1ـ نویسندگان ردیه نوشته‌اند : در آغاز آن نامه آمده است : «همانگونه که بیعت با ابوبکر و عمر در مدینه بود و تو [معاویه] در شام به آن ملتزم شدی ، باید بیعت مرا هم بپذیری». (ص19)

می‌گوییم : این چه ربطی به ایراد دارد؟!. آیا این پاسخ به ایرادیست که کتاب داوری به بنیادِ شیعیگری گرفته؟! آیا علی جز این می‌گوید که تو باید بیعت مرا بپذیری بدانسان که بیعت با ابوبکر و عمر را پذیرفتی؟!.

2ـ دلیل آورده‌اند که : در پایان نامه علی «بیعت‌شکنی طلحه و زبیر را گوشزد نموده». (ص20)

می‌پرسیم : این گواهی به راستی گفته‌ی کتاب داوریست یا به ادعای شیعیان؟!. طلحه و زبیر که از مهاجران و در نتیجه دارای حق شورا بودند با علی بیعت کرده (و سپس شکسته‌اند). پس ایشان بعنوان اعضای انجمن «مهاجران و انصار» با علی بیعت کرده‌اند. اگر بنا بر ادعای ردیه نویسان علی «به خلافت انتصابی باور داشت نه انتخابی» (نک. شماره‌ی 7 را) و در نتیجه به انتخاب شورا باور نداشت می‌بایست بیعت آن دو را نیز نپذیرد. از نامه این برمی‌آید که علی بدانسان انتخاب شده بوده که ابوبکر و عمر و عثمان. انتخاب آنان نیز بدست مهاجران و انصار بوده. آیا نه آنست که بیعت طلحه و زبیر با علی با مضمون نامه سازگار است؟!

3ـ از نامه‌ی 28 نهج‌البلاغه گواهی آورده‌اند که بیعت علی با ابوبکر از روی دلخواه نبوده. (ص21)
می‌گوییم : دلیلی در میان نیست که علی با آن سه خلیفه دشمنی کرده باشد. چنانکه سالها پس از داستان کربلا رافضیان (یا هواداران تندرویِ زیدبن‌علی‌بن‌حسین) پیش از جنگ برای خلافت که ازو درباره‌ی ابوبکر و عمر می‌پرسند ، زید خشنودی از آنان نموده ستایششان می‌کند. با اینهمه گیریم سخن شما راست است. کتاب داوری این احتمال را نیز نادیده نگرفته و شرحی داده و در اینجا ما نیز خواهیم آورد. گیریم علی خود را شایسته‌تر از آن سه خلیفه می‌دانسته ، این جز آنست که آنها را غاصب و برگزیده شدنشان را نامشروع بداند. بعکس در نامه به معاویه ، این سنت گزینش را مرسوم و معتبر می‌داند و آن را به رخ او می‌کشد.

4ـ ردیه نویسان داستانی آورده‌اند که پس از مرگ خلیفه‌ی دوم ، عبدالرحمان بن عوف سه بار نزد علی آمد و پیشنهاد خلافت به او داد ولی شرط کرد که به شیوه‌ی ابوبکر و عمر رفتار کند. علی نپذیرفت. ولی عثمان پذیرفت و خلیفه گردید. از این نتیجه می‌گیرند که معنای رفتار علی این بوده که «من سیره و روش آنها را مشروع نمی‌دانم». (ص22 و 23)

می‌گوییم بفرض که این داستان راست باشد ، از آن جز این معنی بدست نمی‌آید که خودتان نوشته‌اید : «من سیره و روش آنها (نه انتخابشان) را مشروع نمی‌دانم».

اگر گزینش ایشان را نامشروع می‌دانست ، پس آن نامه چه بوده که به معاویه نوشته؟!

5ـ پرسشی را بدینسان پیش کشیده‌اند : آیا علی معتقد به خلافت شورایی بود؟ (ص 23)

ولی هیچ پاسخی به این پرسش یافت نمی‌شود (ص23 و 24). گویا خواسته‌اند پاسخی به سخنان کتاب داوری درباره‌ی نامه‌ی علی به معاویه آورده آن را رد کنند. ولی چیزی که دلیل باشد در آنجا دیده نمی‌شود. سراسر آن تکه جز این نیست که خواسته‌اند بفهمانند معاویه و یارانش مسلمان واقعی نبوده‌اند.


پابرگیها :

1ـ نویسنده‌ی کتاب یک تن نشان داده شده ولی او در آغاز کتاب از چند تن سپاسگزاری می‌کند. (سپاسگزاری برای چه؟!.. جز برای یاوری در نوشتن کتاب؟!) از جمله یک «آیت‌الله» ، یک «دکتر حجت‌الاسلام» ، دو حجت‌الاسلام دیگر. همچنین «محققان و پژوهشگران» کتاب دو تن شناسانیده شده‌اند.

2ـ این نامه در نهج‌البلاغه هست و در تاریخها نیز یاد شده و اینك خود عربیش را یاد می‌كنیم :

«إِنَّهُ بَايَعَنِي الْقَوْمُ الَّذِينَ بَايَعُوا أَبَابَکْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمانَ عَلَى مَا بَايَعُوهُمْ ، فَلَمْ يَکُنْ لِلشَّاهِدِ أَنْ يَخْتَارَ ، وَلاَ لِلغَائِبِ أَنْ يَرُدَّ ، وَإنَّمَا الشُّورَى لِلْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ ، فَإِنِ اجْتَمَعُوا عَلَى رَجُلٍ وَسَمَّوْهُ إِمَاماً کَانَ ذلِکَ لِلَّهِ رِضيً ، فَإِنْ خَرَجَ منْ أَمْرِهِمْ بِطَعْنٍ أَوْبِدْعَةٍ رَدُّوهُ إِلَى مَاخَرَجَ مِنْهُ ، فَإِنْ أَبَي قَاتَلُوهُ عَلَى اتِّبَاعِهِ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ». ...


