پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.29K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
بدالشریعه شعر سروده.pdf
576.4 KB
🔶 «بدرالشّریعه» شعر سروده

🔍 جستار : آیا در اسلام روگیری زنان بوده؟ ، ارتباط روگیری زنان و دیگر عوامل با فساد.

📊 شمار ساتها : ۱۵

کتابخانه‌ی پاکدینی

🔸 این دفتر از سوی «باهَماد پاکدینان» و بدست «کوشاد تلگرام» پراکنده میگردد.
🔶 کار و پیشه و پول (بزبان عادی)

🔸 گفتار دوم : بیکاری و مفتخوری و کارهای بیهوده نامشروع است. (تکه‌ی 5)


خلاصه اینکه این کارهایی که شمردیم (و همانطور مانندهای آنها) چون بیهوده است و نتیجه‌ای برای اجتماع در بر نمی‌دارد مانند بیکاری ، بلکه بدتر است. زیرا بیکاری ضررش تنها مفتخوریست ولی اینها هر کدام ضرری ـ بلکه ضررهایی ـ دیگر به دنبال دارد.

مثلاً روضه‌خوانی این ضرر را نیز می‌رساند که با به گریه انداختن ، احساسات مردم را خاموش و آنان را دل‌مرده می‌کند. گذشته از آن مردم را به چیزهای بی‌اساس از این دست : «هر کسی که گریه کند همه‌ی گناهانش آمرزیده می‌شود» ، امیدوار می‌کند. روزنامه‌نویس مردم را با سخنان پوچی سرگرم کرده از کار و زندگانی می‌اندازد. رمان‌نویس پسران و دختران را از راه می‌برد و گمراه می‌کند. جادوگر و فالگیر و دعانویس با قانونهای طبیعت جنگ می‌کنند. اینان مردمان را به چیزهای نشدنی امیدوار کرده از راههایی که برای هر کاری هست برمی‌گردانند.

چون اینها بیرون از موضوع بحث ماست باین اندازه بس کرده می‌گذرم.

تاجران که کالاها را دست بدست میگردانند و سفته‌بازی می‌کنند ، ضرر ایشان به زندگانی خانواده‌ها روشنتر از آنست که کسی نداند. در این شش سال جنگ (1) ، این گروه در ایران ، میلیونها خانواده را به فشار زندگی انداختند و هزاران افراد را به نابودی رساندند ، و از این راهِ ستمگری و نامردی ، پولها جمع کردند و همان پولها را در راه هوسبازیها و قانون‌شکنیهای خود ـ از ملا بازی و قاچاقی به کربلا و مکه رفتن و مانند اینها ـ بکار بردند. (2)

پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ مقصود جنگ جهانی دوم است که ایران نیز از آن متأثر گردید.
2ـ در (بعضی) سالهای جنگ به مکه و کربلا رفتن ممنوع بود و گذرنامه نمیدادند. ولی جماعت محتکر و «بازاریهای مقدس» با رشوه دادن و قاچاقی ارز خریدن و از مرز گذشتن ، پولهای حرام را به آخوندهای کربلا و نجف داده و یا در کشورعربستان خرج کرده به هدف خود (پاک شدن از گناه و صاف کردن راه بهشت) میرسیدند.
🔶 دردها و درمانها ـ بخش 10 (یا گفتارهایی از مهنامه‌ی پیمان)

🔸 در پیرامون نوشته‌های پیمان (تکه‌ی یک )


«نوشته‌های پیمان را همه توانند فهمید»

یکی می‌گوید : «چیزهایی که شما در پیمان می‌نویسید عوام نمی‌فهمند. مطالبی هم برای استفاده‌ی آنها نویسید».

می‌گویم : اینها که ما می‌نویسیم برای همگیست. ما می‌باید در فهمانیدن راستیها جدایی میانه‌ی این گروه و آن گروه نگزاریم و آنها را بهمگی بفهمانیم.

راست است در توده ، از دیده‌ی فهم و باور ، یک درجه‌بندی هست. باینمعنی که روستاییان اندازه‌ی فهم و باورهاشان جداست. از شهریان نیز ، بازاریان و عامیان جدایند و دیگران جدا. همچنین زنان در این باره جدا از مردان می‌باشند. این چیزیست که از باستان زمان بوده و هست ، و چنین پنداشته می‌شود که همیشه باید بود.

بارها دیده می‌شود که یک مرد دانشمندی نوکران و بستگان عامی می‌دارد و یا زنان و دختران خاندان او پندارپرست و نادان می‌باشند و او خود پروایی نمی‌نماید و راهی جز این باندیشه‌اش نمی‌رسد.

یکی از آشنایان می‌گوید : «با خاندانی سفر خواستیمی کرد. هنگامی که آماده بودیم و خواستیم از در بیرون رویم یکی عطسه‌ای زد. زنان از رفتن بازایستادند و من چون با آنان بگفتگو پرداختم مردان بجای آنکه یاوری با من نمایند بجلوگیری کوشیدند. سپس که در نبودن زنان گله آغاز کردم چنین پاسخ دادند : «زنان را باید در عقیده‌ی خودشان آزاد گزارد».

ولی این خود نه ستوده است. ما باید بکوشیم و این درجه‌بندی را از میان برداریم و همگی را از زنان و مردان ، و از روستاییان و شهریان ، و از بازاریان و دیگران ، با راستیها آشنا گردانیم. نمی‌گویم همه‌ی مردم در فهم یکسان توانند بود ، این نشدنیست. می‌گویم : ما همگی را با راستیها آشنا گردانیم که هر کسی باندازه‌ی جُربُزه و فهم خود از آنها بهره یابد.

