آیا شعرهایی که یک شاعری (همچون این شاعر) سروده براستی همه از روی نیاز بوده؟!
✴️ بهداشت تنی ـ بهداشت روانی
🖌 کوشاد تلگرام
تکهی 10
🔸کشاکش خلافت و پیدایش شیعیگری
نخستین گرفتاری در اسلام از كشاكش دربارهی خلافت برخاست. چهار خلیفه پی هم آمدند و رفتند و كشاكش درمیانه نبود و هرچه در این باره در كتابها نوشتهاند بیهوده است. نخستین كشاكش از زمان معاویه و جانشینان او برخاست. معاویه چون خلافت را با نیرنگ بدست آورد و آن را برُویهی پادشاهی انداخت از این رفتار او بسیاری رنجیدند و دستههایی بطلبیدن خلافت برخاستند كه یكی از آنها دستهی علویان و دیگری دستهی بنیعباس بودند. بدینسان سه گروه بر سر خلافت میكوشیدند و سخن ما در اینجا از علویان و هواداران ایشان است كه شیعه خوانده شدند. شیعیگری نخست یك جنبش سیاسی بود و اگر پیش رفتی نتیجهاش این شدی كه خلافت بعلویان برسد و اینان بیگمان بهتر از امویان و عباسیان میبودند و بخلافت شایستگی بیشتر داشتند. اینست شیعیگری در آغاز خود یك جنبش غیرتمندانهی بسیار بجایی بوده و ما چون در تاریخ میخوانیم كه ایرانیان نیز هواداری از ایشان مینمودند باید این را از سرفرازیهای تاریخ ایران شماریم.
ولی چون این جنبش بجایی نرسید و عباسیان پیش افتاده خلافت را از بنیامیه گرفتند و هواداران علوی از كوششهای خود جز شكست سودی نبردند ، اینزمان بود كه بشیعیگری رنگ كیش (مذهب) داده چنین گفتند : خلیفه آنست كه خدا برگزیده و او خلیفه یا امام است اگرچه خانهنشین باشد و مردم باید او را بشناسند و جز وی گردن بفرمان كسی نگزارند ، و در این اندازه نایستاده گفتند : «بنیاد دین شناختن اینان و دوستاری اینان و دشمنی با دشمنان اینانست ، و كسی كه چنین كرد رستگار است وگرنه نیست». سپس از این اندازه هم گذشته و گفتند : «خدا شیعیان را از طینت دیگر آفریده و خود یك دستهی برگزیدهی جدایی میباشند».
اسلام كه دین كوشش و جهاد بود این سخنان با آن هیچ سازشی نداشت و كسانی كه گفتههای مرا دربارهی «نساختن» در شمارهی گذشته خواندهاند میتوانند زیان اینها را نیك دریابند. [1]
🔸 فلسفهی یونان
دومین آلودگی پیدایش فلسفهی یونان و رواج آن بود. ما از فلسفه سخن بسیار رانده و بیپایی آن را روشن گردانیدهایم. [2] در اینجا تنها از زیانش بجهان اسلام سخن میرانیم. فلسفه چه نیك و چه بد بیگمان با اسلام سازش نداشت و اینبود رواج آن یك رخنهی دیگری در بنیادِ استواری اسلام پدید آورد. این ایرادها كه ما بفلسفه گرفتهایم و این كاهش از ارج آن كه پس از پیدایش دانشهای نوین اروپایی پیدا شده آنروز نبود ، و همگی آن را بسیار بزرگ و ارجمند میشماردند و گفتههای افلاطون و ارسطو را همه حجت میدانستند و چنین میپنداشتند كه دین برای مردم عامی و فلسفه برای دانشمندان است ، و پیداست كه رواج آن تا چه اندازه از شكوه اسلام كاست و چه اندازه نیروی آن را كم كرد.