🌸

🔶 «ورجاوندبنیاد» (بزبان عادی)

🔸 موضوع : آنچه برای یک زیست آدمیانه لازمست از جمله حقایقی از جهان و تاریخ ، رابطه‌ی دین و دانش ، آیین و قانونهای معقول.

🖌 احمد کسروی ـ کوشاد تلگرام

🔹 بخش 2 : درباره‌ی «دین» ، بند 7 : درباره‌ی وحی چه می‌گویید؟

👈 متن را از اینجا بخوانید.


💐 💐 💐

🔶 ملایان بر کتاب داوری ردیه نوشته‌اند ـ 3

🖌 کانال تلگرامی پاکدینی

🔸 تکه‌ی دو از سه


6ـ گفته‌اند : خلافت ابوبکر ناگهانی بود. (ص24)

می‌پرسیم : خوب ، که چه؟! اگر ناگهانی نمی‌بود چه می‌شد؟! پاسخی به این پرسش نیست. تنها چیزی که ادعا کرده‌اند اینست که در برگزیدن ابوبکر شورایی در کار نبوده. هرچه بوده سه صفحه پیش خودشان چنین نوشته‌اند : «بیعت علی با ابوبکر از روی دلخواه نبوده». ما می‌پرسیم اگر علی با ابوبکر بیعت کرده چه علت داشته که دیگران نکرده‌اند؟! پس در سقیفه چه می‌گذشته؟! و اگر آنها بیعت کرده‌اند بیگمان سران اسلام همچون عمر و عثمان و طلحه و زبیر و دیگران نیز با ابوبکر بیعت کرده‌اند. اینها گذشته از نوشته‌ی خود نامه است که می‌گوید مهاجران و انصار ابوبکر را برگزیدند.

ما از تاریخهای معتبری که در دست هست و داستان سقیفه در آن آمده چشم می‌پوشیم و همان نامه‌ی امام علی به معاویه را بیادشان می‌آوریم : «آن گروهی که به ابوبکر و عمر و عثمان دست داده بودند ، بمن دست دادند و کسی را نرسیدی که نپذیرد. شورا مهاجران و انصار راست. ...».

سپس می‌پرسیم : آیا آن «گروه» شورا نبوده؟! در برگزیدن ابوبکر شورایی در کار نبوده؟! مگر می‌شود به همین آسانی پا بروی حقایق تاریخی گذاشت؟! پس «إنَّما الشَّوری للمهاجرین والانصار» نوشتن بهر چه بوده؟!

7ـ می‌گویند : علی به خلافت انتصابی باور داشت نه انتخابی. (ص24) خواستشان آنست که خدا می‌بایست خلیفه یا امام را برگزیند. چنانکه علی را نخستین امام و خلیفه برگزید.

می‌گوییم : نخست این یک دعوایی است که جعفربن‌محمد و پیروانش کرده‌اند و دلیلی هم برای آن نداشته‌اند. کتاب داوری به این زمینه پرداخته است. آنگاه ، باید پرسید : پس شما بگویید چرا علی به معاویه سخن از برگزیدن امام بدست مهاجران و انصار پیش می‌کشد؟!. چرا همان دعوای شما را به او نمی‌نویسد؟! چرا نمی‌نویسد خدا مرا خلیفه برگزیده؟!


«اینكه گفته می‌شود خلیفه بایستی از سوی خدا برگزیده شود چیـزیست كـه یاران خـود پیغمبر از آن ناآگاه می‌بوده‌اند و ما مـی‌بینیم كـه پس از مرگ آن پاكمرد ، اینان گرد هم آمده ابوبكر را كه یكی از یاران ارجمند پیغمبر می‌بود بجانشینی برگزیده‌اند. سپس نیز عمر و پس از آن عثمان خلیفه گردیده ، تا نوبت بامام علی بن ابیطالب رسیده.

از اینان گذشته ما می‌بینیم خود امام علی‌بن‌ابیطالب هنگامی كه بخلافت رسیده بمعاویه كه نافرمانی می‌نمود نامه‌ای فرستاده ... در این نامه امام هیچ نمی‌گوید باید خلیفه را خدا برگزیند. نمی‌گوید مرا خدا برگزیده. نمی‌گوید مرا پیغمبر در جای خود نشانده. نمی‌گوید ابوبكر و عمر و عثمان حق مرا از دستم گرفتند. بلكه آشكاره می‌نویسد كه شورا حق مهاجرین و انصار می‌بوده كه هر كسی را برگزیدندی خشنودی خدا در آن بودی.

این نامه ، بنیاد دعوای آقایان ملایان را برمی‌اندازد».

(از پیام کسروی به امام جمعه‌ی تهران ، پرچم هفتگی ، شماره‌ی سوم)


8ـ گفته‌اند : علی «خلافت خلفا را مبتنی بر اساس دمکراسی نمی‌داند».(ص25)

می‌گوییم : چه سخن شگفتی!.. فرض کنیم در آن زمان دمکراسی بوده و علی هم آگاه به آن بوده. ولی در میان مسلمانان که چنین گونه‌ی کشورداری شناخته نبوده و اسلام هم سخنی از آن نرانده. پس پیش کشیدن دمکراسی چه جا دارد؟!. دانسته نیست این «دلیل» از روی استیصال آورده شده یا از روی فریبکاری یا از روی نادانی.