در دانشها چنین نیست. همه کس ستاره‌شناس یا ریاضیدان یا پزشک نتواند بود و نیازی هم نیست. ولی ما سخن از شناختن جهان و دانستن آیین زندگانی و این زمینه‌ها می‌رانیم و اینها جز از دانشهاست. اینها را همه توانند دانست و باید هم دانند.

مردم همگی ، چه روستایی و چه شهری ، و چه زن و چه مرد ، در این زندگانی همبازند و باید همگی آن را به یک گونه فهمند و همگی از یک راه پیش روند ، و همگی یک خواست دارند.

یک مردمی که باهم می‌زیند ، در سود و زیان بهم بسته‌اند و اگر یکی یک نافهمی یا یک بدرفتاری داشت نه تنها خود او ، دیگران نیز زیان بینند. مثلاً زنی که پابسته‌ی عطسه و چهارشنبه و بوم و مانند اینهاست و یا بجادو و فال و دعا باور می‌دارد ، زیانش بدیگران هم خواهد رسید. مردی که پندارپرست است و براستیها پشت پا می‌زند و پی کارهای بیهوده را می‌گیرد مایه‌ی گزند دیگران نیز هست. این بتازگی رخ داده که جوانی خود را کشته. چون رسیدگی کرده‌اند انگیزه‌اش این بوده که مردی بنام کف‌بینی باو گفته که هیچگاه توانگر نخواهد بود ، و جوان ساده خود را کشته. بشومی پندارپرستی یک مرد نادان ، خاندانی چنین آسیب دیده.

خواستم گفتگو از این گرفتاریها نیست. ما در سال چهارم پیمان از اینها گفتگو بسیار کرده‌ایم. آنگاه گرفتاریها تنها این نیست. کیشهای پراکنده و چیزهای دیگر نیز هست. اینها را برای مثل یاد می‌کنم و خواستم آنست که ما اگر می‌خواهیم زندگانی درستی داریم و همیشه پیش رویم باید معنی درست زندگی را بشناسیم و راه راست آن را بدانیم ، و پندارهای بیجا و گمراهیهای گوناگون را که بنام کیش یا هر نام دیگری درمیانست و توده را گرفتار گردانیده دور رانیم ، و در زندگانی یک خواستی یا بهتر گویم یک آرمانی را بدیده گیریم و درپی آن باشیم ـ وآنگاه همگی همجنسان خود را ، در این شناختن و دانستن ، با خود یکی گردانیم و هیچ کس را جدا نگیریم.
🔶 یکم دیماه و داستانش

🔸 تکه‌ی 16


من آواز آنها را نمی‌شنیدم ولی سپس دانستم سرتیپ عمیدی بدادستان گفته : دولت درباره‌ی اینها یک نظر سیاسی دارد. شما افسر هستید باید تابع امر دولت باشید. او پاسخ داده : «من افسرم در سربازخانه ، و در آنجاست که باید تابع امر دولت باشم. اما در اینجا که مرا پشت میز دادستانی نشانده‌اید باید تابع قانون باشم» معظمی آن جوان گردنفراز گفته : «شما مرا از عدلیه خواستید باین شرط آمدم که در عقیده آزاد باشم و اکنون که چنین است مرا بعدلیه بازگردانید». تیر آقای سرتیپ بسنگ خورده و آنها را بزیر تحکم کشیدن نتوانسته ‌است.

چون گفتگوی آنها پایان یافت و بیرون رفتند سروان ربیع مرا باتاق سرتیپ عمیدی راه نمود ، و چون وارد شدم آقای سرتیپ با یک قیافه‌ی بازی مرا پذیرفته چنین گفت : «جای بسیار تأسف است که چنین حادثه‌ای رخ داده؟!.. چرا اینطور شده؟!..». گفتم : جای تأسف نیست. یک لغزش از کلانتری سر زده بود و جبران گردیده. دادستان اظهار عقیده کرده و پرونده پایان یافته و اکنون ما باید رها گردیم. گفت : «بلی. ولی چون من در این موضوع دخالت نداشته‌ام و دستور را تیمسار سپهبد احمدی (1) (وزیر جنگ) داده‌اند تصدیق می‌فرمایید که باید بایشان مراجعه کنیم و اجازه بگیریم و من الان سوار شده می‌روم خودم با ایشان مذاکره کنم و شما تا غروب آزاد شده تشریف ببرید». من دیگر پاسخی ندادم و اساساً در برابر چنین سخنان دورنگی نیاز بپاسخی ندیدم. اینبود برخاسته بازگشتم.

آقای سرتیپ سوار شده رفت و پس از یک ساعتی بازگشت ، و چون آقای واعظپور و دیگران پیاپی می‌رفتند و می‌پرسیدند چنین گفته بود : «تیمسار سپهبد با من آمدیم او رفت به هیئت وزراء و من آمدم که یک نامه‌ای تهیه کرده با آن پرونده ببرم که در هیئت وزراء مطرح شود». مرا خنده گرفت که میخواهد ما را فریب دهد. چنین داستانی چه ربط دارد که در هیئت وزیران طرح شود.

پابرگی :
1ـ همان امیراحمدی ـ ویراینده
Kar Piwe Pul - zaban adi b1.pdf
112.2 KB
🔸 کار و پیشه و پول (بزبان عادی)

🔹 گفتار یکم : کار و کسب چیست؟.. و چه نیازی به پول هست؟..

