نایینی را) برگزیدند و مردم نیز پذیرفتند و شاه ایران نیز بنام عقیدهی مذهبی (كه میشنویم علاقهی بسیار دارد) از جایگاه خود چشم پوشید و آقا را از نجف بایران خواستند و با هلهله و شادی بتهران آوردند و كاخ پادشاهی را برایش تهی ساختند آیا كشور را چگونه راه خواهد برد؟!.. نه آنست كه باید وزارت جنگ و دیگر وزارتخانهها و ادارهها را بهم زند و از مالیات چشم پوشی كند و همهی قوانین را كنار گزارد و بجای آنها از طلبهها «جُند شرعی» بیاراید ، و برای رفع اختلافات ، قضاتی از فقیهان برگمارد ، بجای پاسبان و كاركنان شهربانی عدولی را برای امر بمعروف و نهی از منكر و اجرای حدود وادارد؟!.. نه آنست که باید از گاو و گوسفند و شتر زكات بطلبد؟!.. نیك اندیشید كه تا چه اندازه خنك و بیمعنی است! این سخنان برای پیس و صحنهی تئاتر خوبست نه آنكه كسانی عنوان كنند و بدستاویز آنها یك تودهی بیستملیونی را بخاك سیاه نشانند!»
گذر روزگار چنان شد که ملایان در 1357 به آرزوی صدها سالهی خود رسیدند و با آنکه سخن از برپا کردن «حکومت عدل امیرالمؤمنین علی» داشتند از مالیات مستقیم و غیرمستقیم که «شرعی» نبود و میبایست آن را بهم زده بجایش خمس و زکات بگیرند چشم نپوشیدند.
کسانی که در سالهای آخر حکومت محمدرضاشاه که ملایان نیرویی یافته به جنب و جوش افزوده بودند (مثلاً دورهای کمابیش پس از سال 1348 که «حسینیهی ارشاد» رشتهی اندیشههای جوانان مسلمان را بدست داشت) بیاد دارند که جوانانِ پیرو آنها همیشه سخن از این میراندند که همان «شریعت» برای ادارهی کشور به تنهایی بس است. خوب ، یکی از دستورهای شریعت ، راه بردن کشور اسلامی با مالیات اسلامیست که زکات میباشد. پس چه شد که همینکه به حکومت رسیدند سخنان خود را فراموش ساختند و از مالیات غیرشرعی نتوانستند چشم بپوشند؟!. بلکه سپس مالیات بر ارزش افزوده را نیز براه انداختند؟!
نمیدانیم بیاد دارید که یک بار خمینی با همان لحن همیشگی خود در پرده به برخی از ملایان ایراد گرفت : کسانی چه اندازه بیخرد باشند که ندانند امروز با زکات و خمس کشور را نمیتوان اداره کرد.
اکنون که چهلودو سال رجزخوانی و نمایشهای ریشخندآمیز برپا کردن«حکومت عدل علی» و تباه گردانیدن سرمایههای ملی و بیپروایی به همبستگیها و پیمانهای جهانی (به جای کوشش به آبادی کشور) به درماندگی و خواری حکومت ملایان و این کشور انجامیده و پول نفت و مالیات بر ارزش افزوده و «حراج داراییهای ملی» نتوانسته از سختی گرفتاریهای کشور بکاهد ، آقایان در این اندیشهاند که از چه راههایی میتوان باز این کشور را دوشید و آبی بر آتش آزهای سیریناپذیرشان ریخت.
کلیپ زیر یک نمونه از چنین «دورخیزها» برای چنان پرشهاست.
تا به کندن ریشهی این نامردان آزمند نکوشیم این کشور روی نیکبختی و خوشی را نخواهد دید.
👇
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
امام زمان دادگرست یا جلاد؟!
🔶 زیانهایی که از شیعیگری برمیخیزد
🔸 گفتارهایی از کتاب «بخوانند و داوری کنند» (تکهی چهاردهم)
شگفتست که دکتر جوزف از این پندار نیز ستایشها نوشته و به یک رشته فریبکاریهایی برخاسته. بگفتهی او شیعیان که همگی پیدا شدن امام زمان را میبیوسند و هر روز چشم براه او میباشند ، چنین مردمی همیشه آمادهی جنگ و مردانگی باشند که همانکه امام پیدا شد بیاری او شتابند. میگوید : شیعیان همگی امیدمندند که روزی بسراسر جهان دست خواهند یافت و مردمی با این امید «لا محاله روزی اسباب طبیعی برای آنان فراهم خواهد آمد».
بگمان دکتر جوزف شیعیان با آن کوشش که در راه رواج کیش خود میکنند و با این امیدی که به پیدایش امام زمان میدارند در آینده «ترقیات محیرالعقول» خواهند کرد و از هر باره بزرگترین تودهی جهان خواهند بود.
این پنداربافیهای دکتر جوزف عنوانی بدست ملایان داده. چند سال پیش یکی از ملایان تبریز بمن چنین نوشته بود : «شما میگویید امام زمان دلیل ندارد. دلیل آن را از فرنگی باید پرسید». یک رشته جملههای پوچی را که بنام سیاستبازی نوشته شده بدینسان پیش میکشید.
باید پرسید : آیا نوشتههای جوزف دربارهی آمادگی و جنگجویی شیعیان راستست؟!.. آیا علمای نجف و کربلا و سامرا و قم و طلبههای ایشان و این حاجیها و مشهدیهای تهران و تبریز و کاشان و قزوین بچنان آمادگیای میکوشند؟!.. آیا شَدسیدههای (1) ما وارونهی گفتههای دکتر فرانسهای را نشان نمیدهد؟!.. آیا ما با دیده نمیبینیم که به هر پستی تن درمیدهند و دلهاشان خوشست که «خودش خواهد آمد و کارها را درست خواهد گردانید». اینها را که با دیده میبینیم آیا باز باید فریب گفتههای دکتر جوزف را بخوریم؟!.. (2)
آنگاه گرفتیم که سخن دکتر راستست و شیعیان بامید آنکه امام زمان خواهد آمد بآمادگیهای جنگی میکوشند. آیا نه آنست که آنان میگویند امام زمان با شمشیر جنگ خواهد کرد و توپ و تفنگ و تانک و همهی این چیزها از کار خواهد افتاد؟!. با چنین پنداری آمادگیهای آنان چه خواهد بود؟!..
فسوسا ، اگر این افسانهها مایهی بزرگی و برتری مردمی توانستی بود بایستی جهودان که هزارها سالست چشم براه «ماشیا» میباشند و بنیادگزار این افسانه ایشانند پیش از دیگران ببزرگی و برتری رسیده باشند. (3)
پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ شدسیدن (همچون برچیدن) = حس كردن با یكی از حواس پنجگانه ؛ شدسیدهها = محسوسات
2ـ این فریب مایهی پدیداری فریبکاران دیگری نیز گردیده که گردن به فهم و داوری خرد نگزارند و بروی گمراهها پا فشارند. یکی از اینها قلم خود را در این راه بکار برد که نشان دهد «انتظار مکتب اعتراض» است و برای انتظار سودهایی بشمارد و بدینسان برای یک اندیشهی سراسر زیانی سودها شمارد. ولی در این چهل سال حکومت ملایان دیده شد مردم همیشه در انتظار چیزی بوده و هستند تا کشور از بیسامانی رهایی یابد : انتظار برای آنکه پول نفت به سفرهها آید و بسیار کارها که قولش را شنیده بودند اجرا شود ، انتظار برای آنکه کشور به «خودکفایی» در کشاورزی و صنعت برسد ، انتظار برای آزادی گروگانها مگر که جنگ پایان گیرد ، انتظار برای مرگ خمینی مگر که پس ازو مجلس و دولت آزادانه به کار و خدمت برای کشور کوشند ، انتظار برای آنکه اصلاحطلبان بتوانند نابسامانیها را به سامان آورند ، انتظار برای آنکه دولت احمدینژاد «عدالت» را بکشور بازگرداند و دست دزدان را از بیتالمال کوتاه گرداند ، انتظار برای آنکه تهدید آمریکا بجنگ با ایران فرونشیند ، انتظار برای آنکه کلید حسن روحانی در بستهای از گرفتاریهای مردم را باز کند ، انتظار برای آنکه برجام گرفتاریهای ما را به سامانی رساند ، انتظار برای آنکه ترامپ برافتد ، و دهها انتظار دیگر. آیا این انتظارها سرچشمهی اعتراض بوده یا مخدری که مردمان را از کار و کوشش و پروا به آینده بازدارد؟ کدام یک بوده؟! آیا مردم دیگر کشورها که برای بهبود زندگی خود اعتراض و تلاش میکنند ، آنها هم انتظار یک مهدیای را میکشند؟!