9ـ گفته‌اند : «علی عمر را شایسته‌ی خلافت نمی‌دانست». (ص25)

10ـ همچنین مدعی اعتراض علی به انتخاب عثمان شده‌اند. (ص26)

11ـ نیز گفته‌اند : علی «خلفا را غاصب می‌دانست». (ص26 و 27)

می‌گوییم : در همه‌ی اینها ، سخن نویسندگان ردیه نه چیز تازه‌ای بلکه همانست که علی آن سه تن را غاصب حق خود می‌دانسته. این را پیشتر هم به تکرار گفته‌اند. می‌گوییم آنچه شما به آن استناد می‌کنید همان دروغهایی است که تندروان شیعه (رافضیان) ساخته و هرچه گذشته پرشاخ و برگتر گردیده. داستان رفتن عمر به در خانه‌ی علی و فاطمه را میان در و دیوار گذاشتن و کشته شدن محسن از نمونه‌های آنست. اگر اینها راست بوده ، آن نامه چه بوده؟! نمی‌شود هم آن نامه را از امام علی ، مردی که به یکرنگی و دلیری و پاکی بنام است ، بدانیم و هم بپذیریم که او آن سه تن را غاصب حق خویش می‌دانسته.

آری ، در هزار سال بیشتر ده‌هزاران بلکه صدهزاران کسان آن نامه را خوانده و بسا کمتر کسی توجه کرده بوده که این با ادعای شیعیان نمی‌سازد. اکنون که کتاب داوری شما را هشیار این موضوع کرده ، از چیست که نمی‌خواهید راستی را بپذیرید؟!. از چیست که نمی‌خواهید دست از گمراهی بردارید؟!


👇

اگر شما این را نپذیرید ناچار باید امام علی را دورو بشمارید. بگویید به پیرامونیانش راز دلش (نامشروع بودن خلافت آن سه تن) را می‌گفته ولی در نامه عنوان می‌کند با همان ترتیبی برگزیده شده که ایشان برگزیده شدند (یعنی در بار یکم و دوم و سوم که خلیفه برگزیده می‌شد مهاجران و انصار آن سه تن را برگزیدند و بار چهارم نیز مرا). این را ترتیب مرسومی عنوان کرده به رخ معاویه می‌کشد. این ادعای شما با ستودگیهایی که از علی سراغ هست نمی‌سازد و شما را با دیگر شیعیان درگیر خواهد کرد. پس راه تأویل (یا گزارش) را پیش می‌گیرید و صد دروغ بکار می‌زنید تا یک راست را نپذیرید. اینکه نامه را از معنی خود بیرون می‌برید نیز از همین راهست.


🌸

🔶 «ورجاوندبنیاد» (بزبان عادی)

🔸 موضوع : آنچه برای یک زیست آدمیانه لازمست از جمله حقایقی از جهان و تاریخ ، رابطه‌ی دین و دانش ، آیین و قانونهای معقول.

🖌 احمد کسروی ـ کوشاد تلگرام

🔹 بخش 2 : درباره‌ی «دین» ، بند 8 : در جهان گاهی دست آفریدگار نمایان است.

👈 متن را از اینجا بخوانید.


💐 💐 💐

🔶 ملایان بر کتاب داوری ردیه نوشته‌اند ـ 3

🖌 کانال تلگرامی پاکدینی

🔸 تکه‌ی سه از سه


ردیه نویسان ‌می‌نویسند : اینکه امام علی در نامه‌ی ششم نهج‌‍‌البلاغه خطاب به معاویه از «مهاجران و انصار» یاد می‌کند باور او نبوده و «در این نامه در مقام بیان یک قاعده‌ی کلی کلامی نیست ، بلکه در مقام احتجاج با دشمن عنودی است که معتقد به مشروعیت خلافت خلفاء از طریق بیعت مهاجرین و انصار بود ؛ یعنی از باب استدلال به خصم از راه عقاید و افکار و اعمال خود اوست ... به عبارت دیگر ، حضرت امیر (علیه السلام) به معاویه که از طرف عمر و عثمان استاندار و حاکم شام بود و آن دو را خلیفه مشروع می‌دانست ، خطاب کرده و می‌فرماید : «اگر از نظر تو» معیار مشروعیت خلافت آنان ، اجتماع مهاجرین و انصار بود ، همان معیار در خلافت من نیز وجود دارد» (ص 19). و نیز «حضرت [علی] در این نامه می‌فرماید : و انما الشوری للمهاجرین و الانصار. «اگر بر فرض» انتخاب خلیفه بر اساس شورا هم باشد شورا حق مسلم مهاجرین و انصار است ...» (ص 23)

به گفته‌ی تبریزیان آب هزار دره را بهم آمیخته‌اند تا یک واقعیت تاریخی به این آشکاری را که از نامه پیداست نپذیرند. نخست باید اینان را به تناقض در گفتارشان هشیار گردانید. چگونگی آنکه در یکجا بهانه می‌آورند که : «علی در مقام احتجاج با دشمنی[معاویه] است که معتقد به مشروعیت خلفاء از طریق بیعت مهاجرین و انصار بود». می‌گوییم : اینجا برای پرده کشیدن بروی حقیقت ، ناچارید وانمایید : علی به آنچه در آن نامه نوشته خود باور نداشته ولی چون معاویه «معتقد به مشروعیت خلفاء از طریق بیعت مهاجرین و انصار بود» ، خواسته از باور او سود جوید و او را به خطایش آگاه گرداند (ص19). لیکن کمی پایینتر نوشته‌اید : «این فرمایش حضرت در برابر استدلال سخیف معاویه است که دلیل تسلیم نشدن خویش در برابر حضرت را سرپیچی مردم شام از بیعت با حضرت عنوان کرده بود» (ص20). آیا شگفتست که ما یاد آن بیفتیم که گفته‌اند : دروغگو کم‌حافظه می‌شود؟!

