پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش یکم : درباره‌ی جهان و انسان)

🔸تکه‌ی 12
(بهر 2 از 2)

🔸 جنگ را باید با بدیها کرد.🔸

این جنگها که در جهان است جز حاصل حرص و طمع و کینه‌توزی نیست. جز از خصلتهای پست حیوانی ناشی نمی‌شود. این ملتها برای چه می‌جنگند؟! برای چه از خرد پیروی نمی‌کنند؟! آیا چه فرقی میان افراد و ملتها است؟!
آیا وحشیگری نیست که بی‌هیچ سببی خون میلیونها جوانان را می‌ریزند؟! آیا پست‌فطرتی نیست که بر سر شهرها بمب و آتش می‌بارانند؟! در راه کدام هدف بزرگی اینهمه خسارتها را می‌رسانند؟!
این مردانی که جهان را با طمعکاری و خونریزی راه می‌برند نمی‌توان ارزشمند داشت.
جنگ را باید با بدیها کرد ، با ستمگریها و تجاوزگریها کرد.

🔸🔸🔸

اینان خود را حاکمان جهان می‌شناسند و چنین وانمود می‌کنند که جهان را جز به این ترتیب راه نمی‌توان برد و ما خوب می‌دانیم که چون این گفته‌های ما را بشنوند خواهند گفت : «اینها آرزوهای خامی است. اینها بجایی نمی‌رسد. انسانها از نخست چنین بوده‌اند و هستند». یا خواهند گفت : «شما بگویید ، مردمان که گوش نخواهند داد. زندگانی مبارزه و جنگ است».

چون می‌خواهند دست از طمعکاریها و هوسهای خود برندارند چنین بهانه خواهند آورد. اینان از آن کسانی هستند که برای پست‌فطرتیهای خود فلسفه ازبر کرده‌اند. اینان نمی‌خواهند سعادت و آسایش جهان را در نظر بگیرند. نمی‌خواهند پیروی از خرد کنند. درپی خشنودی خدا نیستند. اینان می‌خواهند با هوسبازیهای خود همیشه جهانیان را گرفتار کنند. می‌خواهند دائم جهان را بآتش و خون بکشند. می‌خواهند در راه هوسهای خود میلیونها جوانان را چون غنچه‌های ناشکفته به روی زمین بریزند.

اینان آن کسانی‌اند که پیمان می‌بندند برای آنکه هر زمان خواستند بشکنند. آنانند که دروغ و دغل می‌کنند و اینها را بد نمی‌دانند. آنانند که وقتی به یک ملت ناتوانی می‌رسند نه نام خدا ، و نه انسانیت و نه پیمان ، و نه زینهار ، هیچ یک جلو زورگویی آنها را نمی‌گیرد. ولی چون از یک ملت تواناتری زور و فشار می‌بینند بی‌شرمانه فریادها برمی‌آورند و مظلوم‌نمایی می‌کنند.

اینان افکار ما را خام تصور کرده می‌خندند و این نمی‌دانند که خامی افکار آنها به همه عیان شده ، نمی‌دانند که روزگار بکارهای آنان چه زهرخندهایی می‌زند.

می‌گویند : «این حرفها رواج نمی‌یابد». می‌گویم : چرا نیابد؟! دلیلش چیست؟! شما هر یک در نوبت خود دست از هوسبازی بکشید ، مسلماً اینها پیش خواهد رفت.

می‌گویند : «آدمها از اول چنین بوده‌اند و هستند». می‌گویم : قرار نیست چیزی که نبوده تا ابد نباشد. بسیار چیزها است که اول نبوده و سپس شروع شده و پیش رفته ، بسیار چیزها است که تا الان نیست و از این پس باید باشد. در جهان یک روزی بوده که قضاوت در میان نبوده ، و هر فردی چون از کسی زور می‌دیده و یا ستمی می‌کشیده مجبور بوده که او هم به زورآزمایی مبادرت کند و حق خود را خودش بگیرد. ولی سپس کسانی به پیروی از خرد ، دادگاه و قضاوت بوجود آورده‌اند و الان اگر کسی برای گرفتن حق خود شخصاً بزورآزمایی مبادرت کند همه او را نتراشیده و وحشی می‌خوانند.

می‌گویند : «زندگی جنگ است». می‌گویم : چه بهانه‌ی خوشی بدستتان افتاده. ولی بدانید این سخن بی‌اساس است و ما بی‌اساسی این را خوب فهمیده‌ایم. آری ، زندگی را می‌توان با مبارزه بسر برد ولی یک زندگانی حیوانی خواهد بود. نتیجه همین می‌شود که امروز هست و شهرها ویرانه شوند و میلیونها مردان قربانی طمع و هوس چند نفر شوند. اگر شما خواستتان این است که زندگانی جز با جنگ شدنی نیست از حقیقت بسیار دورید و ما پاسخ چنین خیال پوچی را بارها داده‌ایم.

جنگ را باید با بدیها کرد. باید با ستمگریها و با تجاوزگریها کرد.

مردمان بجای اینکه بی‌جهت با هم بجنگند باید دست به هم بدهند و نیروی خود را یکی کرده با دشمن همگانی خود که بدیهاست بجنگند. باید کوشش کنند و جهان را از هر گونه بدیها ـ از حیوانات گزنده و موذی و از بیماریها ، و از دغلها و نیرنگها ـ پاک کنند. باید مقصودشان این باشد و در این راه بکوشند و تا می‌توانند پیش بروند.

بجای آنکه باین کشور و بآن کشور بتازند و بیهوده این جنگ‌افزارها را بکار برند و خونها بریزند ، هر ملتی در جای خود بنشینند و بآبادی و بهتری جهان بکوشند ، و اگر ملتی را دیدند که سر ستمگری دارد و یا مرز دیگران را نشناخته تجاوز می‌کند دست به هم داده آنان را در جای خود نشانند و این جنگ‌افزارها را در آن راه بکار برند.


.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔸 شما امروز بر سر یک دوراهی ایستاده‌اید

🖌 احمد کسروی

🛎 کانال تلگرامی پاکدینی
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)

🔸 5ـ حزب دمکرات آذربایجان : (تکه‌ی 2)

چندی پیش در روزنامه‌ها دیده شد مستر اَتلی نخست‌وزیر انگلیس برای آنکه دیگر جنگی پیش نیاید و خطر بمب اتمی درمیان نباشد ، آرزو کرده که جهان یک امپراتوری باشد. من نمی‌دانم نقشه‌ی مستر اَتلی چیست و مقصودش از آن امپراتوری جهانی چه می‌باشد. آنچه ما می‌دانیم اگر جهان بهمین حال که هست بماند و تنها دو چیز بآن افزوده گردد :

یکی آنکه اندیشه‌ی چیرگی بدیگران یا برتریفروشی از میان برخیزد.

