پاکدینی ـ احمد کسروی
7.53K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.29K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
کتاب «ما چه می‌خواهیم؟»
✴️ خدا با ماست

🔶 چگونه و از چه راه آفریدگار بما یاری می‌کند؟

(بخش سیزدهم)

این را یک مثلی می‌آورم : چنانکه گفته‌ایم در ایران چهارده کیش هست که می‌باید گفت چهارده کشور و چهارده توده و چهارده آرمان می‌باشد. یکی از گرفتاریهای بزرگ ایران همینست و بیگمان همیشه نیکخواهان در آرزوی برداشتن آنها بوده‌اند که همگی مردم به یک راه درآیند. ولی آیا توانستندی؟!..

شما چنین انگارید که گروهی این اندیشه را دنبال می‌کنند. آیا چه کار باید کنند؟.. از چه راه پیش آیند؟.. آیا با خواهش و پند تواند بود؟.. اگر یک نشستی برپا کرده و از هر کیشی دو سه تن پیشروانی را بآنجا خوانده و زیان این پراکندگی را بازنموده خواستار شدندی که آن کیشها را رها کنند و همگان به یک کیش درآیند ، هوده‌ای[نتیجه] بدست آوردندی؟.. آیا می‌شود که کسی را با خواهش و لابه از باورهای خود بازگردانید؟!.. مگر پیروان این کیشها با دلخواه بآنها گرویده‌اند که با دلخواه توانند از آنها دست برداشت؟!..

کسانی چنین می‌پندارند که چون زور و نیرو در دست آدمی باشد هر کاری تواند کرد. ببینیم آیا در اینجا از زور کاری توانستی پیش رفت؟!..

اکنون چنین انگارید که دولت ایران یک قانونی بگذراند که همگی ایرانیان باید به یک کیش درآیند ، آیا از این کار هوده‌ای توان برداشت؟!.. آیا با زور و قانون باورهای مردم را از مغزهاشان بیرون توان آورد؟!.. پس راه چیست؟..

راه یکی بیش نیست ، و آن اینکه معنی راست دین و آمیغهایی که باید در دین جای گزیند روشن گردد و بیپایی آن کیشها بآشکار آید. زمانی در اینجا نیز مردم به دو دسته خواهند گردید : یکی آنان که فهمها و خردهاشان بیکاره گردیده که همچنان در گمراهی پای خواهند فشارد. دیگری آنان که فهمها و خردهاشان تواناست و کار می‌کند که همگی آمیغها را پذیرفته به یک راه خواهند درآمد.

این یک مثل را آوردم که نشان دهم آنچه را که زور و نیرو یا خواهش و لابه یا دیگر چیزها انجام نتواند داد ، آمیغها تواند داد. نشان دهم که این راه خدایی که ما آغاز کرده‌ایم خود پایندان پیشرفت خود می‌باشد.

بسخن بیش از این دامنه نمی‌دهم : این کوششهای ما بخواست خداست. خدا این را خواسته و افزار و راه پیشرفتش را آماده و گشاده گردانیده ، از ما آنچه می‌باید کوشیدنست که این آمیغها را در همه جا پراکنده گردانیم و با گمراهیها و نادانیها نبرد کرده آنها را براندازیم ، و هر که را از دور و نزدیک ، از پیر و جوان ، و از زن و مرد شاینده می‌یابیم ، با این آمیغها آشنا گردانیم.

اینست آنچه از ما می‌باید. اینست معنی آنچه می‌گوییم : «خدا با ماست»

🔸🔸🔸

این پرسش و پاسخ در زمستان سال ١٣٢١ بوده که در همان زمانها یک بار در پرچم نیمه‌ماهه و یک بار برویه‌ی کتاب جداگانه بچاپ رسیده و اینک پس از دو سال و نیم بار دیگر (با اندک دست بردن) بچاپ رسانیدیم.

در این دو سال و نیم چیزهای بسیاری رخ داده و گواهیهای روشن براستی این نوشته پدیدار گردیده. در این دو سال و نیم در ایران تکان بزرگی در راه پاکدینی پدیدار گردیده که بدخواهان و نادانان بتلاش سختی افتاده و با آنکه دسته‌های پراکنده‌ای هستند ، دست بهم داده در چند شهر آشوبها پدید آورده‌اند و بکسانی گزندها رسانیده‌اند. در تهران بدکردارانی را برانگیخته‌اند که در خیابان بسر نویسنده‌ی این نوشته‌ها ریخته ، دو گلوله بتنش زده ، سیزده زخم چاقو بسر و رو و سینه‌اش رسانیده‌اند. ولی از همه‌ی این دُژکرداریها جز شرمندگی و روسیاهی بهره نبرده‌اند ، و همان تلاشهای دُژخویانه‌‌ی آنان شُوَند دیگری به پیشرفت پاکدینی گردیده و راز «خدا با ماست» هرچه آشکارتر شده.