3ـ صهیونیزم با اصلاحاتی که در باورهای یهودیان پدید آورد و با آموزشهایی که به کوچندگان میداد ایشان را برای زندگانی به شیوهی دمکراسی در کشور اسرائیل آماده میگردانید. آنچه اسرائیلیان را از بدبختیها رهانید گذشته از سیاست کشورهای بزرگ در خاورمیانه ، همین اصلاحاتی بود که صهیونیزم در باورها پدید آورد و از آنسو تا توانستند از دخالت کیش در کشورداری جلو گرفتند.
🔸 گفتارهایی از کتاب «بخوانند و داوری کنند» (تکهی چهاردهم)
شگفتست که دکتر جوزف از این پندار نیز ستایشها نوشته و به یک رشته فریبکاریهایی برخاسته. بگفتهی او شیعیان که همگی پیدا شدن امام زمان را میبیوسند و هر روز چشم براه او میباشند ، چنین مردمی همیشه آمادهی جنگ و مردانگی باشند که همانکه امام پیدا شد بیاری او شتابند. میگوید : شیعیان همگی امیدمندند که روزی بسراسر جهان دست خواهند یافت و مردمی با این امید «لا محاله روزی اسباب طبیعی برای آنان فراهم خواهد آمد».
بگمان دکتر جوزف شیعیان با آن کوشش که در راه رواج کیش خود میکنند و با این امیدی که به پیدایش امام زمان میدارند در آینده «ترقیات محیرالعقول» خواهند کرد و از هر باره بزرگترین تودهی جهان خواهند بود.
این پنداربافیهای دکتر جوزف عنوانی بدست ملایان داده. چند سال پیش یکی از ملایان تبریز بمن چنین نوشته بود : «شما میگویید امام زمان دلیل ندارد. دلیل آن را از فرنگی باید پرسید». یک رشته جملههای پوچی را که بنام سیاستبازی نوشته شده بدینسان پیش میکشید.
باید پرسید : آیا نوشتههای جوزف دربارهی آمادگی و جنگجویی شیعیان راستست؟!.. آیا علمای نجف و کربلا و سامرا و قم و طلبههای ایشان و این حاجیها و مشهدیهای تهران و تبریز و کاشان و قزوین بچنان آمادگیای میکوشند؟!.. آیا شَدسیدههای (1) ما وارونهی گفتههای دکتر فرانسهای را نشان نمیدهد؟!.. آیا ما با دیده نمیبینیم که به هر پستی تن درمیدهند و دلهاشان خوشست که «خودش خواهد آمد و کارها را درست خواهد گردانید». اینها را که با دیده میبینیم آیا باز باید فریب گفتههای دکتر جوزف را بخوریم؟!.. (2)
آنگاه گرفتیم که سخن دکتر راستست و شیعیان بامید آنکه امام زمان خواهد آمد بآمادگیهای جنگی میکوشند. آیا نه آنست که آنان میگویند امام زمان با شمشیر جنگ خواهد کرد و توپ و تفنگ و تانک و همهی این چیزها از کار خواهد افتاد؟!. با چنین پنداری آمادگیهای آنان چه خواهد بود؟!..
فسوسا ، اگر این افسانهها مایهی بزرگی و برتری مردمی توانستی بود بایستی جهودان که هزارها سالست چشم براه «ماشیا» میباشند و بنیادگزار این افسانه ایشانند پیش از دیگران ببزرگی و برتری رسیده باشند. (3)
پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ شدسیدن (همچون برچیدن) = حس كردن با یكی از حواس پنجگانه ؛ شدسیدهها = محسوسات
2ـ این فریب مایهی پدیداری فریبکاران دیگری نیز گردیده که گردن به فهم و داوری خرد نگزارند و بروی گمراهها پا فشارند. یکی از اینها قلم خود را در این راه بکار برد که نشان دهد «انتظار مکتب اعتراض» است و برای انتظار سودهایی بشمارد و بدینسان برای یک اندیشهی سراسر زیانی سودها شمارد. ولی در این چهل سال حکومت ملایان دیده شد مردم همیشه در انتظار چیزی بوده و هستند تا کشور از بیسامانی رهایی یابد : انتظار برای آنکه پول نفت به سفرهها آید و بسیار کارها که قولش را شنیده بودند اجرا شود ، انتظار برای آنکه کشور به «خودکفایی» در کشاورزی و صنعت برسد ، انتظار برای آزادی گروگانها مگر که جنگ پایان گیرد ، انتظار برای مرگ خمینی مگر که پس ازو مجلس و دولت آزادانه به کار و خدمت برای کشور کوشند ، انتظار برای آنکه اصلاحطلبان بتوانند نابسامانیها را به سامان آورند ، انتظار برای آنکه دولت احمدینژاد «عدالت» را بکشور بازگرداند و دست دزدان را از بیتالمال کوتاه گرداند ، انتظار برای آنکه تهدید آمریکا بجنگ با ایران فرونشیند ، انتظار برای آنکه کلید حسن روحانی در بستهای از گرفتاریهای مردم را باز کند ، انتظار برای آنکه برجام گرفتاریهای ما را به سامانی رساند ، انتظار برای آنکه ترامپ برافتد ، و دهها انتظار دیگر. آیا این انتظارها سرچشمهی اعتراض بوده یا مخدری که مردمان را از کار و کوشش و پروا به آینده بازدارد؟ کدام یک بوده؟! آیا مردم دیگر کشورها که برای بهبود زندگی خود اعتراض و تلاش میکنند ، آنها هم انتظار یک مهدیای را میکشند؟!
3ـ صهیونیزم با اصلاحاتی که در باورهای یهودیان پدید آورد و با آموزشهایی که به کوچندگان میداد ایشان را برای زندگانی به شیوهی دمکراسی در کشور اسرائیل آماده میگردانید. آنچه اسرائیلیان را از بدبختیها رهانید گذشته از سیاست کشورهای بزرگ در خاورمیانه ، همین اصلاحاتی بود که صهیونیزم در باورها پدید آورد و از آنسو تا توانستند از دخالت کیش در کشورداری جلو گرفتند.
🔶 دردها و درمانها - بخش 3 (یا گفتارهایی از مهنامهی پیمان)
🔸 20ـ آریستیدیس و هانیبال ـ تکهی سه از سه
از این گونه شاهکاریها از سرداران در تاریخ فراوان رخ داده و در تاریخ ایران نیز از آنگونه پیشامدها بسیار است. مانندهی همین جنگ هانیبال در کان و هنرنمایی او در تاریخ ایران جنگ نادرشاه افشار با عبداللهپاشا سرعسکر عثمانی در بیرون ایروان میباشد که میرزامهدیخان در جهانگشا داستان آن را بسیار روشن نوشته است. در این جنگ سرعسکر هفتادهزار سواره و پنجاههزار پیاده با توپخانهی بزرگی همراه داشت. این شمارش را میرزامهدیخان از روی دفتر محمدآقای ذخیرهچی آورده است که جای هیچ گونه گمان نیست. گذشته از دستههای سپاه ترک که در ایروان جای داشتند و روز جنگ بآهنگ یاری با سرعسکر از آنجا بیرون آمدند.
نادرشاه شبانه سخت بیمناک بود و بنوشتهی میرزا مهدیخان خواب بیمانگیزی نیز دید و چون بامداد دمید سران لشکر را خواسته انبوهی شمارهی دشمن و نیرومندی آنان را بازنمود و سفارش کرد که در کوشش سستی ننمایند. اینها نیز دلیل بر فزونی شمارهی ترکان و نیرومندی آنان میباشد. نادر بیهوده بیم نکردی و بیهوده سرکردگان را پیش خود نخواندی و سفارش نکردی.
با اینهمه نادرشاه همگی سپاه خود را بکار وانداشته تنها پانزدههزار سوار دلیر ورزیده را از ایشان برگزیده و خویشتن در جلو آنان به نبرد پرداخت و در سایهی شیوهی رزمیای که بکار برد با این دستهی اندک توپخانهی دشمن را بدست آورده و آن سپاه انبوه را درهم شکست. خود سرعسکر با انبوهی از سپاهیان کشته گردیدند. پیداست که این نه در سایهی دلیری و فزونی کوشش بلکه در نتیجهی بکار بردن یک شاهکار رزمی بوده است. نادر همهی پشتگرمیش باین هنرهای خود بود و اگر یک جنگ او را با عثمانپاشا که بشکست نادر انجامید کنار بگزاریم همیشه از آن هنر خود بهرهها بردی.
