پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟ (بخش یکم)

🔸 1ـ این سازمان چگونه پدید آمده؟.. (تکه‌ی 2)


از کارهایی که در آنزمانها شده یکی این بوده که زیانهای جنگ را چندانکه هست بجلو چشمها آورند و زشتی آن را نیک هویدا سازند. بیست و چند سال پیش از این من کتابی باسپرانتو خواندم که زنی نوشته (و یا بنام زنی نوشته شده.) در روی جلد کتاب می‌نوشت که به بیست و چند زبان ترجمه شده. کتاب بسیار مؤثری بود و با خامه‌ی شیوایی میدانهای جنگ و منظره‌های خون‌آلود و دلگداز آنها را به پیش چشم خوانندگان می‌آورد.

از سوی دیگر دولتهای اروپا ، که با همه‌ی کشاکش و دشمنی با یکدیگر از راه مسیحیگری ارتباط باهم داشتند ، از دو سه قرن پیش گاهی در پایان جنگها و خونریزیها که باهم کرده بودند ، انجمنها برپا گردانیده و در ضمن انجام صلح پیمانها باهم بسته و تعهداتی (بسود همه‌ی جهان) بگردن گرفته بودند. (شناخته‌ترین آن پیمانها پیمان وستفالی و شناخته‌ترین آن انجمنها کنگره‌ی وین بود که در اینجا فرصت گفتگو از آنها نیست (۱).)

بدینسان حقوق بین‌المللی ریشه گرفته و نمونه‌هایی از همکاری دولتها با یکدیگر بدست آمده بود. اینها نیک می‌رسانید که دولتها نیز ماننده‌ی افرادند و هیچ مانعی نیست که با یکدیگر همکاری کنند ، هیچ مانعی نیست که آنها نیز گردن بقانونها گزارند.

در آنزمانها وسیله برای جلوگیری از جنگ «موازنه» یا همسنگ بودن نیروهای دولتها را می‌شناختند. یک دولت که می‌خواست بکشورگشایی پردازد و یا از راه دیگری بزرگتر و نیرومندتر گردد دیگران بضد او برخاسته جنگها می‌کردند و او را ناتوان می‌ساختند. عنوانشان این بود که نباید گزاشت دولتی بیش از اندازه بزرگ گردد و بتوده‌های ناتوان چیرگی نماید. ولی در حقیقت برانگیزنده‌ی آنها رشک و همچشمی بود.

به هر حال از این راه بجلوگیری از جنگ می‌کوشیدند ، در حالی که این خود جنگ را پدید می‌آورد. چنانکه با ناپلئون ، چون دولتها بضدش دسته بستند و بجلوگیری از بزرگی و چیرگیش کوشیدند ، آنهمه جنگها رخ داد و آنهمه خونها ریخته شد.

از اینرو نیکخواهان در جستجوی راه بهتری بودند. چون در آمریکای شمالی کشورهایی با داشتن استقلال داخلی دست بهم داده آن دولت و کشور بزرگ و بنام را پدید آورده بودند یک دسته آن را نمونه گرفته آرزو می‌کردند همه‌ی کشورهای جهان دست بهم دهند و یک دولت بزرگ همه‌جهانی پدید آورند ، که همه‌ی آنها در زیر سرپرستی و نگهداری آن روزگار گذرانند و بدینسان آرامش و آسایش در جهان پایدار شده زمینه‌ای برای کشاکش و جنگ بازنماند ، یا چون در اروپا در بیشتر کشورها دمکراسی روان گردیده و اصول پارلمانی پایه‌ی استواری پیدا کرده بود ، یک دسته‌ی بزرگ دیگر می‌خواستند که نمایندگانی از همه‌ی پارلمانها برگزیده شود و آنها در یک جا گرد آمده یک پارلمان بین‌المللی همه‌جهانی پدید آورند و درباره‌ی دولتها و کارهای آنها تصمیمات گیرند و روابط آنها را با یکدیگر بزیر نظم و سامان آورده قانونها برای آن گزارند و تصمیم‌ها و قانونهای این پارلمان در همه‌ی کشورها مطاع باشد. (۲) از اینگونه اندیشه‌ها که هر کدام را گروهی دنبال می‌کرد.

آنچه این نیکخواهان را ناآسوده گردانیده بکوششهای بیشتر وامی‌داشت این بود که تقریباً از بیست سال پیش دولتهای بزرگ اروپا بدو دسته گردیده ، آلمان و اتریش و ایتالیا از یکسو و انگلیس و فرانسه و روس از سوی دیگر در برابر هم می‌ایستادند و برای یک جنگ بزرگ آینده بآمادگیهای بسیار می‌کوشیدند. یک جنگ بیم‌انگیز بزرگ سراسر اروپا ـ بلکه سراسر جهان ـ را تهدید میکرد بلکه همه را باندیشه برمی‌انگیخت.


پابرگیها :
1ـ برای آگاهی از اینها کتاب «حقوق بین‌الملل» تألیف آقای مظاهر دیده شود.
2ـ نزدیک باین آرمان را اروپاییان با پدید آوردن پارلمان اروپا پیش گرفتند چیزی که هست تنها به نیمه‌ی راه رسیده‌اند. زیرا این پارلمان با آنکه نمایندگانش از سال 1979 از همه‌ی کشورهای عضو انتخاب می‌شوند ولی هنوز قانونگزار نگردیده بلکه اکنون تنها یک مجلس نظارتی ‌ـ ‌مشورتی جهت اجرای درست قانونهای «اتحادیه‌ی اروپا» بشمار می‌آید. ـ ویراینده
✴️ ریشه‌ی بدبختیها (تکه‌ی شصت‌وهفتم)

🔶 پاسخ یکی از هواداران صوفیگری (بخش یک از دو)

