🔶 حقایق زندگی (احمد کسروی)
🔸 44ـ چرا بکار از راهش نمیآیید؟!. (تکهی یک از سه)
یک رفتار بدی که ما از ایرانیان میبینیم آنست که پیاپی میخواهند بنالند و گله کنند و فریاد برآورند ، چارهی دردها را تنها در این میدانند. هر روزی که پست میرسد یک دسته از این گلهها و نالهها برای ما ارمغان میآورد.
شگفت داستانیست : ما داد میزنیم بیایید همدست شویم و بهمهی این دردها از راهش چاره کنیم کمتر گوش میدهند ، لیکن پیاپی این گلهها و نالهها را برای ما میفرستند. ما نمیدانیم باینان چه گوییم؟!. نمیدانیم باین نافهمی چه نامی دهیم؟!.
آخر ای بیچارگان شما اگر خرد دارید بیندیشید تا بدانید چارهی دردها ناله و فریاد نیست. ناله و فریاد کار بچگان است ، کار درماندگانست ، اگر خود نمیتوانید فهمید چشم باز کنید و بدیگران نگاه کنید : روسها چه کار کردهاند؟!.. ترکها چگونه اداره میشوند؟!. آمریکاییها چه سان میزیند؟! اینها را ببینید تا بدانید که در هر کشوری غیرتمندان و بخردان دست یکی گردانیده جمعیتی پدید آوردهاند و از روی فهم و بینش کشور خود را راه میبرند و در سختترین گرفتاریها بناله و گله نمیپردازند.
در این دو هفته چند نامه از کارکنان ادارهها از شهرستانها رسیده و همگی گله و ناله دارند که با این گرانی خواربار تکلیف ما چیست ، و از ما خواهش مینمایند که نوشتههای ایشان را بچاپ رسانیم ، تو گویی دولت از حال آنان آگاه خواهد گردید و بچاره خواهد برخاست.
ما ناگزیریم یک بار دیگر باین کسان یادآوری کنیم که این گرفتاریهای ایران یک کار «اتفاقی» نیست و چارهی آن نیز باین سادگی نتواند بود. این گرفتاری نتیجهی آلودگیهای ایرانست و به هر حال راه چاره پدید آمدن یک باهَماد (جمعیت) بزرگیست که خردمندان و غیرتمندان در آن شرکت کنند و از روی فهم و اندیشه به یکایک گرفتاریها چاره اندیشند. اکنون جهان سراسر گرفتاریست. در چنین هنگامی یک تودهی پاشیده و پراکنده سرنوشتی جز نابودی نتواند داشت. امروز ایران در سر راه دولتهای جنگنده افتاده و ناگزیریست که آنان مقاصدی در اینجا دارند.
باید همهی گوشه و کنار کارها را بدیده گرفت و با دوراندیشی راهی برای زیست این توده برگزید. چه دربارهی خواروبار و چه در دیگر بارهها ، با همدستی همهی بخردان ، چارههایی پیش گرفت ، و ما باین کار برخاستهایم و از یک سال باز در این راه میکوشیم و رنج و زیان بخود هموار میگردانیم. هر کس هم که براستی علاقه بتوده و کشور دارد باید با ما همدست گردد.
اینست راهی که به یک نتیجهای خواهد رسید. این ترتیب که خود را کنار گیرید و بیپروایی نمایید و اگر جایش افتاد ریشخند نمایید ، و چون به نتیجهی نادانیهای خود گرفتار آمدید آنگاه بناله و گله پردازید بسیار بیخردانه است ، بسیار بیهوده است.
شگفتی آنست که در بیشتر این گله و نالهها مرا که دارندهی پرچمم «دانشمند و پیشوا» مینامند و «یگانه غمخوار و دلسوز توده» میستایند. میگویم اگر اینها راستست و شما براستی مرا دارای دانش میشمارید و غمخوار توده میدانید باید بسخنانم گوش دهید. من بارها گفتهام و بار دیگر میگویم : این ترتیبی که شما پیش گرفتهاید هیچ سودی ندارد. میگویم : این راهی که ما آغاز کردهایم راه رستگاری شماست. این را از من بپذیرید و باور کنید و از دور و نزدیک با ما همدست و همراه گردید و مطمئن باشید که بهمهی بدبختیها چاره خواهیم کرد.
.
🔸 44ـ چرا بکار از راهش نمیآیید؟!. (تکهی یک از سه)
یک رفتار بدی که ما از ایرانیان میبینیم آنست که پیاپی میخواهند بنالند و گله کنند و فریاد برآورند ، چارهی دردها را تنها در این میدانند. هر روزی که پست میرسد یک دسته از این گلهها و نالهها برای ما ارمغان میآورد.
شگفت داستانیست : ما داد میزنیم بیایید همدست شویم و بهمهی این دردها از راهش چاره کنیم کمتر گوش میدهند ، لیکن پیاپی این گلهها و نالهها را برای ما میفرستند. ما نمیدانیم باینان چه گوییم؟!. نمیدانیم باین نافهمی چه نامی دهیم؟!.
آخر ای بیچارگان شما اگر خرد دارید بیندیشید تا بدانید چارهی دردها ناله و فریاد نیست. ناله و فریاد کار بچگان است ، کار درماندگانست ، اگر خود نمیتوانید فهمید چشم باز کنید و بدیگران نگاه کنید : روسها چه کار کردهاند؟!.. ترکها چگونه اداره میشوند؟!. آمریکاییها چه سان میزیند؟! اینها را ببینید تا بدانید که در هر کشوری غیرتمندان و بخردان دست یکی گردانیده جمعیتی پدید آوردهاند و از روی فهم و بینش کشور خود را راه میبرند و در سختترین گرفتاریها بناله و گله نمیپردازند.
در این دو هفته چند نامه از کارکنان ادارهها از شهرستانها رسیده و همگی گله و ناله دارند که با این گرانی خواربار تکلیف ما چیست ، و از ما خواهش مینمایند که نوشتههای ایشان را بچاپ رسانیم ، تو گویی دولت از حال آنان آگاه خواهد گردید و بچاره خواهد برخاست.
ما ناگزیریم یک بار دیگر باین کسان یادآوری کنیم که این گرفتاریهای ایران یک کار «اتفاقی» نیست و چارهی آن نیز باین سادگی نتواند بود. این گرفتاری نتیجهی آلودگیهای ایرانست و به هر حال راه چاره پدید آمدن یک باهَماد (جمعیت) بزرگیست که خردمندان و غیرتمندان در آن شرکت کنند و از روی فهم و اندیشه به یکایک گرفتاریها چاره اندیشند. اکنون جهان سراسر گرفتاریست. در چنین هنگامی یک تودهی پاشیده و پراکنده سرنوشتی جز نابودی نتواند داشت. امروز ایران در سر راه دولتهای جنگنده افتاده و ناگزیریست که آنان مقاصدی در اینجا دارند.
باید همهی گوشه و کنار کارها را بدیده گرفت و با دوراندیشی راهی برای زیست این توده برگزید. چه دربارهی خواروبار و چه در دیگر بارهها ، با همدستی همهی بخردان ، چارههایی پیش گرفت ، و ما باین کار برخاستهایم و از یک سال باز در این راه میکوشیم و رنج و زیان بخود هموار میگردانیم. هر کس هم که براستی علاقه بتوده و کشور دارد باید با ما همدست گردد.
اینست راهی که به یک نتیجهای خواهد رسید. این ترتیب که خود را کنار گیرید و بیپروایی نمایید و اگر جایش افتاد ریشخند نمایید ، و چون به نتیجهی نادانیهای خود گرفتار آمدید آنگاه بناله و گله پردازید بسیار بیخردانه است ، بسیار بیهوده است.
شگفتی آنست که در بیشتر این گله و نالهها مرا که دارندهی پرچمم «دانشمند و پیشوا» مینامند و «یگانه غمخوار و دلسوز توده» میستایند. میگویم اگر اینها راستست و شما براستی مرا دارای دانش میشمارید و غمخوار توده میدانید باید بسخنانم گوش دهید. من بارها گفتهام و بار دیگر میگویم : این ترتیبی که شما پیش گرفتهاید هیچ سودی ندارد. میگویم : این راهی که ما آغاز کردهایم راه رستگاری شماست. این را از من بپذیرید و باور کنید و از دور و نزدیک با ما همدست و همراه گردید و مطمئن باشید که بهمهی بدبختیها چاره خواهیم کرد.
.
✴️ ورجاوندبنیاد
(بزبان عادی)
(بخش سوم : دربارهی زندگانی اجتماعی)
🔸تکهی 16
(بهر 1 از 1)
🔸باید تا میتوان از وام خواستن پرهیز کرد.🔸
ممکنست کمچیزان به وام نیاز پیدا کنند. پس باید حکومت صندوقهایی برای وام دادن در شهرها و دهها برپا گرداند.
کسی که وام بگیرد و نپردازد مجرم است و باید کیفر ببیند و دیگر هیچ وقت باو وام نداد.
باید تا میتوان از وام خواستن پرهیز کرد. با بینیازی وام گرفتن جز دغلکاری نیست.
🔸🔸🔸
ممکنست کمچیزان به وام نیاز پیدا کنند. بسیار اتفاق میافتد که کسی خودش یا یکی از خانوادهاش بیمار شود که باید بدرمان بپردازد و یا خانهاش خسارت ببیند یا خراب شود که باید تعمیر کند یا از نو بسازد ، و از اینگونه پیشامدها بسیار رخ میدهد که بپول نیاز بیفتد و او نداشته باشد ، و از اینرو نیازمند وام میگردد.
پیداست که اگر خویشان یا دوستانی آگاه شوند و نیکوکارانه باو وام دهند بهتر خواهد بود ، وگرنه باید از صندوقِ وام بخواهد و بگیرد.
کسی که وام میخواهد باید نیاز خود را و نحوهی بازپرداخت آن را بنویسد ، و متصدیان صندوق باید بررسی کنند که آیا حرفهایش راست است یا نه؟!. آیا نیازمند است که اگر وام نگیرد بسختی خواهد افتاد یا نه؟. آیا راهی که برای بازپرداخت وام نشان میدهد پذیرفتنی است یا نه؟. باید اینها را بخوبی بررسی کنند که نه فردِ نیازمندی از وام گرفتن محروم شود و نه بینیازی به ناحق سودجویی کند.
ممکنست از وام خواستن از این و آن نتیجههای بدِ بسیار ناشی شود. بسیار ممکنست رخ دهد که یکی از دیگری وامی طلب کند و آن کس خود دستخالی باشد که نداند چه پاسخی بدهد و شرمنده شود و از طرف دیگر وامخواه از او رنجیده شود. بسیار ممکنست که یکی از دیگری وامی طلب کند و آن کس نداند که آیا واقعاً نیازمند است و یا نیست و از پرس و جو شرم کند. بسیار ممکنست که کسی نیازمند باشد و یکی پیدا نشود که باو وامی بدهد. بسیار ممکنست که کسی وام گرفتن را ابزاری برای کلاهبرداری شناخته و از افراد بسیاری وام بگیرد و پس ندهد.
اینها چیزهاییست که بسیار ممکنست رخ بدهد و برای جلوگیری از همهی اینها باید حکومت صندوقهایی برای وام دادن در شهرها و دهها برپا گرداند و آدمهای درستکار و نیکخواه را برای این کار منصوب کند.