دیگری اینکه یک دادگاه بین‌الملل نیرومندی برای رسیدگی باختلافات دولتها و توده‌ها و جلو گرفتن از متجاوزان و کیفر دادن بآنها تأسیس یابد.

با این دو کار جهان بهترین حال را پیدا خواهد کرد و نیاز به نقشه یا طرح دیگری نخواهد ماند.

خلاصه امروز بهترین راه آنست که هر توده‌ای در کشور خود آزاد باشند و دلسوزانه باصلاح کارها و آبادی کشورشان کوشند. استقلال که می‌گوییم بهمین معنیست. استقلال آنست که هر مردمی برای خود زندگی کنند نه برای دیگران ، و در اداره کردن کارهای خود آزاد باشند. مردمی که استقلال ندارند در کارهای خود آزاد نخواهند بود ، برای خود زندگی نخواهند کرد.

آشکارتر گویم : ایرانیان اگر به روس پیوندند و یا خود را به انگلیس بندند ، در راه بردن کارهای خود آزاد نخواهند بود ، در آبادی کشور نظر خود را بکار بستن نخواهند توانست ، قانونهاشان با اندیشه‌ی خودشان گزارده نخواهد شد. از هر باره اختیار از ایشان سلب گردیده تابع یک سیاست بزرگ عمومی خواهند بود که آن دولت یا این یکی برای نگهداری امپراتوری بزرگ خود پیش گرفته است.

بیش از این بسخن نیاز نیست. می‌خواستم بگویم استقلالْ یک چیز خیالی نیست که بودن و نبودنش یکی باشد. استقلالْ بودن و نبودنش تفاوت بسیار دارد. استقلال ، آزادیست و میانه‌ی آزادی و بردگی جدایی آشکار است.

اکنون که چنینست ما نخواهیم توانست با رفتار حزب دمکرات آذربایجان موافقت کنیم. ناچار خواهیم بود بآن با دیده‌ی دشمنی نگریم. ناچار خواهیم بود مخالفت کنیم و ایستادگی نشان دهیم.
خواهند گفت : چرا؟!.. مگر دمکراتهای آذربایجان استقلال ایران را بهم می‌زنند؟!.. مگر می‌خواهند ایران را بدست بیگانگان دهند؟!.. آنها که چنین چیزی را نمی‌خواهند!..

می‌گویم : چه آنها بخواهند و چه نخواهند ، نتیجه‌ی رفتارشان بهم خوردن استقلال ایرانست. اگر با رفتار آنها موافقت شود ، تاریخ چند هزار ساله‌ی ایران در اینجا پایان خواهد پذیرفت.


.
مِیجِر کِلِمِنت اَتلی
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی چهل‌ویکم)

🔶 یکی از دشواریها (بخش 2 از 2)

هیچ تردیدی نیست كه باید بحقوق كاركنان دولت افزوده شود. بخصوص بحقوق آنهایی كه در رتبه‌های پایین هستند ، و پول بسیار كمی میگیرند. چه اگر افزوده نشود و باینحال بماند بیگمان نتیجه‌های نیكی در دست نخواهد بود.

اگر باینها نیازی هست و خواسته می‌شود كارهایی را انجام دهند ، باید باندازه‌ی كافی ماهانه بایشان داد و اگر نیازی نیست باید رهاشان ساخت كه در اندیشه‌ی زندگانی خود باشند. با حال كنونی هم آنها در سختی خواهند بود و هم كارها به نتیجه‌ای نخواهد رسید.

از آنسوی دولت نیز نخواهد توانست ببودجه بیفزاید. زیرا یك درآمد نوینی درمیان نیست. بگفته‌ی یكی از وزیران دولت میخواهد از بودجه بكاهد ، نه اینكه بآن بیفزاید. اینست باید راههای دیگری اندیشیده شود تا این دشواری آسان گردد.

دولت باید بپاره‌ای صرفه‌جوییهایی پردازد و آنچه از آن راه بدست می‌آید بكاركنان كم حقوق دهد. برای صرفه‌جویی راههای بسیاری هست كه من اینك برخی را یاد میكنم :

1ـ از خرجهای بیهوده جلوگیری شود. در اداره‌ها خرجهای بیهوده بسیار است و یك رقم آن اتومبیلهای سواریست كه برای رؤسای ادارات خریداری شده. در این باره بارها در روزنامه‌ها یادآوری شد و جای افسوسست كه آقایان وزیران گوش ندادند. امروز این حال كاركنان اداراتست كه یك دسته‌ی انبوهی از آنها خرجهای ضروری زندگانی را راه نمیتوانند انداخت و یك دسته‌ی دیگر زنها و فرزندانشان با اتومبیل دولتی بگردش میروند.

من نمیدانم دولت چه فلسفه‌ای برای نگهداری این اتومبیل‌ها می‌اندیشد؟.. اگر میگوید مایه‌ی آبروی دولت است میگوییم این در حالیست كه داشته باشید و بتوانید بهمه‌ی كاركنان باندازه‌ی نیاز حقوق دهید. در آن صورتست كه این اتومبیلها مایه‌ی آبروی دولت تواند بود. در اینحال كه دسته‌ی انبوهی از كاركنان ادارات بحال بینوایی افتاده‌اند و دوست و دشمن همگی بحال ایشان آگاهست آیا باز اتومبیل‌سواری رؤسای بلندپایه مایه‌ی آبرو تواند بود؟!..

چنانكه شنیده شده نزدیك بپانصد تا اتومبیل‌های سواری بادارات داده شده. كنون ملاحظه كنید كه با این گرانی لاستیك و دیگر افزارها چه پول گزافی در این راه صرف می‌شود. این هنوز ـ یك رقم خرجهای بیهوده است كه من چون میدانم نوشتم. بیگمان رقمهای دیگر نیز هست.

2ـ دوم برخی اداره‌های بیهوده الغاء ‌شود. من چند روز پیش كانون بانوان را یاد كردم. مانندهای آن بسیار است كه اگر الغاء شود و كسانی كه بیهوده و ناسزا حقوق میبرند بیرون رانده شوند از این راه هم مبلغ گزافی صرفه‌جویی خواهد شد.

3ـ بكسانی كه از چند جا حقوق میگیرند تنها از یكجا حقوق داده شود. این یكی از داستانهای شگفتیست كه كسان بسیاری ـ نمیدانم در سایه‌ی پررویی و بیشرمی و یا در نتیجه‌ی خویشاوندی با آقایان وزیران یا به هر علت دیگری ـ از چند جا حقوق میگیرند. یكی از آشنایانم چند روز پیش از این نامهای چند تن از نمایندگان مجلس را می‌شمرد كه از اداره‌ها نیز حقوق میگیرند و من در شگفت شدم. زیرا با ماهی پنج‌هزار ریال چه جای آنست كه كسی با تشبث یك حقوقی نیز برای خود از جای دیگری درست گرداند.