(یکجا در یک فایل پی‌دی‌اف)
🔶 کار و پیشه و پول (بزبان عادی)

🔸 گفتار دوم : بیکاری و مفتخوری و کارهای بیهوده نامشروع است. (تکه‌ی 6)


از چیزهای عجیب آنکه تاجران خیال می‌کنند کالاهایی را که خریده‌اند و نگه می‌دارند مال خودشان است و خود را در فروختن و نفروختن و همچنین در فروختن آنها به هر کسی و به هر قمیتی آزاد می‌دانند ، در حالی که اینطور نیست و آنان مالک آن کالاها نیستند. اینطور نیست که هر کسی هر چیزی را داشت مال اوست. آن کالاها را کسانی تهیه کرده‌اند و باید مصرف‌کنندگان مصرف کنند. و اینان در این بین بیشتر از یک واسطه نیستند که از تهیه‌کنندگان خریده‌اند و باید به مصرف‌کنندگان بفروشند و درباره‌ی قیمت نیز بیش از اندازه‌ی مشروع ـ بیش از اندازه‌ی مزد واسطه‌گری خود که باید منصفانه تعیین شود ـ اضافه نمی‌توانند بکنند. به هر حال آنچه اصلاً معنی ندارد اینست که ایشان مالک کالاها باشند.

خواهند گفت : خریده‌ایم. باید گفت : خریده‌اید که به خانواده‌ها بفروشید و جز آن کاری نمی‌توانید بکنید.

خواهند گفت : پول داده‌ایم. باید گفت با پول دادن ، مالک کالاها نمی‌شوید. آن پول مانند رسیدی است که کالاها را گرفته و سپرده‌اید و باید آنها را به مقصد خود برسانید و پول خود یا بهتر بگویم : رسید خود را پس بگیرید. به هر حال با دادن پول مالک کالاها نمی‌شوید.

همچنین باید بدانیم که تعداد این میانجیان (واسطه‌ها) نباید بیش از اندازه‌ی نیاز باشد. در جاهایی که شدنی است بهتر است که تهیه‌کنندگان کالاها را خودشان به مصرف‌کنندگان بفروشند (همانطور که کفش‌دوزها و جوراب‌بافها و مانند اینها در ایران همین کار را می‌کنند) (1) و در جاهایی که نشدنی است بیش از یک یا دو میانجی نباشد.

درباره‌ی کارمندان دولتی نیز همینطور است. تعداد آنان نیز نباید بیش از اندازه‌ی نیاز باشد. درباره‌ی اینها گذشته از آن که بیشتر از اندازه‌ی نیاز مفتخوری به وجود می‌آورد ، نکته‌ی دیگری هست و آن اینکه کارمندان اداره چون با دولت ارتباط دارند دارای یک نوع تسلط و فرمانروایی می‌باشند و تسلط و فرمانروایی هرچه کمتر باشد ، بهتر خواهد بود. آن وقت اینها که در اداره‌ها هستند اختیار کارهای مردم در دستشان می‌باشد و این لغزشگاهیست که آنان را به تکبر و مردم‌آزاری وامی‌دارد و چنین چیزی هم هرچه کمتر باشد ، بهتر خواهد بود.

پابرگی :
1ـ ولی امروز این هم بهم خورده و باز کار فروش در دست میانجیان است. ـ ویراینده
🔶 دردها و درمانها ـ بخش 10 (یا گفتارهایی از مهنامه‌ی پیمان)

🔸 در پیرامون نوشته‌های پیمان (تکه‌ی دو )


در اینجا دو چیز هست که می‌باید دانست و هیچگاه از دیده دور نگردانید :

یکی آنکه نیروی توده از رویهم آمدن نیروهای یکایک کسان پدید آید. صدهزار تن مردان و زنان که باهم می‌زیند ، اگر همگی یک چیز را خواهند و دست بهم داده از یک راه کوشند ، یک نیروی صدهزار تنی پدید آورند و اگر نه دارای هیچ نیرویی نباشند.

دیگری اینکه یک تن چون معنی زندگانی را نیک داند و خود را از پندارهای بیهوده و از خویهای پست بپیراید نیروی او ده برابر نیروی دیگران باشد.

این دو باید پایه‌ی زندگانی ما باشد. ما باید از یکسو بکندن بنیاد پراکندگیها و جداییها بکوشیم و از مردم هر اندازه که می‌توانیم به یک راه آوریم ، و از یکسو هم خود را نیک پیراسته و آراسته ، بفزونی نیرومان کوشیم و خود را شاینده‌ی زندگی گردانیم.

امروز با این نبرد و کشاکش که درمیان توده‌ها برخاسته (1) ، داستان ما داستان کسانیست که می‌خواهند از میان یک بیابان بیمناک و دزدگاهی گذرند. پیداست که چنین کسانی باید بکوشند و همراهان خود را هرچه فزونتر گردانند. و بهمگی آنان افزار جنگ و کشتار داده و نیک آماده سازند.

امروز یکی از بیماریها درمیان توده خودفروشیست (2) و بیشتر مردم لذت از این می‌برند که کسانی را پایینتر از خود بینند و بآنها برتری فروشند و زباندرازی نمایند. مثلاً شهریان بنشینند و بکارهای دیه‌نشینان خرده گیرند و هر کجا یک روستایی دیدند باو بخندند. همچنین درسخواندگان گفتگو از عامیان کنند و کوتاهی اندیشه و کمی آگاهی آنان را یاد کنند و بخود بالند. نیز مردان سخن از زنان رانند و بآنان خرده گیرند و برتری فروشند.

کسانی باین اندازه هم بس نکرده و همینکه چند سخنی از اینجا و آنجا یاد گرفتند آن را دستاویز ساخته خود را از دیگران جدا می‌گردانند و باین و آن خرده گرفته بخود می‌بالند. اگر شما در یک نشستی بنکوهش و بدگویی از توده و یا از این دسته و آن دسته پردازید خواهید دید باشندگان با چهره‌های باز رو بشما آوردند و با لذت گوش دادند. ولی در همان هنگام ، اگر دلسوزی نمایید و بگویید پس بیایید دست بهم داده باین بدیها چاره کنیم ، خواهید دید همگی ناخشنودی نمودند و رو ترش کردند.

