✴️ ریشهی بدبختیها (تکهی شصتم)
🔶 دربارهی صوفیان و درویشان (بخش سه از چهار)
صوفیان سرچشمهی باورها و پندارهاشان همان گفتههای پلوتینوس بوده كه در گفتار دیروزی شرح داده بیپایی و نادرستی آن را بازنمودیم. ولی سپس برخی از پیشوایانشان از راه فلسفهی یونان پیش آمده داستان «وحدت وجود» یا «یكی بودن هستی» را پدید آوردهاند. لیكن این هم بسود ایشان پایان نیافته و نتیجهای نداده. بلكه باید گفت : بد را بدتر و غلط را غلطتر گردانیده. اینان میگویند : خدا همان هستی است و چیز دیگر نیست ، و شما چون این سخن بشكافید معنایش نبودن خداست. معنایش اینست كه ما خود خداییم و بچیز دیگر نیاز نداریم. زیرا هستی نه چیزیست كه خود هست باشد. ما هستیم و از این هست بودن ما یك هستی فهمیده میشود ، و نه آنست كه ما هستیم و هستی نیز هست. این سخن چون جایش اینجا نیست دامنه نداده درمیگذرم. همین اندازه باید گفت : خود هم نفهمیدهاند كه چه میگویند ، و این است چون كتابهاشان بخوانید هر یكی معنای دیگری باین داستان میدهد و مثل دیگری میآورد.
این باورهای ایشانست. اما كردارهاشان : 1ـ بیكاری و خانقاهنشینی 2ـ زن نگرفتن و تنها زیستن. 3ـ نان از دست دیگران خوردن 4ـ با دف و نای پای كوبیدن و با آن ریش و پشم رقصیدن ـ كه شما هر یكی از اینها را بگیرید گناه بزرگیست و زیان بزرگی را دربر دارد.
پیشینیانِ اینها پرداختن بكاری یا پیشهای را مانع میشماردند و آن را بد میدانستند. شیخ ابوسعید میگوید : بازار جایگاه شیاطین است. میگفتند : صوفی باید بخود پردازد و ذكر خواند و تهذیب نفس كند ، و اگر بیك كاری یا پیشهای پرداخت «اهل دنیا» میگردد و از راه خود بازمیماند. زن نگرفتن اجباری نبوده ولی بیشترشان نمیگرفتهاند. زیرا زن را نیز از «دنیا» میشماردهاند. نان از دست دیگران خوردن همگانی بوده. زیرا در جایی كه بكاری و پیشهای نمیپرداختهاند ناگزیر بودهاند كه چشم براه «احسان» و «صدقه»ی توانگران باشند ، و اگر نرسید ببازار افتاده یا بدرِ خانهها رفته گدایی كنند ، و این را نه تنها ننگ نمیدانستهاند بلكه یك قسمتی از ریاضت و عبادت میشماردهاند. اما رقص ، آن را بزبان خود «سماع» مینامیدهاند. یكی دف میزده و دیگری نای مینواخته و دیگری با آواز خوش شعرهای عاشقانه میخوانده ، و در این میان درویشان برقص میپرداختهاند و خود شیخ همان كار را میكرده است.
🔸از همینجا شما فهم و دانش آنها را بسنجید. گروهی تا چه اندازه نافهم باشند كه این ندانند بیكاری سامان زندگی را بهم میزند. ندانند که خدا شمارهی زنان و مردان را یكسان گردانیده و یك مردی چون زن نمیگیرد باعث سیاهروزی یك زنی شده است ، ندانند كه نان از دست دیگران خوردن نشان پستی و زبونیست و آبرو را میریزد و شرم و آزرم را از میان میبرد ، ندانند كه پای كوفتن و رقصیدن جز با هوسِ خود راه رفتن نیست و آن را «عبادت» یا «ریاضت» نام نتوان نهاد.