آیا این كار با راهزنی بوئراحمدیها چه تفاوتی دارد؟!.. این كار از دزدی كجایش جداست؟!.. ای نامردان مگر بچاپ‌بچاپ است كه بدینسان بیباك و بی‌پروا دست بمال دولت یازیده‌اید؟!..

بسخن بیش از این دامنه نمیدهم. این یكی از دشواریهاییست كه باید چاره شود و ما برخی پیشنهادهایی كردیم. ولی اگر دولت بخواهد و در اندیشه‌اش باشد راههای دیگر پیدا خواهد كرد. چیزی كه هست ما می‌بینیم اهمیتی باین موضوع داده نمی‌شود. ولی ما این را مهم می‌شماریم و اینست باین یادآوری برخاسته‌ایم. اگر كسان دیگری هم از روی بینش و آگاهی گفتارهایی فرستند ما در پرچم چاپ توانیم كرد.

(پرچم روزانه شماره‌های 124 و 125)


.
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش یکم : درباره‌ی جهان و انسان)

🔸تکه‌ی 13
(بهر 1 از 1)

🔸جدایی میانه‌ی ملتها بیش از جدایی میان خانواده‌ها نیست.🔸

این ملتها که در جهان هستند و از هم جدا زندگی می‌کنند ، اینها را سببهایی بوجود آورده. این جدایی زیان ندارد. هر ملتی می‌توانند در کشور خود آزاد زندگی کنند ، ولی سزا نیست این آزادی سبب رقابت و برتری‌جویی باشد. جدایی میان ملتها بیش از جدایی میان خانواده‌ها نیست. ملتها می‌توانند باهم آنطور زندگی کنند که خانواده‌ها زندگی می‌کنند.
بسیار شایسته است که در میان ملتها هم دادگاه و قضاوتی باشد و برای جلوگیری از ستمگران و متجاوزان نیرویی آماده شود. بسیار شایسته است که برای شور و گفتگو درباره‌ی جهان و کارهایش ، انجمن بزرگی برپا گردد. اینها قدمهای بسیار بزرگی در راه پیشرفت و بهتر شدن جهان خواهد بود. ولی باید هوشیار بود اینها بازیچه‌هایی در دست ملل طمعکار نباشد. باید هوشیار بود فریب و دغل به این کارها راه نیابد.

🔸🔸🔸

این ملتها ، از بزرگ و کوچک ، که امروز روی زمین‌ جا گرفته‌اند و هر یکی کشوری را برای خود انتخاب کرده از هم جدا زندگی می‌کنند ، اینها را سببهایی مانند همزبانی و همنژادی و پیشامدهای تاریخی و مانند اینها باعث شده. این جدایی زیان ندارد. نمی‌گوییم خوب است. می‌گوییم زیان ندارد. هر ملتی می‌توانند در کشور خود آزاد و مستقل زندگی کرده بآبادی سرزمین خود بکوشند. ولی این جدایی و استقلال سزا نیست سبب رقابت و برتری‌جویی با دیگر ملتها باشد. این رقابتها و برتری‌جوییها که امروز در میان ملتها دیده می‌شود از نیکیهای آنها نیست.[1]

این جای ملامت نیست که هر ملتی بکشور خود علاقه داشته باشند و به آبادی آن کوشش کنند. جای ملامت آن دارد که هر ملتی بی‌هیچ سببی بدیگران برتری جویند و به حسد و رقابت مبادرت کنند. اگر ملتی در آرزوی برتری هستند باید بکوشند و بجهان مفیدتر و بهتر باشند. برتری جز از این طریق نمی‌تواند ‌باشد.

«میهن‌پرستی» که نامش بزبانها افتاده معنای راست آن جز خدمت کردن بمیهن نیست. [2] برتری جویی به دیگران و بآنان دشمنی نمودن از میهن‌پرستی بسیار دور است.

جدایی میان ملتها بیش از جدایی میانه‌ی خانواده‌ها نیست. ملتها می‌توانند با هم چنان زندگی کنند که خانواده‌ها زندگی می‌کنند. همان طوری که هر خانواده‌ای در درون خود مستقل بوده و در کارهای خانوادگی آزادند و در بیرون نیز با خانواده‌های دیگر ارتباط دارند و قواعد و آدابی در میانشان جریان دارد ، باید ملتها نیز اینطور باشند و با همدیگر به این ترتیب زندگی کنند. اگر آرزوی آسایش و سعادت دارند راهش اینست.

چون در میان ملتها نیز اختلاف و کشاکش می‌تواند باشد بسیار شایسته و بجا است که در میان آنها نیز دادگاه و قضاوتی باشد تا اختلاف یا کشاکشی که پیدا می‌شود آن را بدادگاه ارائه داده و طلب قضاوت کنند ، و برای اجرای احکامِ این دادگاه و جلوگیری از ستمگران و متجاوزان نیرویی از همه‌ی ملل نیکخواه جهان فراهم شود. در سالهای گذشته گاهی در اروپا چنین دادگاهی برپا کرده‌اند (همچون دادگاه دادرسی لاهه) ولی چون نیرویی (نظامی یا تحریم) برای اجرای احکامِ دادگاه در میان نبوده ، و از سوی دیگر دادگاه بازیچه‌ای در دست دولتهای بزرگ ‌بوده ، نتیجه‌ای بدست نیامده.

نیز بسیار شایسته است که از هر ملتی نمایندگانی انتخاب شوند ، و در یکی از کشورها (یا هر زمان در یکی از آنها) انجمن بزرگی برپا کنند و به شور و گفتگو درباره‌ی آبادی جهان ، و امنیت جهانیان ، و جلوگیری از ستمگران و متجاوزان و یاوری به ملل عقب‌مانده و ناتوان پردازند و برای پیشرفت دادن بدانشها ، و شتاب دادن به نیرومندی خردها و روانها ، و استحکام بنیاد پاکدینی بپردازند ، و به هر تصمیمی که رسیدند دست به هم داده اجرا کنند.

پس از جنگ جهانی یکم شبیه به چنین انجمنی را بنام «جامعه‌ی ملل» در کشور سویس برپا کردند. ولی چون پاکدلانه نبود و در ضمن راه عاقلانه‌ای برای اجرای تصمیماتش نداشت نتیجه بدست نیامد.