چندی پیش در روزنامه‌ی پرچم مقاله‌ای راجع بذم صوفیان و درویشان دیدم كه نام بعضی از بزرگان تصوف هم در آن تصریح شده بود و سبب شگفتی اینجانب گردید كه چگونه دانشمندی مانند شما راضی می‌شوند در روزنامه‌ای كه بنام ایشان منتشر می‌شود توهینها و نسبتهایی كه مبتنی بر غرض و عدم تحقیق و غور می‌باشد به بعضی اشخاص داده شود از اینرو لازم دانستم بدین وسیله تذكر دهم كه درمیان تمام سلاسل و فرقه‌ها بلكه احزاب مختلف سیاسی و اجتماعی كسانی یافت می‌شوند كه اعمال و عقایدی را برخلاف اصول مرام خود دارا می‌باشند و اگر بخواهیم رویه‌ی آنان را با اصول مرام مذهبی یا حزبی آنان تطبیق كنیم می‌بینیم بكلی با یكدیگر مباین است و البته در هر مورد برای تشخیص صحت و سقم یك مذهب باید باصل مرام مراجعه كرد نه برویه‌ی اشخاص و مقید بنام و لفظ نباید بود بنابراین مقدمه برای تشخیص صحت و سقم مرام مذهبی تصوف بایستی باساس آن كه دستورات بزرگان حقیقی آن است مراجعه نمود اینكه بعضی قلندران بكلاشی و گدایی و تنبلی و چرس و بنگ و كثافت‌مآبی عادت كرده و برای جامعه مضر می‌باشند دلیل این نیست كه اساس مذهب تصوف باطل و مضر است چه تصوف دو جنبه قائل است یكی مادّی و دیگری معنوی و برای هر یك از این دو جنبه وظایفی معین نموده و مطابق دستور مولای درویشان علی‌ابن‌ابیطالب كه فرماید :

«بكوش برای دنیای خود چنانكه گویی همیشه زنده خواهی بود و بكوش برای آخرت خود چنانكه گویی فردا خواهی مرد» رعایت جنبه‌ی ظاهر و باطن را نموده و از تنبلی و بیكاری و گدایی نهی اكید كرده‌اند و تریاك و چرس و بنگ را كه زایل‌كننده‌ی صفات انسانیت می‌باشد حرام دانسته‌اند. سلاسل مختلفی كه برخلاف وظایف تصوف رفتار می‌كنند یا قلندر‌صورتانی كه روش آنان با سیرت درویشی بكلی مباینت دارد بدنام‌كننده‌ی نكونامی چند می‌باشد چنانكه درمیان علماء نیز كسانی یافت می‌شوند كه برخلاف وظایف اجتماعی خود رفتار نموده و جامعه‌ی روحانیت را لكه‌دار و ننگین می‌كنند. همچنین درمیان مأمورین دولت یا قضات و وكلاء یا روزنامه‌نویسان ممكن است كسانی یافت شوند كه بوظایف وجدانی یا اجتماعی خود رفتار نكرده و بدنامی ایجاد كنند و البته روش آنان مدرك برای تمام افراد یا اساس آن نمی‌شود. در تصوف نیز چنین است وگرنه اصل و اساس تصوف همانطور كه در رعایت اصول روحی و اخلاقی بحد اكمل كوشیده برای قوانین اجتماعی نیز دستورات جامعی اعطاء نموده و بلكه در بعض دوره‌ها امتحان خوبی هم داده است چنانكه استقلال سیاسی ایران و همچنین استقلال مذهب تشیع و بیرون آمدن از زیر نفوذ خلفای عثمانی رهین فداكاری‌های صوفیان صفوت‌نشان و كوشش سلاطین صفویه می‌باشد. برای مزید اطلاع شما از دستورات تصوف یك نسخه كتاب پند صالح تقدیم گردید متمنی است آن را بدقت مطالعه فرموده و اگر باز هم احتیاج پیدا كرد تحقیقات كاملتری از مطلعین در این باب نموده تا مطلب واضح گردد. متمنی است پاسخ این نامه و رسید كتاب را مرقوم فرموده و در صورتی كه مقتضی دانستید عین نامه را در روزنامه چاپ كنند.
مدیر كتابخانه‌ی سلطانی بیدخت اسماعیل ضیائی

🔸پرچم : ببینید در برابر ایراد ما به چه پاسخی می‌پردازند. یك دسته برخیزند و مردم را بگمراهیهای بزرگی دعوت كنند و ما چون ایراد گرفته گمراهیهای آنها را نشان دهیم بگویند ببزرگان توهین شده ، و گله كنند كه چرا ما راضی بچنان توهینی شده‌ایم. تو گویی ما بصوفیان دشنام داده‌ایم یا دروغی بسته‌ایم.

ایشان می‌گویند «باید باصل مرام مراجعه كرد» و فراموش می‌كنند كه من آنچه درباره‌ی صوفیان نوشتم از كتابهای بزرگان ایشانست. اصل مرام صوفیگری را هر بافهمی می‌داند :

1) وحدت وجود كه یك پندار بیپا و بی‌معنایی است 2) كوشش برای رسیدن بخدا كه آرزوی بسیار خامیست 3) ذكرهای خفی و جلی كه جز تباه كردن عمر معنی ندارد 4) بیكاری و خانقاه‌نشینی و رقص و سماع و بالاخره مفتخواری و بلكه گدایی كه ننگ‌های بزرگی است.

اینها چیزهایی است كه كتابهای صوفیان پر از آنهاست. شیخ ابوسعید ابوالخیر كه یكی از بزرگان این دسته است آشكاره می‌گوید كه خود مدتی بگدایی پرداخته است و
🔸كتاب او دلالت آشكار دارد كه ابوسعید مریدان خود را بگدایی می‌فرستاده و پرداختن به یك كار و پیشه‌ای را ممنوع گردانیده بوده.