شگفتتر اینجاست كه اینان كه به بهانهی چشمپوشی از جهان و دامن درچیدن از لذت و سختی دادن بخود و كاستن از نیروهای تنی بخانقاه خزیده بودند در كردار همه بضد آن برخاسته و همه به تنآسایی و خوشی پرداختهاند!!. كیست كه از بیكاری و مفتخواری خوشش نیاید؟!.. كیست كه از ساز و آواز و رقص لذت نبرد؟!.. اما زن نگرفتن ، آن نه برای چشمپوشی از لذت ، بلكه برای گریز از رنج خانهداری بوده. وگرنه بیشترشان درمیان خود امردبازی و پستیهای دیگر داشتهاند ، و چون شیوهی ایشان بوده كه برای هر كار زشتی یك عنوان نیكی میدادهاند باین زشتكاری نیز نامهایی دادهاند و رختهایی پوشانیدهاند. «بجمال خدا در روی شاهدان تماشا میكردهاند». جامی میگوید :
حُسن خویش از روی خوبان آشكارا كردهای
پس بچشم عاشقان در وی تماشا كردهای
یكی از بزرگان صوفیان ابوحامد كرمانی بوده كه دربارهاش چنین مینویسند : «چون در سماع گرم شدی پیراهن خود و حضار را چاك كردی و سینه بسینهی ایشان نهادی و از آن تشفی حاصل نمودی. چون شیخ به بغداد رسید خلیفه پسر بدیع الجمالی داشت خبر ورود شیخ شنید قصد حضور مجلس شیخ نمود. گفتند که طریقهی شیخ اینست. خلیفهزاده گفت از قرار تقریر شما او كافر خواهد بود بمجلس او میروم اگر اینگونه نسبت بمن حركتی كرد او را قربة الی الله بقتل رسانم و از وجود آن مبدع ، جهان را پاك گردانم و چون در سماع گرم گشت شیخ بكرامت دریافت و این رباعی بگفت :
سهل است مرا بر سر خنجر بودن در پای مراد دوست بیسر بودن
تو آمدهای كه كافری را بكشی غازی چو تویی رواست كافر بودن
خلیفهزاده گریبان خود را درید و بقدم معذرت پیش آمده سر در قدم شیخ نهاد ...».
🔸گزاشتن نام «شاهد» بخدا ، و پیاپی گردانیدن كلمهی «عشق» و مانند اینها كه سراپا بیفرهنگی و بیشرمیست از اینجا برخاسته است.
👇
🔶 دربارهی صوفیان و درویشان (بخش سه از چهار)
صوفیان سرچشمهی باورها و پندارهاشان همان گفتههای پلوتینوس بوده كه در گفتار دیروزی شرح داده بیپایی و نادرستی آن را بازنمودیم. ولی سپس برخی از پیشوایانشان از راه فلسفهی یونان پیش آمده داستان «وحدت وجود» یا «یكی بودن هستی» را پدید آوردهاند. لیكن این هم بسود ایشان پایان نیافته و نتیجهای نداده. بلكه باید گفت : بد را بدتر و غلط را غلطتر گردانیده. اینان میگویند : خدا همان هستی است و چیز دیگر نیست ، و شما چون این سخن بشكافید معنایش نبودن خداست. معنایش اینست كه ما خود خداییم و بچیز دیگر نیاز نداریم. زیرا هستی نه چیزیست كه خود هست باشد. ما هستیم و از این هست بودن ما یك هستی فهمیده میشود ، و نه آنست كه ما هستیم و هستی نیز هست. این سخن چون جایش اینجا نیست دامنه نداده درمیگذرم. همین اندازه باید گفت : خود هم نفهمیدهاند كه چه میگویند ، و این است چون كتابهاشان بخوانید هر یكی معنای دیگری باین داستان میدهد و مثل دیگری میآورد.
این باورهای ایشانست. اما كردارهاشان : 1ـ بیكاری و خانقاهنشینی 2ـ زن نگرفتن و تنها زیستن. 3ـ نان از دست دیگران خوردن 4ـ با دف و نای پای كوبیدن و با آن ریش و پشم رقصیدن ـ كه شما هر یكی از اینها را بگیرید گناه بزرگیست و زیان بزرگی را دربر دارد.