آن دادگاه و این انجمن قدمهای بزرگی در راه پیشرفت و بهتری (یا بگفته‌ی اروپاییان : تمدن) خواهد بود. ولی باید هوشیار بود اینها بازیچه‌ی دست ملل طمعکار نباشد. باید هوشیار بود ، فریب و دغل به آنها راه نیابد. اگر براستی درپی نتیجه‌اند مسلماً باید پاکدلانه باشد.
👇
[1] : برتری‌جویی و رقابت توأم با کینه‌ورزی در میان کشورهای هر قاره‌ای همچنان هست و این ، زمینه را نه برای دوستی بلکه برای دشمنیها فراهم می‌کند. همان جنگهای مشهور اروپاییان پیش و پس از ناپلئون از همین برتری‌فروشیها و کینه‌ورزیها در میان کشورهای اروپایی سرچشمه می‌گرفت. زیرا در آن زمان در اروپا ملیت‌پرستی (ناسیونالیسم) جای میهن‌پرستی (پاتریوتیزم) را گرفته بود. خوشبختانه از عبرتهای دو جنگ ویرانگر جهانی در اروپا یکی این بود که بدیها و زیانهای ملیت‌پرستی را علنی کرد. جای خوشدلی است که امروز اروپاییان از ملیت‌پرستی دوری می‌کنند و ارتباطات بسیار بهتری میانشان برقرار است.
[2] : خود کلمه‌ی پرستیدن به معنی خدمت کردن است. پرستار از همین ریشه می‌باشد.

.
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)

🔸 5ـ حزب دمکرات آذربایجان : (تکه‌ی 3)

شاید آنها نتیجه‌ی کار خود را نمی‌دانند. شاید دیگران هم در این باره در اشتباه هستند. یا شاید من اشتباه می‌کنم. به هر حال بهتر است قضیه را بگفتگو و بررسی گزاریم :

دمکراتها برای آذربایجان استقلال داخلی خواسته‌اند ، و خود اسلحه بدست گرفته و از بودن ارتش شوروی در آذربایجان استفاده کرده بمقصود خود با زور پیشرفت داده‌اند طبیعیست که اگر ایستادگی در برابرشان نباشد استانهای دیگر در شمال بآنها پیروی خواهند کرد. گیلان و مازندران و گرگان و خراسان هر یکی حال آذربایجان را پیدا خواهد کرد.

باز طبیعیست که در جنوب نیز همان رفتار خواهد بود و خوزستان و فارس و کرمان هر یکی استان یا کشور مستقل دیگری خواهد بود.

در نتیجه چند استان پدید خواهد آمد که هر یکی خود را در کارهای درونی آزاد می‌شمارد و چیزی که آنها را بهم مربوط می‌سازد یک نام خشک ایرانست. آیا چنین استانهایی باهم راه خواهند رفت؟!.. آیا باهم خواهند ساخت؟!..

بیگمان باهم نخواهند ساخت. بیگمان آنها در شمال تمایل بشوروی داشته اینها در جنوب در زیر نفوذ انگلیس خواهند بود. بیگفتگوست که همیشه باهم کشاکش خواهند داشت. بیگفتگوست که عداوت از آقا سید ضیاء و حزب توده بآنها ارث خواهد رسید. با اینهمه عشایر لگام‌گسیخته و آلودگیهای دیگر ، کسی چه تواند دانست که در چنان حالی چه آشفتگیها در این کشور پدید خواهد آمد و چه رسواییها رخ خواهد داد.

تازه اینها در جاییست که دولتهای همسایه دخالت نکنند. در حالی که مسلماً آنها نیز دخالت خواهند کرد.

جای پرده‌پوشی نیست که آن خیزشی که در آذربایجان رخ داده موافق سیاست دولت شوروی بوده و با نظر آن دولت انجام گرفته. دلیلش گذشته از همه چیز ، تحسین و تصویبیست که رادیوی مسکو و روزنامه‌های شوروی درباره‌ی آن خیزش می‌نمایند. آنگاه چنانکه دیدیم ، از قوای دولت جلو گرفتند و به آذربایجان راه ندادند.

با اینحال آیا دولت ایران چه بایستی بکند و چه رفتاری پیش گیرد؟!.. سخنم در ساعد و صدر و حکیمی نیست. بالاخره این کشور زمامدارانی می‌خواهد. من می‌پرسم : آن زمامداران چه بایستی کنند؟!.. آیا می‌توانستند بخاموشی گرایند و بهیچ کاری برنخیزند؟!.. می‌توانستند خود را در برابر یک کار انجام شده تصور نمایند؟!.. روزنامه‌هایی که در تهران از دمکراتهای آذربایجان هواداری نشان می‌دهند ، من نمی‌دانم آیا اندیشه‌ای بکار می‌برند؟!.. آیا پایان پیشامد را بدیده می‌گیرند؟!..

جای گفتگو نیست که با آن نتایج بسیار وخیمی که از اقدام دمکراتها تواند برخاست (نتایجی که من به اجمال یاد کردم) و با آن موقعیتی که ایران در کشاکشهای سیاسی انگلیس و شوروی دارد ، دولت نمی‌توانست بخاموشی گراید. جای گفتگو نیست که بایستی اقدامی کند و چاره‌ای اندیشد ، و چون روسها جلو آزادی اقدام را می‌گیرند ناچار بود که از دولتهای انگلیس و آمریکا میانجیگری طلبد ـ چنانکه طلبیده ـ اگر دولت ایران هم نمی‌خواست ، آنها خود می‌خواستند میانجیگری کنند و دخالت نمایند ، چنانکه نموده‌اند.

همه می‌دانیم که موضوع آذربایجان و رفتار دولت شوروی یکی از موضوعهاییست که در کنفرانس وزرای خارجه‌ی سه دولت در مسکو که از دیروز آغاز شده بگفتگو گزارده خواهد شد. شاید اکنون که این سطرها را می‌نویسم آن وزیران در مسکو در همین زمینه سخن می‌رانند. سه دولت روس و انگلیس و آمریکا با یکدیگر اختلافات بسیار داشتند ، این هم بآنها افزوده شده.


.
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی چهل‌ودوم)

🔶 چرا زندگانی رو بسختی رفته؟..
(بخش 1 از 3)

بارها شنیده‌ام كسانی بمن نسبت میدهند كه منكر ماشین هستم. همین اكنون نامه‌ای در پیشم است كه یكی می‌نویسد : در فلان مجلس گفتگو از مضرات ماشین میرفت من هم با عقیده‌ی شما موافقت كردم.

من در شگفتم كه سخنی را كه می‌نویسم بیشتری از مردم نیك نمیخوانند و نیك نمی‌فهمند ، و بسیاری از ایشان بگفته‌های من معنایی از پیش خود میدهند. ما ناگزیر شده‌ایم هر سخنی را یك بار بنویسیم و یك بار هم در پیرامون آن شرحها داده بگوییم : مقصود ما فلانست و فلان نیست.