آری شاه‌نعمت‌الله و شیخ‌صفی بمریدان خود اجازه‌ی كار و پیشه داده‌اند (می‌گویم : اجازه ، نمی‌گویم : دستور) و ما این را می‌دانیم ولی این جلو ایرادهای ما را نخواهد گرفت زیرا ایراد ما تنها این یكی نبوده.
✴️ در پیرامون «حافظ چه می‌گوید»

خندیدم آری از خواندن [دفتر] «حافظ چه می‌گوید» خندیدم چرا؟.. برای اینكه حساب كردم از زمان حافظ تاكنون چند سال می‌گذرد و در این هفت قرن كسی در این كشور ایران یافت نشد كه حقیقت شعر و شاعری را آنطور كه باید و شاید بشناساند و توده‌ی جاهل و یا سطحی ایران را از نیك و بد دواوین شعرا بیاگاهاند فقط در این دوره آقای كسروی بدون آنكه توجهی به نیك و بدگویی دیگران داشته باشد حقایق مسلمی از غزلسرایان بعنوان حافظ چه می‌گوید پراكنده گردانید.

گرچه شعرهای حافظ خیلی جذاب است ولی برای اشخاص خوشگذران و كسانی كه از دسترنج دیگران بدون رنج بردن خوش می‌خورند و خوش می‌نشینند و شعر خواندن و بافتن را برای خود هنر می‌شمارند. آیا این اشخاص وجداناً ثوابكارند؟ این تیپ از مردم مورد نیازمندی جامعه هستند؟ این دسته بزندگانی توده كمك می‌كنند؟ اگر این تیپ در كشور نباشد زیانی متوجه كشور می‌شود؟ خندیدم برای اینكه از زمان كوچكی تاكنون بیش از هزار جلد از خطی و چاپی دیوان حافظ در داخله‌ی كشور و خارجه از پیش چشم گذرانده و صدها مرتبه غزلیات حافظ را خوانده و شنیده و امروز اگر كسی وجداناً از من بپرسد از خواندن دیوان حافظ چیزی كه بدرد كوچكترین امر زندگانی این جهان و نیكبختی آنجهان خورَد آموخته‌ای جواب شایسته‌ای ندارم مگر خنده.

از طرفی می‌توانم هزارها مردان را از هر طبقه‌ی اهل كشور بشناسانم كه سرگشته و دلباخته‌ی غزلیات حافظ بوده در صورتی كه آنها هم از معانی غزلیات حافظ بی‌بهره و از هر یك پرسش شود می‌گوید (المعنی فی بطن الشاعر). خنده‌ام برای اینست كه شكم شاعر چقدر بزرگ است كه این همه معانی در او جای گرفته و شكمش هیچ از حال طبیعی خارج نمی‌شود. آری پاره‌ای از شعرهای پیشینیان كه دستور اخلاقی و یا روش زندگی و یا جنبه‌ی علمی دارد نمی‌شود در ردیف غزلیات عاشقانه‌ی ساختگی پنداشت ولی بیشتر از غزلسرایان ما كه نان یك من چهار شاهی ، گوشت و روغن بهمین تناسب ارزان می‌خورده‌اند گفته‌های آنان برای توده و جوانان كشور ما زیان‌آور است و بایستی در این زمینه چاره‌ای اندیشید و البته نتوان از تمام گردآورده‌های شعرا چشم پوشی كرد و ندیده انگاشت. پس چه باید كرد؟..

بعقیده‌ی من باید وزارت فرهنگ در تحت نظر مردمان دانشمند اجتماعی همانطوری كه كتب كلاسیك را تحت نظر گرفت و هیئت نویسندگان بجمع آوری پرداختند همانطور تمام گردآورده‌های شعرای باستان را بررسی كرده قسمتهای اخلاقی و اجتماعی و اقتصادی سیاسی و پندیات و دیگر چیزها كه سودش عمومی است برگزینند و در دسترس همه بگذارند و قانونی هم بگذرد كه غیر از آن دواوین منتخبه‌ی وزارت فرهنگ دیگر دیوانی بچاپ نرسد و از خارج مملكت هم چاپ شده‌اش وارد نشود تا بمرور زمان دواوین شعرا كه تشویق به میخوارگی و ساده‌پرستی و دیگر چیزها كه خرد را از كار می‌اندازد می‌كند و برای تنپروری اشخاص مستعد را آماده می‌سازد پاك شده پند و اندرز و دیگر آموختنیهای نیكو جایگزین آن اشعار موهون گردد. امیدواریم آقای كسروی كه با نیتی پاك در اصلاحات شئون زندگی جهانیان بویژه ایرانیان قدمی برداشته‌اند موفق باشند تا براهنمایی خرد از بوالهوسیهای كودكانه ، توده‌ی جوان را بسوی نیكی رهبری كنند.
محمدباقر گوهرخای

پرچم : از آقای امجدالواعظین (گوهرخای كنونی) سپاسمندیم كه این هواداری را از حقایق نموده‌اند. اما اینكه نتوان از تمام گردآورده‌های شاعران چشم‌پوشی كرد دلیل برایش یاد نكرده‌اند. آنچه ما می‌دانیم می‌توان چشم پوشید و باید هم پوشید. ما یك عنوانی برای گفته‌های شاعران پیدا نمی‌كنیم و نمی‌دانیم بآنها چه نامی دهیم. اگر بشاعران عنوان راهنمایی و پندآموزی و بآن شعرها نام پند یا اندرز دهیم راهنما یا پندآموز كسی تواند بود كه نیك از بد بشناسد و همه‌ی سخنانش سودمند باشد. كسانی كه در گفته‌های خودشان همه گونه رسوایی از خود نشان داده‌اند بگفته‌های نیك آنان نیز ارج نتوان گزاشت. شما اگر یك مطربی بخانه‌تان بیاورید او نیز در آن جست و خیزها و آوازه‌خوانیهایش گاهی جمله‌های پندآمیزی گوید ، آیا توان از مطرب پند پذیرفت؟! یك دسته یاوه‌گویانی با آلودگیهای بسیار كجا و پندآموزی كجا؟!. اگر جز این عنوان دیگری در میان است بگویند تا ما نیز بدانیم.

(پرچم نیمه ‌ماهه سات 138)
.
شادروان رحیم مدنی ـ از یاران بندر عباس

شادروان رحیم مدنی یک گفتاری هم درباره‌ی رمان در پرچمها نوشته که در آینده خواهیم آورد.
✴️ ما چه می‌خواهیم؟..