جای پرسش است : اگر بهانه‌ی معاویه این بوده ، چرا علی بجای آنکه به آن بپردازد ، حق مهاجران و انصار در انتخاب خلیفه را پیش کشیده؟! آیا این پذیرفتنی است که معاویه سرپیچی مردم شام از بیعت با علی را بهانه کند ولی علی در پاسخ به او از این بهانه هیچ نگوید ، از حق مهاجران و انصار در انتخاب خلیفه سخن براند؟!. آیا چنین رفتاری جز پرتگویی نیست؟!. آنگاه ، گرفتیم که علی خواسته این را به رخ معاویه کشد تا جلو بهانه‌ی او را ـ اینکه مردم شام از بیعت با علی سر پیچیده‌اند ـ بگیرد ، اگر این دعوای آقایان راست است ، همان گفتن اینکه برگزیدن خلیفه حق مهاجران و انصار است برای جلو گرفتن از بهانه‌ی معاویه بس می‌بود. ولی دیده می‌شود به این بس نکرده و ادامه داده می‌گوید : «اگر آن برگزیده از سخن مهاجر و انصار بیرون رفت و یک «بدعت» پدید آورد باید او را براه بازگردانند و اگر نپذیرفت جنگ کنند». پس پیداست عنوان کردن حق مهاجران و انصار بیشتر به همین خواست ـ پیش کشیدن جنگ و بازگردانیدن بدعتگزار براه (تهدید مستقیم و ترسانیدن) ـ بوده نه آنچه آقایان دعوا کرده‌اند.

همچنین باید گفت : چه معاویه به حقِ مهاجران و انصار در انتخاب خلیفه باور داشته چه نداشته ، چون نوشته‌ی علی دروغ نبوده ، پس انتخاب او و سه خلیفه‌ی نخست بدست آنها رخ داده و انتخابشان بکار بسته شده. این در جایی است که آقایان نویسندگان چند جا (صص 20 ، 21 ، 22 ، 25 ، 26) اشاره کرده‌اند به اینکه در انتخاب هر کدام از سه خلیفه شورایی در کار نبوده!

گذشته از این یک بام و دو هواها که بمیان آورده‌اند ، خوانندگان کتاب داوری می‌دانند اینها تأویلهایی است که در زمان خود کسروی نیز کسانی پیش کشیده و ازو پاسخ زبان کوتاه‌کن شنیده‌اند. راستی آنست که این نویسندگان جز همان تأویلها را در چنته ندارند و اینست همانها را تکرار می‌کنند. ما آنها را می‌آوریم تا گمان نکنند پاسخ شاذ و نوی به ایرادهای کتاب داوری پیدا کرده‌اند و با افزودن «اگر از نظر تو» یا «اگر بر فرض» به ترجمه ، می‌توانند معنی آن نامه را دیگر گردانند.

نامه‌‌ی امام علی به معاویه همه‌ی دروغهای هزاروچهارصدساله را که در زمینه‌ی «غصب حق علی» ساخته شده پشم می‌گرداند. ولی از پرگویی و خیره‌رویی ملایان و ردیه نویسان چنین برمی‌آید که گویا هیچ نمی‌فهمند با بودن این نامه بنیاد دعواهاشان بر آب است.

این نامه سنگ بزرگی در برابر دعوای «تندروان» یا رافضیان است. با بودن آن ، تاریخ از راه خود بیرون نمی‌رود.

کسروی در پاسخ به تأویلهای کودکانه‌ی ملایان چنین نوشته (داوری ص 119) :


«ما می‌پرسیم : به چه دلیل سخنی را از معنی آشکار خود برمی‌گردانید ، و چرا برمی‌گردانید؟!.. سخنی با آن آشکاری و روشنی چه شده که شما آن را نمی‌پذیرید و برای آنکه دست از گمراهی خود برندارید معنایش را دیگر می‌گردانید؟!..


👇

یکی از کجرویهای پیشروان شیعه همین داستان گزارش (یا تأویل) می‌باشد. اینان هر سخنی را که با خواست خود ناسازگار یافتند از معنای آشکارش بیرون برند و بمعناهای دیگری پیچانند. این از شیوه‌های کهن ایشانست و خود یکی از ایرادهای بزرگ می‌باشد.

این یکی از چیزهاییست که از باطنیان گرفته‌اند ، و ما چون در این کتاب از باطنیان سخنی نرانده بودیم ، از این ایراد نیز بشیعیان چشم پوشیدیم.

آخر به چه دلیل شما سخنی را که امام علی‌بن‌ابیطالب گفته از معنی خود بیرون می‌برید؟!.. امام علی‌بن‌ابیطالب ، سید باب یا بهاءالله نمی‌بوده که عربی را نیک نداند و در فهمانیدن خواست خود درماند؟!.. آیا امام علی‌بن‌ابیطالب نمی‌توانست همان جمله‌هایی را که توحیدی (1) «فضولاً» از زبان او ساخته خودش بگوید؟!.