پیشینیانِ اینها پرداختن بكاری یا پیشهای را مانع میشماردند و آن را بد میدانستند. شیخ ابوسعید میگوید : بازار جایگاه شیاطین است. میگفتند : صوفی باید بخود پردازد و ذكر خواند و تهذیب نفس كند ، و اگر بیك كاری یا پیشهای پرداخت «اهل دنیا» میگردد و از راه خود بازمیماند. زن نگرفتن اجباری نبوده ولی بیشترشان نمیگرفتهاند. زیرا زن را نیز از «دنیا» میشماردهاند. نان از دست دیگران خوردن همگانی بوده. زیرا در جایی كه بكاری و پیشهای نمیپرداختهاند ناگزیر بودهاند كه چشم براه «احسان» و «صدقه»ی توانگران باشند ، و اگر نرسید ببازار افتاده یا بدرِ خانهها رفته گدایی كنند ، و این را نه تنها ننگ نمیدانستهاند بلكه یك قسمتی از ریاضت و عبادت میشماردهاند. اما رقص ، آن را بزبان خود «سماع» مینامیدهاند. یكی دف میزده و دیگری نای مینواخته و دیگری با آواز خوش شعرهای عاشقانه میخوانده ، و در این میان درویشان برقص میپرداختهاند و خود شیخ همان كار را میكرده است.
🔸از همینجا شما فهم و دانش آنها را بسنجید. گروهی تا چه اندازه نافهم باشند كه این ندانند بیكاری سامان زندگی را بهم میزند. ندانند که خدا شمارهی زنان و مردان را یكسان گردانیده و یك مردی چون زن نمیگیرد باعث سیاهروزی یك زنی شده است ، ندانند كه نان از دست دیگران خوردن نشان پستی و زبونیست و آبرو را میریزد و شرم و آزرم را از میان میبرد ، ندانند كه پای كوفتن و رقصیدن جز با هوسِ خود راه رفتن نیست و آن را «عبادت» یا «ریاضت» نام نتوان نهاد.
شگفتتر اینجاست كه اینان كه به بهانهی چشمپوشی از جهان و دامن درچیدن از لذت و سختی دادن بخود و كاستن از نیروهای تنی بخانقاه خزیده بودند در كردار همه بضد آن برخاسته و همه به تنآسایی و خوشی پرداختهاند!!. كیست كه از بیكاری و مفتخواری خوشش نیاید؟!.. كیست كه از ساز و آواز و رقص لذت نبرد؟!.. اما زن نگرفتن ، آن نه برای چشمپوشی از لذت ، بلكه برای گریز از رنج خانهداری بوده. وگرنه بیشترشان درمیان خود امردبازی و پستیهای دیگر داشتهاند ، و چون شیوهی ایشان بوده كه برای هر كار زشتی یك عنوان نیكی میدادهاند باین زشتكاری نیز نامهایی دادهاند و رختهایی پوشانیدهاند. «بجمال خدا در روی شاهدان تماشا میكردهاند». جامی میگوید :
حُسن خویش از روی خوبان آشكارا كردهای
پس بچشم عاشقان در وی تماشا كردهای
یكی از بزرگان صوفیان ابوحامد كرمانی بوده كه دربارهاش چنین مینویسند : «چون در سماع گرم شدی پیراهن خود و حضار را چاك كردی و سینه بسینهی ایشان نهادی و از آن تشفی حاصل نمودی. چون شیخ به بغداد رسید خلیفه پسر بدیع الجمالی داشت خبر ورود شیخ شنید قصد حضور مجلس شیخ نمود. گفتند که طریقهی شیخ اینست. خلیفهزاده گفت از قرار تقریر شما او كافر خواهد بود بمجلس او میروم اگر اینگونه نسبت بمن حركتی كرد او را قربة الی الله بقتل رسانم و از وجود آن مبدع ، جهان را پاك گردانم و چون در سماع گرم گشت شیخ بكرامت دریافت و این رباعی بگفت :
سهل است مرا بر سر خنجر بودن در پای مراد دوست بیسر بودن
تو آمدهای كه كافری را بكشی غازی چو تویی رواست كافر بودن
خلیفهزاده گریبان خود را درید و بقدم معذرت پیش آمده سر در قدم شیخ نهاد ...».