در آغاز جوانیم روزی در تبریز بسربازخانه رفتم ، دیدم یك سركرده‌ای بقزاقهای سوار مشق میدهد. ولی چون ایشان زبان فارسی نمی‌فهمند یك بار فرمان میدهد و یك بار بتركی ترجمه میكند. مثلاً فرمان میدهد «بچپ!» و سپس میگوید : «صولا ها !» [1] اكنون كار ما به همان صورت افتاده.

سخنانی كه درباره‌ی ماشین نوشته‌ایم پرمغزترین سخنانست و بسیار جای افسوسست كه ایرانیان بجای فهمیدن آنها بتحریفش می‌پردازند.

🔸باز جای افسوسست كه ما با نادانیها و گمراهیهای ایرانیان سرگرم نبرد شده‌ایم و نمی‌توانیم این سخنان را بگوش جهانیان برسانیم.

اگر كسانی میخواهند گفته‌های مرا درباره‌ی ماشین بدانند باید بخش نخست كتاب آیین را كه بعربی هم ترجمه شده بخوانند ، و برای آنكه خوانندگان پرچم از آن ناآگاه نمانند فشاره‌ی گفتارهای خود را در اینجا می‌آورم و من خواستارم این را با دقت بخوانند و بیندیشند :

از صد و دویست سال باینسو در اروپا پیاپی ماشینها و افزارها اختراع گردیده و درباره‌ی هر یكی از آنها گفته شده كه باعث آسایش مردمانست. مثلاً راه‌آهن را اختراع كرده چنین گفته‌اند : «راهها را نزدیك میگرداند و زحمت مردمان را در راه‌پیمایی و باركشی ده بر یك كمتر می‌سازد». ماشین دوخت را ساختند چنین گفتند : «از رنج خانواده‌ها بسیار میكاهد. رختی را كه در سه چهار روز میدوختند با این ماشین در سه چهار ساعت خواهند دوخت». ماشینهای كشاورزی را پدید آوردند و چنین گفتند : «بزندگانی كمك بسیار خواهد كرد و كشاورزان رنجشان ده بر یك كم خواهد شد». درباره‌ی هر اختراعی این سخن را گفتند و شما چون بیندیشید اینها همه راست است. زیرا بیگفتگوست كه راه‌آهن ، آیروپلان و هواپیما [2] رنج سفر و باركشی را ده بر یك كم گردانیده. همچنین دیگر ماشینها هر یك در نوبت خود از زحمت كار و كوشش بسیار كاسته است ـ ما راهی را كه صد سال پیش ده روزه می پیمودیم اكنون یك روزه می‌پیماییم همچنین در دیگر كارها.

ولی گفتگو در اینجاست كه از روزی كه این اختراعها پیدا شده زندگانی آدمیان نیز بجای آنكه آسوده‌تر و آسانتر گردد روز بروز سختتر و پررنجتر شده. پس این از كجاست؟.

🔸از روی آن حسابهایی كه ما درباره‌ی اختراعها رفته‌ایم و هر یكی را وسیله‌ی كمی زحمت و رنج شمرده‌ایم اكنون بایستی رویهم‌رفته رنج زندگانی ده بر یك كمتر شده باشد. مثلاً اگر در صد سال پیش مردمان روزانه ده ساعت كار میكردند ، اكنون می‌بایست هر روزی یك ساعت بیشتر كار نكنند و بازمانده را بآسایش و خوشی پردازند. در حالی كه قضیه بعكس است و امروز رنج و كوشش مردمان بسیار بیشتر از صد سال پیش است. ما خود بیاد داریم كه بیست سال پیش آسوده‌تر از اكنون بودیم.

اساساً این یك چیز محسوسیست كه پیشرفت اختراعات با سختی زندگانی همدوش و همگام است و در هر كشوری كه اختراعات و افزارهای نوین بیشتر بكار میرود رنج زندگانی هم بیشتر است. مثلاً در آمریكا چنانكه «ماشینكاری»[= ماشینیزم؟]رواج بیشتر دارد زندگانی نیز سختتر میباشد. در آمریكا انبوهی از مردم نان را به بهای جان بدست می‌آورند.

[1] : صولّا یعنی به چپ. صولا ها ! یعنی بچپ ها !. «ها» در اینجا برای تأکید است.
[2] : به گمان ما هواپیما می‌بایست درون پرانتز نوشته شود.
بیچارگیهای «بحران بزرگ» اقتصادی در غرب ، نخستین آن : 1929- 1939
✴️در پیرامون گفتار سعدی✴️

یكی از نویسندگان شرحی در نامه‌ی پرچم در شماره‌ی 19 آبانماه 1321 نوشته می‌گوید : شاعر نامی پارس سعدی تنها دو سه شعر خوب دارد آن هم از دهانش بیرون افتاده و الاّ مایل نبوده شعر خوب بگوید یا نمی‌توانسته (عین عبارات نویسنده بیادم نمانده گویا چنین عباراتی بوده) ـ نویسنده‌ی نامبرده می‌گوید اكنون من نمونه‌ی چند شعر خوب سعدی را در زیر می‌نویسم و علت اینكه گفتم اگر چند شعر خوب دارد از دهانش بیرون افتاده نیز نگاشته می‌گردد.
این شعر خوب سعدی است :
بنی آدم اعضای یكدیگرند كه در آفرینش ز یك گوهرند

اما این شعر خوب را سعدی در جای دیگر باطل نموده چه می‌گوید :

هر كه را خیمه بصحرای قناعت زده‌اند گر جهان زلزله گیرد غم ویرانی نیست

اینك من می‌خواهم پاسخی بآن نویسنده داده دفاع از شاعر شهیر شیراز كنم.
نویسنده‌ی گفتار كه شعر نخست را خوب و شعر دوم را ضد آن دانسته خوب بود معنی شعر دوم را بپرسند ببینند ضد شعر نخست است یا نه. اگر ضد باشد حق دارند بسعدی حمله‌ور شوند و الاّ خیر.