بسخن خود بازگردیم. هانیبال در چهار جنگ پیاپی لگیونهای جنگآزموده و جانباز روم را شکست و پس از فیروزی آخری در جنگ کان سراسر جنوب ایتالیا بدست او افتاد که به هر سو رو آوردی کسی بجلوگیری نپرداختی. پارهای از شهرها با او از در همدستی درآمدند و به روم نافرمانی نمودند. از جمله شهر کاپوا (1) این رفتار را کرد.
روم چنین گزندی را هرگز ندیده بود و هرگاه مردم دیگری بودی بیکبار از پا افتادی و نومیدانه درهای پایتخت را بر روی دشمن فیروزمند بگشادی. لیکن رومیان سختی را هرچه بزرگتر دیدند پافشاری و مردانگی بیشتر کردند. یکی از بزرگترین پیشامدهای دولت روم این پیشامد است. هانیبال و رومیان هر یکی شایستگیهای خود را بجهان نشان دادهاند.
هانیبال همچنان در خاک روم روز میگزاشت و هر زمان گزند دیگری به رومیان میرسانید. کارتاژ دوباره پا گرفته با دشمن دیرین خود برابر میایستاد و امید بسیاری میرفت که کین کهن را بازجوید. لیکن هانیبال در خاک دشمن دربایستها (2) داشت و نیازمند بود که کارتاژ بپشتیبانی او برخیزد و با سپاه و پول و خواربار و افزار جنگ باو یاری کند. بارها این خواهش را از سنای کارتاژ کرد و باورنکردنی بود که کارتاژ پشتیبانی و یاوری از چنان سردار غیرتمندی دریغ گوید ـ سردار گردنفرازی که با جانفشانیهای مردانهی خود کارتاژ [را] از مرگ رها میساخت.
ولی در کارتاژ خویها ناپاک بود. انبوهی از سررشتهداران روانهاشان بیمار و همه بدرد خودخواهی و رشک گرفتار بودند. یک دسته پستنهادانی که از دست خودشان کاری برنمیخاستی و جز گمنامی بهره از زندگانی نمیداشتندی دلیریهای هانیبال و نامداری او را برنمیتافتندی و شب و روز در آتش رشک میسوختندی. اینان بخواهشهای هانیبال ارج نگزارده دستگیری ازو دریغ میگفتند و هر زمان ببهانهی دیگری دست مییازیدند.
چنین تودهای بایستی نابود شود. چنین مردمی در برابر رومیان غیرتمند و پاکدامن سزاوار آزادی نبودند. بایستی یوغ بندگی آنان را بگردن گیرند. هاملقارو و هاسدروبال و هانیبال بیهوده میکوشیدند.
باری هانیبال چون از یاوری همشهریان خود نومید شد باز شکست بخود راه نداده دربایستهای سپاه را از یونانیان و خود ایتالیا بسیج کرد. برادرش هاسدروبال (3) را از اسپانیا به یاری خود خواند و با آنکه چنان برادر جوان و دلیری را در جنگها از دست داد باز از پای ننشست و از خاک روم بیرون نرفت تا کار بآنجا کشید که رومیان نیز بخاک کارتاژ تاختند و جنگ را به افریقا انداختند. در این هنگام بود که کارتاژ بیاد هانیبال افتاد و او را به یاری خود خواند. هانیبال پس از آنکه ده و اند سال در ایتالیا بسر کرده بود از آنجا بیرون رفت. در آفریقا نیز یک جنگ بزرگ دیگری میانهی او و اسکپیو (4) سردار رومی در دشت زاما (5) روی داد و در این جنگ برای نخستین بار هانیبال شکست یافت و بیستهزار تن از سپاه او کشته گردید. این جنگ نیز یکی از پیشامدهای بزرگ 👇
🔸 20ـ آریستیدیس و هانیبال ـ تکهی سه از سه
از این گونه شاهکاریها از سرداران در تاریخ فراوان رخ داده و در تاریخ ایران نیز از آنگونه پیشامدها بسیار است. مانندهی همین جنگ هانیبال در کان و هنرنمایی او در تاریخ ایران جنگ نادرشاه افشار با عبداللهپاشا سرعسکر عثمانی در بیرون ایروان میباشد که میرزامهدیخان در جهانگشا داستان آن را بسیار روشن نوشته است. در این جنگ سرعسکر هفتادهزار سواره و پنجاههزار پیاده با توپخانهی بزرگی همراه داشت. این شمارش را میرزامهدیخان از روی دفتر محمدآقای ذخیرهچی آورده است که جای هیچ گونه گمان نیست. گذشته از دستههای سپاه ترک که در ایروان جای داشتند و روز جنگ بآهنگ یاری با سرعسکر از آنجا بیرون آمدند.
نادرشاه شبانه سخت بیمناک بود و بنوشتهی میرزا مهدیخان خواب بیمانگیزی نیز دید و چون بامداد دمید سران لشکر را خواسته انبوهی شمارهی دشمن و نیرومندی آنان را بازنمود و سفارش کرد که در کوشش سستی ننمایند. اینها نیز دلیل بر فزونی شمارهی ترکان و نیرومندی آنان میباشد. نادر بیهوده بیم نکردی و بیهوده سرکردگان را پیش خود نخواندی و سفارش نکردی.
با اینهمه نادرشاه همگی سپاه خود را بکار وانداشته تنها پانزدههزار سوار دلیر ورزیده را از ایشان برگزیده و خویشتن در جلو آنان به نبرد پرداخت و در سایهی شیوهی رزمیای که بکار برد با این دستهی اندک توپخانهی دشمن را بدست آورده و آن سپاه انبوه را درهم شکست. خود سرعسکر با انبوهی از سپاهیان کشته گردیدند. پیداست که این نه در سایهی دلیری و فزونی کوشش بلکه در نتیجهی بکار بردن یک شاهکار رزمی بوده است. نادر همهی پشتگرمیش باین هنرهای خود بود و اگر یک جنگ او را با عثمانپاشا که بشکست نادر انجامید کنار بگزاریم همیشه از آن هنر خود بهرهها بردی.
بسخن خود بازگردیم. هانیبال در چهار جنگ پیاپی لگیونهای جنگآزموده و جانباز روم را شکست و پس از فیروزی آخری در جنگ کان سراسر جنوب ایتالیا بدست او افتاد که به هر سو رو آوردی کسی بجلوگیری نپرداختی. پارهای از شهرها با او از در همدستی درآمدند و به روم نافرمانی نمودند. از جمله شهر کاپوا (1) این رفتار را کرد.
روم چنین گزندی را هرگز ندیده بود و هرگاه مردم دیگری بودی بیکبار از پا افتادی و نومیدانه درهای پایتخت را بر روی دشمن فیروزمند بگشادی. لیکن رومیان سختی را هرچه بزرگتر دیدند پافشاری و مردانگی بیشتر کردند. یکی از بزرگترین پیشامدهای دولت روم این پیشامد است. هانیبال و رومیان هر یکی شایستگیهای خود را بجهان نشان دادهاند.
هانیبال همچنان در خاک روم روز میگزاشت و هر زمان گزند دیگری به رومیان میرسانید. کارتاژ دوباره پا گرفته با دشمن دیرین خود برابر میایستاد و امید بسیاری میرفت که کین کهن را بازجوید. لیکن هانیبال در خاک دشمن دربایستها (2) داشت و نیازمند بود که کارتاژ بپشتیبانی او برخیزد و با سپاه و پول و خواربار و افزار جنگ باو یاری کند. بارها این خواهش را از سنای کارتاژ کرد و باورنکردنی بود که کارتاژ پشتیبانی و یاوری از چنان سردار غیرتمندی دریغ گوید ـ سردار گردنفرازی که با جانفشانیهای مردانهی خود کارتاژ [را] از مرگ رها میساخت.
ولی در کارتاژ خویها ناپاک بود. انبوهی از سررشتهداران روانهاشان بیمار و همه بدرد خودخواهی و رشک گرفتار بودند. یک دسته پستنهادانی که از دست خودشان کاری برنمیخاستی و جز گمنامی بهره از زندگانی نمیداشتندی دلیریهای هانیبال و نامداری او را برنمیتافتندی و شب و روز در آتش رشک میسوختندی. اینان بخواهشهای هانیبال ارج نگزارده دستگیری ازو دریغ میگفتند و هر زمان ببهانهی دیگری دست مییازیدند.