اینها همه از آنست که معنی زندگی دانسته نیست ، از آنست که خردها ناتوان می‌باشد و سررشته در دست خودخواهی افتاده. این کسان را باید کودکان چهل‌ساله و پنجاه‌ساله نامید. اینان چشم باز کرده و جهان را دیده و آن را جز خوردن و خوابیدن و بدلخواه و هوس روز گزاردن ندانسته‌اند ، و در زندگی درپی هیچی نمی‌باشند و آینده را نمی‌اندیشند.

ولی ما راهمان بیکبار جداست. ما درپی آرمان بزرگی می‌باشیم و می‌باید بکوشیم و همگی مردم را از معنی درست زندگانی و از راه آن آگاه گردانیم و جدایی میان زنان و مردان و روستاییان و شهریان نگزارده همگی را با خود هم‌اندیشه و همدست گردانیم.

کسانی این را گزافه خواهند شناخت. ولی جز راستی نیست. ما درباره‌ی زنان سخنان بسیار نوشته‌ایم. زنان از ما جدا نیستند و از هر باره همباز زندگانی ما می‌باشند. پس چرا باید آنان را در اندیشه و باور و شناختن معنی زندگانی با خود یکی نگردانیم؟! چرا باید آنان را بفالگیران و دعا‌نویسان و روضه‌خوانان و سینماچیان و رمان‌پردازان واگزاریم؟!

امروز یکی از بیمهایی که در زندگانی ما هست و خود آن را درنمی‌یابیم همین گمراهی اندیشه‌ها و ناتوانی دلهای زنانست که اگر یک روز سختی پیش آید اینان بجای آنکه بما یاری کنند با بیتابیها و فریادهای بیجای خود ما را گرفتار و دست‌بسته خواهند گردانید.

پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ تاریخ این گفتار تیر ماه 1320 می‌باشد. در آن هنگام از آغاز جنگ جهانی دوم نزدیک به دو سال می‌گذشته.
2ـ خودفروشی = خودنمایی بیرون از اندازه.
🔶 یکم دیماه و داستانش

🔸 تکه‌ی 17


هرچه بود خونسردی نمودم و داستان ماده‌ی 5 را نیز پوشیده داشته بجوانان یا بآقای واعظپور نگفتم. در آن میان دانستیم که دادستان را نیز بهیئت وزیران خواسته‌اند. در ساعت هفت و نیم که نیم‌ساعت بیشتر وقت آزاد نداشتیم پیامی از آقای دادستان رسید که ‌امشب را در آنجا بمانند.

جوانان از این پیام تکانی خوردند. زیرا بسیاری از آنان بخانه‌هاشان آگاهی نداده ‌امید می‌داشتند که شب را بخانه‌های خود باز خواهند گشت. از آنسوی ما رختخواب و پوشاک برای خوابیدن هیچی نداشتیم و در آن نیم‌ساعت نمی‌توانستیم از خانه بخواهیم. آقای واعظپور و دیگران سراسیمه شدند. گفتم : شما تنها آن کنید که شامی از بازار برای ما فرستید و خود نیز هرچه زودتر بخانه‌هاتان روید. در اندیشه‌ی ما نباشید. به هر حالیست ما این شب را بسر خواهیم برد.

در آن میان افسر نگهبان که من نامش را نیز نمی‌دانم با ما مهربانی و پاسداری نموده سالن «دیوان جنایی» را برای ما آماده گردانید. این سالن بزرگست و چون پنجره‌های بزرگ و بسیار دارد برای نشیمن زمستان سازشی نداشت. بویژه که ما رختخواب نیز نمی‌داشتیم. چیزی که هست آن سالن پاکیزه می‌بود و میز و صندلیهای تازه می‌داشت و یک بخاری بزرگی درمیانه می‌سوخت. افسر نامبرده گفت : دو تن نظامی را با ذغال در اختیار شما می‌گزارم آنها را بقراولی بگمارید که نگزارند بخاری خاموش گردد و شما سرما خورید.

از مهربانی او سپاسمندی نمودیم ، و چون شام آوردند خوردیم همگی در گرد میز بزرگ سالن نشسته بگفتگو پرداختیم. من گفتم : این گرفتاری که ما پیدا کرده‌ایم یکی از هزارها بلکه ملیونها میوه‌ی تلخ آلودگی توده ‌است. در این توده‌ی بدبخت اگر آزادی پیش می‌آید آن می‌شود که چند ماه پیش دیدید و ما همگی از آن بیزار بودیم ، و اگر آزادی از میان می‌رود بدینسان ستمگران دست بستم باز می‌کنند. شما بجای آنکه ‌اندوه خودتان را خورید در اندیشه‌ی همگی توده باشید. این گرفتاری ما بیش از یکشب و دو شب نیست ، ولی گرفتاری توده‌ی بدبخت همیشگیست. شما با خدا پیمان بندید که نیروهای جوانی خود را در راه رهایی توده بکار برید و راه آن همان کوششهاست که ما آغاز کرده‌ایم. از آن کوششها بازنگردید. سپس بخواهش جوانان سخن از داستان مشروطه بمیان آوردیم و سه ساعت کمابیش در پیرامون آن میز بزرگ نشسته ‌این گفتگوها کردیم. سپس چون شب گذشته بود در گرداگرد بخاری ، هر کدام جایی گرفته دراز کشیدیم و پالتوها را روپوش گردانیده خوابیدیم. اگرچه آسوده نبودیم ولی چندان سخت نگذشت ، و با همه‌ی سردی سالن ، چون از پیش خود را برای ایستادگی در برابر سرما آماده ساخته بودیم آسیبی ندیدیم ، و بامدادان هنوز روشنایی آغاز نشده بود که بآواز سماور و چایی که ‌از خانه فرستاده بودند بیدار شدیم.
✴️باید به نیک و بد پیامهامان پروا کنیم