اگر خواست آن امام چنان بودی بایستی چنین بنویسد : «إنك یا معاویة تزعم أن أبابكر و عمر و عثمان كانوا على الحق و قد بایعنی القوم الذین بایعوهم على ما بایعوهم و إنك تزعم أن الشورى للمهاجرین و الأنصار و هم قد اختارونی و بایعونی ...» پس چه بوده که چنین ننوشته؟!..

داستان شگفتیست : امامی بخلافت رسیده به یکی از فرمانروایان زیردست که در اندیشه‌ی نافرمانیست نامه می‌فرستد و با یک زبان ساده‌ای چنین می‌نویسد : «همان کسانی که به ابوبکر و عمر و عثمان دست داده بودند ، بمن دست دادند». سپس از این گفته‌ی خود نتیجه گرفته می‌نویسد : «پس باشنده را نمی‌رسد که دیگری را برگزیند و نباشنده را نمی‌رسد که نپذیرد». سپس باستواری آن سخنان کوشیده می‌نویسد : «شورا مهاجران و انصار راست. آنان به [سرِ] هر کسی گرد آمدند و امامش نامیدند خشنودی خدا نیز در آن خواهد بود». پس از آن به یک سخن دیگری پرداخته می‌نویسد : «اگر آن برگزیده از سخن مهاجر و انصار بیرون رفت و یک «بدعت» پدید آورد باید او را براه بازگردانند و اگر نپذیرفت جنگ کنند».

سخنانی باین سادگی و روشنی چون با خواست خود ، سازنده نمی‌یابند بیکبار چشم پوشیده می‌گویند : «به پذیرش و یا دریافت دشمن سخن رانده!». ما دوباره می‌پرسیم : به چه دلیل سخنانی بآن روشنی را از معنی خود بیرون می‌برید و بهر چه بیرون می‌برید؟!..

اینکه آقای خالصی‌زاده (2) می‌نویسد : «چون معاویه دلیلی بر خلافت ابوبکر و عمر و عثمان بجز اجتماع مهاجر و انصار و شورا ندارد و به همین در مکاتبات خود به حضرت امیر استدلال کرد ...» که می‌خواهد بگوید امام علی‌بن‌ابیطالب این سخنان را در پاسخِ نامه‌ها‌ی معاویه نوشته است ، چیزیست که از پندار خود پدید آورده.

در نهج‌البلاغه که این نامه هست در عنوانش می‌نویسد : «من کِتابُ لَهُ إلی مُعاویة» که می‌فهماند نخست آن امام به نامه‌نویسی برخاسته و این نامه را نوشته. از خود نامه هم جز این بدست نمی‌آید. همین نامه را در تاریخها نیز آورده‌اند و من آنچه بیاد می‌دارم از آنها هم جز همین فهمیده نمی‌شود. به هر حال آقای خالصی‌زاده بشیوه‌ی دیگران از پندار خود سخن رانده. هرچه هست این نامه ، چه نامه‌ی نخست بوده و چه در پاسخ نامه‌ی معاویه نوشته شده ، بآن معنایی که این دو تن بعنوان گزارش گفته‌اند ، نتواند بود و نیست.

این پاسخ‌دهندگان هر دو ، خطبه‌ی شِقشِقیّه را پیش کشیده آن را دلیلی برای خود شمارده‌اند. می‌گویند در آن خطبه امام علی‌بن‌ابیطالب از خلافت ابوبکر و دیگران ناخشنودی نموده.

می‌گوییم : آن خطبه در تاریخها دیده نشده و راست بودنش درخورِ باور نیست. اگرهم باور کنیم بیش از گله‌گزاری نبوده و جز این را نمی‌رساند که امام علی‌بن‌ابیطالب در دلش خود را بخلافت شاینده‌تر از دیگران می‌شمارده ، و این جز از سخنانیست که شیعیان می‌دارند.

آنگاه چنانکه شما آن نامه را بگزارش کشیده می‌گویید برای «الزام خصم» نوشته است ، دیگران هم توانند آن خطبه را بگزارش کشیده بگویند : امام آن را برای «تألیف قلوب» رافضیان که در کوفه بسیار می‌بودند گفته است.

اگر کسی بچنین گزارشی در آن باره پردازد شما را هیچ پاسخی باو نخواهد بود. راهیست که خودتان باز کرده‌اید. بگفته‌ی عرب : «فلم بائک تَجُرّ و بائی لاتجرّ؟!».

در پایان ناچاریم بار دیگر یادآوری کنیم که این گفتگوها از دین نیست. در دین جایی برای گفتگو از رخدادهای گذشته و آینده گشاده نمی‌باشد. در دین نامی از این کس و آن کس برده نمی‌شود. اگر راستی را بخواهند این خود بیدینیست که کسانی زندگانی خود را رها کرده از رخداده‌های هزاروسیصد سال پیش سخن رانند و میان مردگان دوتیرگی انداخته بهواداری از اینسو و آنسو بکشاکش پردازند. دین برای آنست که آدمیان تا باین اندازه از خِرد دور نباشند و باین کارهای بیهوده نپردازند».



👇

پابرگیها :

1ـ نام مستعار چند تن متعصب است که در شهر تبریز گرد هم می‌آمدند تا به نوشته‌های کسروی در زمینه‌ی اسلام و شیعیگری خرده گیرند. آنها در زمینه‌ی این نامه همان سخن ردیه نویسان را پیش کشیده بودند.