معنی شعر دوم اینست كسی كه قانع باشد یعنی آز بر او غالب نباشد و باندك چیز یا روزی حلال بسازد چنانچه هنگامی اوضاع دنیا متزلزل گردد چنین كسی ویران نشود یعنی هر خطر یا لطمه كه متوجه آزمندان گردد متوجه او نگردد ـ نویسنده (انتقاد كننده) تصور كرده سعدی خواسته بگوید اگر دنیا متزلزل شود و مردم بزحمت افتند شخص قانع در غم دیگران نخواهد بود ـ آیا چنین چیزی شدنی است؟ بلی این شدنی است در صورتی كه ما معنی شعر روان و فصیح شیخ را نفهمیم و در ضمن این تصور باطل را هم در مخیله‌ی خـود بپرورانیم كه ممكن است هـركسی قناعت پیشه كند احساسات شریفه‌اش بمیرد و قناعت را كشنده‌ی حس همدردی بدانیم و حال آنكه عقل باور نمی‌كند كه چنین باشد ـ لذا شعر دوم ابداً بضد شعر نخست سروده نشده ـ اگر این پاسخ را نمی‌پذیرید بفرمائید تا مفصل‌تر بنویسم.
مسجدسلیمان : م هزار

پرچم : این نوشته را آقای هزار چند ماه پیش فرستاده‌اند كه چون روزنامه نداشتیم [1] همچنان چاپ نشده مانده و چون مایه‌ی گله‌مندی آقای هزار شده است در اینجا بچاپ رسانیدیم.

ولـی بایـد پـوشیده نـداشت كـه معنایـی كـه آقـای هـزار بشعـر سعـدی داده بسیـار دور است. چـه از كلمـه‌ی «ویرانی» پیداست كه خواست شاعر ویرانی جهان بوده. در آدمی كلمه‌ی «ویرانی» معنی ندارد. از سوی دیگر شعر سعدی تنها این نیست كه ما خواستش را ندانیم. ما نیك می‌دانیم كه این شاعران خواستشان از «قناعت» چه بوده. نیـك می‌دانیـم كه آنان بیـكار بودن و بجهـان و جهانیان بی‌پروایی كـردن و نان از دسترنج دیگـران خـوردن را «قناعت» یا درویشی می‌شمارده‌اند.

سعدی در جای دیگر می‌گوید :
جهان بر آب نهاده است و زندگی بر باد غلام همت آنم كه دل بر آن ننهاد
«دل بدنیا ننهادن» چیست؟!... چه معنایی از آن خواسته شده؟... خود سعدی چه می‌كرده؟... بكدام یكی از كارهای زندگی می‌پرداخته؟...

از سوی دیگر سعدی همانست كه در زمان مغول زیسته و آن هنگامی بوده كه ملیونها مردان از ایرانیان كشته شده و ملیونها دختران بدست دشمن افتاده بوده. همه‌ی خاندانها سوگوار می‌بوده‌اند. سعدی كمترین اندوهی از این گرفتاریها در شعـرهای خـود نشان نداده ، بلكه سعدی همانست كه سال 656 را كه سال كشتار بغداد و دیگـر شهـرهای عراق بوده سال خوش خود شمارده است. پس گفتن «بنی‌آدم اعضای یكدیگرند... » او را سودی نتواند داشت. مایه‌ی سرفرازی برایش نتواند بود.

آقای هزار از یكسو مرد غیرتمندیست و می‌خواهد ایرانیان همچون دیگران سرفراز باشند و از یكسو نمی‌خواهد از این شاعران و از گفته‌هاشان كه مایه‌ی بدبختی توده است چشم پوشد. آیا باین چه نامی می‌توان داد؟.
(پرچم هفتگی شماره‌ی یکم)

[1] : در مدت زمان شش ماهه‌ی دوم سال 1322 که پرچم بازداشت بود.
شادروان آوانس‌زاده از پشتیبانان پیمان
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش یکم : درباره‌ی جهان و انسان)

🔸تکه‌ی 14
(بهر 1 از 2)

🔸هر کاری را باید از راهش و با وسایلش کرد.🔸

جهان از روی یک آیینی می‌گردد ، آیینی که هیچگاه تغییر نمی‌یابد. خارج از آیین جهان چیزی ممکن نیست.
هر کاری را باید از راهش و با وسایلش کرد. آنهایی که بکارهای بیراه اقدام می‌کنند با خدا می‌جنگند. مردمی که در فکر زندگی نبوده چشم به راه پیشامدها می‌دوزند جز بدبختی نصیبی نخواهند یافت.
خدا انسانها را آفریده و در کارهاشان آزاد گزارده. دروغ است آنچه می‌گویند : بودنیها بوده. دروغ است آنچه می‌گویند : بدبختی یا نیکبختی هر کسی به پیشانی‌اش نوشته شده.
هر کس به هر کاری کوشش کند نتیجه خواهد برداشت. ولی کوشش از راهش و با وسایلش باید باشد.

🔸🔸🔸

جهان از روی یک آیینی می‌گردد : زمین می‌چرخد. شبها و روزها می‌گذرند. بهار و تابستان و پاییز و زمستان پی هم آمده می‌روند. سالها به سر می‌آیند. گیاهان و درختان می‌رویند و زمانی شادابند و سپس می‌خشکند. جانوران و آدمیان زاییده می‌شوند و روزگاری زندگی کرده و می‌میرند. بدینسان جهان از روی یک آیین و نظمی می‌گردد. آیین و نظمی که هیچگاه تغییر نمی‌کند.

بیرون از آیین جهان چیزی ممکن نیست. نشدنیست که کسی هزار سال زنده بماند. نشدنیست که مرده‌ای بجهان برگردد. نشدنیست که از سنگ شتر بیرون آید. نشدنیست که خورشید بر‌گردد. هرچه از اینگونه گفته شود باور نکردنی است.

هر کاری را باید از راهش و با وسایلش کرد. کشاورزی که گندم می‌خواهد باید تخم بکارد. مردی که می‌خواهد با خوشی و آسایش زندگی کند باید بکار یا حرفه‌ای بپردازد. بیماری که می‌خواهد بهبود پیدا کند باید درپی درمان باشد. ملتی که می‌خواهند سرفراز (باافتخار) باشند باید به نیک شدن خود کوشش کنند. اینکه در مذاهب می‌گویند خدا در آسمان است و هر وقت از مردم نافرمانی دید بخشم می‌آید و بلا می‌فرستد و چون مردم توجه به او کردند و به درخواست و التماس افتادند بآنها رحم کرده بلا را برمی‌گرداند سرتاپا نادانی (جهالت) است. از این التماسها و درخواستها کمترین نتیجه‌ای ممکن نیست.

می‌گویند : مگر کارها در دست خدا نیست؟! می‌گویم : کارها در دست خداست. ولی خدا قاعده و آیینی برای کارهایش قرار داده. ای بی‌فهمان شما را چه شده که پیروی از آیین خدا نمی‌کنید و می‌خواهید خدا به احترام التماس و زاریِ شما ، آیینش را تغییر دهد؟. آیا این گستاخی و خدانشناسی نیست؟!

کسانی که بکارهای بیراهی از جادوگری و دعانویسی و مانند اینها می‌پردازند و یا به فالگیری و رمل‌اندازی پرداخته از آینده خبر می‌دهند ، با خدا می‌جنگند. اینان می‌خواهند آیین خدا را به هم زنند ، می‌خواهند بکارها از راهی که خواست خدا نیست ، وارد شوند. اینان دشمنان خدایند.