کسانی میگویند : از این راه زیان بحکومت میرسد. باید گفت : اگر از راهش باشد زیان آنقدر که تصور میشود نخواهد بود. از این گذشته ، این نیز از شمار دیگر زیانها و خرجها باشد.
کسی که وام بگیرد و بازپرداخت نکند ، گذشته از اینکه باید پول را خواست و پس گرفت ، او مجرم است و باید کیفرش داد. تنها در اینجا ، و همچنین تنها دربارهی پول نیست. هر کسی که چیزی را قرض یا به عاریت بگیرد و بازپس ندهد باید او را مجرم شناخت و کیفرش داد.
از این گذشته آن وامگیر را باید شناخت و بهمهی صندوقهای وام معرفی کرد و پس از آن هیچگاه وام به او نداد. این سزای اوست که تا زنده است از کمک صندوقهای وام محروم شود. این کارها باید باشد تا از سودجوییهای نامشروع جلوگیری شود و صندوقهای وام با امنیت و آسودگی بکار خود بپردازند و به نیازمندان یاری کنند.
از گفتن بینیاز است که کسی که سر کاری نرفته و از بیکاریست که نیازمند گردیده و یا در خوردن و پوشیدن و پول خرج کردن اندازه نگه نداشته و از این راه خود را نیازمند وام گردانیده شایستهی کمک نمیباشد و باینگونه کسان وامی نباید داد.
باید وام را آخرین چارهی کار دانست و تا راه دیگری برای رفع نیازمندی هست از وام خواستن پرهیز کرد. باید هر کسی اندازهی درآمد خود را در نظر بگیرد و خرج خود را به همان اندازه کند تا بیسبب نیازمند نشود و چون نیازی رخ داد باید تا بتواند صبر کند و خود پول بدست آورد و به هر حال وام را آخرین چاره بشناسد.
با بینیازی وام گرفتن ـ چه از صندوق وام و چه از کس دیگری ـ جز دغلکاری و کلاهبرداری نیست که اگر معلوم شود باید بچنان وامگیری کیفر داد.
.
(بزبان عادی)
(بخش سوم : دربارهی زندگانی اجتماعی)
🔸تکهی 16
(بهر 1 از 1)
🔸باید تا میتوان از وام خواستن پرهیز کرد.🔸
ممکنست کمچیزان به وام نیاز پیدا کنند. پس باید حکومت صندوقهایی برای وام دادن در شهرها و دهها برپا گرداند.
کسی که وام بگیرد و نپردازد مجرم است و باید کیفر ببیند و دیگر هیچ وقت باو وام نداد.
باید تا میتوان از وام خواستن پرهیز کرد. با بینیازی وام گرفتن جز دغلکاری نیست.
🔸🔸🔸
ممکنست کمچیزان به وام نیاز پیدا کنند. بسیار اتفاق میافتد که کسی خودش یا یکی از خانوادهاش بیمار شود که باید بدرمان بپردازد و یا خانهاش خسارت ببیند یا خراب شود که باید تعمیر کند یا از نو بسازد ، و از اینگونه پیشامدها بسیار رخ میدهد که بپول نیاز بیفتد و او نداشته باشد ، و از اینرو نیازمند وام میگردد.
پیداست که اگر خویشان یا دوستانی آگاه شوند و نیکوکارانه باو وام دهند بهتر خواهد بود ، وگرنه باید از صندوقِ وام بخواهد و بگیرد.
کسی که وام میخواهد باید نیاز خود را و نحوهی بازپرداخت آن را بنویسد ، و متصدیان صندوق باید بررسی کنند که آیا حرفهایش راست است یا نه؟!. آیا نیازمند است که اگر وام نگیرد بسختی خواهد افتاد یا نه؟. آیا راهی که برای بازپرداخت وام نشان میدهد پذیرفتنی است یا نه؟. باید اینها را بخوبی بررسی کنند که نه فردِ نیازمندی از وام گرفتن محروم شود و نه بینیازی به ناحق سودجویی کند.
ممکنست از وام خواستن از این و آن نتیجههای بدِ بسیار ناشی شود. بسیار ممکنست رخ دهد که یکی از دیگری وامی طلب کند و آن کس خود دستخالی باشد که نداند چه پاسخی بدهد و شرمنده شود و از طرف دیگر وامخواه از او رنجیده شود. بسیار ممکنست که یکی از دیگری وامی طلب کند و آن کس نداند که آیا واقعاً نیازمند است و یا نیست و از پرس و جو شرم کند. بسیار ممکنست که کسی نیازمند باشد و یکی پیدا نشود که باو وامی بدهد. بسیار ممکنست که کسی وام گرفتن را ابزاری برای کلاهبرداری شناخته و از افراد بسیاری وام بگیرد و پس ندهد.
اینها چیزهاییست که بسیار ممکنست رخ بدهد و برای جلوگیری از همهی اینها باید حکومت صندوقهایی برای وام دادن در شهرها و دهها برپا گرداند و آدمهای درستکار و نیکخواه را برای این کار منصوب کند.
کسانی میگویند : از این راه زیان بحکومت میرسد. باید گفت : اگر از راهش باشد زیان آنقدر که تصور میشود نخواهد بود. از این گذشته ، این نیز از شمار دیگر زیانها و خرجها باشد.
کسی که وام بگیرد و بازپرداخت نکند ، گذشته از اینکه باید پول را خواست و پس گرفت ، او مجرم است و باید کیفرش داد. تنها در اینجا ، و همچنین تنها دربارهی پول نیست. هر کسی که چیزی را قرض یا به عاریت بگیرد و بازپس ندهد باید او را مجرم شناخت و کیفرش داد.
از این گذشته آن وامگیر را باید شناخت و بهمهی صندوقهای وام معرفی کرد و پس از آن هیچگاه وام به او نداد. این سزای اوست که تا زنده است از کمک صندوقهای وام محروم شود. این کارها باید باشد تا از سودجوییهای نامشروع جلوگیری شود و صندوقهای وام با امنیت و آسودگی بکار خود بپردازند و به نیازمندان یاری کنند.
از گفتن بینیاز است که کسی که سر کاری نرفته و از بیکاریست که نیازمند گردیده و یا در خوردن و پوشیدن و پول خرج کردن اندازه نگه نداشته و از این راه خود را نیازمند وام گردانیده شایستهی کمک نمیباشد و باینگونه کسان وامی نباید داد.
باید وام را آخرین چارهی کار دانست و تا راه دیگری برای رفع نیازمندی هست از وام خواستن پرهیز کرد. باید هر کسی اندازهی درآمد خود را در نظر بگیرد و خرج خود را به همان اندازه کند تا بیسبب نیازمند نشود و چون نیازی رخ داد باید تا بتواند صبر کند و خود پول بدست آورد و به هر حال وام را آخرین چاره بشناسد.
با بینیازی وام گرفتن ـ چه از صندوق وام و چه از کس دیگری ـ جز دغلکاری و کلاهبرداری نیست که اگر معلوم شود باید بچنان وامگیری کیفر داد.
.
🔶 کتاب «امروز چاره چیست؟» (احمد کسروی)
🔸 6ـ باید یک جمعیت ایرانخواه پدید آید : (تکهی 11)
7) دلسوزی بروستاییان و کوشش به نیکی حال آنها. همه میدانیم در ایران روستاییان که کشاورزان این کشور و بسیجندگان[=تدارککنندگان] خواربارند ، بدترین حال را دارند. بدبختان از گندمی که میکارند جز سهم کمی نمیبرند ، از قند و شکر و پارچه بهرهای ندارند ، در کمتر دیهیست (1) که درختهای میوه هست ، ماست و پنیر در بیشتر دهات نایابست. جز هوای آزاد و آب پاکیزه از دیگر چیزها بهره برای آنها منظور نیست. از این گذشته صد در صد آنها بیسوادند و از همه چیز ناآگاه میباشند. در دهات گرمابه نیست ، پزشک نیست ، داروخانه نیست ، دادگاه نیست. از برق و تلفن و رادیو شاید نامش را هم نشنیدهاند. دو ثلث تودهی ما روستاییانند و این حال آنها میباشد.
بدیهیست که باید چارهای اندیشیده شود. یک گام بزرگی در اصلاحات در این زمینه باید بود.
نخست باید یک ترتیب عادلانه میانهی آنها با دیهداران داده شود ـ ترتیبی که حق و عدالت مقتضی آنست. دوم باید به نیکی حال روستاها کوشیده شود.
از دیدهی اصلاحطلبی این یک موضوع مهمیست که در آینده شهرهای ایران کوچکتر و دهها بزرگتر شود. با این ترتیب که در دهات وسایل زندگانی آماده گردد : خانهها با دستورهای بهداشتی ساخته شود ، برق بکار افتد ، تلفن کشیده شود ، دبستان بنیاد یابد ، پزشک باشد ، داروخانه باشد ، دادگاه بخش باشد. آنگاه از شهرها کسانی که کار مشروعی ندارند و با مفتخواری و یا با کارهای بیهوده زندگانی میکنند بآنجاها کوچانیده شوند که با کشاورزی و یا هر کار مشروع دیگری که میتوانند زندگی آغازند.
اگر چنین ترتیبی پیش آمد دستههای انبوهی از مردم خودشان داوطلبانه بآن دیهها خواهند رفت و در آنجا زندگی خواهند آغازید. زندگی درمیان باغها و کشتزارها ، با آب پاکیزه و هوای آزاد ، با نگهداشتن گاوها و گوسفندهای شیرده ، با بهرهمندی از نغمههای مرغها ، زندگانی بسیار لذیذی است. کسی را نتوان پنداشت که دارای خرد باشد و مزیت چنین زندگی را درنیابد. آنچه امروز جلو مردم را گرفته ، نبودن وسایل در روستاهاست.
اینکه گفتم دولت باید ادارهها را کوچک گردانیده بیش از اندازه نیاز کارمندان نگاه ندارد ، راه آن هم اینست که کسانی که خودشان آرزومند باشند و یا دولت صلاح داند باین دهها کوچاند که نشیمن گیرند و با کشاورزی و یا کارهای دیگر زندگی بسر برند. اگر سرمایه ندارند دولت بآنها سرمایه نیز پردازد.
در این زمینه سخن بسیار است و من چون مقصودم یادآوریست باین اندازه بس میکنم. این هفت موضوع که شمردم چیزهای بسیار مهمیست که همهی نیکخواهان باید باینها علاقهمند باشند و چنانکه گفتم امروز یکی از کارهای لازم آنست که جمعیتی پدید آید و پا بمیان گزارد و این چند رشته را از مقاصد خود گرداند و در راه اجرای آنها بکوشش پردازد.
پابرگی :
1ـ دیه (dih) سبک شدهی دِه (روستا) است. ـ ویراینده
.
🔸 6ـ باید یک جمعیت ایرانخواه پدید آید : (تکهی 11)
7) دلسوزی بروستاییان و کوشش به نیکی حال آنها. همه میدانیم در ایران روستاییان که کشاورزان این کشور و بسیجندگان[=تدارککنندگان] خواربارند ، بدترین حال را دارند. بدبختان از گندمی که میکارند جز سهم کمی نمیبرند ، از قند و شکر و پارچه بهرهای ندارند ، در کمتر دیهیست (1) که درختهای میوه هست ، ماست و پنیر در بیشتر دهات نایابست. جز هوای آزاد و آب پاکیزه از دیگر چیزها بهره برای آنها منظور نیست. از این گذشته صد در صد آنها بیسوادند و از همه چیز ناآگاه میباشند. در دهات گرمابه نیست ، پزشک نیست ، داروخانه نیست ، دادگاه نیست. از برق و تلفن و رادیو شاید نامش را هم نشنیدهاند. دو ثلث تودهی ما روستاییانند و این حال آنها میباشد.