2ـ این نیز کسی است که به سخنان کسروی درباره‌ی نامه‌ی امام علی به معاویه ایراد گرفته بود و همان سخنان «توحیدی» را عنوان می‌کرد.


🌸

🔶 «ورجاوندبنیاد» (بزبان عادی)

🔸 موضوع : آنچه برای یک زیست آدمیانه لازمست از جمله حقایقی از جهان و تاریخ ، رابطه‌ی دین و دانش ، آیین و قانونهای معقول.

🖌 احمد کسروی ـ کوشاد تلگرام

🔹 بخش 2 : درباره‌ی «دین» ، بند 9 : یک برانگیخته را چگونه می‌توان شناخت؟

👈 متن را از اینجا بخوانید.


💐 💐 💐

🔶 ملایان بر کتاب داوری ردیه نوشته‌اند ـ 4

🖌 کانال تلگرامی پاکدینی

🔸 تکه‌ی یک از دو


در سه گفتار پیش با همین عنوان ، گفتیم که بتازگی ملایان بگمان خود بر کتاب «بخوانند و داوری کنند» ردیه نوشته و نامش را «خواندیم و داوری کردیم» گذاشته‌اند. در گفتارهای پیش نمونه‌هایی از شیوه‌ی دلیل‌آوریشان دیدیم (اینجا و اینجا و اینجا) . امروز نیز بخش دیگری از دفاعیاتشان را می‌آوریم و خواهانیم که شما خود داوری کنید که آیا این نوشته‌هاشان تأیید سخنان کتاب داوری است یا پاسخ به آن؟!. آیا ردیه نویسان «داوری» کرده‌اند یا دغلکاری؟!

در کتاب داوری در زمینه‌ی کوشش دسته‌های سیاسی برای بدست آوردن خلافت و بدعتی که جعفربن‌محمد (امام ششم شیعیان) گزاشت و مدعی شد برگزیدن خلیفه از سوی خداست ، چنین آمده :


«چنانکه گفتیم عباسیان در ایران دسته‌ها پدید می‌آوردند و زمینه می‌چیدند و سرانجام با دست ابومسلم خلافت را بچنگ آوردند. ...

در آن زمان یکی از کسانی که دعوای خلافت می‌داشت جعفربن‌محمدبن‌علی‌بن‌الحسین می‌بود (برادرزاده‌ی زید). این مرد که پیروانی می‌داشت یک راه نوین دیگری پیش گرفته چنین می‌گفت : خلیفه باید از نزد خدا برگزیده شود ، و کسی که از نزد خدا برگزیده شده خلیفه است چه توانا باشد و سررشته‌ی کارها را بدست گیرد و چه توانا نباشد و در خانه نشیند. آنان كه از مردم ، می‌خواهند رستگار گردند باید باین برگزیده‌ی ‌خدا گردن گزارند و فرمان برند و خمس و مال امام پردازند.

بدینسان در گوشه نشسته ، «بی‌دردسر» دعوای خلافت می‌کرد و پیروانش گردن بدعوا گزارده گفته‌های او را می‌پذیرفتند. ولی همانا از ترس ، بردن‌ِ نامِ «خلیفه» نیارسته خواستِ خود را در زیر نام «امام» پوشیده می‌داشت. تا این زمان «خلیفه» و «امام» به یک معنی می‌بودی و همان خلیفه را «امام» نیز نامیدندی (1) ولی در این زمان و در زبانِ این دسته اندک‌جدایی درمیانه‌ی آنها پدید می‌آمد. اینان امام را بمعنی «برگزیده شده از سوی خدا» می‌گرفتند.

این داستانِ بسیار شگفتی بود. زیرا دیگر نیازی بآنکه در راه خلافت بجنگ و کوشش برخاسته شود بازنمی‌مانْد ، و یک کسی می‌توانست در خانه نشیند و دعوای خلافت کند و گروهی را ، بیش یا کم ، بسر خود گرد آورد. از آنسوی خلافت یا امامت نیز ارج خود را از دست داده یک چیز بسیار کوچک می‌گردید.

این دوم‌رنگی بود که شیعیگری پیدا می‌کرد و یک جنبش سیاسی رُویه‌ی کیش می‌گرفت. از آنسوی معنی خلافت نیز دیگر شده چنانکه گفتیم خلیفه (یا بگفته‌ی خودشان : امام) یک پیشوای دینی می‌بود نه یک سررشته‌دار سیاسی.

پیروان این امام که همان تُندروان (یا رافضیان) می‌بودند ، میدان پیدا کرده و در تُندروی گام بزرگ دیگری برداشته چنین می‌گفتند : «امام علی‌بن‌ابیطالب از سوی خدا برای جانشینی پیغمبر برگزیده شده و پیغمبر او را جانشین گردانیده بود. ابوبکر و عمر با زور او را بکنار زدند ، و با زور او را واداشتند که بخلافت ابوبکر گردن گزارد» ، و بدین دستاویز زبان نفرین و بدگویی به ابوبکر و عمر و عثمان و بسیاری از یاران پیغمبر می‌گشادند. بدروغبافی گستاخ گردیده می‌گفتند : «عمر چون رفت علی را بکِشد و بیاورد که به ابوبکر بیعت کند دختر پیغمبر در را نمی‌گشاد ، عمر او را میانه‌ی لِنگه‌ی در و دیوار گزاشت و او «محسن»نام بچه‌ای را سِقط کرد و از همین گزند بود که از جهان درگذشت». از اینگونه داستانها که تاریخ آگاهی نمی‌داشت بسیار می‌گفتند.