یکی از همراهان می‌نویسد : درمیان آشنایان ارتباط پیامرسانی داریم. برخی از آنها در فرستادن «پُست»ها دقت می‌کنند و هر چیزی را نمی‌فرستند ولی برخی دیگر هرچه به اندیشه‌ی پریشانشان خوش افتاد برای دیگران می‌فرستند. معمولاً این رفقا روزانه یک سیلی از پستها را به آشنایان روانه می‌گردانند و به این کارشان می‌بالند.

نمی‌خواهم بگویم پستهای امید دهنده و آگاه کننده نمی‌فرستند. خواستم اینست که بسیار وقتها پستهایی که می‌فرستند متضادند. هیچ نمی‌اندیشند که اگر خواستشان برای مثال امید دادنست ،‌ باری پستهای امید شکن را نفرستند. اگر با فرستادن کلیپ یا پستهایی ستمگریها و دزدیهای رواج یافته در کشور را نشان می‌دهند و خواستشان آگاهی دادن به مردمست ، فرستادن پستهایی که مردم را به بی‌اعتنایی و بیخبری می‌خواند نادانیست.

هفته‌‌ی پیش یکی از اینگونه آشنایان درمیان پستها چند ترانه‌‌ای فرستاده بود که من دیدم مضمون سه تا از شعرهای آنها میخوارگی است. تکه‌هایی از شعرهای هر کدام را نوشته‌ام :

1) به من امشب ای ساقی بده می دریا دریا ،‌ اونقده مستم کن که بشم دور از دنیا ...
بده جامی ای ساقی که بسازم با دردا ...
2) مست شرابم امشب ،‌ خیلی خرابم امشب ...
3) به مستی بی‌ملالم کن ...

در کنار چنین شعرهای غیرتکشی ، چند کلیپ و پُستی هم از بدبختیهای کشور و مردم فرستاده بود. من دیدم این رفیقمان گویا هنگام فرستادن آنها هیچ نیندیشیده. تر و خشک را کنار هم فرستاده.

زیر یکی از آنها که همه انتظار دارند جملات افسوس‌آوری مانند : «بیچاره مردم!» یا «مرگ بگیرند این دزدها !» یا «کشور را دزدخانه کرده‌اند» و صد مانند اینها نوشته شود ، چنین نوشتم :

چاره‌ی این دردها را شاعر در ترانه‌های بالا نشان داده. گفته : بده جامی ای ساقی که بسازم با دردا ...

تا می‌ و باده هست چه غم از اینگونه گرفتاریها !.. این را نوشتم شاید تکانی بخورد.
🔶 کار و پیشه و پول (بزبان عادی)

🔸 گفتار دوم : بیکاری و مفتخوری و کارهای بیهوده نامشروع است. (تکه‌ی 7)


یک راه دیگر برای مفتخوری رباخواری است. کسی که پولی بدست آورده یا از پدرش ارث رسیده نزول می‌دهد و سود آن را می‌گیرد و خود بیکار نشسته مفت می‌خورد. باید از آن نیز جلوگیری کرد.

کسانی می‌گویند : «در زندگانی امروزی از ربا نمی‌توان جلوگیری کرد.» اسلام که «ربا» را حرام کرده بسیاری از مردم همین را ایرادی به اسلام به حساب می‌آورند. بهائیان به مذهب خود می‌نازند که ربا را حلال کرده ، ولی اینها راست نیست.

باید گفت : زندگانی امروزی غلطست و نمی‌توان به آن اهمیت داد. بله در زندگانی امروزی یک تاجر یا یک شرکت که پنج میلیون ریال سرمایه دارد به «اعتبار» آن ، پنج میلیون دیگر از بانک ربا (1) می‌گیرد و به یک خرید ده میلیون ریالی می‌پردازد و از سود هنگفتی که می‌برد کمی هم به بانک به عنوان سود می‌پردازد ، ولی این خود غلطست و ما روشن خواهیم کرد که سرمایه باید به اندازه باشد.

گذشته از آن ما می‌پرسیم : پول چیست که سود بیاورد؟.. اگر شما پولی را در صندوق بگذارید و یک سال بماند آیا چیزی به آن اضافه می‌شود؟!.. در تجارت کار را استعدادهای آدم انجام می‌دهد و پول وسیله است ، وسیله‌ی معاوضه است. بهتر بگوییم : پول برای نگهداری حساب است. پولی که در برابر خرید به فروشنده داده می‌شود برای آنست که در دست او باشد و معلوم بشود که چه اندازه کوشش کرده و چه اندازه به گردش چرخ زندگانی کمک کرده.

پابرگی :
1ـ این را امروز «وام» می‌گویند ، ولی اگر دقت کنیم همان رباست ، زیرا بانک سود می‌گیرد. ـ ویراینده
🔶 دردها و درمانها ـ بخش 10 (یا گفتارهایی از مهنامه‌ی پیمان)

🔸 در پیرامون نوشته‌های پیمان (تکه‌ی سه)


اما روستاییان و عامیان ، اگر می‌خواهیم آنان را با خود گردانیم و از باهمیشان سود بریم ، باید از آن تاریکی بیرونشان آوریم. آنان اگر پس مانده‌اند از اینست که کسی نبوده پیششان آورد ، نه آنکه پس ماندن را از نهاد خود داشته‌اند. ما اگر این داناکها (1) و این راستیها را بآنان بیاموزیم بیگمان خواهند فهمید و بیگمان خواهند پذیرفت. بلکه اگر راستی را بخواهیم آنان برای پذیرفتن راستیها و دریافتن آنها شایاتر از دیگران می‌باشند و برای آینده امید بیشتر ما بآنان است.