🖌 احمد کسروی

📖 مهنامه‌ی پیمان

تکه‌ی 9 از بخش هفتم

🔸پیمان راهنمای دنیایی ماست یا دینی ما؟!

چون این بخشهای گفتار اندیشه‌بردار است و خوانندگان می‌باید آن را نیك اندیشند و بداوری خرد سپارند ، برای اینكه بآنان فشاری نیاوریم و اندیشه‌شان را فرسوده نگردانیم ، سخن را در اینجا بریده بازمانده‌ی جُستار را بشماره‌ی آینده نگه می‌داریم ، و چنانكه در شماره‌ی گذشته گفتگویی را با آقای مرتضوی نوشتیم در اینجا هم دو گفتگویی را كه با دو تن رخ داده می‌آوریم :

نخست ، آقای دكتر علی رشدی چنین می‌گویند : «پیمان «مرامش» دانسته نیست. مردم می‌پرسند : آیا این راهنمای دنیایی ماست؟!.. یا راهنمای دینی ماست؟!. سپس هم می‌خواهد چه كاری كنیم؟..».

می‌گویم : آن پرسش مردم خود نادرست است. اینان آن كسانند كه می‌خواهند گفته‌های ما را در ترازوی دانسته‌های بیپای خود بسنجند. این پرسش آنان بدان ماند كه بیماری از پزشكی بپرسد : «آیا این بیماری من از صفراست؟.. یا از بلغم است؟..» پزشك خواهد گفت : «این داستان بلغم و صفرا دانسته‌ی تُست. دانش از چنان چیزهایی ناآگاهست».

ما نیز باینان می‌گوییم : این داستان كه یك دینی باشد و یك دنیایی ، در اندیشه‌ی نادرست شماست و ما از آن ناآگاهیم.

آری شما چنین پنداشته‌اید كه خدا اینجهان را دشمن می‌دارد ، و هر كسی كه خشنودی خدا را می‌خواهد باید اینجهان را دشمن دارد و در اندیشه‌ی آنجهان باشد ، و برای رستگاری در آنجهان نیز یك رشته كارهای بیهوده‌ای را شناخته‌اید.

ما می‌گوییم : اینها همه نادرست است. می‌گوییم خدا اینجهان را دشمن نمی‌دارد ، و نبایستی بدارد. مگر اینجهان را آفرنده‌ی دیگری پدید آورده؟!..

می‌گوییم : اینجهان و آنجهان بهم پیوسته است ، و كسانی كه در اینجهان بنیكی و گردنفرازی زیند در آنجهان خشنود و خرسند خواهند بود و از خدا پاداش خواهند یافت و كسانی كه در اینجهان با خواری و پستی و بدی زیند در آنجهان خوار و شرمنده و پشیمان خواهند بود و این كارهای بیهوده‌ای كه در اینجا می‌كنند سودی نخواهد داشت.

ما «راه رستگاری» آن را می‌گوییم كه مردم در اینجهان بنیكی و پاكی و گردنفرازی زیند و جهان و معنی آن را دانسته پیروی از آیین خدایی نمایند ، و چون چنین بودند ناگزیر است كه در آنجهان خشنود و خرسند خواهند بود. ما این راه را بمردم می‌نماییم.

اینكه می‌گویند : «سپس هم می‌خواهد چه كاری كنیم؟..» این پرسش نیز خامست. این مانند آنست كه شما آقای دكتر به بیماری دارو دهید و دستورهایی بگویید كه برای بهبود بكار بندد ، و او برگشته از شما چنین پرسد : «اینها را كه بجا آوردم سپس می‌خواهید چه كار كنم؟..» شما پاسخ خواهید داد : «سپس می‌خواهم تندرست باشید و همچون دیگران زندگی كنید و از خوشیهای تندرستی برخوردار گردید».

ما نیز باینان می‌گوییم : شما چون گفته‌های پیمان را نیك خوانید و نیك فراگیرید دل از پندارهای بیهوده و از دانسته‌های بیسود پیراسته خواهید داشت ، و چشمهاتان باز شده و معنی جهان و زندگی را نیك خواهید شناخت ، و خود مردان بلنداندیشه‌ای خواهید بود ، و چون همدستی نمایید و اینها را بدیگران نیز رسانید در سراسر كشور یك راه و یك آرمان درمیان خواهد بود ، و همه‌ی نیروها رویهم آمده و یك توده‌ی توانایی خواهید داشت. آیا بهتر از این چه نتیجه می‌خواهید؟!..

برخی از این پرسندگان (نه همگیشان) ، آنانند كه نوشته‌های ما را نیك نمی‌خوانند و این پرسش هم از راه دیگریست. اینان می‌خواهند وانمایند كه من این سخنان را به همین شنیدن فراگرفتم و از پیش هم می‌دانستم ، اینها كه چیزی نیست ، بگویید كه دیگر چه كار كنیم؟!.. پرسیدنشان از این راهِ خودفروشیست.[1] این برایشان بسیار سخت است كه بگمراهی خود بخَستُوند و چند زمانی بخود پردازند و اندیشه و باورِ خود را پاك گردانند. خدا می‌داند كه چه خاكی بر سر این مردم بدبخت ریخته و چه بیماریهای ناپاكی در درونها ریشه دوانیده.

امروز ناخوشترین سخنی به هر كسی آنست كه بگوییم بخود پرداز و خود را درست گردان. زیرا كمتر كسی در خود كمی سراغ می‌دارد و كمتر كسی خود را نیازمند درست گردانیدن می‌شناسد. از آنسوی هر كسی می‌خواهد دستاویزی پیدا كند و بدیگران برتری فروشد. این پند دادنها و راهنماییها كه می‌بینید همه از این راه است و نتیجه‌ی دیگری در اندیشه‌ها نیست.

ولی ما دوباره می‌گوییم : راه چاره یك چیز است و آن اینكه نخست این راستیها كه می‌نویسیم بگوشها رسد و در دلها جا بگیرد ، و آن پندارها و باورهای بیهوده و بیپای پراكنده كه برخی از آنها از قرنهای پیشین مانده و برخی دیگر از اروپا تازه رسیده ، همگی از میان رود ، و بدینسان در سراسر كشور یك راه و یك گونه اندیشه درمیان باشد. گام نخست اینست و پس از آن بیگمان بگامهای دیگری خواهیم برخاست.