چون بنیادِ کار را بگزافگویی و تُندروی گزارده بودند رفته‌رفته از این اندازه هم گذشتند و این زمان سخنان دیگری بمیان آوردند : «هر که بمیرد و امام زمان خود را نشناسد بیدین مرده است» (2) ، «خدا ما را از آب و گِل والاتری آفریده و شیعیان ما را از بازمانده‌ی آن آب و گِل پدید آورده» (3) ، «خدا دوستی و پیروی ما را بزمینها نشان داد ، آنها که پذیرفتند بارده شدند و آنها که نپذیرفتند شوره‌زار گردیدند ، بکوهها نشان داد ، آنها که پذیرفتند بلند گردیدند و آنها که نپذیرفتند پست شدند ، بآبها نشان داد ، آنها که پذیرفتند شیرین شدند و آنها که نپذیرفتند شور گردیدند» ، «کارهای شما هر روزه بما نشان داده می‌شود که اگر نیکو کرده‌اید ما شاد باشیم و اگر بد کرده‌اید اندوهناک گردیم» ، «معنی قرآن را جز ما کسی نداند ، همه باید از ما بپرسند». از اینگونه ، سخنان بسیاری که جز لاف‌زدن و گزافه گفتن شمرده نشود ، و گوینده‌اش بیگمان بیدین و خداناشناس می‌بوده ، و ما نمی‌دانیم اینها را که گفته است و آیا راستست و یا دروغ و ساخته می‌باشد.
بدینسان یک راه جدای دیگری در اسلام پیدا شده و گروهی خود را از مسلمانان جدا گردانیدند. ...».


👇

در همان کتاب درباره‌ی پیغمبر و امامان چنین آمده :


«خوانندگان می‌دانند که ما برای بنیادگزار اسلام چه جایگاهی باز کرده بآن پاکمرد چه پاسی می‌گزاریم.

ولی اینکه درپی او یک دسته امامانی بوده‌اند و اینان نیز نیروهای خدایی داشته برگزیدگان خدا می‌بوده‌اند ، بیکبار بی‌دلیلست و درخورِ پذیرفتن نمی‌باشد.

اینکه ما بنیادگزار اسلام را به برانگیختگی ستوده به رخ جهانیان می‌کشیم زورگویی نیست. بلکه دلیلها برایش می‌آوریم : بهنگامی که جهانیان گمراه می‌بوده‌اند ، آن پاکمرد برخاسته و با بت‌پرستی و دیگر نادانیها به نبرد پرداخته ، خردها را بتکان آورده ، یک شاهراهی برای زندگی باز کرده ، در سایه‌ی این کارهاست که ما او را برانگیخته‌ی خدا دانسته بروی جهانیانش می‌کشیم.

اما درباره‌ی آن امامان ، نخست باید پرسید : پس از پیغمبر چه نیازی بآنان می‌بوده؟! مگر پیغمبر کار خود را ناانجام گزارده بوده که اینان بانجام رسانند؟!. دوم ، کارهایی که از آنان سر زده کدامست که ما آنها را بروی جهان کشیم؟!. کدام گمراهی را از پیش برداشته‌اند؟!. کدام تکانی را پدید آورده‌اند؟!.. کدام برگزیدگی یا برتری را از خود نشان داده‌اند؟!.».


بدینسان با سخنان استوار و روانی تاریخچه و فشرده‌ی باورهای شیعیان را بازمی‌نماید.

از آنسو ، ردیه نویسان در برابر این سخنان چنین نوشته‌اند :


«باید دانست که مقام امامت از مقام نبوت بالاتر است چنانچه در سوره‌ی مبارکه‌ی بقره آیه‌ی 124 آمده».


توجه کنید که این سخنشان یک اعتراف است. اعتراف به اینکه امامانشان برتر از خود پیغمبر بوده‌اند. در بخش دیگر دلیل این سخنشان را خواهیم دید.


پابرگیها :
1ـ چنانكه در همان نامه‌ی امام علی‌بن‌ابی‌طالب كه بمعاویه نوشته خلیفه «امام» نامیده شده.
2ـ مَنْ ماتَ وَ لَمْ یَعْرِفْ إمامَ زَمانِهِ مَاتَ مِیتَةً الجَاهِلِیَّة.
2ـ إِنَّ اَللَّهَ خَلَقَنَا مِنْ أَعْلَى عِلِّيِّينَ وَ خَلَقَ شِيعَتِنَا مِنّا.


🌸

🔶 «ورجاوندبنیاد» (بزبان عادی)

🔸 موضوع : آنچه برای یک زیست آدمیانه لازمست از جمله حقایقی از جهان و تاریخ ، رابطه‌ی دین و دانش ، آیین و قانونهای معقول.

🖌 احمد کسروی ـ کوشاد تلگرام

🔹 بخش 2 : درباره‌ی «دین» ، بند 10 : درباره‌ی آنجهان (آخرت) چه می‌گویید؟

👈 متن را از اینجا بخوانید.


💐 💐 💐

🔶 ملایان بر کتاب داوری ردیه نوشته‌اند ـ 4

🖌 کانال تلگرامی پاکدینی

🔸 تکه‌ی دو از دو


در کتاب داوری از ارج پیغمبر و امامان در نزد شیعیان چنین نوشته شده :


«یک شیعی باید دلش پر از مهر امامان خود باشد و بهیچ چیزی ارج نگزارد. اگر شما نیک سنجید اینان به پیغمبر نیز آن ارج را نمی‌گزارند.