خواهند گفت : «که اینها را بآنان بیاموزد؟!» می‌گویم : ما بیاموزیم. ما دست بهم داده این کار را پیش بریم. بارها گفته‌ایم این راه که هر کسی نخست بخود و سپس بدیگران پردازد و هر کسی سالانه باری سه تن را با این راستیها آشنا گرداند بهترین راه است و بیگمان فیروزی را درپی خواهد داشت.

ما باید این کوشش را با خشنودی و دلخوشی بگردن گیریم. امروز کاری ارجمندتر و وَرجاوندتر (2) از این نیست.

از چیزهای شگفت «امیدمندی بیپا و نومیدی بیجا» است که ما از کسانی می‌بینیم. بدینسان که چون سخن از گرفتاریها بمیان می‌آید و آلودگیها که گریبانگیر توده است گفته می‌شود با بی‌پروایی بسیار می‌گویند : «خوب می‌شود ، دنیا که همیشه به یک حال نیست». سپس که ما ناگزیر گردیده نکوهش می‌کنیم و راه چاره را نشان داده می‌گوییم : «باید همه دست بهم داده بکوشیم» ، این زمان دیرباوری نموده چنین پاسخ می‌دهند : «با اینها نمی‌شود».

این رفتار بیاد من می‌آورد داستان یک تنبل بیدردی را که بیست سال پیش در تبریز شنیده‌ام : این تنبل در خانه نشسته پی کار و پیشه نمی‌رفت و خاندان خود را بی‌برگ و سامان می‌گزاشت. یک روز خویشانش گرد آمده ببازخواست می‌پردازند و او پاسخ داده می‌گوید : «خدا روزی‌رسانست». یکی از خویشان نکوهش نموده می‌گوید : «خدا روزی‌رسانست ولی باید تو هم بکوشی». دیگری از آنان می‌گوید : «من یک تیکه زمین با آب و دیگر افزارها بتو وامی‌گزارم و پول هم یک کمی می‌دهم که بروی و کشت و کار کنی» پاسخ می‌دهد : «از این راه من نان خواهم خورد؟!»

یکی از خویشانش این داستان را یاد می‌کرد و چنین می‌گفت : «ما نمی‌دانیم با این احمق چه کنیم؟!»

ما نیز نمی‌دانیم با این درماندگان بیخرد چه کنیم؟! این نافهمی و نادانیشان ، و آن خودخواهی و گردنکشیشان. آنجا چنان امید می‌بندند و اینجا چنین نومیدی می‌نمایند.

باید اینان را هم بخودشان واگزاشت و درپی کار خود بود. در جهان هیچ کوششی نیست که از راهش باشد و بنتیجه نرسد.

پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ دان + اک = آنچه دانند. دانستنیها
2ـ ورجاوند = مقدس ، ارجمند از دیده‌ی دین و خداشناسی
🔶 یکم دیماه و داستانش

🔸 تکه‌ی 18


هنگامی که چایی می‌خوردیم یکی دو تن از جوانان نزدیک من نشسته سخن می‌راندند. یکی گفت : این نتیجه‌ی آن گفتارهاییست که درباره‌ی سرلشگر معینی و دیگر افسران گریزنده نوشتید. (1) این افسران بزرگ همه باهم مربوطند و تعصب یکدیگر نگه می‌دارند.

دیگری گفت : شما از خود عمیدی نیز بد نوشتید. سومی گفت : از همان سروان ربیع چند بار بد نوشته بودید.

من گفتم : مثلی برای شما آورم : بیست سال پیش که در تبریز بودم یکی از آشنایانم شب برای خوابیدن به پشت‌بام رفته ولی افتاده و پایش شکسته بود. من چون بدیدنش رفتم بخود نکوهش می‌کرد و چنین می‌گفت : «من چه کار در پشت‌بام داشتم؟!. چرا بایستی در اتاق نخوابم؟!..». من گفتم : این سخن بیجاست ، آدم در زندگی به پشت‌بام هم رود و گاهی اتفاق افتد که بیفتد و پایش بشکند. در زندگانی آسیبهای گوناگون هست. آدم گاهی بیمار گردد ، یک روز افتاده پایش شکند ، یک روز بگیر ستمکار افتد ، یک روز جیب‌بر پولش را بَرد .. همه‌ی اینها در زندگی هست ، و هر کدام که پیش آمد باید چاره کرد. نه ‌اینکه بنکوهش خود یا دیگری پرداخت.

اکنون در این پیشامد نیز بیجهت بجاهای دوری نروید. این هم یکی از آسیبهای زندگیست که پیش آمده و باید چاره کنیم. ما آن روز که روزنامه آغاز کردیم برای این بود که بدکاریهای سرلشگر معینی و دیگران را بنویسیم ولی می‌دانستیم که ‌این کار دشمنیها پدید خواهد آورد. نیز می‌دانستیم که ‌اگر یک روزی فرصت پیدا شود کسانی از ما بکینه‌جویی خواهند برخاست. لیکن هیچ یک از اینها جلوگیر آن نوشته‌های ما نتوانستی بود. اکنون هم از گذشته پشیمان نیستیم ولی باید برهایی خود کوشیم. دیروز من کار را به طبیعت واگزارده نکوشیدم ولی امروز بکوشش خواهیم پرداخت.