👇
كنون می‌باید هر كسی بخود پردازد و نخست اندیشه‌ی خود را درست گرداند و پس از آن هر كسی باندازه‌ی توانایی خود در پیشرفتِ این كار همدستی نماید ، و در نوبت خود بكوشد و دیگران را بخواندن پیمان و فراگرفتن این راستیها وادارد.

«آرمانی» كه ما دنبال می‌كنیم بزرگترین و گرانمایه‌ترین چیزی در جهانست و راه آن این می‌باشد و بس.

[1] : خودفروشی ، خودنمایی فزون و چشمگیر است. خودفروش همان كاری را می‌کند که یك فروشنده برای تبلیغ كالای خود. این واژه را اینروزها گاهی بغلط بمعنایی كه واژه‌ی «تن‌فروشی» برای آن مناسب است بكار می‌برند.
.
کتاب «ما چه می‌خواهیم؟»
کتاب «ما چه می‌خواهیم؟»
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟ (بخش یکم)

🔸 1ـ این سازمان چگونه پدید آمده؟.. (تکه‌ی 3)


شنیدنیست که در آن میان ، در سال 1899 ، ناگهان نکولای دوم تزار روس پا بمیان گزاشت و همه‌ی دولتهایی را که در پایتخت روسیه نماینده‌ی سیاسی داشتند دعوت کرد که نمایندگانی فرستند تا کنفرانسی پدید آید و در زمینه‌ی «صلح همگانی» گفتگوها رود. این کار از تزار شگفت می‌نمود. ولی چون زمینه آماده شده بود از پیشرفت بازنماند.

بیست و هفت دولت دعوت تزار را پذیرفتند و نمایندگان فرستادند (از جمله ایران که در کنفرانس شرکت داشت و میرزا رضاخان ارفع‌الدوله را نماینده‌ی خود فرستاد). کنفرانس در لاهه پایتخت هلند تشکیل یافته از ماه مه تا ژوئیه نشستهای خود را برپا گردانید و از گفتن بی‌نیاز است که نخست کنفرانس از جنس خود بود.

در آن کنفرانس از کم گردانیدن نیروهای جنگی ، بکار نبردن گلوله‌های زهرآلود یا گلوله‌هایی که در بدن پخش می‌شود ، گزاردن قانونهایی برای جنگ و کارهای آن ، گزاردن قانونهایی برای داوری در دعاوی دولتها ، پدید آوردن دادگاهی برای آن دعاوی ؛ گفتگوها رفت و سخنها رانده شد و در همین زمینه قراردادهایی درمیان دولتها بسته گردید.

مهمترین نتیجه‌ی این کنفرانس برپا شدن «دیوان حکمیت بین‌المللی همیشگی» برای رسیدگی بدعاوی و اختلافات دولتها بود که در همان لاهه برپا گردید. این دیوان یا دادگاه برای آن بود که همیشه برپا باشد و اگر دو دولتی که درمیانشان دعوی یا اختلاف هست باهم بجنگ برنخاسته با تراضی بآنجا رو آوردند درباره‌ی آنها حکمیت و داوری شود. این دیوان که نخست دادگاهی از جنس خود بود چندان مایه‌ی خشنودی نیکخواهان گردید که یکی از توانگران آمریکا ، آندرو کارنیجی ، یک‌ملیون‌ونیم دلار پول داد که کاخی برای آن دادگاه ساختند و آن را «معبد صلح» نامیدند.

پس از آن در سال 1904 جمعیت هواداران «پارلمان همه‌جهانی» ، کنفرانسی در سنت‌لویز (یکی از شهرهای آمریکای شمالی) برپا گردانیده گفتگوها کردند و در نتیجه تصمیم گرفتند خواهش کنند که دولتها بار دیگر نمایندگان فرستند و بار دیگر کنفرانس در لاهه برپا شود ، و از روزولت (۱) رئیس‌جمهوری آمریکا که هم او را از نیکخواهان جهان می‌شناختند خواهش کردند که در آن کار پیشگام باشد.

روزولت آن خواهش را پذیرفت ، ولی چون در آن هنگام جنگ روس و ژاپن درمیان بود اقدام بتأخیر افتاد و بالاخره در سال 1907 بود که بدعوت روزولت چهل‌وچهار دولت نمایندگان فرستادند و کنفرانس دوم لاهه برپا گردید.


پابرگی :
1ـ تئودُر روزولت (Theodore Roosevelt) ـ ویراینده
✴️ ریشه‌ی بدبختیها (تکه‌ی شصت‌وهشتم)

🔶 پاسخ یکی از هواداران صوفیگری (بخش دو از دو)

اما اینكه درویشان خود را بامام علی‌ابن‌ابیطالب منسوب می‌كنند پذیرفتنی نیست صوفیگری صدوپنجاه سال پس از مرگ آن امام پیدا شده. از آنسوی علی كجا و صوفیگری كجا؟! علی كی بچله نشست؟!. كی بذكر خفی یا جلی پرداخت؟!. كی دعوی پیوستن بخدا كرد؟!. كی طامات بافت؟ در مدینه خانقاه كجا بود؟!.