بدیهیست که باید چارهای اندیشیده شود. یک گام بزرگی در اصلاحات در این زمینه باید بود.
نخست باید یک ترتیب عادلانه میانهی آنها با دیهداران داده شود ـ ترتیبی که حق و عدالت مقتضی آنست. دوم باید به نیکی حال روستاها کوشیده شود.
از دیدهی اصلاحطلبی این یک موضوع مهمیست که در آینده شهرهای ایران کوچکتر و دهها بزرگتر شود. با این ترتیب که در دهات وسایل زندگانی آماده گردد : خانهها با دستورهای بهداشتی ساخته شود ، برق بکار افتد ، تلفن کشیده شود ، دبستان بنیاد یابد ، پزشک باشد ، داروخانه باشد ، دادگاه بخش باشد. آنگاه از شهرها کسانی که کار مشروعی ندارند و با مفتخواری و یا با کارهای بیهوده زندگانی میکنند بآنجاها کوچانیده شوند که با کشاورزی و یا هر کار مشروع دیگری که میتوانند زندگی آغازند.
اگر چنین ترتیبی پیش آمد دستههای انبوهی از مردم خودشان داوطلبانه بآن دیهها خواهند رفت و در آنجا زندگی خواهند آغازید. زندگی درمیان باغها و کشتزارها ، با آب پاکیزه و هوای آزاد ، با نگهداشتن گاوها و گوسفندهای شیرده ، با بهرهمندی از نغمههای مرغها ، زندگانی بسیار لذیذی است. کسی را نتوان پنداشت که دارای خرد باشد و مزیت چنین زندگی را درنیابد. آنچه امروز جلو مردم را گرفته ، نبودن وسایل در روستاهاست.
اینکه گفتم دولت باید ادارهها را کوچک گردانیده بیش از اندازه نیاز کارمندان نگاه ندارد ، راه آن هم اینست که کسانی که خودشان آرزومند باشند و یا دولت صلاح داند باین دهها کوچاند که نشیمن گیرند و با کشاورزی و یا کارهای دیگر زندگی بسر برند. اگر سرمایه ندارند دولت بآنها سرمایه نیز پردازد.
در این زمینه سخن بسیار است و من چون مقصودم یادآوریست باین اندازه بس میکنم. این هفت موضوع که شمردم چیزهای بسیار مهمیست که همهی نیکخواهان باید باینها علاقهمند باشند و چنانکه گفتم امروز یکی از کارهای لازم آنست که جمعیتی پدید آید و پا بمیان گزارد و این چند رشته را از مقاصد خود گرداند و در راه اجرای آنها بکوشش پردازد.
پابرگی :
1ـ دیه (dih) سبک شدهی دِه (روستا) است. ـ ویراینده
.
🔶 حقایق زندگی (احمد کسروی)
🔸 44ـ چرا بکار از راهش نمیآیید؟!. (تکهی دو از سه)
این را هم بنویسم که زمینهی آرمان و کوششهای ما تنها ایران نیست. من و یارانم جدایی میانهی ایرانیان و دیگران نمیگزاریم ، ما نیکی را برای همگی میخواهیم و برستگاری همگی میکوشیم. آن معنایی که دیگران به نژاد و توده میدهند و تعصب و دشمنی با دیگران را شرط میهنپرستی میشمارند ما نمیشماریم. در نزد ما نژادها و تودهها حکم خاندانها را دارند که چنانکه در خاندانها هر یکی از آنها جداگانه میزید و در داخل خانهی خود آزاد است ولی در بیرون با دیگر خاندانها روابطی دارند [و] با همدیگر با همدستی و مهربانی راه میروند تودهها نیز چنین باید بود.
به هر حال این دخالت در کارهای ایران و اینکه شماها را بهمدستی میخوانیم تنها از آن راهست که در این کشور میباشیم و اینجا خانهی ماست. ما میبینیم بیچاره مردم این کشور نه تنها در اندیشهی آینده نیستند و هیچ نمیگویند در این جهان پرکشاکش سرنوشت ما چه خواهد بود ، نه تنها چشم براه حوادث دوخته اگر از دولتی فشار و سختی میبینند روی دل بسوی دشمنان او برگردانیده دفع این را از آن میخواهند ، نه تنها آلودگیهای خود را درنمییابند و دربند چارهی آنها نمیباشند ، بیکبار سررشته را گم کردهاند و در چنین هنگامی که جنگ و گرسنگی این کشور را تهدید میکند دربند خود و خاندانشان نمیباشند.
اینهاست که ما را وادار میکند که جمعیت برپا کنیم و روزنامه بنویسیم و با دولت و با دیگران طرفیت نماییم و هر زمان بیک موضوع سخت دیگری پردازیم ، یک زمان بآذربایجان و داستان زبان ترکی که عنوانی بدست یک دسته هوسبازان نافهم داده بود پرداخته بکوشیم ، یک زمان برضائیه توجه کرده دولت را وادار بفرستادن نیرو نماییم ، یک زمان قضیهی خلخال را دنبال کنیم ، یک زمان دربارهی خواربار نویسیم ـ اینها همگی برای آنست که در چنین روزی از دلسوزی بهممیهنان خود بازنایستیم وگرنه نه من و نه یارانم کمترین سودی از این کارها چشم نداریم ، هر یکی از ماها با دسترنج خود زندگی میکنیم. من در چنین سالِ سختی فرزندان و خاندان خود را از درآمد وکالت اداره میکنم. این روزنامه را که مینویسم من رنج آن را میبرم و یک دسته از همراهانِ غیرتمند نیز زیان پولیش را میپردازند.
ما دلمان باین بچگان بیگناه میسوزد که اگر نکوشیم و چاره نکنیم به شومی این آلودگیها و درماندگیهایِ شما از گرسنگی و از آسیب جنگ گزندها خواهند دید. دلمان باین زنان چشمبسته و ناآگاه میسوزد که اگر جلو نگیریم با آسیبهای دلخراش روبرو خواهند گردید. اینست رنج را بخود هموار گردانیده بدینسان میکوشیم.
اگر با اینحال باز شما بخود نیایید و همدستی با ما نکنید ، اگر باز تنها بگله و ناله بس کرده تنها چاره همان را بشناسید ، بدانید درمان نخواهید پذیرفت ، بدانید که از دست روزگار مشتهای دندانشکن خواهید خورد. بارها گفتهام شما نادانانی هستید که میخواهید آئین خدا را بهم زنید. شما میگویید ما نخواهیم کوشید و دست بهم نخواهیم داد و با اینحال آسوده و دلخوش زندگی خواهیم کرد.
مرا شگفت افتاده پریروز در رضائیه ، و دیروز در خلخال آن گرفتاری بود و ما با گفتار و کوشش ، تا اندازهای که میتوانستیم به یاوری کوشیدیم ولی همینکه داستان بپایان رسیده میبینم مردم خود را کنار کشیدهاند و هیچ نمیگویند آن روزنامهای که دیروز آن فداکاری را در راه ما کرد و با یک نیروهای خطرناکی طرفیت کرد و با دولت مخالفت نشان داد (1) یک مقاصدی را دنبال میکند ، مقاصدی که دربارهی کشور و توده میباشد ـ پس ما نیز همراهی با او کنیم. نمیگویند که ما آزمودیم و دیدیم که یک روزنامه چون از سوی یک باهَمادی [جمعیت ، حزب] نوشته میشود آن دستگیری مهمی را از ما نمود. پس ما نیز بایشان پیوندیم که دیگر نیرومندتر باشند و در روزهای سختِ آینده بدرد این کشور بخورند. بدبختهای بیچاره سر کلافه را گم کردهاند و چون غائله فرونشسته هر کدام پی هوسهای خود رفتهاند و امروزها که داستان نان سخت گردیده میبینم بیآنکه هیچی بروی خود بیاورند پیاپی تلگراف و نامهی شکایت و ناله میفرستند که تو گویی ما اینجا نشستهایم که هر زمان که آنها حس دردی کردند و بفریادی برخاستند ما نیز پیروی از آنان نماییم. در اینجاست که باید بگویم ای بیچارگان ، ای بیچارگان.
پابرگی :
1ـ دربارهی رضاییه (ارومیه) پرچم آشوبهای دلخراش آنجا را دنبال میکرد و چنانکه نویسنده مینویسد با دولت طرف شد و کوشید دولت را وادارد برای سرکوبی اشرار سپاه به آنجا فرستد. این گزارشها و گفتارها از جمله در شمارههای 52 ، 99 ، 160 و 165 پرچم روزانه آمده است. ـ ویراینده
.
🔸 44ـ چرا بکار از راهش نمیآیید؟!. (تکهی دو از سه)
این را هم بنویسم که زمینهی آرمان و کوششهای ما تنها ایران نیست. من و یارانم جدایی میانهی ایرانیان و دیگران نمیگزاریم ، ما نیکی را برای همگی میخواهیم و برستگاری همگی میکوشیم. آن معنایی که دیگران به نژاد و توده میدهند و تعصب و دشمنی با دیگران را شرط میهنپرستی میشمارند ما نمیشماریم. در نزد ما نژادها و تودهها حکم خاندانها را دارند که چنانکه در خاندانها هر یکی از آنها جداگانه میزید و در داخل خانهی خود آزاد است ولی در بیرون با دیگر خاندانها روابطی دارند [و] با همدیگر با همدستی و مهربانی راه میروند تودهها نیز چنین باید بود.
به هر حال این دخالت در کارهای ایران و اینکه شماها را بهمدستی میخوانیم تنها از آن راهست که در این کشور میباشیم و اینجا خانهی ماست. ما میبینیم بیچاره مردم این کشور نه تنها در اندیشهی آینده نیستند و هیچ نمیگویند در این جهان پرکشاکش سرنوشت ما چه خواهد بود ، نه تنها چشم براه حوادث دوخته اگر از دولتی فشار و سختی میبینند روی دل بسوی دشمنان او برگردانیده دفع این را از آن میخواهند ، نه تنها آلودگیهای خود را درنمییابند و دربند چارهی آنها نمیباشند ، بیکبار سررشته را گم کردهاند و در چنین هنگامی که جنگ و گرسنگی این کشور را تهدید میکند دربند خود و خاندانشان نمیباشند.
اینهاست که ما را وادار میکند که جمعیت برپا کنیم و روزنامه بنویسیم و با دولت و با دیگران طرفیت نماییم و هر زمان بیک موضوع سخت دیگری پردازیم ، یک زمان بآذربایجان و داستان زبان ترکی که عنوانی بدست یک دسته هوسبازان نافهم داده بود پرداخته بکوشیم ، یک زمان برضائیه توجه کرده دولت را وادار بفرستادن نیرو نماییم ، یک زمان قضیهی خلخال را دنبال کنیم ، یک زمان دربارهی خواربار نویسیم ـ اینها همگی برای آنست که در چنین روزی از دلسوزی بهممیهنان خود بازنایستیم وگرنه نه من و نه یارانم کمترین سودی از این کارها چشم نداریم ، هر یکی از ماها با دسترنج خود زندگی میکنیم. من در چنین سالِ سختی فرزندان و خاندان خود را از درآمد وکالت اداره میکنم. این روزنامه را که مینویسم من رنج آن را میبرم و یک دسته از همراهانِ غیرتمند نیز زیان پولیش را میپردازند.