پابرگی :
1ـ برای آگاهی از آنها خوانندگان گفتارهای 10 و 11 پایگاه ‌اینترنتی زیر را نگاه توانند کرد :
www.kasravi-ahmad.blogspot.com ـ ویراینده
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
کوشاد تلگرام : چند روز پیش یک ملای بزرگی در ایران درگذشت. کسانی که او را می‌شناختند می‌دانند که اندیشه‌هایش در همان تاریکیهای هزار سال پیش مانده بود. از هرچه سخن بمیان می‌آورد تو گویی یکی از شیعیان تندرو یا رافضیانی است که با زید بن علی‌بن حسین آن رفتار پست را کردند (1). تو گویی یکی از آنانست که به زندگان درآمیخته.

سخنرانی بالا یک نمونه‌ از اندیشه‌های اوست. خوانندگان پس از شنیدن آن می‌توانند گفتار زیر که شرحیست کوتاه درباره‌ی میهن‌پرستی و معنی درست آن بخوانند و جدایی را ببینند.

ملایان همه همین باور را دارند چیزی که هست آنچه او آزادانه بزبان می‌آورد اینان باک کرده بزبان نمی‌آورند.

ملایان باید بدانند اگر میهن نباشد همان کیش زیانمندشان نیز نخواهد ماند.

(1) : برای دانستن داستان پستی که یاران تندروی زید پیش آوردند و بنام رافضی خوانده شدند کتاب «داوری» دیده شود.
✴️ سخن کوتاهی در پیرامون معنی میهن‌پرستی

كسانی می‌آیند و با من گفتگو كرده چنین می‌گویند : «من معنی میهن‌پرستی را نفهمیدم. این كوه و زمین و دره چه پرستش دارد؟!..». دیگران بسخن رنگ فلسفه داده و چنین می‌گویند : «همه‌ی مردمان یكی هستند. برای چه من با فلان كرمانی هم‌میهن باشم و با فلان بغدادی نباشم؟!..». برخی هم از راه مذهب پیش آمده چنین ایراد می‌گیرند : «میهن‌پرستی بت‌پرستیست. ما باید خدا را بپرستیم نه میهن را».

اینها نمونه‌ی دیگری از ندانستن حقایق زندگانیست. اینها «میهن‌پرستی» می‌شنوند و معنای آن را نمی‌دانند. باید گفت : میهن تنها این كوهها و دره‌ها و این سرزمین نیست. میهن به یك معنی مهمتر دیگری می‌باشد.

ما چون می‌گوییم : میهن‌پرستی مقصودمان بیش از همه آن پیمان همدستی است كه یك توده باید داشته باشند. بیست ملیون مردم كه در یكجا زیست می‌كنند و یك توده‌ای تشكیل داده‌اند اینها در حقیقت پیمان باهم بسته‌اند كه در پیشرفت دادن بكارهای زندگانی و ایستادگی در برابر سختیها همدست باشند و در سود و زیان و اندوه و خوشی باهم شركت كنند. مثلاً اگر راهزنانی در كرمان پیدا شدند از آذربایجان و خوزستان و گیلان و دیگر جاها سپاه برای دفع آنها بفرستند و نگویند بما چه ربطی دارد؟!.. همچنین اگر دشمنی از سوی گیلان رو نمود از همه جا بجنگ آنان شتابند و نگویند ما چه كار داریم؟!.. اگر در گوشه‌ای از كشور خشكسالی رخ داد و مردم دچار گرسنگی گردیدند ، یا در شهرهایی زمین لرزه افتاد و ویرانیها پدید آمد ، یا بآبادیهایی سیل آمد و آسیبها رسانید ـ در همه‌ی اینها از همه جا بدستگیری برخیزند و خود را در زیان و آسیب شریك شمارند و كناره‌گیری ننمایند.

یك چنین پیمانی در هر توده‌ای هست و اساس توده همین پیمان می‌باشد. ما از «میهن‌پرستی» پیش از همه این معنی را می‌خواهیم ، و شما می‌بینید كه یك معنای بسیار مهم و گرانمایه‌ای می‌باشد ، و اینكه نام «میهن‌پرستی» می‌گزاریم برای آنست كه این میهن ، یا این سرزمین خانه‌ی ماست ، و گهواره‌ی پرورش ماست ، سرچشمه‌ی زندگانی ماست ، چنانكه شرح دادیم اساس دارایی این سرزمین می‌باشد. اینست باید به نگهداری آن كوشیم ، باید نخستین مادّه در آن پیمان نگهداری این سرزمین باشد. زیرا اگر این سرزمین را از دست دهیم آواره و سرگردان خواهیم بود. به بردگی و زیردستی بیگانگان خواهیم افتاد.[1] زبون و خوار گردیده كم‌كم نابود خواهیم گردید. اینست آن را «میهن‌پرستی» می‌خوانیم. مقصود از پرستش در اینجا «خدمت» می‌باشد. «پرستیدن» در فارسی بمعنی خدمت كردنست.

آنان كه می‌گویند : «این كوه و زمین و دره چه پرستشی دارد؟!..» این معنی را نمی‌دانند. از آنان باید پرسید : مگر شما نمی‌خواهید در این جهان زندگی كنید؟!.. مگر نمی‌خواهید با كسانی همدست باشید؟!.. مگر نمی‌خواهید این آب و خاك را كه سرچشمه‌ی زندگانی شماست نگه دارید؟!.. میهن‌پرستی یا میهن‌دوستی ، هر نام دیگری كه بگزارید همینهاست. این وظیفه‌ی مردانگی هر كسیست كه در این راه با دیگران همدستی كند و كوشش دریغ نگوید.