ملتی که در فکر زندگی نبوده ، با یکدیگر همدستی نمی‌کنند و به نگهداری و آبادی کشور خود نمی‌کوشند ، و راه و هدفشان را یکی نمی‌کنند و سر پایین انداخته روز می‌گذرانند و چشم به راه پیشامدها می‌دوزند ، چنان مردمی از جهان جز بدبختی بهره نخواهند داشت.

خدا انسانها را آفریده و در کارهاشان آزاد گذارده. هر کسی با فهم و خردِ آزاد ، می‌تواند بکارهای نیک مشغول شود و یا به کارهای بد مبادرت کند. می‌تواند از خرد پیروی کند و یا دنبال طمع و هوس را بگیرد ، می‌تواند حقایق را بیاموزد و یا در نادانیها بماند. اختیار انتخاب در دست خود اوست.

.
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)

🔸 5ـ حزب دمکرات آذربایجان : (تکه‌ی 4)


نتیجه‌ی کارها تا باینجا رسیده : دمکراتها با اسلحه قیام کرده آذربایجان را از ایران جدا ساخته‌اند ، دولت خواسته اقدامی کند و روسها جلو گرفته‌اند ، انگلیس و آمریکا دخالت کرده‌اند و قضیه در فهرست اختلافات دولتها جا گرفته. اکنون ببینیم از این پس چه خواهد بود و چه تواند بود؟.. همه‌ی شقوق را بدیده گیریم ، و چون موضوع بسیار مهم است باید کاملاً بی‌پرده حرف زنیم و حقایق را بی‌لفافه بمیان گزاریم :

جای گفتگو نیست که چه دولت شوروی و چه دولتهای انگلیس و آمریکا در این قضیه خودشان منافع دارند. باز جای هیچ گفتگو نیست که آنها منافع خود را بملاحظه‌ی حال ما مقدم خواهند داشت. ما نبایستی کار را بآنجا رسانیم که دیگران دخالت کنند. اکنون که رسانیده‌ایم نباید تصور کنیم سیاستمداران روس و انگلیس و آمریکا تنها دربند ما خواهند بود و سیاستهای مهم و بزرگ خود را فدای منافع ما خواهند گردانید. باید از هر نتیجه‌ای که درآمد گله‌مند نباشیم.

به هر حال از چندیست رشته‌ی روابط سه دولت بسیار تیره شده در حال گسیختن است. آن امیدها که بانجمن سانفرانسیسکو و منشور ملل متفق بسته می‌شد همه بیجا درآمده. جهان بار دیگر با جنگ و خونریزی تهدید می‌شود. کنفرانس وزرای خارجه در لندن با نافیروزی پایان پذیرفت و اکنون همه‌ی چشمها بسوی کنفرانس مسکو دوخته شده ، و در چنین هنگامیست که در کشور ما نیز غائله برپا گردیده و یک موضوع دیگر (یک موضوع حساس) برای اختلاف و رنجش دولتها پیدا شده که جای خطرناک همینجاست.

اکنون اگر دولتها آماده‌ی جنگند و سود خود را در آن می‌بینند ، هرآینه بروی حرفهای خود ایستادگی نموده وارد جنگ خواهند شد و هرآینه ایران یکی از میدانهای کارزار خواهد گردید. در آن حال خدا می‌داند که این کشور آشفته چه صورتی پیدا خواهد کرد و این مردم جنگ‌ندیده و سختی‌نکشیده با چه بدبختیهایی روبرو خواهند شد. خدا می‌داند که چه ویرانیها در شهرها و آبادیها رخ خواهد داد.

آن وقت هم چون جنگ بپایان رسد ، دولتی که فاتح درآمده ایران را طعمه‌ای خواهد شمرد که از چنگال و دهان شیر بیرون آورده است.

آمدیم که دولتها آماده‌ی جنگ نیستند و یا آن را صلاح خود نمی‌دانند ، در آن صورت هم دولت شوروی در شمال نفوذ خود را بسیار ریشه‌دار گردانیده و چون دولت ایران توانای جنگ و لشگرکشی نیست ، انگلیسها بخود حق خواهند داد که در جنوب مقابله بمثل کنند ، و ایران بار دیگر بمنطقه‌های نفوذ منقسم خواهد شد و شیرازه‌ی استقلال این کشور بیکبار از هم خواهد گسیخت.

من نمی‌خواهم همه چیز را پیش‌بینی کنم. خوانندگان خودشان بیندیشند در چنان حالی چه کشاکشها درمیان شمال و جنوب رخ خواهد داد ، چه طعنه‌ها از دو سو به یکدیگر خواهند زد ، در روزنامه‌هاشان چه دشنامها بهم خواهند نوشت. بسود بیگانگان صد رسوایی بسر یکدیگر خواهند آورد. تاریخ استقلال ایران پایان پذیرفته ولی رسواییها قرنها ادامه خواهد داشت.


.
🔶 حقایق زندگی (تکه‌ی چهل و سوم)

🔸 چرا زندگانی رو بسختی رفته؟.. (بخش 2 از 3)


این خود معماییست كه چرا چنینست؟. چرا از ماشینها كه بیگمان مایه‌ی كمی رنجست فزونی رنج نتیجه گرفته می‌شود؟.. آیا راز كار چیست؟.. كسی راز آن را نمی‌دانست. بسیاری از اروپاییان در برابر این معما گیج درمانده گناه را بگردن تمدن انداخته می‌گفتند : «تمدن زحمت مردم را بیشتر می‌گرداند و باید مردمان را بزندگانی ساده‌ی باستانی بازگردانید». این اندیشه در همه جای اروپا پیدا شده و كسان بسیاری كوششهایی نیز درآن باره بكار می‌بردند ، باینمعنی كه جمعیت ساخته باهم پیمان می‌بستند كه در یك دیهی یا در یك جزیره‌ای بحال وحشیان زندگی كنند.

قرنها بتمدن نازیده و بخود بالیده و منت بر سر جهانیان گزارده بودند ، و اكنون بازگشته می‌گفتند : باید تمدن را از میان برداشت. باید بحال وحشیگری بازگردید.