🔸 باطنیگری
سومین گرفتاری باطنیگری بود. این بدآموزی بسیار بزرگتر از آنست كه در ایران میشناسند. اروپاییان باطنیان را «دستهی شكننده و ویرانكننده» نامیدهاند و ما دور نخواهیم رفت اگر آن را «آتش سوزان» خوانیم. این بدآموزی جز برای برانداختن ریشهی اسلام نبود و بنیادگزاران و راهبرندگان آن جز دشمنان ستیزهكار اسلام نبودند. ولی در آشكار پردهای بروی آن كشیده عنوان شیعیگری و دوستاری خاندان علوی و دشمنی با سه خلیفهی دیگر و مانند اینها را پیش میآوردند. ولی این پرده هم بسیار نازك بود و همینكه پیروی را شاینده[=لایق] مییافتند كمكم رازهای دیگر را باو آموخته سخن را تا آنجا میرسانیدند كه باید بهیچ چیزی باور نداشت. اینها تاریخ بسیار بزرگی دارند و اروپاییان نیز كتابها دربارهی اینان نوشتهاند. هیچ پیشامدی باندازهی این بدآموزی آسیب باسلام نرسانیده. [3]
🔸 صوفیگری
چهارمین گرفتاری صوفیگری بود. ما از صوفیان سخن بسیار رانده و آنچه گفتنی است گفتهایم [4] و در اینجا از زیان آن باسلام سخن میرانیم. صوفیگری نیز چه نیك و چه بد ، بیگمانست كه با اسلام نمیساخت. اسلام مردم را بكوشیدن و رنج بردن و جهاد كردن و شهر گشادن وامیداشت و از آنان آبادی جهان را میخواست. ولی صوفیگری بیك گوشهای خزیدن و از هر كوشش و تلاش چشم پوشیدن و با آبادی جهان دشمنی نمودن را میآموخت و آشكاره بجای جهاد «نبرد با خویشتن» را كه «جهاد اكبر» مینامید پیش مینهاد.
[1] : نک. به کتاب «دردها و درمانها» ، بخش هشتم ، گفتار «پایههایی كه برای نیك و بد گزارده شود باید آن را سست نگردانید.»
[2] : نک. به کتاب «در پیرامون فلسفه».
[3] : دربارهی باطنیگری بنگرید بکتابهای «تاریخ و پندهایش» و «راه رستگاری».
[4] : نک. به کتاب «صوفیگری».
.
🖌 کوشاد تلگرام
تکهی 10
🔸کشاکش خلافت و پیدایش شیعیگری
نخستین گرفتاری در اسلام از كشاكش دربارهی خلافت برخاست. چهار خلیفه پی هم آمدند و رفتند و كشاكش درمیانه نبود و هرچه در این باره در كتابها نوشتهاند بیهوده است. نخستین كشاكش از زمان معاویه و جانشینان او برخاست. معاویه چون خلافت را با نیرنگ بدست آورد و آن را برُویهی پادشاهی انداخت از این رفتار او بسیاری رنجیدند و دستههایی بطلبیدن خلافت برخاستند كه یكی از آنها دستهی علویان و دیگری دستهی بنیعباس بودند. بدینسان سه گروه بر سر خلافت میكوشیدند و سخن ما در اینجا از علویان و هواداران ایشان است كه شیعه خوانده شدند. شیعیگری نخست یك جنبش سیاسی بود و اگر پیش رفتی نتیجهاش این شدی كه خلافت بعلویان برسد و اینان بیگمان بهتر از امویان و عباسیان میبودند و بخلافت شایستگی بیشتر داشتند. اینست شیعیگری در آغاز خود یك جنبش غیرتمندانهی بسیار بجایی بوده و ما چون در تاریخ میخوانیم كه ایرانیان نیز هواداری از ایشان مینمودند باید این را از سرفرازیهای تاریخ ایران شماریم.
ولی چون این جنبش بجایی نرسید و عباسیان پیش افتاده خلافت را از بنیامیه گرفتند و هواداران علوی از كوششهای خود جز شكست سودی نبردند ، اینزمان بود كه بشیعیگری رنگ كیش (مذهب) داده چنین گفتند : خلیفه آنست كه خدا برگزیده و او خلیفه یا امام است اگرچه خانهنشین باشد و مردم باید او را بشناسند و جز وی گردن بفرمان كسی نگزارند ، و در این اندازه نایستاده گفتند : «بنیاد دین شناختن اینان و دوستاری اینان و دشمنی با دشمنان اینانست ، و كسی كه چنین كرد رستگار است وگرنه نیست». سپس از این اندازه هم گذشته و گفتند : «خدا شیعیان را از طینت دیگر آفریده و خود یك دستهی برگزیدهی جدایی میباشند».