ما دلمان باین بچگان بیگناه میسوزد که اگر نکوشیم و چاره نکنیم به شومی این آلودگیها و درماندگیهایِ شما از گرسنگی و از آسیب جنگ گزندها خواهند دید. دلمان باین زنان چشمبسته و ناآگاه میسوزد که اگر جلو نگیریم با آسیبهای دلخراش روبرو خواهند گردید. اینست رنج را بخود هموار گردانیده بدینسان میکوشیم.
اگر با اینحال باز شما بخود نیایید و همدستی با ما نکنید ، اگر باز تنها بگله و ناله بس کرده تنها چاره همان را بشناسید ، بدانید درمان نخواهید پذیرفت ، بدانید که از دست روزگار مشتهای دندانشکن خواهید خورد. بارها گفتهام شما نادانانی هستید که میخواهید آئین خدا را بهم زنید. شما میگویید ما نخواهیم کوشید و دست بهم نخواهیم داد و با اینحال آسوده و دلخوش زندگی خواهیم کرد.
مرا شگفت افتاده پریروز در رضائیه ، و دیروز در خلخال آن گرفتاری بود و ما با گفتار و کوشش ، تا اندازهای که میتوانستیم به یاوری کوشیدیم ولی همینکه داستان بپایان رسیده میبینم مردم خود را کنار کشیدهاند و هیچ نمیگویند آن روزنامهای که دیروز آن فداکاری را در راه ما کرد و با یک نیروهای خطرناکی طرفیت کرد و با دولت مخالفت نشان داد (1) یک مقاصدی را دنبال میکند ، مقاصدی که دربارهی کشور و توده میباشد ـ پس ما نیز همراهی با او کنیم. نمیگویند که ما آزمودیم و دیدیم که یک روزنامه چون از سوی یک باهَمادی [جمعیت ، حزب] نوشته میشود آن دستگیری مهمی را از ما نمود. پس ما نیز بایشان پیوندیم که دیگر نیرومندتر باشند و در روزهای سختِ آینده بدرد این کشور بخورند. بدبختهای بیچاره سر کلافه را گم کردهاند و چون غائله فرونشسته هر کدام پی هوسهای خود رفتهاند و امروزها که داستان نان سخت گردیده میبینم بیآنکه هیچی بروی خود بیاورند پیاپی تلگراف و نامهی شکایت و ناله میفرستند که تو گویی ما اینجا نشستهایم که هر زمان که آنها حس دردی کردند و بفریادی برخاستند ما نیز پیروی از آنان نماییم. در اینجاست که باید بگویم ای بیچارگان ، ای بیچارگان.
پابرگی :
1ـ دربارهی رضاییه (ارومیه) پرچم آشوبهای دلخراش آنجا را دنبال میکرد و چنانکه نویسنده مینویسد با دولت طرف شد و کوشید دولت را وادارد برای سرکوبی اشرار سپاه به آنجا فرستد. این گزارشها و گفتارها از جمله در شمارههای 52 ، 99 ، 160 و 165 پرچم روزانه آمده است. ـ ویراینده
.
✴️ ورجاوندبنیاد
(بزبان عادی)
(بخش سوم : دربارهی زندگانی اجتماعی)
🔸تکهی 17
(بهر 1 از 1)
🔸قاضی هر کسی نمیتواند باشد.🔸
هر ملتی به قاضیانی نیازمندند تا حق هر کس باو واگذار گردد و به مجرمان کیفر داده شود. ولی قاضی هر کسی نمیتواند باشد. قاضی باید گذشته از دانش ، استعداد داشته باشد و به درستکاری و پایداری معروف باشد. بسیار نادانیست که قضاوت را همچون دیگر کارها بحساب آورند و به هر که خواست بسپارند.
باید قاضیان را گرامی داشت. اگر یکی سستی یا ناراستی علنی نموده و یا بیرون از قانون رأی داده باید مجازاتش کرد و رسوایش گردانید و دیگر بقضاوت قبولش نکرد. اگر یکی رشوه گرفته باید کشت.
🔸🔸🔸
هر مردمی به تشکیلات قضاوت نیازمندند تا هر کسی به حق خود برسد و به مجرمان کیفر داده شود. این یکی از وظایف حکومت است که در شهرها و دهها باندازهی نیاز دادگاه تأسیس کرده قاضی منصوب کند.
زندگانی به هر شکلی که بیفتد اختلاف و کشاکش در میان مردم میتواند باشد و از همدیگر ادعاها و شکایتها پیدا میکنند. از اینرو باید قاضیانی باشند که به ادعاها گوش داده و آنچه را راستست دریابند و اعلام کنند و حق هر کسی را باو برسانند و به شکایتها گوش داده رسیدگی نمایند و راست را از دروغ تشخیص داده برای مجرمان کیفر تعیین کنند که بآنان داده شود. جلوگیری از ستمگران و بدکاران و اجرای قانونها بدون تشکیلات قضایی نشدنیست و زندگانی آسوده و خوش بدون آنها ممکن نیست پیش برود.
ولی قاضی هر کسی نمیتواند باشد. قاضی باید مرد برجستهای باشد. باید گذشته از دانش که با درس خواندن فرامیگیرد استعداد قضاوت نیز داشته باشد. نیرویی که بتواند راست و دروغ را به آسانی بفهمد ، بتواند دستورهای قانون را با ادعاها و شکایتهایی که بنزدش آوردهاند ارتباط دهد ، بتواند دستورهایی را که در قانون نیست از آنچه هست بفهد. از اینها گذشته ، قاضی باید طمعکار و ضعیفالنفس و ذلیل نباشد و بین مردم به درستکاری و پایداری معروف باشد. قاضی باید حق را بالاتر از هر چیز دانسته افراد بانفوذ را بدیگران برتری ندهد. ملاحظهی رنجش این و آن نکند. به نظم زندگانی اجتماعی و آسایش خانوادهها علاقهمند بوده به مجرمان گذشت نکند. همیشه پایبند به قانون و انصاف بوده احساسات خود را دخالت ندهد.
دو نفر که با هم اختلاف دارند و به نزد قاضی میروند معنایش اینست که او را مردی پاکدل و بافهم و تشخیصدهندهی راست و کج و جداکنندهی حق و ستم میشناسند و به انصاف او امید بستهاند ، از اینرو او را قاضی گرفته بنزدش میروند که هرچه فهمید و قضاوت کرد همان باشد. این یک مقامی عالی است که باو دادهاند و این مقام شایستهی هر کسی نیست.
بسیار نادانیست که قضاوت را مثل دیگر کارها شمرده به هر کسی که خواست بسپارند. این نادانی نتیجههای بدِ بسیاری را ـ از پایمال شدن حقهای مردم و گستاخ شدن ستمگران و مجرمان و از قدر و اهمیت افتادن قانونها و مانندهای اینها ـ بدنبال خواهد داشت. [1]
باید قاضیان را ارجمند شناخت و گرامی داشت و باندازهی نیازشان که زندگانی لایق و درخوری داشته باشند ماهانه بآنان داد و تا گناهی دیده نشود از کارشان بازنداشت.
اگر یکی از آنان سستی و یا ترس نشان داده ، مثلاً ملاحظهی افراد مقتدر و بانفوذ را کرده و بین آنها با دیگران فرق قائل شده یا نادرستی نموده ، باین شکل که در رسیدن به ادعا و یا شکایتی و یا در قضاوت و حکم دادن ، به یک طرف دعوا گرایش نموده و کمتر از آن اندازه که لازم بوده به بازجویی پرداخته و یا پافشاری اضافی کرده ، و اینگونه رفتارها از او علنی بوده ، یا بیرون از قانون رأی داده ـ بچنین قاضیای باید کیفر داد و رسوایش گردانید و دیگر به قضاوت قبول نکرد. باید زیانهایی را که از این رفتارهای بد قاضیان میتواند نتیجه بدهد در نظر گرفت و گذشت نکرد.
اگر یکی رشوه گرفته ـ مثلاً پول یا کالایی گرفته تا در برابر آن از حق و قانون چشمپوشی کند ـ و بعلت آن حق کسی را تباه گردانیده و یا از مجرمی چشمپوشی کرده (حکم به مجرمیت او نداده) سزای او نابودیست و باید او را کشت.
ممکنست کسانی این را کیفر بیش از اندازه شمارند و غیرمنصفانه بدانند. ولی اگر معنی قضاوت را در نظر بگیرند و زیانهای بزرگی را که از رشوهگیری قاضیان میتواند نتیجه بدهد بیاد بیاورند آن را بیش از اندازه نخواهند شمرد. کار عمومی مقدسی را آلوده کردن و آسایش و موفقیت یک ملت را به پول یا کالا فروختن گناه کوچکی نیست. فقط در اینجا نیست. در کارهای عمومی در همه جا چنین است که باید رشوه گرفتن و چشم از وظایف خود پوشیدن را گناه کوچکی نشمرد.
[1] : چنان که همین الان آن نتایج در ایران نمایان است.
.
(بزبان عادی)
(بخش سوم : دربارهی زندگانی اجتماعی)
🔸تکهی 17
(بهر 1 از 1)
🔸قاضی هر کسی نمیتواند باشد.🔸
هر ملتی به قاضیانی نیازمندند تا حق هر کس باو واگذار گردد و به مجرمان کیفر داده شود. ولی قاضی هر کسی نمیتواند باشد. قاضی باید گذشته از دانش ، استعداد داشته باشد و به درستکاری و پایداری معروف باشد. بسیار نادانیست که قضاوت را همچون دیگر کارها بحساب آورند و به هر که خواست بسپارند.
باید قاضیان را گرامی داشت. اگر یکی سستی یا ناراستی علنی نموده و یا بیرون از قانون رأی داده باید مجازاتش کرد و رسوایش گردانید و دیگر بقضاوت قبولش نکرد. اگر یکی رشوه گرفته باید کشت.
🔸🔸🔸
هر مردمی به تشکیلات قضاوت نیازمندند تا هر کسی به حق خود برسد و به مجرمان کیفر داده شود. این یکی از وظایف حکومت است که در شهرها و دهها باندازهی نیاز دادگاه تأسیس کرده قاضی منصوب کند.
زندگانی به هر شکلی که بیفتد اختلاف و کشاکش در میان مردم میتواند باشد و از همدیگر ادعاها و شکایتها پیدا میکنند. از اینرو باید قاضیانی باشند که به ادعاها گوش داده و آنچه را راستست دریابند و اعلام کنند و حق هر کسی را باو برسانند و به شکایتها گوش داده رسیدگی نمایند و راست را از دروغ تشخیص داده برای مجرمان کیفر تعیین کنند که بآنان داده شود. جلوگیری از ستمگران و بدکاران و اجرای قانونها بدون تشکیلات قضایی نشدنیست و زندگانی آسوده و خوش بدون آنها ممکن نیست پیش برود.