آن جمله‌ای كه بامام علی نسبت داده‌اند : «اَسعَ لِدُنْیاکَ کَاَنَّکَ تَعیشُ اَبَدا و اَسعَ لآخِرَتِکَ کَاَنَّکَ تَمُوتُ غَداً» 1 از ریشه دروغست. این سخن دارای گزافه است. در زنجان می‌گویند : از قزوینی‌ای پرسیدند در پانزدهم جوزا جو به درو می‌رسد؟. گفت : خیر آ .. مگر چه خبر است؟! گفتند : در بیستم چطور؟. گفت البته كه می‌رسد. مگر می‌خواستید در بیستم هم نرسد! آن جمله‌ها نیز چنینست و گزافه‌آمیز می‌باشد. برای فهمانیدن یك حقیقتی چه نیاز بگزافه است؟!. (كانك تعیش ابدا ، كانك تموت غدا)

🔸از این گذشته اساساً اینجهان و آنجهان را از هم جدا گرفتن نافهمی و گمراهیست. اینجهان و آنجهان دنباله‌ی همست و كسانی كه می‌خواهند در جهان دیگر آسوده و خرسند باشند باید در این جهان نیك زیند و بآیین خرد راه روند. كسانی كه در اینجهان پست و آلوده می‌زیند و معنی درست زندگی را ندانسته با كارهای بیهوده‌ای بسر می‌برند در آنجهان نیز پست و شرمنده خواهند بود.

🔸مثلاً امروز ایرانیان كه با این پستی و پراكندگی بسر می‌برند و بجای كوشیدن بآبادی كشور و آسایش زندگانی و بهره بردن از نعمتهای خدایی ، خود را با كارهای بیهوده‌ای از صوفیگری و خراباتیگری و ادبیات‌بازی و فلسفه‌بافی و كشاكشهای مذهبی و نمایشهای محرم و صفر و مانند اینها سرگرم گردانیده‌اند ، این چنین مردم نادان و گمراهی كه مقصود خدا را از آفرینش درنیافته‌اند در آنجهان روسیاه و شرمنده خواهند بود. خدا بچنین مردم بیخردی كه با داشتن یك سرزمینی باین بزرگی و باردهی روزی خود و بچگان خود آماده نمی‌توانند گردانند نخواهد بخشایید.

🔸اینكه در كیشها پنداشته‌اند كه باید اینجهان را خوار داشت ، و برای خوشی در جهان دیگر نیز بكارهای بیهوده‌ای از لب جنبانیدن و سبحه گردانیدن و امامزاده‌بازی و ریاضت و چله‌نشینی و مانند اینها پرداخت ، بسیار بیخردانه است.

به هر حال آن دو جمله بسیار بیمعنی است و از امام علی‌بن‌ابیطالب نباید شمرد. از آنسوی این سخن چه ربط بصوفیگری دارد؟! ما مگر كتابهای صوفیان را در دست نداریم و نمی‌دانیم بنیاد كار آنها بخوار داشتن اینجهان بوده؟! مگر ما آگاه نیستیم كه كتابهای صوفیان پر از نكوهش «دنیا» است.

ما از همه چیز آگاهیم. تاریخچه‌ی آن عبارت عربی (یا حدیث) اینست : چنانكه گفتیم ملایان همیشه در منبر و در پایین از «دنیا» نكوهش می‌نمودند و صد حدیث در بدی «دنیا» ازبر می‌داشتند : «الدنیا جیفة و طلابها كلاب» 2 ، «حب الدنیا رأس كل خطیئه» 3 و مانند اینها. سپس چون در ایران جنبش مشروطه برخاست یكی از ایرادها بملایان همین را می‌گرفتند و می‌گفتند : ما اگر بدنیا نپردازیم چگونه می‌توانیم آزادی و استقلال خود را نگه داریم. چگونه می‌توانیم كارخانه‌ها بیاوریم و صنعت را رواج دهیم. در برابر این ایراد بود كه كسانی از ملایان رفتند و آن عبارت عربی را پیدا كردند و به رخ آزادیخواهان كشیدند كه ما نیز بآبادی دنیا علاقه‌مندیم و با یك عبارتی خواستند بخطاهای هزارساله‌ی خود پرده كشند. این كاری بود كه ملایان كردند. اكنون نوبت رسیده كه صوفیها آن كار را كنند. آقای سلطانیضیائی درست است این عبارت را به رخ ما كشیده و می‌خواهد بگوید صوفیان هم آبادی این جهان را می‌خواهند ولی یك رفتار بیجاییست زیرا ما نیك می‌دانیم كه صوفیان كه بوده‌اند و هستند و در چه گمراهیهایی غرقند و چه آتشی باین كشور زده‌اند. دیروز زبانزد همگیشان بود :
اهل دنیا از كهین و از مهین لعنت‌الله علیهم اجمعین
امروز می‌خواهند «متجدد» بشوند و آنان نیز هوادار آبادی كشور شناخته گردند. اینست مقصود از یاد كردن آن جمله‌های عربی (یا ترجمه‌ی آنها). اینها میخواهند هر زمان خود را برنگ آن زمان اندازند.

اما عنوان اینكه صوفیها در زمان صفویان ایران را نگه داشته‌اند پاسخش را در جای دیگری داده‌ایم. ایران را ایلهای ترك نگاه داشتند. در آن زمان در آذربایجان هفت ایل ترك می‌نشستند كه مرید خاندان صفوی ، ولی صوفی نبودند و هیچ اثری از صوفیگری درمیان ایشان نبود. بلكه معنی آن را نیز نمی‌دانستند. اینان بودند كه خاندان صفوی را بپادشاهی رسانیدند نه درویشان. از آنسوی اگر یك مرشدی چون آرزوی پادشاهی می‌داشته مریدان خود را جنگجو بار آورده آیا این دلیل است كه ما كارهای كشورـ برباد ـ ده و آموزاكهای غیرت‌كش صدها و هزارها مرشد دیگر را فراموش كنیم؟!.. 4

👇
اینكه كتاب پند صالح را فرستاده‌اید بسیار نابجاست. یك دفترچه‌ای كه برای فریب مردم نوشته شده و مقصود آنست كه یك رنگ تجددی به مریدبازی و درویش‌پروری داده شود من از دیدن آن فریب نخواهم خورد. ما كتابهای صوفیان را در دست داریم و می‌دانیم كه پایه و بنیاد صوفیگری چیست.