🔸گزاشتن نام «شاهد» بخدا ، و پیاپی گردانیدن كلمهی «عشق» و مانند اینها كه سراپا بیفرهنگی و بیشرمیست از اینجا برخاسته است.
👇
ملا هادی سبزواری 1 كه او را یكی از حكما میشناسند خدا را «شاهد هرجایی» خوانده میگوید :
با كه توان گفت این سخن كه نگارم
شاهد هرجایی است و گوشهنشین است
🔸حكیم گردنشكسته را ببینید كه با خدا چه گستاخی میكند ، چه بیفرهنگی نشان میدهد.
1 : این همانست که ادوارد براون در سفرنامهاش به ایران او را «بزرگترین فیلسوف ایران در قرن نوزدهم» میخواند و نزدیک به 20 صفحه دربارهی فلسفهی او در آن کتاب مینویسد.
با كه توان گفت این سخن كه نگارم
شاهد هرجایی است و گوشهنشین است
🔸حكیم گردنشكسته را ببینید كه با خدا چه گستاخی میكند ، چه بیفرهنگی نشان میدهد.
1 : این همانست که ادوارد براون در سفرنامهاش به ایران او را «بزرگترین فیلسوف ایران در قرن نوزدهم» میخواند و نزدیک به 20 صفحه دربارهی فلسفهی او در آن کتاب مینویسد.
آنه ماری شیمل شرقشناس آلمانی و کتابهایی که به ایرانیان ارمغان کرده است.
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
✴️ دفتر «فرهنگ است یا نیرنگ؟» را بخوانید و خود داوری کنید.
اگر دلیلهای دفتر را خردپذیر دانستید آن را به دست کسانی که میشناسید در کار پراکندن این زهر (صوفیگری) درمیان توده و رواج «عرفانبازی» هستند برسانید : نویسنده ، ترجمان ، گرد آورنده ، چاپ کننده ، توزیع کننده و فروشندهی کتابهای صوفیانه و کوتاهسخن به هر کسی که از غیرتکشی و بیمناکی این سرطان اندیشه ناآگاهست.
اگر دلیلهای دفتر را خردپذیر دانستید آن را به دست کسانی که میشناسید در کار پراکندن این زهر (صوفیگری) درمیان توده و رواج «عرفانبازی» هستند برسانید : نویسنده ، ترجمان ، گرد آورنده ، چاپ کننده ، توزیع کننده و فروشندهی کتابهای صوفیانه و کوتاهسخن به هر کسی که از غیرتکشی و بیمناکی این سرطان اندیشه ناآگاهست.
✴️ گواهی پاکدلانه
کوشاد تلگرام : این در همیشه باز خواهد بود. كسانی كه زیر این عنوان چیزهایی نویسند تا توانند بسادگی كوشند و خواستشان تنها بازنمودن اندیشه و فهم خودشان باشد و از ستایش بیجا و از گزافه خودداری نمایند. اگر گفتههای ما را براست میدارند بنام گواهی پاكدلانه و برای راه نمودن بدیگران از نوشتن بازنایستند.
