🔶 «اکنون و آینده ما راست» (بخش چهارم : فلسفه و «ادبیّات»)
🔸 8ـ سیاست شومی که در زمینهی فرهنگ همچنان در کارست (تکهی سه از چهار)
🔸 🖌 احمد کسروی
من ندانستهام اندازهی سپاه مغول چه میبود ولی یمه و سوتای دو سردار مغولی که از جیحون گذشته بدرون ایران آمدند و از خراسان گرفته تا آذربایجان و قفقاز کشتارکنان پیش رفتند شمارهی سپاه آنها را در کتابها نوشتهاند که بیش از سیهزار تن نمیبود. ایرانیان آن زبونی و درماندگی را در برابر سیهزار تن نمودهاند. آیا انگیزهی این چه میبوده؟!.
در این باره جستجویی نشده. ولی ما آن را جسته و دانستهایم. مایهی آن زبونی و درماندگی ایرانیان چند چیز بوده که بیگمان باید یکی از آنها صوفیگری و دیگری خراباتیگری را شمرد.
اکنون جای بسیار افسوسست که چیزی را که بدینسان آزموده بوده کسانی دامن بکمر زده میخواهند دوباره بیازمایند. پس از بنیاد یافتن مشروطه که وزارت فرهنگ در ایران پدید آمد یکی از بایاهای این وزارت آن بایستی بود که با صوفیگری و خراباتیگری و هرچه اندیشههای پست از زمان مغول بازمانده بنبرد سختی پردازد و ریشهی آنها را براندازد. ولی جای افسوسست که ما امروز وارونهی آن را در جلو خود میبینیم.
آنچه شنیده شده و یا دیده شده در این چند سال وزارت فرهنگ پولهایی در راه پراکندن کتابهای صوفیگری بیرون ریخته : شرح حال بایزید بسطامی ، شرح حال مولوی ، شخصیت مولوی ، منتخبات مثنوی کتابهاییست که با پول آن وزارت چاپ شده ، گذشته از پولهایی که در این راه باین و آن داده شده.
چراغ فلان پیرهزن را خاموش گردانیده مالیات میگیرند و در چنین راهی بکار میبرند. با پول مردم ریشهی خودشان را میکنند.
وزارت فرهنگ بگوید این کار را چرا کرده؟!. بگوید این دلبستگی که بصوفیگری نشان داده شده از چیست؟.. بگوید این راه را زیر پای آن وزارت که گزارده؟..
وزارت فرهنگ پاسخ نخواهد داد. پاسخی نمیدارد که بدهد. ما خودمان باید داوری کنیم. باید بیندیشیم و بفهمیم.
ما باید از یکسو این کتابهای صوفیگری و مانندهای آنها را بآتش کشیده خانهها را از آنها تهی گردانیم. از یکسو هم وزارت فرهنگ را شناخته بدانیم که این دستگاه با دست بدخواهان توده راه برده میشود. (1)
[آن روز وزارت فرهنگ لانهی بدخواهی بود و اینگونه کتابها را برای رواجشان چاپ میکرد تا اینکه سپس فریبخوردگانی خود بچاپ آنها پرداختند و بدینسان از بودجهی بدخواهیهای آن وزارتخانه کاسته شد. امروز این بدخواهی نه تنها بدست وزارتخانههای آموزش و پرورش و ارشاد «اسلامی» بلکه بدست سازمانها و ادارههای چندی بکار بسته شده و دررفتش[هزینه] را همگی از بودجهی وزارتخانهشان میپردازند.
نویسنده در بخشی از گفتار «مگر فهم و دانش آزاد نیست؟!.» سخنان زیر را نوشته. تو گویی روی سخن با همهی بدخواهان فرهنگ (مرده و زنده) دارد :]
آقای رئیس فرهنگ [خوزستان] آن سعدی و حافظ که شما آنهمه هواداری از آنها نشان میدهید و وزارت فرهنگ کتابهای ایشان را بدست نورسان میدهد هردو آلوده و بیناموس بودهاند و در کتابهای خود آشکاره دم از سادهبازی و بیناموسی میزنند. آن باب پنجم گلستانست که با صد بیشرمی نوشته شده و این شعرهای حافظست که پردهی آزرم را دریده. چنین کسانی چه شایسته است که کتابهاشان بدست جوانان داده شود؟! (2) .. آخر پس غیرت و آزرم کجا رفته؟!.. من نمیدانم شماها در خوابید یا بیدار؟!.. نمیدانم چرا زشتی این کار را نمیفهمید؟!..
پابرگیها :
1ـ دفتر یکم دیماه 1323
2ـ تا سالهای دههی 30 گلستان یکی از کتابهای درسی دبیرستانها بود.