ولی قاضی هر کسی نمیتواند باشد. قاضی باید مرد برجستهای باشد. باید گذشته از دانش که با درس خواندن فرامیگیرد استعداد قضاوت نیز داشته باشد. نیرویی که بتواند راست و دروغ را به آسانی بفهمد ، بتواند دستورهای قانون را با ادعاها و شکایتهایی که بنزدش آوردهاند ارتباط دهد ، بتواند دستورهایی را که در قانون نیست از آنچه هست بفهد. از اینها گذشته ، قاضی باید طمعکار و ضعیفالنفس و ذلیل نباشد و بین مردم به درستکاری و پایداری معروف باشد. قاضی باید حق را بالاتر از هر چیز دانسته افراد بانفوذ را بدیگران برتری ندهد. ملاحظهی رنجش این و آن نکند. به نظم زندگانی اجتماعی و آسایش خانوادهها علاقهمند بوده به مجرمان گذشت نکند. همیشه پایبند به قانون و انصاف بوده احساسات خود را دخالت ندهد.
دو نفر که با هم اختلاف دارند و به نزد قاضی میروند معنایش اینست که او را مردی پاکدل و بافهم و تشخیصدهندهی راست و کج و جداکنندهی حق و ستم میشناسند و به انصاف او امید بستهاند ، از اینرو او را قاضی گرفته بنزدش میروند که هرچه فهمید و قضاوت کرد همان باشد. این یک مقامی عالی است که باو دادهاند و این مقام شایستهی هر کسی نیست.
بسیار نادانیست که قضاوت را مثل دیگر کارها شمرده به هر کسی که خواست بسپارند. این نادانی نتیجههای بدِ بسیاری را ـ از پایمال شدن حقهای مردم و گستاخ شدن ستمگران و مجرمان و از قدر و اهمیت افتادن قانونها و مانندهای اینها ـ بدنبال خواهد داشت. [1]
باید قاضیان را ارجمند شناخت و گرامی داشت و باندازهی نیازشان که زندگانی لایق و درخوری داشته باشند ماهانه بآنان داد و تا گناهی دیده نشود از کارشان بازنداشت.
اگر یکی از آنان سستی و یا ترس نشان داده ، مثلاً ملاحظهی افراد مقتدر و بانفوذ را کرده و بین آنها با دیگران فرق قائل شده یا نادرستی نموده ، باین شکل که در رسیدن به ادعا و یا شکایتی و یا در قضاوت و حکم دادن ، به یک طرف دعوا گرایش نموده و کمتر از آن اندازه که لازم بوده به بازجویی پرداخته و یا پافشاری اضافی کرده ، و اینگونه رفتارها از او علنی بوده ، یا بیرون از قانون رأی داده ـ بچنین قاضیای باید کیفر داد و رسوایش گردانید و دیگر به قضاوت قبول نکرد. باید زیانهایی را که از این رفتارهای بد قاضیان میتواند نتیجه بدهد در نظر گرفت و گذشت نکرد.
اگر یکی رشوه گرفته ـ مثلاً پول یا کالایی گرفته تا در برابر آن از حق و قانون چشمپوشی کند ـ و بعلت آن حق کسی را تباه گردانیده و یا از مجرمی چشمپوشی کرده (حکم به مجرمیت او نداده) سزای او نابودیست و باید او را کشت.
ممکنست کسانی این را کیفر بیش از اندازه شمارند و غیرمنصفانه بدانند. ولی اگر معنی قضاوت را در نظر بگیرند و زیانهای بزرگی را که از رشوهگیری قاضیان میتواند نتیجه بدهد بیاد بیاورند آن را بیش از اندازه نخواهند شمرد. کار عمومی مقدسی را آلوده کردن و آسایش و موفقیت یک ملت را به پول یا کالا فروختن گناه کوچکی نیست. فقط در اینجا نیست. در کارهای عمومی در همه جا چنین است که باید رشوه گرفتن و چشم از وظایف خود پوشیدن را گناه کوچکی نشمرد.
[1] : چنان که همین الان آن نتایج در ایران نمایان است.
.
🔶 کتاب «امروز چاره چیست؟» (احمد کسروی)
🔸 6ـ باید یک جمعیت ایرانخواه پدید آید : (تکهی 12)
میدانم کسانی خواهند گفت : «اینها گفتنش آسانست ولی بکار بستنش دشوار خواهد بود». میگویم : شما از راهش درآیید و دست بهم دهید و مردانه و پاکدلانه بکوشش پردازید ، خواهید دید که بکار بستنش نیز آسانست.
پس آن جمعیتها که پیدا شدهاند و کارهای بزرگی را انجام دادهاند (مثلاً حزب سوسیال دمکرات شوروی یا حزب کار انگلیس) چه بوده؟.. آیا آنها را فرشتگان آسمان پدید آوردهاند؟.. آیا بدبختی بپیشانی ایرانیان نوشته شده که هرچه بکنند به نتیجهای نرسد؟.. آیا چنین گمانی توان برد؟..
امروز در ایران یک مانع بزرگ خودخواهیست. این بکسانی برمیخورد که با دیگران همدست گردند و بیسر و بیصدا بکوششهایی پردازند. هر کسی میخواهد جمعیتی بنام خودش برپا کند. میخواهد روزنامهای راه انداخته به هایهوی پردازد.
باید اینها را بکنار گزاشت. هر مرد غیرتمندی که این کتاب را میخواند باید آماده گردد که چنانکه پیشنهاد شده در پدید آوردن یک جمعیت ایرانخواه همدستی نماید.
آری راه بهانه باز است. حرفهای گوناگون توان زد : «نمیشود اعتماد کرد ، شاید این هم دسیسهایست» ، «شاید این را هم انگلیسها تحریک کردهاند» ، «حالا ببینیم چه خواهد شد» ، «بگزار دیگران جلو بیفتند ، اگر کاری توانستند ما هم شرکت میکنیم» ...
از اینگونه بهانهها بسیار توان آورد. ولی آیین طبیعت را تغییر نتوان داد. جلو مکافات را نتوان گرفت.
بدانید ای ایرانیان حوادث امروز به پیشواز شما آمده. شما بایستی بیندیشید و آینده را بدیده گیرید و حوادث را پیشبینی کرده بجلوگیری پردازید. نکردهاید و اینک حوادث بسر وقتتان رسیده. اکنون شما در آخرین سنگرید. اگر باز سستی نمایید ، باز بهانه آورید ، این سنگر را هم از دست خواهید داد و سیل حوادث شما را خواهد پیچانید و خدا میداند که سرگذشت این توده چه خواهد بود.
بدانید ای ایرانیان ، آسمان برای شما نخواهد گریست ، زمین برای شما بلرزه نخواهد افتاد.
.
🔸 6ـ باید یک جمعیت ایرانخواه پدید آید : (تکهی 12)
میدانم کسانی خواهند گفت : «اینها گفتنش آسانست ولی بکار بستنش دشوار خواهد بود». میگویم : شما از راهش درآیید و دست بهم دهید و مردانه و پاکدلانه بکوشش پردازید ، خواهید دید که بکار بستنش نیز آسانست.
پس آن جمعیتها که پیدا شدهاند و کارهای بزرگی را انجام دادهاند (مثلاً حزب سوسیال دمکرات شوروی یا حزب کار انگلیس) چه بوده؟.. آیا آنها را فرشتگان آسمان پدید آوردهاند؟.. آیا بدبختی بپیشانی ایرانیان نوشته شده که هرچه بکنند به نتیجهای نرسد؟.. آیا چنین گمانی توان برد؟..
امروز در ایران یک مانع بزرگ خودخواهیست. این بکسانی برمیخورد که با دیگران همدست گردند و بیسر و بیصدا بکوششهایی پردازند. هر کسی میخواهد جمعیتی بنام خودش برپا کند. میخواهد روزنامهای راه انداخته به هایهوی پردازد.
باید اینها را بکنار گزاشت. هر مرد غیرتمندی که این کتاب را میخواند باید آماده گردد که چنانکه پیشنهاد شده در پدید آوردن یک جمعیت ایرانخواه همدستی نماید.
آری راه بهانه باز است. حرفهای گوناگون توان زد : «نمیشود اعتماد کرد ، شاید این هم دسیسهایست» ، «شاید این را هم انگلیسها تحریک کردهاند» ، «حالا ببینیم چه خواهد شد» ، «بگزار دیگران جلو بیفتند ، اگر کاری توانستند ما هم شرکت میکنیم» ...
از اینگونه بهانهها بسیار توان آورد. ولی آیین طبیعت را تغییر نتوان داد. جلو مکافات را نتوان گرفت.
بدانید ای ایرانیان حوادث امروز به پیشواز شما آمده. شما بایستی بیندیشید و آینده را بدیده گیرید و حوادث را پیشبینی کرده بجلوگیری پردازید. نکردهاید و اینک حوادث بسر وقتتان رسیده. اکنون شما در آخرین سنگرید. اگر باز سستی نمایید ، باز بهانه آورید ، این سنگر را هم از دست خواهید داد و سیل حوادث شما را خواهد پیچانید و خدا میداند که سرگذشت این توده چه خواهد بود.
بدانید ای ایرانیان ، آسمان برای شما نخواهد گریست ، زمین برای شما بلرزه نخواهد افتاد.
.
🔶 حقایق زندگی (احمد کسروی)
🔸 44ـ چرا بکار از راهش نمیآیید؟!. (تکهی سه از سه)
این جنگ که امروز درمیان دولتها میرود باین زودیها پایان نخواهد یافت. چنانکه گفتهایم دست کم چند سالی درمیان خواهد بود و جهان را گرفتار خواهد داشت.
از اینسوی ایرانیان که در سر راه افتادهاند از آسیب و گزند بیبهره نخواهند ماند و تا جنگ برپاست گرفتار خواهند بود. چیزی که هست اگر خردمندان و علاقهمندان همدستی نمایند و از دور و نزدیک با یکدیگر ارتباط داشته بنگهداری خود و توده کوشند و تدبیر و اندیشهها بکار برند میتوانند از سختی آن گزندها بکاهند و باری لگدمال نگردند. ولی با حال کنونی سختترین نتیجه را خواهند دید و خدا میداند که تا پایان جنگ به چه حال خواهند افتاد.
اینکه یک مردمی سر پایین انداخته در اندیشهی زندگانی خود نباشند و چون یک سختی پیش آمد بناله و گله پردازند با فریاد و داد چاره خواهند ، و تنها استنادشان همین باشد ، چنین مردمی شایستهی نابودیند و در اینجهان در نتیجهی نادانیهای خود لگدمال خواهند گردید و در آنجهان در نزد خدای آفریدگار روسیاه و سرافکنده خواهند بود.
ما میشنویم در رضائیه[=ارومیه] چون جوانانی بنیاد «آزادگان» گزاردهاند کسانی از توانگران و سردستگان چنین گفتهاند : «اینجا جای این کارها نیست». یکی بپرسد : چرا؟!.. چرا نیست؟!.. مگر مردم رضائیه نمیخواهند زنده بمانند؟!.. نمیخواهند خود را و خاندانهاشان را از آسیبها و گزندها نگه دارند؟!.. مگر مردم رضائیه نبودند که چند ماه پیش آن نالهها و گلهها را میکردند ، آن دادها و فریادها را بلند میساختند؟!.. گویا رضائیهایها میخواهند هر زمان که گرفتار شدند داد و فریاد کنند و همینکه آسوده گردیدند پی بیپرواییهای خود را گیرند ، که خود نکوشند و دیگران را هم نگزارند؟!.. چرا رضائیهایها این نمیخواهند که یک دسته از مردان باغیرت و از جوانان خونگرمشان دست بهم دهند و اندیشه و عزم یکی گردانند ، و در برابر کرد و اشرار یک نیرویی پدید آورند؟!.. چرا این نمیخواهند که بدستیاری همان همدستی با تبریز و تهران و دیگر شهرها همیشه در ارتباط باشند و در هنگام سختی از همه جا آواز همدردی و همدستی شنوند؟!..