🔶 چگونه پاکدین شدم
(بخش یکم)
بنام پاک آفریدگار
کنون که این نوشتار را برای شما برادران و خواهران ارجمند می نویسم ۲۷ سال از زندگانی من می گذرد،در آغاز باید بگویم که: بیشتر انسان ها در شروع دوران جوانی،دورانی که می توان گفت عقل و خرد در انسان به رشد کامل رسیده در پیرامون خود با مواردی روبه رو می شوند که خواه و ناخواه به آنها می اندیشند، در این جهانی که ما در آن زندگی می کنیم و به خصوص در کشورهای جهان سوم و عقب مانده با قاطعیت می توان گفت که مردم با اندیشه و اندیشیدن و توجه به خرد به کلی بیگانه اند ،چون افراد آن جوامع در کشورهای خود دچار چند دستگی های گوناگون کیشی و قومی و زبانی و نژادی و فرهنگی و اجتماعی هستند و این موارد در طول سالیان دراز سبب شده که در آن کشورها مغز و اندیشه و خرد جایگاهی نداشته باشد ،
در کشورهای این چنینی این عوامل مهم سبب نابودی آن مردم و کشور و نسل ها تا سالیان دراز خواهد شد، اگر به کشور خود ایران بیندیشیم ، می بینیم که جزء همان کشورهاست که دچار زبونی و خواری در طول قرن ها شده، و این پراکندگی و زبونی سبب شده که ایران و ایرانی آبرویی در بین توده های جهان نداشته باشد،
من در همین روزگار شروع جوانی به این مسائل می اندیشیدم که چرا ایران و کشورهای جهان سومی در این خواری و زبونی روزگار می گذارنند؟چرا یک کشور کوچک جزیره ای، مانند انگلستان با جمعیت اندک ، کشورهای خاورمیانه و آفریقایی و مردم آن کشورها را مسخر و برده خود گردانده؟ چرا ایرانیان که دارای کشوری به این پهناوری و ثروتمندی با این توده ی میلیونی هستند ، این چنین پست زندگانی می گذرانند؟ و در قرن ۲۱ باید زنان جامعه را با مسئله پوچی بنام حجاب سرگرم کنند ، تا در پشت پردهی سرگرم بودن مردم با این مسائل بیهوده و پیش پا افتاده افرادی به دنبال مقاصد و منافع خود باشند؟ در صورتی که بیشتر کشورهای غربی که هم از نظر پهناوری کشور و هم از نظر منابع و نیروی انسانی کمتر از ایران و ایرانیان هستند و از همه مهمتر ما و آنان در ساختمان تنی هیچ گونه تفاوتی نداریم ، به این جایگاه والا در میان جهانیان از نظر آبرو و زندگانی رسیده اند و مردم کشورهای جهان سوم و شرق به این درجه از پستی رسیده اند که به جای اینکه بکوشند با یاری هم کشور خود را آباد کنند ، آرزویشان این است که به کشورهای غربی فرار یا مهاجرت کنند و ابزار دست دولت های خارجی در جهت پیشرفت آن کشور های بیگانه بشوند ، این چه داستان و رمز و رازی دارد؟
این چه داستانی هست که ایرانی باید به هم میهن خود فخر بفروشد و با غرور بگوید من از ایران رفتم و تو ماندی و باید بدبختی بکشی ، یا در درون خاندان ها مهاجرت کردن و پناهنده شدن به کشورهای بیگانه یک افتخار حساب شود ، چرا باید ایرانی به جای اینکه به آبادی سرزمین خود بپردازد می رود و می شود نوکر و عمله ی کشورهای بیگانه ، حال چه مهندس و دکتر و چه کارگر در آن کشورها بشود؟ این چه سیاستی است که می کوشد از آشفتگی و چند دستگی مردم کشورهای جهان سوم بهره گیرد و به همین دستاویز جنگ و ویرانی به راه می اندازند تا مردم آن کشورها را با وعده های زندگی خوب و رفاه بفریبد و به کشورهای خود بکشاند تا برای آنها کار کنند نه برای خود ، تا همیشه نوکر و زیردست آن کشورها باشند نه اینکه در کشور خود سروری کنند؟ آن چه سیاستیست که در همین هنگام که کشورهای غربی از زنان و دختران خود فضانورد و محقق میسازند در ایران هنوز کشاکش ۱۰۰ ساله در مورد حجاب حل نشده است؟