اینكه خواسته‌اید من تحقیقات كاملتری كنم ، من تحقیقاتم را كرده‌ام و از روی بینش می‌نویسم. شما تحقیقات كاملتری كنید كه «وحدت وجود» چیست؟!.. چله‌نشینی چه سودی تواند داشت؟!.. از ذكر خفی یا جلی چه نتیجه تواند بود؟!.. اگر اینها سودی توانستی داشت پس چرا خود پیران و پیشروان صوفیگری بی‌سودترین مردم بوده‌اند؟!. چرا در داستان مغول از صدها پیر و مرشد كه زنده بودند یكی كمترین دستگیری از مردم نتوانست؟!.. چرا ابوبكر رازی با صد بیغیرتی زنان و فرزندان خود را گزاشت و بگریخت؟!.. چرا پیران صوفیگری بدروغگوئی آن اندازه گستاخ بوده‌اند؟!. چرا شیخ عطار در تذكرة‌الاولیاء و جامی در نفحات و درویش توكلی در صفوة‌الصفا آنهمه داستانهای سراپا دروغ را برشته كشیده‌اند؟!.. چرا چند تن از سرشناسان صوفیگری همچون اوحدی كرمانی و عراقی و مؤلف بستان‌السیاحة آشكاره دم از بچه‌بازی زده‌اند و بیشرمانه و خیره‌رویانه باین كار ناپاك خود رخت خداپرستی پوشانیده «المجاز قنطرة‌الحقیقه»5 سروده‌اند؟!.. اینها را بیندیشید تا مگر از گمراهی بیرون آیید.
(پرچم روزانه شماره‌ی 215)

1 : این همانست كه پاسخ‌دهنده معنیش را درون ناخنكها آورده : (بكوش برای دنیای خود ...). برخی نیز آن را به امام حسن‌بن‌علی نسبت داده‌اند.
2 : معنی : دنیا مردار و خواهندگان آن ، سگانند.
3 : معنی : دنیا- دوستی سرآغاز همه‌ی گناهان است.
4 : این هم بهانه‌ای شده كه كسانی ده‌ها كتاب را جستجو كنند و یكی دو صوفی را بیابند كه گدایی نمی‌كرده یا زن و پیشه‌ای داشته و بگویند همگی چنان نبوده‌اند و این را رخنه‌ای در ایرادهای ما به صوفیان نشان دهند. اینها چشمداشت خامی دارند : ما باید تأثیری را كه صوفیگری بر غیرت و اراده‌ی ایرانیان در گذشته (بویژه در رخداد مغول) داشته و اكنون دارد نادیده گیریم و از نبرد با این «سرطان توده» چشم پوشیم چرا كه یك عده نمی‌خواهند دست از صوفی‌بازی بردارند ، نمی‌خواهند این مردم همدوش توده‌های پیشرفته‌ی جهان باشند. زهی خامی و كوتاه‌بینی! در نزد این تیره‌مغزان هوسها بر سود توده پیشی دارد ، بهتر گوییم به چیزی كه نمی‌اندیشند سرفرازی مردمان و رستگاری ایشان است.
5 : معنی : مجاز پل حقیقت است.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
مراسم سیخ بتن کردن صوفیان

یکی از خوانندگانمان نوشته پس از خواندن کتابهای کسروی به زیانمندی صوفیگری پی برده و این کلیپ را برای آشنایی خوانندگان دیگر با مراسم بیخردانه‌ی ایشان فرستاده.
کلیپ را ما کوتاه گردانیدیم.
به نوشته‌ی او : مراسم سيخ بتن کردن درويشان قادري است که در آن «مستورعليشاه» كرج «رضاعليشاه» و «منيرعليشاه» و مریدانشان (دراويش خاكسار) شرکت دارند.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
رسوایی را تماشا کنید و ستمدیدگی را بنگرید. آیا قربانیان تنها اینانند؟!
✴️ ما چه می‌خواهیم؟..

🖌 احمد کسروی

📖 مهنامه‌ی پیمان

تکه‌ی 10 از بخش هفتم

🔸نخست می‌باید چاره باندیشه‌های پراکنده کرد ـ 1

دوم ، یكی از یاران چنین می‌گوید : «این یك معمایی شده كه شما از یكسو از هر نامی [1] بیزاری می‌جویید ، و از اینسو كارهای خود را از خدا می‌شمارید. این ما را بلاتكلیف گزارده. بارها می‌پرسند و پاسخی پیدا نمی‌كنیم. مردم عمده اهمیت را بنام و سِمَت می‌دهند». می‌گویم : راست است. ولی این خود چنین پیش آمده و چیستان بخود پیدا شده. آنچه بیگمانست اینست كه ما این راه را بخواست خدا و براهنمایی او می‌پیماییم. این چیزیست كه دلیلش با خودش می‌باشد. چنین كار بزرگی بی‌راهنمایی خدا ، نه تواند بود و نه پیش تواند رفت. در چنین زمانی كه دانشگاهها بصدها شمرده می‌شود ، و دانشمندان بصدهزاران رسیده‌اند ، و دانشهای گوناگون در جهان رواج یافته ، و آدمیان در گردنكشی بآخرین پایگاه رسیده‌اند ؛ بهوس ، بالا[=قد] براهنمایی برافراشتن و به سرخود در برابر مردمان ایستادن از بیخردانه‌ترین كارها باشد. شما چنین انگارید كه كسی بچنان كاری برخاسته ، آیا چه تواند كرد؟.. آخر نه این از جنس همان مردمانست و همپایه‌ی ایشان می‌باشد؟.. پس چگونه تواند بهمگی ایراد گیرد و گمراهیهای ایشان را به رخشان كشد؟!. چنین چیزی چگونه تواند بود؟!.. یك تن در برابر ملیونها كسان ، اگر این ده ایراد بایشان شمارد آنان نیز ده ایراد در گفته‌های این پیدا كنند.

اگر این راست است كه آدمی لغزش‌پذیر است این هم از جنس ایشانست. پس چگونه تواند بود كه این بلغزشهای دیگران خرده گیرد ولی خود هیچ لغزشی پیدا نكند؟!.

آخر گمراهیها كه درمیان آدمیانست از كجا پیدا شده؟. نه اینست كه آدمی دارای هوسهای گوناگونست ، زبون پندار و انگار است ، گرفتار خویهای بد است؟. همه‌ی اینها در این یك تن نیز خواهد بود ، و چگونه شدنیست كه او دچار لغزش نگردد و از راه بیرون نیفتد؟.