چنین تودهای بایستی نابود شود. چنین مردمی در برابر رومیان غیرتمند و پاکدامن سزاوار آزادی نبودند. بایستی یوغ بندگی آنان را بگردن گیرند. هاملقارو و هاسدروبال و هانیبال بیهوده میکوشیدند.
باری هانیبال چون از یاوری همشهریان خود نومید شد باز شکست بخود راه نداده دربایستهای سپاه را از یونانیان و خود ایتالیا بسیج کرد. برادرش هاسدروبال (3) را از اسپانیا به یاری خود خواند و با آنکه چنان برادر جوان و دلیری را در جنگها از دست داد باز از پای ننشست و از خاک روم بیرون نرفت تا کار بآنجا کشید که رومیان نیز بخاک کارتاژ تاختند و جنگ را به افریقا انداختند. در این هنگام بود که کارتاژ بیاد هانیبال افتاد و او را به یاری خود خواند. هانیبال پس از آنکه ده و اند سال در ایتالیا بسر کرده بود از آنجا بیرون رفت. در آفریقا نیز یک جنگ بزرگ دیگری میانهی او و اسکپیو (4) سردار رومی در دشت زاما (5) روی داد و در این جنگ برای نخستین بار هانیبال شکست یافت و بیستهزار تن از سپاه او کشته گردید. این جنگ نیز یکی از پیشامدهای بزرگ 👇
تاریخ بشمار است و استادیای که اسکپیو در این رزم نمود و بر همچون هانیبالی چیره درآمد ، در تاریخهای سپاهیگری یاد کرده میشود.
کارتاژیان با همین شکست ناچار شدند از رم آشتی خواهند و این بار سراسر آزادی خود را از دست داده بگردن گرفتند که از همهی خاکی که در بیرون افریقا داشتند چشم پوشند و آن را با فیلهای جنگی و کشتیهای خود به روم واگزارند و از آن پس بیدستور از روم با دشمنی بجنگ برنخیزند و به تاوان جنگهای گذشته تا پنجاه سال دیگر سالانه پول گزافی پردازند. بدینسان کارتاژ خود را دست بسته بدشمن سپرد. و چون در سنا دربارهی بسیج کردن بخش نخست تاوان گفتگو میرفت پارهای نمایندگان میگریستند و اشکها از دیدگان میباریدند. هانیبال که هم در آنجا بود ناگهان خندهی بلندی کرد. کارتاژیان در شگفت شدند و کسانی زبان بنکوهش باز نمودند.
هانیبال پاسخ داد : «این اندوه اندکی از بسیار است. در آینده از این سختتر و بدتر خواهیم دید. من آن روزی که در خاک ایتالیا بودم این بدبختی را با دیده میدیدم و بارها از دیده اشک باریدم. ولی شما گفتههای مرا باور کردن نخواستید و من چون آن روز بسیار گریستهام اینک امروز میخندم ...»
پیداست که مرد غیرتمند روی سخن با بدرفتاریهایی که با وی کرده بودند داشت و آن پستیها و نادانیهای آن مشتی بیماردلان را یادآوری مینمود و خود کار بسیار بجایی میکرد.
تودهای که در آن پستنهادان فراوان گردند و خودشان که کاری نمیتوانند بدیگران نیز میدان ندهند و با مردان جانفشان و کاردان بجای ارجشناسی و یاوری سختگیریها کنند رسد روزی که میوهی تلخ آن ناپاکخوییها را چشند و خود را گرفتار کیفر یابند.
آنان که معنی ستودهخویی و نتیجهی آن را درنمییابند این گونه داستانهای تاریخی را بخوانند و نیک بیندیشند. یک توده را جز ستودهخویی یکان یکان آن نگه نمیدارد. در روزهای خوشی چندان پدیدار نباشد ولی در روز سختی است که بیارجی و پستی یک تودهی آلودهی بدخوی شناخته گردد.
از اینگونه داستانها در تاریخ فراوانست. در تاریخ ایران چندین داستان بزرگ از اینگونه پدیدار است.
پابرگیها (همه از ویراینده) :
1ـ Capua
2ـ مایحتاج
3ـ یکی از برادران هانیبال همنام دامادشان بود.
4ـ Scipio
5ـ Zama
کارتاژیان با همین شکست ناچار شدند از رم آشتی خواهند و این بار سراسر آزادی خود را از دست داده بگردن گرفتند که از همهی خاکی که در بیرون افریقا داشتند چشم پوشند و آن را با فیلهای جنگی و کشتیهای خود به روم واگزارند و از آن پس بیدستور از روم با دشمنی بجنگ برنخیزند و به تاوان جنگهای گذشته تا پنجاه سال دیگر سالانه پول گزافی پردازند. بدینسان کارتاژ خود را دست بسته بدشمن سپرد. و چون در سنا دربارهی بسیج کردن بخش نخست تاوان گفتگو میرفت پارهای نمایندگان میگریستند و اشکها از دیدگان میباریدند. هانیبال که هم در آنجا بود ناگهان خندهی بلندی کرد. کارتاژیان در شگفت شدند و کسانی زبان بنکوهش باز نمودند.
هانیبال پاسخ داد : «این اندوه اندکی از بسیار است. در آینده از این سختتر و بدتر خواهیم دید. من آن روزی که در خاک ایتالیا بودم این بدبختی را با دیده میدیدم و بارها از دیده اشک باریدم. ولی شما گفتههای مرا باور کردن نخواستید و من چون آن روز بسیار گریستهام اینک امروز میخندم ...»
پیداست که مرد غیرتمند روی سخن با بدرفتاریهایی که با وی کرده بودند داشت و آن پستیها و نادانیهای آن مشتی بیماردلان را یادآوری مینمود و خود کار بسیار بجایی میکرد.
تودهای که در آن پستنهادان فراوان گردند و خودشان که کاری نمیتوانند بدیگران نیز میدان ندهند و با مردان جانفشان و کاردان بجای ارجشناسی و یاوری سختگیریها کنند رسد روزی که میوهی تلخ آن ناپاکخوییها را چشند و خود را گرفتار کیفر یابند.
آنان که معنی ستودهخویی و نتیجهی آن را درنمییابند این گونه داستانهای تاریخی را بخوانند و نیک بیندیشند. یک توده را جز ستودهخویی یکان یکان آن نگه نمیدارد. در روزهای خوشی چندان پدیدار نباشد ولی در روز سختی است که بیارجی و پستی یک تودهی آلودهی بدخوی شناخته گردد.
از اینگونه داستانها در تاریخ فراوانست. در تاریخ ایران چندین داستان بزرگ از اینگونه پدیدار است.
پابرگیها (همه از ویراینده) :
1ـ Capua
2ـ مایحتاج
3ـ یکی از برادران هانیبال همنام دامادشان بود.
4ـ Scipio
5ـ Zama
🔶 زندگانی من (ده سال در عدلیه)
🔸 ٥٢ـ برخی سامانها که داده بودم (تکهی یک از دو)
در آن زمان بدایت هشت شعبه میداشت که از روی قانون ، من رئیس همهی آنها میبودم. ولی من در شعبهی یک بکارهای خود پرداخته از کارهای درونی شعبههای دیگر بیکبار خود را دور میگرفتم (و بایستی بگیرم) بویژه که فهمیده بودم بیشتر سرِ شعبهها از درون بدخواه منند. روزهای نخست یک نشست هفتگی برپا گردانیدیم که برای گفتگوهای قانونی به شعبهی یک بیایند. چون بیدلخواه میآمدند ، من از آن چشم پوشیدم. در آن هجده ماه یک بار نشد که من شکایتی از سران شعبهها بنویسم. لیکن با همهی اینها از دور نگهبانی بسامان شعبهها و دفترهای آنها میداشتم و برخی دستورها دادم که دو سه تا را در اینجا مینویسم :
١ـ بسیاری از وکیلان با سران شعبهها همبستگی میداشتند که هر یکی با یکی بستگی میداشت و با دادن میهمانی و رسانیدن سود او را زیردست خود گردانیده بود. از اینرو چون عرضحال میداد از مدیر شعبهی یکم چنین درمیخواست : «این را به فلان شعبه ارجاع کنید». مدیر دفتر جلوگیر قانونی ندیده میپذیرفت. من چون این را شنیدم «ابلاغیه»ای نهانی نوشتم که هر کسی که در دادن عرضحال شعبهای را خواهش کرد ، باید وارونهی آن بکار بسته شود و آن عرضحال به شعبهی نامبرده فرستاده نشود. برخی دستورهای زبانی نیز دادم.