ولی ما آنها را بدیده نمی‌گیریم. در این دو سال و نیم از گردش جهان گواهیهای بزرگتر دیگر براستی این سخنان پدیدار شده. هنگامی که این سخنان نوشته می‌شد گرماگرم جنگ دولتهای بزرگ اروپا و آسیا بود. اکنون که جنگ پس از کشتارها و ویرانکاریهای بسیار پایان پذیرفته ، از همه جا آواز برمی‌خیزد که باید دیگر جنگی در جهان پیش نیاید. بویژه پس از آنکه در پایان جنگِ ژاپن بمب اتمی بکار رفته و هراس آن دلها را پر گردانیده.

هیچ جای گفتگو نیست که با این آمادگیها که دولتهای بزرگ راست ، و با آن افزارهای ویران‌کننده (بلکه نابودسازنده) که در دسترس آنها می‌باشد ، باید از جنگ بیکبار پرهیزیده شود. زیانی که از جنگ پس از این تواند بود بزرگتر از آنست که توان اندیشید.

در آن باره جای هیچ گفتگو نیست. گفتگو در آنست که آن کدام آیینست که می‌تواند آدمیان را بی‌آنکه نیازی بجنگ دارند راه برد؟.. بیگمان همین آیین پاکدینی.

در پایان سخن ، ما باید بار دیگر بگوییم : «پیشامدهای جهان پایندان پیشرفت ماست».
✴️ ریشه‌ی بدبختیها (تکه‌ی شصت‌ویکم)

🔶 درباره‌ی صوفیان و درویشان (بخش چهار از چهار)

🔸بدیها و زیانهای صوفیان بیشتر از آنست كه در این یك رشته گفتارها بگنجد.
اینان آتش بشرق زده‌اند. علت بدبختی و درماندگی شرقیان را اگر چهار چیز بشماریم یكی از آنها صوفیگری است. یك گروه هوسمند آوازه‌دوستی در خانقاهها بیكار نشسته ، و نان از دست دیگران خورده پیاپی بافندگی كرده‌اند و دین و زندگانی و خوی و همه چیز را با اندیشه‌های كج و گمراه خود زهرآلود گردانیده‌اند.

🔸یكی از بدیهای آنان گستاخی و بیباكیشان در دروغسازی بوده.

صوفیان بدو جهت بدروغ نیاز داشته‌اند : نخست چون مدعی بوده‌اند ما از این خانقاه‌نشینی و ذكر و ریاضت مقامات می‌سپریم و بخدا می‌پیوندیم و اختیار جهان بدست ما می‌افتد ، در حالی كه از ریشه دروغ بوده و در آن خانقاه هرچه تیره‌درونتر می‌شده‌اند ، به این دروغ خود با دروغسازی‌های دیگری پر و بال داده‌اند. در كتابهاشان پیاپی معجزات و كرامات است كه از پیران خود می‌نویسند.

دوم آنكه هر شیخی پنجاه یا صد تن یا بیشتر از درویشان را در خانقاهی گرد آورده و خود را ناگزیر می‌دیده كه شكم آنها را سیر گرداند ، و برای این كار راهی جز پول طلبیدن از پادشاهان و بزرگان و توانگران نبوده ، برای این كار نیز ناگزیر بوده‌اند دروغها بسازند و چشمهای توانگران را بترسانند.

اگر كتاب اسرار التوحید را بخوانید پیاپی داستانهاست كه می‌نویسد : «شیخ از میهنه بسرخس می‌شدی در هوا معلق می‌رفتی میان آسمان و زمین ولیكن جز ارباب بصیرت ندیدندی» ، «درمیان مجلس كه شیخ را سخن می‌رفت ... از زحمت زنان كودكی خُرد از بام از كنار مادر بیفتاد. شیخ ما را چشم بر وی افتاده گفت بگیرش. دو دست از هوا پدید آمد و آن كودك را بگرفت و بزمین نهاد» ، شیخ از فلان پادشاه پول خواست و او وعده داد ولی نپرداخت و پس از چندی شبانه سگان او را بدریدند ... سراسر آن كتاب از اینگونه داستانهاست. كتابهای تذكرة‌الاولیاء و نفحات جامی و صفوة‌الصفا نیز همین گونه است.