امروز زندگانی بسیار سخت گردیده و توده‌ها با یكدیگر بر سر خاك و زمین سختترین نبرد را می‌كنند. این جنگ و خونریزی كه امروز در جهان می‌رود همه برای زمین است. شما نیز ناگزیرید بی‌پروایی ننمایید و بنگهداری سرزمین خود بكوشید. ناگزیرید در اندیشه‌ی آینده‌ی خود و فرزندانتان باشید.

كسی نمی‌گوید شما بزمین سجده كنید ، یا در برابر این كوهها و دره‌ها بایستید و گردن كج گردانید. پرستش باین معنی را كسی از شما نمی‌خواهد. مقصود نگهداری كشور است كه اگر نكنید سرنوشتتان جز بندگی و زیردستی نخواهد بود. اگر نكنید نه تنها در پیش مردم ، در نزد خدا نیز شرمنده و روسیاه خواهید بود.

اینكه می‌گویند : «چرا من با فلان كرمانی هم‌میهن باشم و با فلان بغدادی نباشم؟» پاسخش اینست : فلان بغدادی از ما جدا می‌باشد و با ما پیمان همدستی ندارد. اگر بغدادیان نیز با ما همدست گردند و بتوده‌ی ما درآیند هم‌میهن ما شمرده خواهند گردید.

ببینید چگونه ‌این حقایق تاریك مانده و دسته‌ی انبوهی اینها را نمی‌دانند. سالها در این سرزمین با خوشی بسر برده و از نعمتهای خدادادی آن بهره یافته‌اند بی‌آنكه بدانند این خوشیها از كجاست و این نعمتها از چه سرچشمه می‌باشد بلكه از نادانی و ناآگاهی چنین پنداشته‌اند كه این خوشیها همیشه تواند بود ، و بی‌آنكه بكوشند و نگه دارند همیشه تواند ماند.

انبوهی از آنان نه تنها خود اندیشه‌ی این چیزها را ندارند و بكوششی در این راهها برنمی‌خیزند از كوششهای دیگران نیز جلو می‌گیرند و گستاخانه زباندرازیهایی می‌نمایند.
(پرچم روزانه شماره‌ی 54)

[1] : یک گواه این سخن ، حال کنونی فلسطینیان است.
🔶 کار و پیشه و پول (بزبان عادی)

🔸 گفتار دوم : بیکاری و مفتخوری و کارهای بیهوده نامشروع است. (تکه‌ی 8)


یک راه دیگر مفتخوری ، اجاره دادن زمین است. کسی فلان زمین را مال خود می‌داند و آن را به دیگری می‌سپارد که بکارد و از آنچه بدست می‌آورد نصفش را (کمتر یا بیشتر) به این بدهد و اینطوری با بیکاری و مفتخوری گذران زندگی می‌کند. بدتر از آن ، صاحبان دهات می‌باشند که در شهر ساکن می‌شوند و دهات دوردستی را مال خودشان بحساب می‌آورند و به همان بهانه از دسترنج روستانشینان منفعت‌ می‌برند و آنان را زیردست خود خیال کرده و به آنها امر و نهی می‌کنند.

درباره‌ی این موضوع اول باید مالکیت را تعریف کنیم : باید بدانید که هر کسی نمی‌تواند مالک هر چیزی باشد. مالکیت علتی می‌خواهد و باید در این بین ، ارتباطی و منفعتی باشد.

شما آن پارچه را بافته‌اید و می‌خواهید بفروشید ، مال شماست. من این عصا را خریده‌ام و به دست می‌گیرم ، مال منست. یک نفر نمی‌تواند مالک کوه البرز باشد. زیرا یک نفر چه نفعی می‌تواند از یک کوه بزرگ ببرد؟!.. ولی یک ملت می‌تواند مالک آن باشد. زیرا می‌تواند منفعت‌ها از جنگلها و معادن و رودها و چشمه‌هایش ببرد. کسی نمی‌تواند بگوید کلاغهای آسمان مال منست زیرا چه ارتباطی بین او با کلاغها هست؟. ولی اگر کسی کبوتری را پرورش داده و به آن دانه و آب می‌دهد و از پرواز و آوازش دلخوش می‌شود می‌تواند بگوید : «مال منست».

درباره‌ی زمین ـ زمینهای قابل کشت ـ نیز همین طور است و هر کسی نمی‌تواند به دلخواه مالک و صاحب‌اختیار آن باشد. زمین برای کشت کردن و درخت کاشتن و بهره‌برداری کردن است. مالک و صاحب‌اختیار زمین کسی است که آن را می‌کارد و بهره‌برداری می‌کند. مالک و صاحب‌اختیار آن کسی است که درخت و گل می‌کارد و آباد نگه می‌دارد.

این بسیار غلطست که کسی در شهر خود را صاحب‌اختیار و مالک فلان ده به حساب بیاورد. آیا چه ارتباطی بین این کس با آن ده می‌باشد؟!.. دهی که در خانه‌هایش دیگران سکونت دارند و زمینهایش را دیگران می‌کارند ، این چه طوری مالک آنست؟!..

خواهد گفت : خریده‌ام. باید گفت : آن فروشنده غریبه ‌بوده. گذشته از آن تنها با خریدن نمی‌توان مالک زمینی شد. اگر کسی می‌خواهد مالک و صاحب‌اختیار زمینی باشد باید به کاشتن و آباد کردن مشغول بشود و خود منفعت‌ها از آن بردارد.

به هر حال همان طور که درباره‌ی پول گفتیم زمین را اجاره دادن و از درآمد آن زندگی را گذراندن مفتخوریست و نامشروع می‌باشد.