٢ـ زنان نیز بعدلیه میآمدندی و چنانکه میدانیم بیشتر آنها با داشتن چادر و پیچه رو نمیگرفتندی. من دستور دادم در هیچ شعبهای یا دفتری زنی را (جز بهنگام محاکمه) ننشانند. زنها را کارهاشان به انجام رسانیده زود بازگردانند.
روزی هم آقای بهرامی تلفن کرده مرا خواست. چون رفتم چنین گفت : «حیدرآقا شکایت میکند که دو سالست از دست زنش چند شکایت کرده هیچ کدام بنتیجه نرسیده. ولی زن او سه ماه پیش شکایت از او کرده که در سه ماه بمرحلهی اجرا رسیده. پس این اندازه تفاوت از کجاست؟.».
این حیدرآقا برادر دکتر شفق میبود و زن او خانم قدس ایران است که اکنون هم هست و چون زن درسخوانده و بافهمست ، دفترچهای بزیان بهاییان نوشته که چاپ شده. این خانم با شوهرش بهم زده و کارشان بکشاکشهای بسیار کشیده بود و در عدلیه دعواهایی میداشتند. از زمانی که من رفتم بارها حیدرآقا را در عدلیه میدیدم. آن گفتهی آقای بهرامی در این باره میبود.
گفتم : «باید بازجویم و بشما آگاهی دهم». چون بازگشتم و بجستجو پرداختم دانسته شد پرونده در شعبهی هفتم بوده. بانوی نامبرده چون باسواد و زباندار است و رو نمیگیرد و پیاپی میآید و میرود ، کارش زودتر پیش رفته و به هر حال زن بودن او نیز کارگر افتاده (گویا حکم هم از بدایت میبود که استیناف خواسته نشده بود).
برای آنکه به اینگونه شکایتها زمینه نماند ، من ابلاغی بدفتر شعبهی یکم فرستادم که از آن پس هر عرضحالی که یک سوی آن زن باشد بشعبههای یکم و چهارم و هفتم فرستاده نشود. در شعبههای چهارم و هفتم آقایان دکتر موسا جوان و احمد امامی میبودند. در شعبهی یکم خود من میبودم که هنوز از پل جوانی نگذشته بودم. از این فزونتر ، میخواستم بآن دو تن برنخورد.
چند روز پس از این «ابلاغ» بود که دیدم یکی از پروندههای حیدرآقا و زنش بدادگاه ما آمده. دانسته شد پیش از آن ابلاغ بوده. با این حال من نخواستم از سر اندیشهی خود برخیزم و چون حیدرآقا نیامده بود ، آن روز را به بهانهای محاکمه نکردم و بهنگام دیگر انداختم. در آن هنگام نیز به بهانهی رفتن بوزارتخانه از دادگاه بیرون شده رسیدگی را بآقای حاجی سید محمدخان سعادت که «قاضی علیالبدل» میبود (اکنون در وزارت خارجه است) بازگزاردم.
تا روزی که من میبودم این دستور دربارهی پروندههای زنها نیروی خود را میداشت و سپس خواهم گفت که چه سودی را من از آن «ابلاغیه»ی خود برداشتم.
🔸 ٥٢ـ برخی سامانها که داده بودم (تکهی یک از دو)
در آن زمان بدایت هشت شعبه میداشت که از روی قانون ، من رئیس همهی آنها میبودم. ولی من در شعبهی یک بکارهای خود پرداخته از کارهای درونی شعبههای دیگر بیکبار خود را دور میگرفتم (و بایستی بگیرم) بویژه که فهمیده بودم بیشتر سرِ شعبهها از درون بدخواه منند. روزهای نخست یک نشست هفتگی برپا گردانیدیم که برای گفتگوهای قانونی به شعبهی یک بیایند. چون بیدلخواه میآمدند ، من از آن چشم پوشیدم. در آن هجده ماه یک بار نشد که من شکایتی از سران شعبهها بنویسم. لیکن با همهی اینها از دور نگهبانی بسامان شعبهها و دفترهای آنها میداشتم و برخی دستورها دادم که دو سه تا را در اینجا مینویسم :
١ـ بسیاری از وکیلان با سران شعبهها همبستگی میداشتند که هر یکی با یکی بستگی میداشت و با دادن میهمانی و رسانیدن سود او را زیردست خود گردانیده بود. از اینرو چون عرضحال میداد از مدیر شعبهی یکم چنین درمیخواست : «این را به فلان شعبه ارجاع کنید». مدیر دفتر جلوگیر قانونی ندیده میپذیرفت. من چون این را شنیدم «ابلاغیه»ای نهانی نوشتم که هر کسی که در دادن عرضحال شعبهای را خواهش کرد ، باید وارونهی آن بکار بسته شود و آن عرضحال به شعبهی نامبرده فرستاده نشود. برخی دستورهای زبانی نیز دادم.
٢ـ زنان نیز بعدلیه میآمدندی و چنانکه میدانیم بیشتر آنها با داشتن چادر و پیچه رو نمیگرفتندی. من دستور دادم در هیچ شعبهای یا دفتری زنی را (جز بهنگام محاکمه) ننشانند. زنها را کارهاشان به انجام رسانیده زود بازگردانند.
روزی هم آقای بهرامی تلفن کرده مرا خواست. چون رفتم چنین گفت : «حیدرآقا شکایت میکند که دو سالست از دست زنش چند شکایت کرده هیچ کدام بنتیجه نرسیده. ولی زن او سه ماه پیش شکایت از او کرده که در سه ماه بمرحلهی اجرا رسیده. پس این اندازه تفاوت از کجاست؟.».
این حیدرآقا برادر دکتر شفق میبود و زن او خانم قدس ایران است که اکنون هم هست و چون زن درسخوانده و بافهمست ، دفترچهای بزیان بهاییان نوشته که چاپ شده. این خانم با شوهرش بهم زده و کارشان بکشاکشهای بسیار کشیده بود و در عدلیه دعواهایی میداشتند. از زمانی که من رفتم بارها حیدرآقا را در عدلیه میدیدم. آن گفتهی آقای بهرامی در این باره میبود.
گفتم : «باید بازجویم و بشما آگاهی دهم». چون بازگشتم و بجستجو پرداختم دانسته شد پرونده در شعبهی هفتم بوده. بانوی نامبرده چون باسواد و زباندار است و رو نمیگیرد و پیاپی میآید و میرود ، کارش زودتر پیش رفته و به هر حال زن بودن او نیز کارگر افتاده (گویا حکم هم از بدایت میبود که استیناف خواسته نشده بود).
برای آنکه به اینگونه شکایتها زمینه نماند ، من ابلاغی بدفتر شعبهی یکم فرستادم که از آن پس هر عرضحالی که یک سوی آن زن باشد بشعبههای یکم و چهارم و هفتم فرستاده نشود. در شعبههای چهارم و هفتم آقایان دکتر موسا جوان و احمد امامی میبودند. در شعبهی یکم خود من میبودم که هنوز از پل جوانی نگذشته بودم. از این فزونتر ، میخواستم بآن دو تن برنخورد.
چند روز پس از این «ابلاغ» بود که دیدم یکی از پروندههای حیدرآقا و زنش بدادگاه ما آمده. دانسته شد پیش از آن ابلاغ بوده. با این حال من نخواستم از سر اندیشهی خود برخیزم و چون حیدرآقا نیامده بود ، آن روز را به بهانهای محاکمه نکردم و بهنگام دیگر انداختم. در آن هنگام نیز به بهانهی رفتن بوزارتخانه از دادگاه بیرون شده رسیدگی را بآقای حاجی سید محمدخان سعادت که «قاضی علیالبدل» میبود (اکنون در وزارت خارجه است) بازگزاردم.
تا روزی که من میبودم این دستور دربارهی پروندههای زنها نیروی خود را میداشت و سپس خواهم گفت که چه سودی را من از آن «ابلاغیه»ی خود برداشتم.
🔶 زیانهایی که از شیعیگری برمیخیزد
🔸 گفتارهایی از کتاب «بخوانند و داوری کنند» (تکهی پانزدهم)
آنگاه چنانکه شیعیان به پیدا شدن مهدی امیدمندند مسیحیان نیز بفرود آمدن عیسا از آسمان امیدمند میباشند ، و ما نمیدانیم چرا دکتر جوزف این دلسوزی و راهنمایی را که بمردم ایران میکند ، بتودهی خود نمیکند؟!.. چرا کشیشان فرانسه را برنمیانگیزد که بکوششهایی برخاسته امید مردم را بآمدن عیسا بیشتر گردانند و راه برتری و بزرگی را بروی آن کشور باز کنند؟!.. پس چه شده که مردم فرانسه باید لشگرها آرایند و افزارها سازند و بکوششهای سیاسی پردازند و برتری و بزرگی را از آن راه طلبند ، ولی ایرانیان از راه افسانهپرستی پیش روند؟!.. آیا مرگ خوبست ولی برای همسایه؟!..