اگر خوانندگان فراموش نكرده‌اند از سال1311[1932م] در اروپا و آمریكا بحرانی پیدا شد. باینمعنی كه بازارها بازایستاد و كالاها كه با فراوانی بسیار از كارخانه‌ها بیرون می‌آمد خریدار پیدا نكرده بروی هم چیده ماند. در همه جا كار كمتر گردیده شماره‌ی بیكاران بملیونها رسید ، گرسنگی و بدبختی درمیان كارگران بحكمروایی پرداخت ، مثلاً آمریكا كه مركز ثروت جهان شمرده می‌شود شماره‌ی گرسنگان و بیكاران در آنجا به یازده‌ملیون (1) رسید. در یك خبر روتر[امروز : رویترز=Reuters] می‌گفت : «در نیویورك شماره‌ی بچه‌های بی‌خانمان و ویلگرد بسیصدهزار رسیده» كه بایستی گفت سیصدهزار خاندان بهم خورده و بچه‌هایش بیرون ریخته‌اند. در یكی از مجله‌های لندن شمارشی آورده بود كه در ضمن یك سال در كشورهای اروپا چهارملیون تن از گرسنگی مرده یا از ترس چنان مرگی خودكشی كرده كه ما این شمارش را ترجمه كرده در پیمان بچاپ رسانیدیم.

در این گرماگرم گرسنگی و بدبختی اروپاییان بود كه ‌اندیشه‌ی دشمنی با تمدن در اروپا پیدا شده و در سایه‌ی همین سختیها رواج آن بیشتر می‌گردید.

چنانكه دیده می‌شود در اینجا دو موضوع است. نخست : ماشینها و اختراعها كه هر یكی كمك دیگری بآسانی كارهاست ، چگونه است كه هرچه آنها فزونتر ، زندگانی سختتر می‌شود؟.. چگونه است كه آن روزی كه مردم همه‌ی كارها را با دست انجام می‌دادند از امروز آسوده‌تر بودند؟!.. ماشینها كه می‌بایست رنج مردم را كمتر گرداند آن را بیشتر گردانیده؟!.. این نتیجه‌ی وارونه از كجا پیدا شده؟!.. دوم : اكنون كه این اختراعات بسختی زندگانی می‌افزاید آیا می‌توان از آنها چشم پوشید؟!. می‌توان آنها را كنار گزاشت؟!.. و آنگاه آیا چنین كاری بسود جهانست؟!.

بهمه‌ی این پرسشها بایستی پاسخ داد. ولی كسی برای پاسخ دادن دیده نمی‌شد. نه تنها در ایران ، در سراسر اروپا و آمریكا چنین كسی درمیان نمی‌بود (و خود نبایستی باشد). در اروپا و آمریكا تنها بگله از سختی زندگانی و نكوهش از تمدن اكتفا می‌نمودند و در ایران نیز تقلید از آنان می‌كردند. در اینجا نیز نكوهش از تمدن آغاز شده بود و كسانی آن را سرمایه‌ی شهرتی برای خود گرفته بودند.

از سال 1312 كه من بكار برخاستم (2) در گامهای نخست باین موضوع برخوردم و اینست كتابی درباره‌اش پرداخته سپس نیز گفتارها نوشتم. باید گفت : معما را بگشودم و راه چاره را بازنمودم و اینك اندكی از سخنان خود را در اینجا می‌نویسم :

درباره‌ی ماشینها و سختی كار باید دانست كه ما در زندگانی دو رشته كوشش داریم ، یا بهتر گویم : بدو نبرد گرفتاریم. یكی نبرد با طبیعت برای بدست آوردن لوازم زندگانی و دیگری نبرد با همدیگر برای پیش افتادن و پس نماندن. زندگانی هر كسی با این دو نبرد آغاز می‌یابد و با این دو نبرد بپایان می‌رسد.

یك مثل روشنی برای این ، زندگانی یك كشاورز است : یك كشاورزی كه در یك باغی یا كشتزاری زندگی می‌كند و بكشت می‌پردازد اگر كوششهای او را بدیده گیریم بدو رشته است. زیرا از یكسو باید با بیل زمین را شخم كند و تخم پاشد و به وجین پردازد و آبیاری كند و بدفع آفات كوشد كه اینها نبرد با طبیعت است. از آنسوی این كشاورز باید باغ را از دزد نگه دارد. از تعدی همسایه جلو گیرد ، هوشیار باشد كه دیگران میوه یا غله را زودتر از او ببازار نرسانند و جلوتر نیفتند. یك رشته هم این كارهاست كه نبرد با همجنسان می‌باشد.

این یك مقدمه است. كنون ببینیم كدام یك از این دو رشته نبرد پررنجتر است و مایه‌ی سختی زندگی می‌باشد؟!.. باید گفت : نبرد با طبیعت رنج چندانی ندارد و چیزی نیست كه مایه‌ی سختی زندگی باشد. بخصوص پس از اختراعهای اروپایی كه چیرگی آدمیان را بطبیعت بیشتر گردانیده. آنچه پررنجتر است و زندگی را سخت و توانفرسا می‌گرداند این پتیاره‌ی[=بلا] نبردیست كه درمیانه‌ی همجنسان می‌رود.

👇
ما اگر رنج و اندوه زندگانی را بصد تقسیم كنیم نَودونُه قسمت آن از راه این نبرد است و تنها یك قسمت از راه كوشش با طبیعت می‌باشد.

شما می‌توانید یك شمارشی از كوششهای آدمیان بگیرید كه كدامها در راه نبرد با طبیعت و كدامها در راه نبرد با همجنسان می‌باشد. این تنها كوششهای كشاورزان و ریسندگان و بافندگان و دوزندگان و سازندگان و پزشكان و دواسازان و مانند اینهاست كه در برابر طبیعت می‌باشد. بازمانده همه در راه نبرد با همجنسان یا برای جلوگیری از آنست. وزیران و پادشاهان و نمایندگان مجلس و سپاهیان و افسران و اسلحه‌سازان و همگیِ كاركنان دولتی هیچ یكی با طبیعت نمی‌جنگند.. با اندكی اندیشه اینها را نیك توان فهمید.

نتیجه‌ی این سخنان آنست كه رنج زندگانی بیشترش از رهگذر كشاكشیست كه آدمیان باهم می‌كنند. این پتیاره‌ی نبرد است كه جهانیان را از آسایش و خرسندی بی‌بهره می‌گرداند. اینست ما اگر بخواهیم از رنج و سختی زندگانی بكاهیم و جهانیان را از آسایش و خرسندی بهره‌مند گردانیم باید بكاستن از سختی این پتیاره‌ی نبرد بكوشیم (همان راهی كه من و یارانم می‌پیماییم).


پابرگیها (همه از ویراینده) :
1ـ جمعيت آن روزی (1942) آمريکا صدوسی‌مليون تن بوده. اين در گفتار ديگری در پرچم ياد شده است. پس بيکاران آن زمان آمريکا نزديک به 8.5 درصدنسبت به کل جمعیت بوده.
2ـ نويسنده بخش يکم کتاب «آيين» را در زمستان 1311(گويا در آخرهای سال) نوشت ولی هميشه کوششهای خود را از سال 1312 که مهنامه‌ی پيمان را هم بنياد گزارد بشمار میآورد.


.