اسلام كه دین كوشش و جهاد بود این سخنان با آن هیچ سازشی نداشت و كسانی كه گفتههای مرا دربارهی «نساختن» در شمارهی گذشته خواندهاند میتوانند زیان اینها را نیك دریابند. [1]
🔸 فلسفهی یونان
دومین آلودگی پیدایش فلسفهی یونان و رواج آن بود. ما از فلسفه سخن بسیار رانده و بیپایی آن را روشن گردانیدهایم. [2] در اینجا تنها از زیانش بجهان اسلام سخن میرانیم. فلسفه چه نیك و چه بد بیگمان با اسلام سازش نداشت و اینبود رواج آن یك رخنهی دیگری در بنیادِ استواری اسلام پدید آورد. این ایرادها كه ما بفلسفه گرفتهایم و این كاهش از ارج آن كه پس از پیدایش دانشهای نوین اروپایی پیدا شده آنروز نبود ، و همگی آن را بسیار بزرگ و ارجمند میشماردند و گفتههای افلاطون و ارسطو را همه حجت میدانستند و چنین میپنداشتند كه دین برای مردم عامی و فلسفه برای دانشمندان است ، و پیداست كه رواج آن تا چه اندازه از شكوه اسلام كاست و چه اندازه نیروی آن را كم كرد.
🔸 باطنیگری
سومین گرفتاری باطنیگری بود. این بدآموزی بسیار بزرگتر از آنست كه در ایران میشناسند. اروپاییان باطنیان را «دستهی شكننده و ویرانكننده» نامیدهاند و ما دور نخواهیم رفت اگر آن را «آتش سوزان» خوانیم. این بدآموزی جز برای برانداختن ریشهی اسلام نبود و بنیادگزاران و راهبرندگان آن جز دشمنان ستیزهكار اسلام نبودند. ولی در آشكار پردهای بروی آن كشیده عنوان شیعیگری و دوستاری خاندان علوی و دشمنی با سه خلیفهی دیگر و مانند اینها را پیش میآوردند. ولی این پرده هم بسیار نازك بود و همینكه پیروی را شاینده[=لایق] مییافتند كمكم رازهای دیگر را باو آموخته سخن را تا آنجا میرسانیدند كه باید بهیچ چیزی باور نداشت. اینها تاریخ بسیار بزرگی دارند و اروپاییان نیز كتابها دربارهی اینان نوشتهاند. هیچ پیشامدی باندازهی این بدآموزی آسیب باسلام نرسانیده. [3]
🔸 صوفیگری
چهارمین گرفتاری صوفیگری بود. ما از صوفیان سخن بسیار رانده و آنچه گفتنی است گفتهایم [4] و در اینجا از زیان آن باسلام سخن میرانیم. صوفیگری نیز چه نیك و چه بد ، بیگمانست كه با اسلام نمیساخت. اسلام مردم را بكوشیدن و رنج بردن و جهاد كردن و شهر گشادن وامیداشت و از آنان آبادی جهان را میخواست. ولی صوفیگری بیك گوشهای خزیدن و از هر كوشش و تلاش چشم پوشیدن و با آبادی جهان دشمنی نمودن را میآموخت و آشكاره بجای جهاد «نبرد با خویشتن» را كه «جهاد اكبر» مینامید پیش مینهاد.
[1] : نک. به کتاب «دردها و درمانها» ، بخش هشتم ، گفتار «پایههایی كه برای نیك و بد گزارده شود باید آن را سست نگردانید.»
[2] : نک. به کتاب «در پیرامون فلسفه».
[3] : دربارهی باطنیگری بنگرید بکتابهای «تاریخ و پندهایش» و «راه رستگاری».
[4] : نک. به کتاب «صوفیگری».
.