همین سخن را به مسیو ماربین هم توان گفت ، این فریبکار آلمانی با آن آگاهی کمی که از اسلام و تاریخ آن داشته به بافندگیهایی پرداخته چنین میگوید : «حسین دانسته بسوی کشته شدن رفت. خواستِ او ستم بنیامیه را پذیرفتن و از همان راه ریشهی آن خاندان را کندن میبود». همین را سیاست بزرگی از حسین شمرده بشیعیان راهنمایی میکند که همان راه روضهخوانی و سوگواری را که پیش گرفتهاند رها نکنند و از همان راهِ نشان دادنِ ستمدیدگیِ پیشوایانِ خود پیش روند.
ما میگوییم پس چرا مسیو ماربین این راهنمایی را بآلمانیان نکرده است؟!.. چرا آن سیاست بزرگ حسینی را بآنان یاد نداده است؟!.. چرا آلمانیان هنگامی که آن سختیها را از ناپلئون کشیدند این سیاست را بکار نبستند؟!.. چرا این نکردند که پادشاهانشان خود را بکشتن دهند و تودهی آلمانی کشته شدن آنان را دستاویزی سازند و همچون ایرانیان روضهخوانیها برپا کنند و بنمایشهای گوناگون پردازند؟!.. چرا در سال ١٩١٨ که آن شکست را از فرانسه و انگلیس خورده ناخواهان گردن به پیمان ورسای گزاردند باین فلسفه کار نبستند؟!.. چرا بجای برخاستن هیتلر و کارهایش از ستمدیدگی خود سودجویی نکردند؟!..
اکنون هم دیر نشده ، اگر از این جنگ [جنگ جهانی دوم] شکستخورده بیرون آمدند و نیروشان بهم خورد بجای کوششهای دیگر فلسفهی مسیو ماربین را بکار بندند و اگر نیازی بروضهخوان و قمهزن و شمشیرزن و مانند اینها پیدا کردند خواهند توانست از ایرانیان بخواهند و کار خود را راه اندازند.
چنانکه گفتیم این نوشتههای ماربین و جوزف جداگانه بنام «سیاستالحسینیه» چاپ شده. این دفتر تاریخچهای داشته که من باید در اینجا بنویسم : در سال 1327[ق = 1288 خ] که در ایران شور آزادیخواهی بسیار نیرومند میبود و آزادیخواهان پس از یک سال و بیشتر جنگ با محمدعلیمیرزا و ملایان فیروز درآمده تهران را هم گشاده بودند ، و دشمنان آزادی ، که بیشترشان روضهخوانان و ملایان و پیروان ایشان میبودند پس از ایستادگیها و جنگها نومید شده و آتش سینههاشان رو بخاموشی نهاده بود ، و از آنسوی دولت خودکامهی روس سپاه به ایران آورده و آذربایجان و دیگر شهرها را گرفته بکاستن از نیروی آزادیخواهان میکوشید ، ناگهان این دفترچه بمیان افتاد. (1) تو گفتیی نفت بروی آتش ریختند. ملایان و روضهخوانان و بسیاری از مردم بتکان آمده ، و با آزادیخواهان که بکاستن از روضهخوانی میکوشیدند پرخاش آغازیده چنین گفتند : «پس فرنگیها امام حسین را میشناسند و شما نمیشناسید ، ای بیدینها؟!..». این را گفته بتکان آمدند.
بیش از همه در تبریز شوری برخاست و نخست نتیجه آن بود که همگی روضهخوانان که بیش از دویست تن میبودند دست بهم داده چنین نهادند که در بازارها و کویها روضهخوانیهای همگانی برپا گردانند. نخست در بازارها این کار را کردند. یک بازار را میگرفتند و از اینسر تا آنسر فرش میگستردند و درمیانه منبر میگزاردند و جلو آمد و شد را بسته آنجا را انجمن میگردانیدند و روضهخوانها هر یکی با پیروانشان میآمدند و فراهم مینشستند و یکی پس از دیگری بمنبر رفته مردم را گریانیده پایین میآمدند. سه روز و چهار روز بدینسان بسر برده چند روز دیگری بازار دیگری را برمیگزیدند ، و در همهی این کارها دشمنی خود را با مشروطه فراموش نمیکردند.
پس از دیری رو بکویها آوردند. در تبریز هفده و هجده کوی از بزرگ و کوچک شمرده میشد. نوبت بنوبت آنها را گردیدند که در هر یکی چند روزی با گرد آمدن و روضه خواندن و دروغها سرودن و بمشروطه نیش زدن بسر میبردند. دیدنی میبود که از نوشتههای دو اروپایی چه شور و تکانی برخاسته و چه کارهایی کرده میشد.
👇
🔸 گفتارهایی از کتاب «بخوانند و داوری کنند» (تکهی پانزدهم)
آنگاه چنانکه شیعیان به پیدا شدن مهدی امیدمندند مسیحیان نیز بفرود آمدن عیسا از آسمان امیدمند میباشند ، و ما نمیدانیم چرا دکتر جوزف این دلسوزی و راهنمایی را که بمردم ایران میکند ، بتودهی خود نمیکند؟!.. چرا کشیشان فرانسه را برنمیانگیزد که بکوششهایی برخاسته امید مردم را بآمدن عیسا بیشتر گردانند و راه برتری و بزرگی را بروی آن کشور باز کنند؟!.. پس چه شده که مردم فرانسه باید لشگرها آرایند و افزارها سازند و بکوششهای سیاسی پردازند و برتری و بزرگی را از آن راه طلبند ، ولی ایرانیان از راه افسانهپرستی پیش روند؟!.. آیا مرگ خوبست ولی برای همسایه؟!..
همین سخن را به مسیو ماربین هم توان گفت ، این فریبکار آلمانی با آن آگاهی کمی که از اسلام و تاریخ آن داشته به بافندگیهایی پرداخته چنین میگوید : «حسین دانسته بسوی کشته شدن رفت. خواستِ او ستم بنیامیه را پذیرفتن و از همان راه ریشهی آن خاندان را کندن میبود». همین را سیاست بزرگی از حسین شمرده بشیعیان راهنمایی میکند که همان راه روضهخوانی و سوگواری را که پیش گرفتهاند رها نکنند و از همان راهِ نشان دادنِ ستمدیدگیِ پیشوایانِ خود پیش روند.
ما میگوییم پس چرا مسیو ماربین این راهنمایی را بآلمانیان نکرده است؟!.. چرا آن سیاست بزرگ حسینی را بآنان یاد نداده است؟!.. چرا آلمانیان هنگامی که آن سختیها را از ناپلئون کشیدند این سیاست را بکار نبستند؟!.. چرا این نکردند که پادشاهانشان خود را بکشتن دهند و تودهی آلمانی کشته شدن آنان را دستاویزی سازند و همچون ایرانیان روضهخوانیها برپا کنند و بنمایشهای گوناگون پردازند؟!.. چرا در سال ١٩١٨ که آن شکست را از فرانسه و انگلیس خورده ناخواهان گردن به پیمان ورسای گزاردند باین فلسفه کار نبستند؟!.. چرا بجای برخاستن هیتلر و کارهایش از ستمدیدگی خود سودجویی نکردند؟!..
اکنون هم دیر نشده ، اگر از این جنگ [جنگ جهانی دوم] شکستخورده بیرون آمدند و نیروشان بهم خورد بجای کوششهای دیگر فلسفهی مسیو ماربین را بکار بندند و اگر نیازی بروضهخوان و قمهزن و شمشیرزن و مانند اینها پیدا کردند خواهند توانست از ایرانیان بخواهند و کار خود را راه اندازند.