.
🔸 8ـ سیاست شومی که در زمینهی فرهنگ همچنان در کارست (تکهی سه از چهار)
🔸 🖌 احمد کسروی
من ندانستهام اندازهی سپاه مغول چه میبود ولی یمه و سوتای دو سردار مغولی که از جیحون گذشته بدرون ایران آمدند و از خراسان گرفته تا آذربایجان و قفقاز کشتارکنان پیش رفتند شمارهی سپاه آنها را در کتابها نوشتهاند که بیش از سیهزار تن نمیبود. ایرانیان آن زبونی و درماندگی را در برابر سیهزار تن نمودهاند. آیا انگیزهی این چه میبوده؟!.
در این باره جستجویی نشده. ولی ما آن را جسته و دانستهایم. مایهی آن زبونی و درماندگی ایرانیان چند چیز بوده که بیگمان باید یکی از آنها صوفیگری و دیگری خراباتیگری را شمرد.
اکنون جای بسیار افسوسست که چیزی را که بدینسان آزموده بوده کسانی دامن بکمر زده میخواهند دوباره بیازمایند. پس از بنیاد یافتن مشروطه که وزارت فرهنگ در ایران پدید آمد یکی از بایاهای این وزارت آن بایستی بود که با صوفیگری و خراباتیگری و هرچه اندیشههای پست از زمان مغول بازمانده بنبرد سختی پردازد و ریشهی آنها را براندازد. ولی جای افسوسست که ما امروز وارونهی آن را در جلو خود میبینیم.
آنچه شنیده شده و یا دیده شده در این چند سال وزارت فرهنگ پولهایی در راه پراکندن کتابهای صوفیگری بیرون ریخته : شرح حال بایزید بسطامی ، شرح حال مولوی ، شخصیت مولوی ، منتخبات مثنوی کتابهاییست که با پول آن وزارت چاپ شده ، گذشته از پولهایی که در این راه باین و آن داده شده.
چراغ فلان پیرهزن را خاموش گردانیده مالیات میگیرند و در چنین راهی بکار میبرند. با پول مردم ریشهی خودشان را میکنند.
وزارت فرهنگ بگوید این کار را چرا کرده؟!. بگوید این دلبستگی که بصوفیگری نشان داده شده از چیست؟.. بگوید این راه را زیر پای آن وزارت که گزارده؟..
وزارت فرهنگ پاسخ نخواهد داد. پاسخی نمیدارد که بدهد. ما خودمان باید داوری کنیم. باید بیندیشیم و بفهمیم.
ما باید از یکسو این کتابهای صوفیگری و مانندهای آنها را بآتش کشیده خانهها را از آنها تهی گردانیم. از یکسو هم وزارت فرهنگ را شناخته بدانیم که این دستگاه با دست بدخواهان توده راه برده میشود. (1)
[آن روز وزارت فرهنگ لانهی بدخواهی بود و اینگونه کتابها را برای رواجشان چاپ میکرد تا اینکه سپس فریبخوردگانی خود بچاپ آنها پرداختند و بدینسان از بودجهی بدخواهیهای آن وزارتخانه کاسته شد. امروز این بدخواهی نه تنها بدست وزارتخانههای آموزش و پرورش و ارشاد «اسلامی» بلکه بدست سازمانها و ادارههای چندی بکار بسته شده و دررفتش[هزینه] را همگی از بودجهی وزارتخانهشان میپردازند.
نویسنده در بخشی از گفتار «مگر فهم و دانش آزاد نیست؟!.» سخنان زیر را نوشته. تو گویی روی سخن با همهی بدخواهان فرهنگ (مرده و زنده) دارد :]
آقای رئیس فرهنگ [خوزستان] آن سعدی و حافظ که شما آنهمه هواداری از آنها نشان میدهید و وزارت فرهنگ کتابهای ایشان را بدست نورسان میدهد هردو آلوده و بیناموس بودهاند و در کتابهای خود آشکاره دم از سادهبازی و بیناموسی میزنند. آن باب پنجم گلستانست که با صد بیشرمی نوشته شده و این شعرهای حافظست که پردهی آزرم را دریده. چنین کسانی چه شایسته است که کتابهاشان بدست جوانان داده شود؟! (2) .. آخر پس غیرت و آزرم کجا رفته؟!.. من نمیدانم شماها در خوابید یا بیدار؟!.. نمیدانم چرا زشتی این کار را نمیفهمید؟!..
پابرگیها :
1ـ دفتر یکم دیماه 1323
2ـ تا سالهای دههی 30 گلستان یکی از کتابهای درسی دبیرستانها بود.
.