تاریخ در اینجا داوری نیكی تواند نمود. بسیار كسانی بسرخود بچنین كاری برخاسته‌اند ولی از همان گام نخست رسوا شده‌اند. چه در برابر مردم درمانده و ندانسته‌اند چه كار كنند و چه سخنی گویند و زبانِ ریشخند و سرزنش مردم را بخود باز گردانیده‌اند و نتیجه آن شده كه امروز كسان بسیار كمدانشی برمی‌خیزند و ایراد بگفته‌های آنان می‌گیرند و كسی هم پاسخی نمی‌تواند.[2]

ببینید : در یك دهی بیماریهای فراوان پیدا شده و پزشكی در آنجا نیست. كنون اگر كسی بدروغ خود را پزشك خوانَد و در برابر مردم بایستد ، آیا چه كار تواند كرد؟. آیا جز آنست كه چیزهایی را كه از زبانها شنیده و یا از پزشكان دیده نابجا بكار برد و خود را رسوا گرداند؟

[1] : خواست پرسنده از «هر نامی» عنوانهایی مانند مفسر ، استاد ، عالِم ، پیشوا ، مصلح است.
[2] : گرچه نویسنده نامی نمی‌برد ولی خوانندگان آگاه چند تنی را از آغاز اسلام می‌شناسند که بهوس به پیامبری برخاستند و رسوا شدند و سپس در قرنهای گذشته سید محمد مشعشع ، باب و بهاء از این کشور و کسان دیگری از سودان ، عربستان ، هندوستان و دیگر جاها برخاسته‌اند و ارج و مایه‌ی کیشهاشان همانست که در اینجا بازنموده شده.
.
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟ (بخش یکم)

🔸 1ـ این سازمان چگونه پدید آمده؟.. (تکه‌ی 4)


در این کنفرانس که نشستهای آن از ژوئن تا اکتبر برپا می‌شد باز در همان زمینه‌ها گفتگوها رفت و سخنها رانده شد و باز در پایان کنفرانس یک رشته قراردادها درمیان دولتها بسته گردید.

بدینسان کوششها می‌شد. دیوان حکمیت لاهه که برپا شده بود چند کاری بانجام رسانید و آزمایش نیکی داد. ولی چون در سال 1914 در نتیجه‌ی کشته شدن ولیعهد اتریش آتش جنگ درمیان دولتهای آلمان و اتریش و عثمانی از یکسو و انگلیس و فرانسه و روس و ایتالیا از سوی دیگر زبانه کشید کوششهای نیکخواهانه‌ی همه از میان رفت و دیوان داوری ، دستگاه بیکاره‌ای شده در کنار ماند.

چهار سال جهان گرفتار جنگ و کشتار بود. همه‌ی هوشها و دانشها در راه نابودی آدمیان و ویرانی آبادیها بکار می‌رفت ، جوانان درسخوانده بر روی زمین و بر هوا ، بر روی دریا و در زیر دریا ، بکشتن یکدیگر می‌پرداختند.

ولی این جنگ که ده‌ملیون بیشتر جوانان قربانی آن شده زیر خاک رفتند و ده‌ملیون بیشتر دست و پا و عضوهای دیگر خود را از دست دادند و صدها ویرانی از آن پدید آمد ، ناچاری بود که بیزاری مردمان را از جنگ بیشتر گرداند و آرزوی صلح عمومی را در دلها نیرومندتر سازد.

اگر تشبیه شاعرانه بخواهیم آرزوی صلح عمومی و کوششهای نیکخواهانه که در آن زمینه رفته بود با این جنگها و ویرانیها ماننده‌ی گندمزاری بود که کاشته باشند و سنبلها سر برآورد و در آن میان یک دسته چهارپایان بکشتزار درآیند و سنبلها را بچرند و پایمال گردانند ، و این باعث شود که آنها نیرومندتر و بهتر از پیش رویند و سرفرازتر گردند و خوشه‌ها برآورند.

در سال 1918 که جنگ پایان پذیرفت اروپا حال بسیار شگفتی داشت : چهار سال کشتار و لشکرکشی کشورها را دچار نایابی و گرسنگی گردانیده ، در همه جا نظمها بهم خورده ، امپراتوریهای آلمان و اتریش و عثمانی از هم پاشیده و توده‌های بسیاری از زیر یوغ آزاد شده ولی دانسته نیست هر کدام چه سرگذشتی پیدا کند ، توده‌هایی که شکست یافته و جنگ را باخته‌اند هر یکی دچار شورش و اختلال سختیست و خود دانسته نیست با آنها چه رفتاری پیش گرفته شود ، همه‌ی نقشه‌ها بهم خورده و هیچ نقشه‌ی نو دیگری بمیان نیامده ـ آشفتگی بیمانندی فرمانروا بود.

در این هنگام یک مرد نیکخواه بزرگی پا بمیان گزاشت و چنین خواست که از حال اروپا سود جوید و جهان را چند گامی بسوی صلح همگانی پیش راند. آن مرد بزرگ وودرو ویلسون رئیس جمهوری آمریکا بود.

آمریکا که در آخرهای جنگ در آن شرکت کرده و مایه‌ی فیروزمندی انگلیس و فرانسه گردیده و در این هنگام حق داشت که در کار صلح و تنظیم پیمان‌نامه‌ها شرکت کند ، شادروان ویلسون (1) چنین خواست که پایه‌ی صلح کینه‌جویی از دست دشمنان شکست یافته نبوده دادگری درمیان باشد و با آلمان و دیگر توده‌های شکست یافته و همچنان با توده‌هایی که از زیر یوغ آزاد شده بودند نیکرفتاری شود و تا تواند بود دادگری منظور گردد ، آنگاه برای آینده‌ یک سازمان همه‌جهانی بنیاد گزارده شود که دیگر جنگی نباشد و جهان گرفتار کشتار و ویرانی نگردد.


پابرگی :
1ـ Woodrow Wilson ـ ویراینده