در همین دوران بود که با کتابهای شادروان کسروی آشنا شدم و شروع به خواندن آن کتابها کردم و به ژرفای اندیشه های راهنمای پاکدینان پی بردم و به این داستان رسیدم که شادروان کسروی سالیان قبل تر از دوران کنونی ما به این مسائل پی برده بودند و پیرامون آنها اندیشیده بودند و در راه چاره جویی و جواب برای این موارد بودند ، ایشان اندیشه های خود را با ایرانیان در میان گذاشتند و خواستند که نوشته های پیمان و پرچم و کتابهایشان را بخوانند و خود با خرد خود داوری کنند و بیندیشند که چرا ایرانیان و شرقیان اینچنین خوار و درمانده هستند و راه های درمان این دردها چیست؟ ایشان در پیمان و پرچم و کتابهای خود راه حل های این مشکلات را بیان کردند و از مردم خواستند که بخوانند و اندیشه کنند و اگر راست دیدند در زندگانی خود به کار برند ، شادروان کسروی از کسانی که اندیشه های پاکدینی را پذیرفته اند دست یاری طلبیدند و خواستند که به پراکندن آمیغ ها بکوشند ،
کوشاد تلگرام : این در همیشه باز خواهد بود. كسانی كه زیر این عنوان چیزهایی نویسند تا توانند بسادگی كوشند و خواستشان تنها بازنمودن اندیشه و فهم خودشان باشد و از ستایش بیجا و از گزافه خودداری نمایند. اگر گفتههای ما را براست میدارند بنام گواهی پاكدلانه و برای راه نمودن بدیگران از نوشتن بازنایستند.
🔶 چگونه پاکدین شدم
(بخش یکم)
بنام پاک آفریدگار
کنون که این نوشتار را برای شما برادران و خواهران ارجمند می نویسم ۲۷ سال از زندگانی من می گذرد،در آغاز باید بگویم که: بیشتر انسان ها در شروع دوران جوانی،دورانی که می توان گفت عقل و خرد در انسان به رشد کامل رسیده در پیرامون خود با مواردی روبه رو می شوند که خواه و ناخواه به آنها می اندیشند، در این جهانی که ما در آن زندگی می کنیم و به خصوص در کشورهای جهان سوم و عقب مانده با قاطعیت می توان گفت که مردم با اندیشه و اندیشیدن و توجه به خرد به کلی بیگانه اند ،چون افراد آن جوامع در کشورهای خود دچار چند دستگی های گوناگون کیشی و قومی و زبانی و نژادی و فرهنگی و اجتماعی هستند و این موارد در طول سالیان دراز سبب شده که در آن کشورها مغز و اندیشه و خرد جایگاهی نداشته باشد ،
در کشورهای این چنینی این عوامل مهم سبب نابودی آن مردم و کشور و نسل ها تا سالیان دراز خواهد شد، اگر به کشور خود ایران بیندیشیم ، می بینیم که جزء همان کشورهاست که دچار زبونی و خواری در طول قرن ها شده، و این پراکندگی و زبونی سبب شده که ایران و ایرانی آبرویی در بین توده های جهان نداشته باشد،
من در همین روزگار شروع جوانی به این مسائل می اندیشیدم که چرا ایران و کشورهای جهان سومی در این خواری و زبونی روزگار می گذارنند؟چرا یک کشور کوچک جزیره ای، مانند انگلستان با جمعیت اندک ، کشورهای خاورمیانه و آفریقایی و مردم آن کشورها را مسخر و برده خود گردانده؟ چرا ایرانیان که دارای کشوری به این پهناوری و ثروتمندی با این توده ی میلیونی هستند ، این چنین پست زندگانی می گذرانند؟ و در قرن ۲۱ باید زنان جامعه را با مسئله پوچی بنام حجاب سرگرم کنند ، تا در پشت پردهی سرگرم بودن مردم با این مسائل بیهوده و پیش پا افتاده افرادی به دنبال مقاصد و منافع خود باشند؟ در صورتی که بیشتر کشورهای غربی که هم از نظر پهناوری کشور و هم از نظر منابع و نیروی انسانی کمتر از ایران و ایرانیان هستند و از همه مهمتر ما و آنان در ساختمان تنی هیچ گونه تفاوتی نداریم ، به این جایگاه والا در میان جهانیان از نظر آبرو و زندگانی رسیده اند و مردم کشورهای جهان سوم و شرق به این درجه از پستی رسیده اند که به جای اینکه بکوشند با یاری هم کشور خود را آباد کنند ، آرزویشان این است که به کشورهای غربی فرار یا مهاجرت کنند و ابزار دست دولت های خارجی در جهت پیشرفت آن کشور های بیگانه بشوند ، این چه داستان و رمز و رازی دارد؟
این چه داستانی هست که ایرانی باید به هم میهن خود فخر بفروشد و با غرور بگوید من از ایران رفتم و تو ماندی و باید بدبختی بکشی ، یا در درون خاندان ها مهاجرت کردن و پناهنده شدن به کشورهای بیگانه یک افتخار حساب شود ، چرا باید ایرانی به جای اینکه به آبادی سرزمین خود بپردازد می رود و می شود نوکر و عمله ی کشورهای بیگانه ، حال چه مهندس و دکتر و چه کارگر در آن کشورها بشود؟ این چه سیاستی است که می کوشد از آشفتگی و چند دستگی مردم کشورهای جهان سوم بهره گیرد و به همین دستاویز جنگ و ویرانی به راه می اندازند تا مردم آن کشورها را با وعده های زندگی خوب و رفاه بفریبد و به کشورهای خود بکشاند تا برای آنها کار کنند نه برای خود ، تا همیشه نوکر و زیردست آن کشورها باشند نه اینکه در کشور خود سروری کنند؟ آن چه سیاستیست که در همین هنگام که کشورهای غربی از زنان و دختران خود فضانورد و محقق میسازند در ایران هنوز کشاکش ۱۰۰ ساله در مورد حجاب حل نشده است؟
در همین دوران بود که با کتابهای شادروان کسروی آشنا شدم و شروع به خواندن آن کتابها کردم و به ژرفای اندیشه های راهنمای پاکدینان پی بردم و به این داستان رسیدم که شادروان کسروی سالیان قبل تر از دوران کنونی ما به این مسائل پی برده بودند و پیرامون آنها اندیشیده بودند و در راه چاره جویی و جواب برای این موارد بودند ، ایشان اندیشه های خود را با ایرانیان در میان گذاشتند و خواستند که نوشته های پیمان و پرچم و کتابهایشان را بخوانند و خود با خرد خود داوری کنند و بیندیشند که چرا ایرانیان و شرقیان اینچنین خوار و درمانده هستند و راه های درمان این دردها چیست؟ ایشان در پیمان و پرچم و کتابهای خود راه حل های این مشکلات را بیان کردند و از مردم خواستند که بخوانند و اندیشه کنند و اگر راست دیدند در زندگانی خود به کار برند ، شادروان کسروی از کسانی که اندیشه های پاکدینی را پذیرفته اند دست یاری طلبیدند و خواستند که به پراکندن آمیغ ها بکوشند ،
من وقتی نوشته های ایشان را خواندم و خرد را داور قرار دادم این حقایق را پذیرفتم ، پذیرفتم که معنای مفاهیمی چون دین ، دانش ، فرهنگ ، ادبیات ، تمدن ، روان و بسیاری دیگر از حقایق زندگانی چیست، اگر ما مثلاً در زمینه دین خرد را داور قرار دهیم به سادگی خواهیم دریافت که این کیشها و پندارها از قبیل: زرتشتی ، یهودی ، مسیحی ، علیاللهی ، سنی ، شیعه ، بهایی و ...ایسم های گوناگون مانند بودیسم و هندویسم و ...دین نیست بلکه خود بیدینیست.
(دنبالهی این نوشتار فردا خواهد آمد)
(دنبالهی این نوشتار فردا خواهد آمد)