چنانکه گفتیم این نوشتههای ماربین و جوزف جداگانه بنام «سیاستالحسینیه» چاپ شده. این دفتر تاریخچهای داشته که من باید در اینجا بنویسم : در سال 1327[ق = 1288 خ] که در ایران شور آزادیخواهی بسیار نیرومند میبود و آزادیخواهان پس از یک سال و بیشتر جنگ با محمدعلیمیرزا و ملایان فیروز درآمده تهران را هم گشاده بودند ، و دشمنان آزادی ، که بیشترشان روضهخوانان و ملایان و پیروان ایشان میبودند پس از ایستادگیها و جنگها نومید شده و آتش سینههاشان رو بخاموشی نهاده بود ، و از آنسوی دولت خودکامهی روس سپاه به ایران آورده و آذربایجان و دیگر شهرها را گرفته بکاستن از نیروی آزادیخواهان میکوشید ، ناگهان این دفترچه بمیان افتاد. (1) تو گفتیی نفت بروی آتش ریختند. ملایان و روضهخوانان و بسیاری از مردم بتکان آمده ، و با آزادیخواهان که بکاستن از روضهخوانی میکوشیدند پرخاش آغازیده چنین گفتند : «پس فرنگیها امام حسین را میشناسند و شما نمیشناسید ، ای بیدینها؟!..». این را گفته بتکان آمدند.
بیش از همه در تبریز شوری برخاست و نخست نتیجه آن بود که همگی روضهخوانان که بیش از دویست تن میبودند دست بهم داده چنین نهادند که در بازارها و کویها روضهخوانیهای همگانی برپا گردانند. نخست در بازارها این کار را کردند. یک بازار را میگرفتند و از اینسر تا آنسر فرش میگستردند و درمیانه منبر میگزاردند و جلو آمد و شد را بسته آنجا را انجمن میگردانیدند و روضهخوانها هر یکی با پیروانشان میآمدند و فراهم مینشستند و یکی پس از دیگری بمنبر رفته مردم را گریانیده پایین میآمدند. سه روز و چهار روز بدینسان بسر برده چند روز دیگری بازار دیگری را برمیگزیدند ، و در همهی این کارها دشمنی خود را با مشروطه فراموش نمیکردند.
پس از دیری رو بکویها آوردند. در تبریز هفده و هجده کوی از بزرگ و کوچک شمرده میشد. نوبت بنوبت آنها را گردیدند که در هر یکی چند روزی با گرد آمدن و روضه خواندن و دروغها سرودن و بمشروطه نیش زدن بسر میبردند. دیدنی میبود که از نوشتههای دو اروپایی چه شور و تکانی برخاسته و چه کارهایی کرده میشد.
👇
یک نتیجهی دیگر «سیاستالحسینیه» پیدایش دستههایی بنام «انتظاریون» بود. چنانکه گفتیم دکتر جوزف از پندار شیعیان دربارهی امام ناپیدا ستایش نوشته و چنین گفته که امید بستن به پیدایش چنان کسی و چشم براه او دوختن مایهی زندگی یک توده باشد. برخی از ملایان همین را دستاویز گرفته در مشهد و تبریز و دیگر جاها دستههای «انتظاریون» (بیوسندگان) پدید آوردند. صد تن و دویست تن و هزار تن فراهم مینشستند ، دعای «ندبه» میخواندند ، از دیر کردن امام ناپیدا مینالیدند ، میگریستند ، کمکم بشیون کردن و بسر و روی خود کوفتن میرسانیدند و کسانی افتاده از خود میرفتند ، و از بامداد تا شامگاه با این کارها بسر میبردند. همیخواستند با زور ناله و گریه امام ناپیدا را به بیرون آمدن وادارند.
در تبریز داستان دیگری هم پیش آمد ، و آن اینکه چون از نالیدنها و گریستنها و بسر و رویِ خود کوفتنها سودی بدست نیامد ، سیدِ روضهخوانی که پیشوای بیوسندگان میبود چنین گفت : «همه باهم رو بکربلا آوریم ، برویم آیَفْت[=حاجت] خود را از آن درگاه خواهیم». این پیشنهاد را پذیرفتند و انبوهی از توانگر و کمچیز ، و از سواره و پیاده براه افتادند. نمیدانم چند هزار تن براه افتادند و چه اندازه از ایشان در راه از پا افتاده نابود شدند. این میدانم که صد خاندان بگدایی افتاد. نیک بیاد میدارم که در آن سال گدایان تازهای در کوچهها پیدا شده و برای آنکه از مردم آسانتر پول بگیرند ، چنین میگفتند : «ما پدرمان بکربلا رفته».
اینست تاریخچهی «سیاستالحسینیه». اینست نمونهای از آمادگی شیعیان بنمایشهای بیهودهی بیخردانه.
پابرگیها :
1ـ نخست در حبلالمتین چاپ شده بود و سپس در دفتر جداگانه در تبریز بچاپ رسید.
در تبریز داستان دیگری هم پیش آمد ، و آن اینکه چون از نالیدنها و گریستنها و بسر و رویِ خود کوفتنها سودی بدست نیامد ، سیدِ روضهخوانی که پیشوای بیوسندگان میبود چنین گفت : «همه باهم رو بکربلا آوریم ، برویم آیَفْت[=حاجت] خود را از آن درگاه خواهیم». این پیشنهاد را پذیرفتند و انبوهی از توانگر و کمچیز ، و از سواره و پیاده براه افتادند. نمیدانم چند هزار تن براه افتادند و چه اندازه از ایشان در راه از پا افتاده نابود شدند. این میدانم که صد خاندان بگدایی افتاد. نیک بیاد میدارم که در آن سال گدایان تازهای در کوچهها پیدا شده و برای آنکه از مردم آسانتر پول بگیرند ، چنین میگفتند : «ما پدرمان بکربلا رفته».
اینست تاریخچهی «سیاستالحسینیه». اینست نمونهای از آمادگی شیعیان بنمایشهای بیهودهی بیخردانه.
پابرگیها :
1ـ نخست در حبلالمتین چاپ شده بود و سپس در دفتر جداگانه در تبریز بچاپ رسید.
🔶 دردها و درمانها ـ بخش 4 (یا گفتارهایی از مهنامهی پیمان)
🔸 21ـ گفتگو یا خودنمایی ـ «به چندین دروغ برخیزند تا یک راستی را نپذیرند» تکهی 1
از رفتارهای ناستوده که بسیاری از مردم دارند در گفت و شنید پیکار کردن است. چون دو تن باهم نشینند و بسخن پردازند یکی گوید و دیگری خرده گیرد. آن پاسخ دهد و این بَرو بازگرداند. آن گوید و این گوید و هر یکی کوشد سخن خود را پیش برد و چون در جایی فروماند آن را گزارده بزمینهی دیگری رود و به هر دلیل نارسایی دست اندازد. «به چندین دروغ برخیزد تا یک راستی را نپذیرد». این شیوهایست که بسیاری از مردمان میدارند و زشتی آن را درنمییابند.
از چنین گفتگویی نه تنها نتیجهی درستی درنیاید و هرگز نهانی آشکار یا تاریکی روشن نگردد ، زیانها نیز از آن پدید آید. زیرا خرد تیرگی گیرد و فهم کجتر گردد. دوباره میگویم خرد تیرگی گیرد و فهم کجتر گردد. گذشته از آنکه گاهی گفتگو به درشتگویی انجامد و کار بنادانیها کشد.
کسانی که این رفتار را دارند چون خواستشان پیشرفت دادن بگفتهی خودشان باشد و همه در پیرامون آن اندیشند گام بگام از راستیها دورتر گردند و چون از خرد روگردانند زمان بزمان بنادانی آلودهتر شوند. امروز انبوهی از مردم گرفتار این نادانی هستند و خودشان آن را درنمییابند.
* * *
این گرفتاری نتیجهی چندین بیماریهاست که ما بارها آنها را یاد کردهایم و اینک بار دیگر فهرست میکنیم :
از یکسو درد خودنمایی ـ چنانکه گفتهایم این کسان در جستجوی راستیها (حقایق) نیستند و کاری به پیشرفت توده و آبادی کشور نمیدارند و هر کدام سخنانی را که از اینجا و آنجا فراگرفتهاند جز درپی خودنمایی نیستند. اینست هر زمینهای که پیش آید در آن سخن رانند و یکی نگوید مرا در این زمینه دانشی نیست.
از سوی دیگر سستی خردها و دربند بودن آنها ـ که اگرهم پارهای در جستجوی راستیها باشند بدریافت آنها یارا نیستند. آنچه را که از پیش آموخته و در دل جا دادهاند از دست نتوانند هِشت و بدلیل نیز ارج نتوانند گزاشت.
پس از همه بهم خوردن بنیادها ـ در هر زمینهای چندان پراکندهگویی شده که مایهی سرگشتگی اندیشههاست و یک پایهی استواری که تکیهگاه اندیشهها تواند بود بازنمانده.