همچنین میشنویم کسانی در تبریز و دیگر جاها میگویند : فلان آخوند یا بَهمان پیشنماز گفته پرچم نخوانید و بآن روزنامه کمک نکنید. میگویم اگر میخواهید بسخنان ملایان گوش دهید یکبارگی چشم از زندگی پوشیده مرگ خود و فرزندانتان را بدیده گیرید. زیرا بگفتهی ملایان مالیات هم نباید داد ، بسربازی هم نباید رفت ، بدولت هر گونه خیانت دریغ نباید داشت و نتیجهی اینها آنست که بیکبارگی زندگی را کنار گزارید و نابودی را بچشم خود گیرید.
اگر شما میخواهید که هر زمان که سختی بود رو بسوی دولت برگردانید و چاره بخواهید ، و هر زمان که آسوده شدید دست بدامن ملایان زنید و پیروی از گفتههای آنان کنید این گمراهی شما را به بدترین گرفتاری دچار خواهد گردانید.
همین امروز شما به یک درد سختی گرفتارید ، و آن داستان کمی خواربار است (1) ، و خواهید دید که این موضوع بکجا خواهد کشید و خواهید دید که این نالهها و فریادهای شما کمترین تأثیری نخواهد داشت. خواربار را دیگران کشیده و برده و بشما کمترین ارزشی نخواهند گزاشت ، و راستی اینست با حال کنونی ارزشی هم ندارید.
بسخن بیش از این دامنه نمیدهم. کسانی که میخواهند امروز که سختی خواربار پیش آمده بعادت بیخردانهی خود تنها به فریاد و ناله گرایند ما از آنان بیزاریم و کمترین کمکی بآنان نخواهیم داشت. آنان اگر میخواهند بدردها چارهای شود راهش دست بهم دادن و با اندیشه و دوراندیشی کوشیدنست. آنان نیز از این راه پیش آیند.
(پرچم روزانه شمارههای 229 و 230 و 231)
پابرگی (از ویراینده) :
1ـ در آن زمان دو کشور انگلیس و روس لشگرهاشان را به ایران آورده و با اینکه پیمان دوستی با دولت ایران بسته بودند ولی در بسیار کارها دخالت میکردند. یکی از دخالتهای جانسوز آنان همین دست اندازی به خواربار ایران بود. خواربار را با دست قاچاقچیان و محتکران خریده به روسیه بار میکردند و اینجا مردم دچار کمیابی نان و گرانی دیگر خوراکیها بودند.
.
🔸 44ـ چرا بکار از راهش نمیآیید؟!. (تکهی سه از سه)
این جنگ که امروز درمیان دولتها میرود باین زودیها پایان نخواهد یافت. چنانکه گفتهایم دست کم چند سالی درمیان خواهد بود و جهان را گرفتار خواهد داشت.
از اینسوی ایرانیان که در سر راه افتادهاند از آسیب و گزند بیبهره نخواهند ماند و تا جنگ برپاست گرفتار خواهند بود. چیزی که هست اگر خردمندان و علاقهمندان همدستی نمایند و از دور و نزدیک با یکدیگر ارتباط داشته بنگهداری خود و توده کوشند و تدبیر و اندیشهها بکار برند میتوانند از سختی آن گزندها بکاهند و باری لگدمال نگردند. ولی با حال کنونی سختترین نتیجه را خواهند دید و خدا میداند که تا پایان جنگ به چه حال خواهند افتاد.
اینکه یک مردمی سر پایین انداخته در اندیشهی زندگانی خود نباشند و چون یک سختی پیش آمد بناله و گله پردازند با فریاد و داد چاره خواهند ، و تنها استنادشان همین باشد ، چنین مردمی شایستهی نابودیند و در اینجهان در نتیجهی نادانیهای خود لگدمال خواهند گردید و در آنجهان در نزد خدای آفریدگار روسیاه و سرافکنده خواهند بود.
ما میشنویم در رضائیه[=ارومیه] چون جوانانی بنیاد «آزادگان» گزاردهاند کسانی از توانگران و سردستگان چنین گفتهاند : «اینجا جای این کارها نیست». یکی بپرسد : چرا؟!.. چرا نیست؟!.. مگر مردم رضائیه نمیخواهند زنده بمانند؟!.. نمیخواهند خود را و خاندانهاشان را از آسیبها و گزندها نگه دارند؟!.. مگر مردم رضائیه نبودند که چند ماه پیش آن نالهها و گلهها را میکردند ، آن دادها و فریادها را بلند میساختند؟!.. گویا رضائیهایها میخواهند هر زمان که گرفتار شدند داد و فریاد کنند و همینکه آسوده گردیدند پی بیپرواییهای خود را گیرند ، که خود نکوشند و دیگران را هم نگزارند؟!.. چرا رضائیهایها این نمیخواهند که یک دسته از مردان باغیرت و از جوانان خونگرمشان دست بهم دهند و اندیشه و عزم یکی گردانند ، و در برابر کرد و اشرار یک نیرویی پدید آورند؟!.. چرا این نمیخواهند که بدستیاری همان همدستی با تبریز و تهران و دیگر شهرها همیشه در ارتباط باشند و در هنگام سختی از همه جا آواز همدردی و همدستی شنوند؟!..
همچنین میشنویم کسانی در تبریز و دیگر جاها میگویند : فلان آخوند یا بَهمان پیشنماز گفته پرچم نخوانید و بآن روزنامه کمک نکنید. میگویم اگر میخواهید بسخنان ملایان گوش دهید یکبارگی چشم از زندگی پوشیده مرگ خود و فرزندانتان را بدیده گیرید. زیرا بگفتهی ملایان مالیات هم نباید داد ، بسربازی هم نباید رفت ، بدولت هر گونه خیانت دریغ نباید داشت و نتیجهی اینها آنست که بیکبارگی زندگی را کنار گزارید و نابودی را بچشم خود گیرید.
اگر شما میخواهید که هر زمان که سختی بود رو بسوی دولت برگردانید و چاره بخواهید ، و هر زمان که آسوده شدید دست بدامن ملایان زنید و پیروی از گفتههای آنان کنید این گمراهی شما را به بدترین گرفتاری دچار خواهد گردانید.
همین امروز شما به یک درد سختی گرفتارید ، و آن داستان کمی خواربار است (1) ، و خواهید دید که این موضوع بکجا خواهد کشید و خواهید دید که این نالهها و فریادهای شما کمترین تأثیری نخواهد داشت. خواربار را دیگران کشیده و برده و بشما کمترین ارزشی نخواهند گزاشت ، و راستی اینست با حال کنونی ارزشی هم ندارید.
بسخن بیش از این دامنه نمیدهم. کسانی که میخواهند امروز که سختی خواربار پیش آمده بعادت بیخردانهی خود تنها به فریاد و ناله گرایند ما از آنان بیزاریم و کمترین کمکی بآنان نخواهیم داشت. آنان اگر میخواهند بدردها چارهای شود راهش دست بهم دادن و با اندیشه و دوراندیشی کوشیدنست. آنان نیز از این راه پیش آیند.
(پرچم روزانه شمارههای 229 و 230 و 231)
پابرگی (از ویراینده) :
1ـ در آن زمان دو کشور انگلیس و روس لشگرهاشان را به ایران آورده و با اینکه پیمان دوستی با دولت ایران بسته بودند ولی در بسیار کارها دخالت میکردند. یکی از دخالتهای جانسوز آنان همین دست اندازی به خواربار ایران بود. خواربار را با دست قاچاقچیان و محتکران خریده به روسیه بار میکردند و اینجا مردم دچار کمیابی نان و گرانی دیگر خوراکیها بودند.
.
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
✴️ نسخهی تازهی کتاب «زندگانی من»
🔸تاریخ آموزنده است ، همچنان سرگذشت بزرگان.
بویژه زندگینامههای ایشان همیشه بهترین سرمشق جوانان بوده است.
🔸این آزموده شده : رفتار درست از پند آموزندهترست.
🔸از بزرگان بزرگی آموخته میگردد ، از پاکدامنان پاکی ، از مهربانان مهرورزی ، از شیردلان دلیری ، از خستگیناپذیران کوشش و پشتکار ، از دانشمندان دانشپژوهی ، از کاردانان کاردانی ...
اینست اهمیت زندگینامههای بزرگان.
🔸کتاب «زندگانی منِ» احمد کسروی یکی از ارجدارترین زندگینامههاست.
🔸چنانکه نوید داده بودیم نسخهی تازهی آن آماده گردیده و اکنون آن را ارمغان خوانندگان مینماییم.
خوشا آنکه شما نیز به دوستان و آشنایانتان ارمغان کنید.
کتاب «زندگانی من»
🔸تاریخ آموزنده است ، همچنان سرگذشت بزرگان.
بویژه زندگینامههای ایشان همیشه بهترین سرمشق جوانان بوده است.
🔸این آزموده شده : رفتار درست از پند آموزندهترست.
🔸از بزرگان بزرگی آموخته میگردد ، از پاکدامنان پاکی ، از مهربانان مهرورزی ، از شیردلان دلیری ، از خستگیناپذیران کوشش و پشتکار ، از دانشمندان دانشپژوهی ، از کاردانان کاردانی ...
اینست اهمیت زندگینامههای بزرگان.
🔸کتاب «زندگانی منِ» احمد کسروی یکی از ارجدارترین زندگینامههاست.
🔸چنانکه نوید داده بودیم نسخهی تازهی آن آماده گردیده و اکنون آن را ارمغان خوانندگان مینماییم.
خوشا آنکه شما نیز به دوستان و آشنایانتان ارمغان کنید.
کتاب «زندگانی من»
Telegram
کتابخانه پاکدینی (کتابهای احمد کسروی و یاران او)
📚 زندگانی من (هر سه بخش : زندگانی من ، ده سال در عدلیه ، داستان بیرون آمدن من از عدلیه)
✍️ احمد کسروی
🔍 شرح زندگانی احمد کسروی از کودکی تا سی سالگی (بخش یکم) ، دوازده سال کار در عدلیه (بخش دوم) و داستان بیرون آمدنش از آنجا (بخش سوم).
📊 شمار…
✍️ احمد کسروی
🔍 شرح زندگانی احمد کسروی از کودکی تا سی سالگی (بخش یکم) ، دوازده سال کار در عدلیه (بخش دوم) و داستان بیرون آمدنش از آنجا (بخش سوم).
📊 شمار…
✴️ ورجاوندبنیاد
(بزبان عادی)
(بخش سوم : دربارهی زندگانی اجتماعی)
🔸تکهی 18
(بهر 1 از 1)
🔸دعوی کردن و دادخواهی باید عادلانه باشد.🔸
دعوی (ادعا) کردن و دادخواهی باید عادلانه باشد. باید از مبارزه و لجاجت و دشمنی ورزیدن و نیز از دروغگویی و دغلکاری پرهیز کرده شود. باید به دروغ و دغل کیفر داده شود.
قاضی باید به دعوی و شکایت توجه کند و تا میتواند انصاف را رعایت کند. باید تا میتواند کار را زودتر به نتیجه برساند.