🔸آیا اینها راست است؟.. صوفیان چنین معجزاتی داشته‌اند؟!.. اگر اینها راست است اكنون در زمان ما چند تنی از سران صوفی و از پیران ایشان در مراغه و شیراز و گناباد و تهران هستند ، یكی از اینان هم یك معجزه‌ای یا كرامتی بنماید تا ما بدانیم آنچه از گذشتگانشان نوشته‌اند راست بوده.

این شیوه‌ی صوفیان بوده است كه هر داستانی كه رخ می‌داده با دروغ از آن استفاده می‌نموده‌اند. مثلاً طغرل سلجوقی و برادرانش كه پس از جنگهای بسیار با سلطان مسعود غزنوی و با دیگران بپادشاهی رسیده‌اند ما می‌بینیم در كتاب اسرارالتوحید داستانی هست كه شیخ ابوسعید آن پادشاهی را به ایشان داده.

در آخرهای زمان صفوی در پادشاهی شاه‌سلطان‌حسین با تحریك ملایان بصوفیها آزار می‌كرده‌اند ، و چون پس از سالیانی در نتیجه‌ی سستی صدساله‌ی خاندان صفوی ، افغانان باسپهان دست یافته و آن خاندان را برانداخته‌اند صوفیان این را معجزه‌ای برای خود گردانیده‌اند. نادرشاه كه یك مرد كوشنده و كاردانی بوده و به مفتخوارانی همچون صوفیان رو نمی‌داده كشته شدن او را نیز نتیجه‌ی نفرین خودشان شمارده‌اند. كریمخان چون معصوم‌علی‌شاه و نورعلی‌شاه را از شیراز بیرون كرده مردن او را نیز از تأثیر این پنداشته‌اند.

بدینسان از هر حادثه‌ای بسود خود استفاده كرده‌اند. ولی زشتتر از همه رفتاری است كه در حادثه‌ی دلگداز مغول كرده‌اند. چنانكه یك بار هم گفته‌ایم یكی از علل زبونی ایرانیان در برابر مغول صوفیگری بوده (چنانكه ما این را در گفتارهای جداگانه‌ای با دلیلهای مشروحتر خواهیم نوشت) . لیكن صوفیان بجای اینكه از آن پیشامد عبرت گیرند و بگناه خود پی برند از آن داستان نیز بسود خود استفاده نمودند. زیرا چون سلطان‌محمد خوارزمشاه چند سال پیش از داستان مغول شیخ مجدالدین بغدادی را كه یكی از سران صوفی بود ، بگناه آنكه در نهان مادرش را بزنی خود آورده و با او درآمیخته بود كشت ، و سپس چون آن داستان دلگداز رخ داد و مغولان در ماوراءالنهر و ایران ملیونها خون بیگناهان ریختند ،
🔸صوفیان نامردانه فرصت یافته زبان شماتت باز كردند و چنین گفتند كه خدا مغولان را بخونخواهی شیخ‌مجدالدین فرستاده ، و این را دستاویز دیگری برای ترسانیدن مردم و لخت كردن آنها گردانیدند.

نادانی را بنگرید : خدا خون مجدالدین بغدادی را گرفته از كه؟.. از زنان بیگناه و كودكان شیرخوار بخارا و سمرقند و خوارزم و مرو و نیشابور و بلخ و همدان. تو گویی خون مجدالدین را اینها ریخته بوده‌اند.

شگفتتر آنست كه در آن داستان مغول چند تن از سران صوفی از شیخ نجم‌الدین كبرا و شیخ عطار و دیگران كشته شده‌اند ، و این درخور پرسشست كه چه شده خدا بخاطر یك مجدالدین كشته شده سراسر ایران را بخون كشیده و بخاطر این مشایخ زنده باری یك شهر را از كشتار آسوده نگه نداشته است؟!..
(پرچم روزانه شماره‌های 196 ، 197 ، 198 و 199)
آرتور جان آربری شرقشناس انگلیسی و ارمغانهایش به ایرانیان.
ره‌آوردهای فریتز مایر شرقشناس سوئیسی برای ایرانیان
کتابهایی که مارگارت اسمیث شرقشناس انگلیسی نوشته.
یکی از آنها را ترجمانهای ایرانی به فارسی به مردم این کشور ارمغان گردانیده‌اند.
به پشتگرمی ستایشهای شرقشناسان و فریبی که از آنها خورده‌اند ، در ایران برای کسی مانند ابوسعید ابی‌الخیر هزاره می‌گیرند.
هانری کُربن و میوه‌ی رنجهایی که برای زنده گردانیدن صوفیگری و ادبیات دوره‌ی مغول کشیده.