شاید برخی این را ندانند که «بیتکیهگاه گردیدن اندیشهها» چیست و زیان آن را درنیابند اینست در اینجا آن را روشن میگردانیم : این را همه میدانیم که یک تنی که میخواهد داور (قاضی) باشد باید درسهایی فراگیرد و نیز باید همیشه قانونی در زیر دست او باشد که از روی آن داوری کند وگرنه خواهد درماند و هرگاه داوران دو یا سه تن باشند درمیانه دوسخنی پدید خواهد آمد. چنین بینگارید یکی را بنام دزدی به پیش دو تن داور آوردهاند و آنان رسیدگی کرده دزدی او را باور نمودهاند و میخواهند کیفری برای او نویسند. اگر قانون درمیان نباشد بیگمان دوسخنی میانهی داوران پدید خواهد آمد و یکی را دل بحال دزد سوخته کیفر بسیار کمی خواهد نوشت و دیگری سخت برآشفته کیفر را هرچه بیشتر خواهد گردانید.
این یک چیز انگاری نیست. داستانیست رخ داده و بگواهی یاد کردم. در هفده یا هجده سال پیش که قانون برای کیفر گناهگاران در ایران نبود در یک محاکمه یکی از داوران که از دزدان گزند دیده و دل پر از خشم آنان داشت برای دزدی به دو سال بند و زندان رأی داده بود و دیگری که کتاب ویکتور هوگو را خوانده و در گناهکاران با دیدهی مهربانی مینگریست به دو ماه. ببین دوری از کجا تا بکجاست! ولی اگر قانونی درمیان باشد کمتر دوسخنی پیدا میشود و هرگز این اندازه دوری رخ نمیدهد.
همین مثل را از پزشکی نیز میتوان آورد. یک کسی تا درس پزشکی نخواند و دستورهایی را که در کتابهای آن فن است یاد نگیرد در چارهی بیماریها درماند و هرگاه به پزشکی پرداخت در هر گام لغزش دیگری از او سر میزند.
داور و یا پزشک با خرد و فهم خود داوری و پزشکی میکنند ولی هر کدام تکیهگاهی را برای خود دارند که آن قانونها و دستورهاست و بیاینها در کار درمانند و داوری و پزشکی نتوانند.
این را برای مثل یاد کردم. در زندگانی همگانی نیز همین راه است و باید یک رشته دستورهایی درمیان باشد. روشنتر بگویم باید «آیین زندگانی» درمیان باشد تا خردها از آن درس آموزند و بکار خود آمادهتر گردند. [و]گرنه نهاد آدمیان یکسان نیست. یکی سستنهاد و دیگری تندنهاد است. یکی بیش از همه بخوشی خود میپردازد و دیگری آسایش دیگران را بدیده میگیرد. چندین گونه جدایی از هم دارند و اینست کمتر توانند در یک زمینه یکزبان و یکدل گردند و کمتر توانند راستیها را دریابند.
🔸 21ـ گفتگو یا خودنمایی ـ «به چندین دروغ برخیزند تا یک راستی را نپذیرند» تکهی 1
از رفتارهای ناستوده که بسیاری از مردم دارند در گفت و شنید پیکار کردن است. چون دو تن باهم نشینند و بسخن پردازند یکی گوید و دیگری خرده گیرد. آن پاسخ دهد و این بَرو بازگرداند. آن گوید و این گوید و هر یکی کوشد سخن خود را پیش برد و چون در جایی فروماند آن را گزارده بزمینهی دیگری رود و به هر دلیل نارسایی دست اندازد. «به چندین دروغ برخیزد تا یک راستی را نپذیرد». این شیوهایست که بسیاری از مردمان میدارند و زشتی آن را درنمییابند.
از چنین گفتگویی نه تنها نتیجهی درستی درنیاید و هرگز نهانی آشکار یا تاریکی روشن نگردد ، زیانها نیز از آن پدید آید. زیرا خرد تیرگی گیرد و فهم کجتر گردد. دوباره میگویم خرد تیرگی گیرد و فهم کجتر گردد. گذشته از آنکه گاهی گفتگو به درشتگویی انجامد و کار بنادانیها کشد.
کسانی که این رفتار را دارند چون خواستشان پیشرفت دادن بگفتهی خودشان باشد و همه در پیرامون آن اندیشند گام بگام از راستیها دورتر گردند و چون از خرد روگردانند زمان بزمان بنادانی آلودهتر شوند. امروز انبوهی از مردم گرفتار این نادانی هستند و خودشان آن را درنمییابند.
* * *
این گرفتاری نتیجهی چندین بیماریهاست که ما بارها آنها را یاد کردهایم و اینک بار دیگر فهرست میکنیم :
از یکسو درد خودنمایی ـ چنانکه گفتهایم این کسان در جستجوی راستیها (حقایق) نیستند و کاری به پیشرفت توده و آبادی کشور نمیدارند و هر کدام سخنانی را که از اینجا و آنجا فراگرفتهاند جز درپی خودنمایی نیستند. اینست هر زمینهای که پیش آید در آن سخن رانند و یکی نگوید مرا در این زمینه دانشی نیست.
از سوی دیگر سستی خردها و دربند بودن آنها ـ که اگرهم پارهای در جستجوی راستیها باشند بدریافت آنها یارا نیستند. آنچه را که از پیش آموخته و در دل جا دادهاند از دست نتوانند هِشت و بدلیل نیز ارج نتوانند گزاشت.
پس از همه بهم خوردن بنیادها ـ در هر زمینهای چندان پراکندهگویی شده که مایهی سرگشتگی اندیشههاست و یک پایهی استواری که تکیهگاه اندیشهها تواند بود بازنمانده.
شاید برخی این را ندانند که «بیتکیهگاه گردیدن اندیشهها» چیست و زیان آن را درنیابند اینست در اینجا آن را روشن میگردانیم : این را همه میدانیم که یک تنی که میخواهد داور (قاضی) باشد باید درسهایی فراگیرد و نیز باید همیشه قانونی در زیر دست او باشد که از روی آن داوری کند وگرنه خواهد درماند و هرگاه داوران دو یا سه تن باشند درمیانه دوسخنی پدید خواهد آمد. چنین بینگارید یکی را بنام دزدی به پیش دو تن داور آوردهاند و آنان رسیدگی کرده دزدی او را باور نمودهاند و میخواهند کیفری برای او نویسند. اگر قانون درمیان نباشد بیگمان دوسخنی میانهی داوران پدید خواهد آمد و یکی را دل بحال دزد سوخته کیفر بسیار کمی خواهد نوشت و دیگری سخت برآشفته کیفر را هرچه بیشتر خواهد گردانید.
این یک چیز انگاری نیست. داستانیست رخ داده و بگواهی یاد کردم. در هفده یا هجده سال پیش که قانون برای کیفر گناهگاران در ایران نبود در یک محاکمه یکی از داوران که از دزدان گزند دیده و دل پر از خشم آنان داشت برای دزدی به دو سال بند و زندان رأی داده بود و دیگری که کتاب ویکتور هوگو را خوانده و در گناهکاران با دیدهی مهربانی مینگریست به دو ماه. ببین دوری از کجا تا بکجاست! ولی اگر قانونی درمیان باشد کمتر دوسخنی پیدا میشود و هرگز این اندازه دوری رخ نمیدهد.
همین مثل را از پزشکی نیز میتوان آورد. یک کسی تا درس پزشکی نخواند و دستورهایی را که در کتابهای آن فن است یاد نگیرد در چارهی بیماریها درماند و هرگاه به پزشکی پرداخت در هر گام لغزش دیگری از او سر میزند.
داور و یا پزشک با خرد و فهم خود داوری و پزشکی میکنند ولی هر کدام تکیهگاهی را برای خود دارند که آن قانونها و دستورهاست و بیاینها در کار درمانند و داوری و پزشکی نتوانند.
این را برای مثل یاد کردم. در زندگانی همگانی نیز همین راه است و باید یک رشته دستورهایی درمیان باشد. روشنتر بگویم باید «آیین زندگانی» درمیان باشد تا خردها از آن درس آموزند و بکار خود آمادهتر گردند. [و]گرنه نهاد آدمیان یکسان نیست. یکی سستنهاد و دیگری تندنهاد است. یکی بیش از همه بخوشی خود میپردازد و دیگری آسایش دیگران را بدیده میگیرد. چندین گونه جدایی از هم دارند و اینست کمتر توانند در یک زمینه یکزبان و یکدل گردند و کمتر توانند راستیها را دریابند.