بهترست قضاوت دو بار انجام شود و اگر دو رأی یکی درنیامد بار سوم قضاوت شود.
🔸🔸🔸
دعوی کردن و دادخواهی باید پاکدلانه و عادلانه باشد. باید برای این باشد که ماهیت قضیه روشن و دستور قانون معلوم شود و هر کسی به حق خود برسد. باید از مبارزه و صرفاً شکست طرف را خواستن و از لجاجت و پافشاری بیجا بر گفتههای خود و از دشمنی ورزیدن و در پی کینهجویی بودن و هرچه از اینگونه است پرهیز شود. این نشانهی پاکدلی و خردمندی کسیست که خود قاضی خودش باشد و همینکه بحقیقت پی برد از ادعا و یا مقاومت برگردد و حقیقت را بپذیرد.
کسانی که در دعوی کردن و محاکمه به مبارزه یا لجاجت بپردازند و یا دشمنی ورزند کسانیند که میخواهند دادگاه را وسیلهای برای احساسات پست ناپسند خود بگیرند. کسانیند که روانهاشان ناتوان است و از بدیهای خود نمیتوانند جلوگیری کنند. سرانجام : کسانیند که باید آنها را بیقدر و ارزش شناخت و پستشان شمارد.
در ضمن ، باید در دعوی کردن و محاکمه از دروغگویی و دغلکاری پرهیز شود. قانونهای امروزی اجازه داده که کسی در دعوی کردن و محاکمه دروغ بگوید ، بدین ترتیب که وامی را که گرفته یا امضایی را که کرده بگردن نگیرد. نیز اجازه داده که دغلکاری کند ، بدین ترتیب که داراییهای خود را پنهان کند و یا بنام یکی از خویشان وانمود کند و خود را ندار نشان بدهد. از اینگونه دغلها بسیار میتوان کرد.
ولی اینها نافهمیست. دروغ و دغل که در جاهای دیگر بد است در محاکمه بدتر خواهد بود. دروغگویی و دغلکاری در محاکمه با آیین زندگی و قانون جنگیدن است. از اینرو باید بدروغگو و دغلکار کیفر داده شود. قاضی که به رسیدگی پرداخته باید در رأی دادن کیفری هم برای اینها تعیین کند.
برخی قاضیان به دعوی یا شکایت بیتوجهی مینمایند و اگر بتوانند از سر خود باز میکنند. در دعاوی به بهانهی اینکه باید دلیل را مدعی بیاورد خود را کنار گرفته جستجوگر راست و دروغ نیستند ، و یا بعنوان اینکه برای دانستن راست و دروغ راهی نیست به همان رسیدگی خشک بسنده میکنند. اینها وظیفهی خود را نشناختن است. اینها بیلیاقتی از خود نشان دادن است.
قاضی باید به دعوی و شکایت توجه نماید و سردی از خود نشان ندهد. گذشته از آن ، در تحقیق باید تا میتواند به عدالت بکوشد و حق هر کسی را باو برساند. راست است که دلیل را باید مدعی بیاورد. ولی قاضی هم باید در اطراف دلیلهای آورده شده و حرفهای گفته شده جستجوگر راست و دروغ باشد و پرسشهای لازم را از این طرف و آن طرف بپرسد. همچنین راست است که گاهی به دانستن راست و دروغ راهی نیست و قاضی باید به قطع گفتگو مبادرت کند. ولی این در همه جا نیست و به هر حال بهانهی رسیدگی خشک و بدون تحقیق نمیتواند باشد.
یکی از چیزهایی که در قضاوت باید باشد طولانی نشدن آنست. مدعی یا شاکی که به دادخواهی مبادرت کرده مانند بیمار است که همیشه بیقرار است. از اینرو دادرسی هرچه زودتر باشد بهادارتر خواهد بود. دادرسیای که پس از مدت زیادی انجام شود بهایی ندارد. گذشته از زیانهای دیگری که از دیرکرد دادرسی ممکنست پیش بیاید ـ از نابود شدن چیزی که خواسته میشود و یا مردن کسی که از او خواسته میشود و یا مردن مدعی و مانند اینها که بسیار ممکنست اتفاق بیفتد. از اینرو قاضی باید تا میتواند کار را زودتر به نتیجه برساند.
چون قاضی ممکنست گاهی از درک راست و دروغ دور شود و یا در سنجش داستان با قانون دچار اشتباه شود و گاهی نیز گمان به نادرستی او میتوان بُرد ، از اینرو قضاوت بهترست که دو بار باشد. باین ترتیب که یک بار در دادگاه یکم رسیدگی شده رأی داده شود و اگر یکی از دو طرف دعوا ناراضی بود از دادگاه دوم رسیدگی بخواهد. حالا در اینجا اگر هر دو رأی یکی درآمد باید قضاوت را پایان یافته بدانند و همان رأی را بکار بندند. ولی اگر یکی درنیامد چون سببی نیست که از دو رأی یکی را انتخاب کنند پس باید رسیدگی سوم انجام شود. باید کسی که از رأی دوم ناراضی است از دادگاه سوم درخواست رسیدگی بکند و آن دادگاه خودش رسیدگی کرده رأی بدهد که آنْ دیگر رأی نهایی و پایان قضاوت است.
👇
(بزبان عادی)
(بخش سوم : دربارهی زندگانی اجتماعی)
🔸تکهی 18
(بهر 1 از 1)
🔸دعوی کردن و دادخواهی باید عادلانه باشد.🔸
دعوی (ادعا) کردن و دادخواهی باید عادلانه باشد. باید از مبارزه و لجاجت و دشمنی ورزیدن و نیز از دروغگویی و دغلکاری پرهیز کرده شود. باید به دروغ و دغل کیفر داده شود.
قاضی باید به دعوی و شکایت توجه کند و تا میتواند انصاف را رعایت کند. باید تا میتواند کار را زودتر به نتیجه برساند.
بهترست قضاوت دو بار انجام شود و اگر دو رأی یکی درنیامد بار سوم قضاوت شود.
🔸🔸🔸
دعوی کردن و دادخواهی باید پاکدلانه و عادلانه باشد. باید برای این باشد که ماهیت قضیه روشن و دستور قانون معلوم شود و هر کسی به حق خود برسد. باید از مبارزه و صرفاً شکست طرف را خواستن و از لجاجت و پافشاری بیجا بر گفتههای خود و از دشمنی ورزیدن و در پی کینهجویی بودن و هرچه از اینگونه است پرهیز شود. این نشانهی پاکدلی و خردمندی کسیست که خود قاضی خودش باشد و همینکه بحقیقت پی برد از ادعا و یا مقاومت برگردد و حقیقت را بپذیرد.
کسانی که در دعوی کردن و محاکمه به مبارزه یا لجاجت بپردازند و یا دشمنی ورزند کسانیند که میخواهند دادگاه را وسیلهای برای احساسات پست ناپسند خود بگیرند. کسانیند که روانهاشان ناتوان است و از بدیهای خود نمیتوانند جلوگیری کنند. سرانجام : کسانیند که باید آنها را بیقدر و ارزش شناخت و پستشان شمارد.
در ضمن ، باید در دعوی کردن و محاکمه از دروغگویی و دغلکاری پرهیز شود. قانونهای امروزی اجازه داده که کسی در دعوی کردن و محاکمه دروغ بگوید ، بدین ترتیب که وامی را که گرفته یا امضایی را که کرده بگردن نگیرد. نیز اجازه داده که دغلکاری کند ، بدین ترتیب که داراییهای خود را پنهان کند و یا بنام یکی از خویشان وانمود کند و خود را ندار نشان بدهد. از اینگونه دغلها بسیار میتوان کرد.
ولی اینها نافهمیست. دروغ و دغل که در جاهای دیگر بد است در محاکمه بدتر خواهد بود. دروغگویی و دغلکاری در محاکمه با آیین زندگی و قانون جنگیدن است. از اینرو باید بدروغگو و دغلکار کیفر داده شود. قاضی که به رسیدگی پرداخته باید در رأی دادن کیفری هم برای اینها تعیین کند.
برخی قاضیان به دعوی یا شکایت بیتوجهی مینمایند و اگر بتوانند از سر خود باز میکنند. در دعاوی به بهانهی اینکه باید دلیل را مدعی بیاورد خود را کنار گرفته جستجوگر راست و دروغ نیستند ، و یا بعنوان اینکه برای دانستن راست و دروغ راهی نیست به همان رسیدگی خشک بسنده میکنند. اینها وظیفهی خود را نشناختن است. اینها بیلیاقتی از خود نشان دادن است.
قاضی باید به دعوی و شکایت توجه نماید و سردی از خود نشان ندهد. گذشته از آن ، در تحقیق باید تا میتواند به عدالت بکوشد و حق هر کسی را باو برساند. راست است که دلیل را باید مدعی بیاورد. ولی قاضی هم باید در اطراف دلیلهای آورده شده و حرفهای گفته شده جستجوگر راست و دروغ باشد و پرسشهای لازم را از این طرف و آن طرف بپرسد. همچنین راست است که گاهی به دانستن راست و دروغ راهی نیست و قاضی باید به قطع گفتگو مبادرت کند. ولی این در همه جا نیست و به هر حال بهانهی رسیدگی خشک و بدون تحقیق نمیتواند باشد.
یکی از چیزهایی که در قضاوت باید باشد طولانی نشدن آنست. مدعی یا شاکی که به دادخواهی مبادرت کرده مانند بیمار است که همیشه بیقرار است. از اینرو دادرسی هرچه زودتر باشد بهادارتر خواهد بود. دادرسیای که پس از مدت زیادی انجام شود بهایی ندارد. گذشته از زیانهای دیگری که از دیرکرد دادرسی ممکنست پیش بیاید ـ از نابود شدن چیزی که خواسته میشود و یا مردن کسی که از او خواسته میشود و یا مردن مدعی و مانند اینها که بسیار ممکنست اتفاق بیفتد. از اینرو قاضی باید تا میتواند کار را زودتر به نتیجه برساند.
چون قاضی ممکنست گاهی از درک راست و دروغ دور شود و یا در سنجش داستان با قانون دچار اشتباه شود و گاهی نیز گمان به نادرستی او میتوان بُرد ، از اینرو قضاوت بهترست که دو بار باشد. باین ترتیب که یک بار در دادگاه یکم رسیدگی شده رأی داده شود و اگر یکی از دو طرف دعوا ناراضی بود از دادگاه دوم رسیدگی بخواهد. حالا در اینجا اگر هر دو رأی یکی درآمد باید قضاوت را پایان یافته بدانند و همان رأی را بکار بندند. ولی اگر یکی درنیامد چون سببی نیست که از دو رأی یکی را انتخاب کنند پس باید رسیدگی سوم انجام شود. باید کسی که از رأی دوم ناراضی است از دادگاه سوم درخواست رسیدگی بکند و آن دادگاه خودش رسیدگی کرده رأی بدهد که آنْ دیگر رأی نهایی و پایان قضاوت است.
👇
در قانونهای امروزی که اروپاییان وضع کردهاند نیز قضاوت را دو بار در نظر گرفتهاند. ولی چون اجازه دادهاند که کسی که نسبت باو دعوی شده روز محاکمه بدادگاه نیاید و چون دادگاه رسیدگی کرد و رأی داد آن وقت آمده و از دادگاه بخواهد که رسیدگی را از سر بگیرد و دوباره رأی بدهد ، و همین رفتار را در دادگاه دوم نیز بکند ، از این گذشته دادگاه سوم (یا بگفتهی خودشان دیوان تمیز) که در نظر گرفته شده خود نمیتواند رسیدگی کند و رأی بدهد و تنها میتواند که اگر خواست رأیهای دادگاههای پایین را نقض کند و بخود آنها برگرداند که بار دیگر رسیدگی کرده رأی بدهند و چه بسا اتفاق بیفتد که در یک دعوی چند بار رأی در آن دادگاه نقض شود ـ نتیجهی اینها آن شده که در دادگاههای امروزی جهان به یک دعوی بیش از دو بار و سه بار رسیدگی میشود و چهبسا که به هفت بار و هشت بار بلکه بیشتر نیز میرسد و نتیجهی این نیز آن شده که دعویها چند سال در دادگاهها میگردد و بیشتر آنها به نتیجه نرسیده از بین میرود.
اینها همه از بدی قانونهاست. اینها به بازیچه شبیهتر است تا به قانونگزاری. کسی که بدادگاه احضار شده و نیامده این نافرمانی و سرپیچی است.
.
اینها همه از بدی قانونهاست. اینها به بازیچه شبیهتر است تا به قانونگزاری. کسی که بدادگاه احضار شده و نیامده این نافرمانی و سرپیچی است.
.
🔶 کتاب «امروز چاره چیست؟» (احمد کسروی)
🔸 7ـ باید دربارهی قانون اساسی گفتگوهایی رود : (تکهی 1)
امروزها گاهی در روزنامهها نامی هم از قانون اساسی و از تغییر آن میرود. من هم در گفتههای خود از آن یادی کردم. اینست میخواهم در پایان کتاب گفتگویی هم از آن بمیان آورم. اینها بحثهاییست که من با خوانندگان بمیان گزارده میخواهم اندیشهها روشن گردد.
درمیان سخنان خود تاریخچهای از قانون اساسی یاد کردم. این قانون بدو بخش است : یکی اصل قانون و دیگری متمم آن. اصل قانون در روزهای نخست مشروطه در تهران نوشته شده و از مجلس گذشته و مظفرالدینشاه در بستر مرگ بآن دستینه[=امضاء] نهاده. این قانون تنها دربارهی مجلس شورا و حقوق و حدود آن میباشد و من نمیدانم کیها در تنظیم آن شرکت کردهاند.
اما متمم قانون سرگذشت درازی داشته. چنانکه گفتم تنظیم آن را آزادیخواهان تبریز خواستار شدند و خودشان چند موضوع (از جمله موضوع انجمنهای ایالتی و ولایتی) را پیشنهاد کردند. ولی چون قانون نوشته میشد ، از یکسو با دربار کشاکش سختی میرفت و با دخالت آنها موضوع سنا در قانون گنجانیده شده ، از سوی دیگر چون حاجی شیخ فضلالله بدستاویز همان قانون بیرق تکفیر افراشته بود ، موضوعهایی نیز برای اسکات او جا داده شده. اصلهای یکم و دوم از انشای خود حاجی شیخ فضلالله است.
این تاریخچهی آن دو قانونست. آمدیم بموضوع تغییر ، در آن باره دو پرسش بمیان میآید :
1) قانون اساسی را میتوان تغییر داد؟..
2) آیا تغییر آن بصلاح ایرانست؟..
پرسش نخست پاسخش روشنست. بدیهیست که هر قانونی در جهان قابل تغییر است. بالاخره قانون برای مردمست ، مردم برای قانون نیستند.
این قانون بدانسان که گفتم از روی فهم و اختیار تدوین نگردیده و فشارهایی در تنظیم آن دخالت داشته. برخی از مواد آن ـ از جمله موضوع مجلس سنا و دخالت علما در وضع قانونها بموجب اصل دوم متمم قانون ـ هیچگاه مورد عمل نبوده و نتوانستی بود.
اما پرسش دوم ، پاسخ آن پس از اینست که بدانیم خواستاران تغییر قانون چه موضوعهایی را از آن نمیپسندند و چه قانون دیگری را میخواهند بجای آن گزارند. نیک و بد در اینجا نسبیست.
در این قانون اساسی (در اصل و در متمم آن) چند موضوع منظور گردیده که مهمتر از همه دو چیز است : یکی مشروطه یا حکومت دمکراسی ، دیگری حقوق افراد ایران (متساوی بودن کلیهی افراد در برابر قانون ، مصون بودن جان و مال و مسکن و شرف آنها و این قبیل).
من گمان نمیکنم کسانی که سخن از تغییر قانون میرانند مورد نظرشان این موضوعها باشد. پس باید دید چه میخواهند و تغییر کدام موضوعها را میخواهند.
نکتهی بسیار مهم اینست که تغییر قانون اساسی در یک کشور بسته به تغییر اندیشه و فهمهاست. باید اندیشهها و فهمها بالاتر رود و جنبشی در توده پدید آید تا زمینه برای تغییر قانون اساسی آماده گردد. تغییری که بیزمینه باشد نتیجهی درستی از آن بدست نخواهد آمد ، بلکه اگر حقیقت را بخواهیم زیانها از آن پدیدار خواهد گردید.
امروز تودهی انبوه خیره ماندهاند. حوادث بسراغشان آمده و بتکانشان آورده ، ولی نمیدانند داستان چیست؟.. گفتگو بر سر چه میباشد؟.. پس باید نخست آنها را آگاه گردانید. اگر تغییر قانون با ارادهی توده خواهد بود ، باید آنها را بینا گردانید ، باید اندیشههاشان را روشن ساخت.
من دور نمیدانم در این پیشامدها و تکانها اوضاعی برای ایران پیش آید که این قانون اساسی از میان رود. اینست بهتر میدانم که گفتگوهایی بمیان آید و اگر چنان داستانی رخ داد ، باری از روی فهم و بینش باشد.
چنانکه در کتاب «سرنوشت» هم نوشتهام ، امروز یکی از کارهای سودمند و بایا ، گفتگو کردن و کتاب نوشتن در زمینههای سیاسی و اجتماعی ایرانست که مردم آگاه گردند.
دوباره تکرار میکنم : آنچه ایرانیان را از این گرفتاریها و کشاکشها آسوده بیرون تواند برد ، احساسات و علاقهمندیهای تودهی انبوه است ، و احساسات و علاقهمندیهای آنها بسته بفهمیدن و دانستن اوضاع و حقایق میباشد.
.
🔸 7ـ باید دربارهی قانون اساسی گفتگوهایی رود : (تکهی 1)
امروزها گاهی در روزنامهها نامی هم از قانون اساسی و از تغییر آن میرود. من هم در گفتههای خود از آن یادی کردم. اینست میخواهم در پایان کتاب گفتگویی هم از آن بمیان آورم. اینها بحثهاییست که من با خوانندگان بمیان گزارده میخواهم اندیشهها روشن گردد.
درمیان سخنان خود تاریخچهای از قانون اساسی یاد کردم. این قانون بدو بخش است : یکی اصل قانون و دیگری متمم آن. اصل قانون در روزهای نخست مشروطه در تهران نوشته شده و از مجلس گذشته و مظفرالدینشاه در بستر مرگ بآن دستینه[=امضاء] نهاده. این قانون تنها دربارهی مجلس شورا و حقوق و حدود آن میباشد و من نمیدانم کیها در تنظیم آن شرکت کردهاند.
اما متمم قانون سرگذشت درازی داشته. چنانکه گفتم تنظیم آن را آزادیخواهان تبریز خواستار شدند و خودشان چند موضوع (از جمله موضوع انجمنهای ایالتی و ولایتی) را پیشنهاد کردند. ولی چون قانون نوشته میشد ، از یکسو با دربار کشاکش سختی میرفت و با دخالت آنها موضوع سنا در قانون گنجانیده شده ، از سوی دیگر چون حاجی شیخ فضلالله بدستاویز همان قانون بیرق تکفیر افراشته بود ، موضوعهایی نیز برای اسکات او جا داده شده. اصلهای یکم و دوم از انشای خود حاجی شیخ فضلالله است.
این تاریخچهی آن دو قانونست. آمدیم بموضوع تغییر ، در آن باره دو پرسش بمیان میآید :
1) قانون اساسی را میتوان تغییر داد؟..
2) آیا تغییر آن بصلاح ایرانست؟..
پرسش نخست پاسخش روشنست. بدیهیست که هر قانونی در جهان قابل تغییر است. بالاخره قانون برای مردمست ، مردم برای قانون نیستند.
این قانون بدانسان که گفتم از روی فهم و اختیار تدوین نگردیده و فشارهایی در تنظیم آن دخالت داشته. برخی از مواد آن ـ از جمله موضوع مجلس سنا و دخالت علما در وضع قانونها بموجب اصل دوم متمم قانون ـ هیچگاه مورد عمل نبوده و نتوانستی بود.
اما پرسش دوم ، پاسخ آن پس از اینست که بدانیم خواستاران تغییر قانون چه موضوعهایی را از آن نمیپسندند و چه قانون دیگری را میخواهند بجای آن گزارند. نیک و بد در اینجا نسبیست.
در این قانون اساسی (در اصل و در متمم آن) چند موضوع منظور گردیده که مهمتر از همه دو چیز است : یکی مشروطه یا حکومت دمکراسی ، دیگری حقوق افراد ایران (متساوی بودن کلیهی افراد در برابر قانون ، مصون بودن جان و مال و مسکن و شرف آنها و این قبیل).
من گمان نمیکنم کسانی که سخن از تغییر قانون میرانند مورد نظرشان این موضوعها باشد. پس باید دید چه میخواهند و تغییر کدام موضوعها را میخواهند.
نکتهی بسیار مهم اینست که تغییر قانون اساسی در یک کشور بسته به تغییر اندیشه و فهمهاست. باید اندیشهها و فهمها بالاتر رود و جنبشی در توده پدید آید تا زمینه برای تغییر قانون اساسی آماده گردد. تغییری که بیزمینه باشد نتیجهی درستی از آن بدست نخواهد آمد ، بلکه اگر حقیقت را بخواهیم زیانها از آن پدیدار خواهد گردید.
امروز تودهی انبوه خیره ماندهاند. حوادث بسراغشان آمده و بتکانشان آورده ، ولی نمیدانند داستان چیست؟.. گفتگو بر سر چه میباشد؟.. پس باید نخست آنها را آگاه گردانید. اگر تغییر قانون با ارادهی توده خواهد بود ، باید آنها را بینا گردانید ، باید اندیشههاشان را روشن ساخت.
من دور نمیدانم در این پیشامدها و تکانها اوضاعی برای ایران پیش آید که این قانون اساسی از میان رود. اینست بهتر میدانم که گفتگوهایی بمیان آید و اگر چنان داستانی رخ داد ، باری از روی فهم و بینش باشد.
چنانکه در کتاب «سرنوشت» هم نوشتهام ، امروز یکی از کارهای سودمند و بایا ، گفتگو کردن و کتاب نوشتن در زمینههای سیاسی و اجتماعی ایرانست که مردم آگاه گردند.
دوباره تکرار میکنم : آنچه ایرانیان را از این گرفتاریها و کشاکشها آسوده بیرون تواند برد ، احساسات و علاقهمندیهای تودهی انبوه است ، و احساسات و علاقهمندیهای آنها بسته بفهمیدن و دانستن اوضاع و حقایق میباشد.
.