پیغمبر در چهل سالگی به پیغمبری رسیده آن هم بایستی پیاپی جبرائیل بیاید و برود و دستورها بیاورد. ولی امامان از کودکی امام می‌بوده‌اند و بی‌آنکه نیازمند جبرائیل باشند همه چیز را می‌دانسته‌اند. در یاوری بخدا و گردانیدن جهان نیز آن توانایی و کوشایی که از امامان و از «حضرت عباس» نمایانست از پیغمبر نمایان نمی‌باشد.

در اندیشه‌ی یک شیعی گلهای باغ آفرش دوازده امام بوده‌اند و دیگران در برابر آنان دارای ارجی یا ارزشی نمی‌باشند و نخواهند بود. یک کسی هرچند كه نکوکار باشد و در راه خدا بکوششها پردازد و جانفشانیها کند بپایه‌ی امامان نتواند رسید در جای خود ، که بپایه‌ی سلمان و اباذر و مقداد نتواند رسید. نیکی را آنان دریافته‌اند و جایی برای دیگران بازنمانده».

«شیعیان با آن باورهایی که درباره‌ی امامانشان می‌داشته‌اند آنان را در پهلُوی برانگیختگان نشانیده ، بلکه بالاتر از آنان گردانیده‌اند. زیرا در نزد آنان امام برگزیده‌ی خدا می‌بوده ، همه‌ی دانشها را می‌دانسته ، همه‌ی زبانها را می‌شناخته ، از ناپیدا آگاه می‌شده. هر کسی می‌بایسته ازو فرمان بَرد ، آسمان و زمین با هستی او آرام می‌گرفته ، معنی قرآن و دین را کسی جز آنان نمی‌دانسته ـ با این ستایشها که از امام می‌کنند او را بالاتر از برانگیختگان می‌گردانند. ما می‌پرسیم : دلیل این باورها چیست؟!.. پس چرا از چنین امامانی در قرآن یادی نشده بود؟!..

بسیار شگفتست که پیغمبر اسلام آشکاره می‌گفته : «من از ناپیدا آگاه نیستم» ، اینان می‌گویند امامانشان آگاه می‌بوده‌اند و داستانها از ناپیدادانی آنان می‌آورند.

بسیار شگفتست که پیغمبر اسلام از نتوانستنی (معجزه) ناتوانی می‌نموده ، ولی اینان از امامانشان نتوانستنی‌ها یاد می‌کنند و داستانهای بسیار می‌نویسند».


دیدیم ردیه نویسان با سخن خود (مقام امامت از مقام نبوت بالاتر است) ایرادهای کتاب داوری را تأیید کرده‌اند. ما خشنودیم که تقیه نکرده آنچه را آن کتاب در این باره یاد کرده به آشکار آورده‌اند. و اما دلیلشان از آیه‌ی 124 سوره‌ی بقره می‌باشد. ببینیم در اینجا قرآن چه گفته که آقایان از آن والاتری امامت از پیامبری ، فهمیده‌اند.

باید دانست در میان عرب «خلیفه» و «امام» به یک معنی می‌بوده و همان خلیفه را «امام» نیز نامیدند. (1) لیکن پس از بدعتگزاری جعفربن‌محمد ، شیعیان این دو را از هم جدا گرفتند. چنانکه در کتاب داوری همین معنی گفته شده است.

«وَإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِي قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ | و چون ابراهيم را پروردگارش با كلماتى بيازمود و وى آن همه را به انجام رسانيد [خدا به او] فرمود : من تو را پيشواى مردم قرار دادم. [ابراهيم] پرسيد : از دودمانم [چطور؟] فرمود : پيمان من به بيدادگران نمی‏رسد».

این آیه را دستاویز گردانیده‌اند و نه تنها دست بدامن «تفسیر» (نه ترجمه) ، بلکه «روایات» شده می‌نویسند :

«از آنجا که تفسیر قرآن را باید از[؟] نزد معصوم دانست در این باره به روایاتی اشاره می‌کنیم». (خوانندگان به معنایی که در اینجا از «تفسیر» خواهد برخاست پروا کنند).

سپس از زبان امام ششم چنین آورده‌اند : خدا نخست ابراهیم را بنده قرار داد ، سپس به پیامبری برانگیخت و آنگاه «خلیل‌الله»اش[دوست خدا] قرار داد. چون همه‌ی اینها در او جمع گردید «به او فرمود همانا من تو را برای مردم امام قرار دادم. وقتی حضرت ابراهیم (علیه السلام) این مقام را دید و در نزد او بزرگ به حساب رفت فرمود از نسل من کسی به این مقام می‌رسد؟ خداوند فرمود : این عهد من به ستمکاران نمی‌رسد». (ص33)

سپس روایتی از امام هشتم درباره‌ی مقام امامت می‌آورند :

«امامت منزلتش بالاتر و عمیق‌تر از آنست که مردم با عقلهای خود به آن برسند ... امامت منزلتی است که خداوند به ابراهیم خلیل بعد از مقام نبوت و خلّت[=دوستی] در مرحله‌ی آخر اختصاص داد». (صص 33 و 34)

نتیجه آنکه اعتراف می‌کنند :

1ـ باورشان جز این نیست که امامت برتر از نبوت است.

2ـ باور دارند معنی قرآن و تفسیر آن را جز امامان نمی‌دانند.


👇

و اما تفسیرشان از آیه‌ی 124 سوره‌ی بقره جز دغلکاری نیست. زیرا از آن آیه ترتیبی که گفته شده (بنده ، سپس پیامبر سپس خلیل‌الله و سرانجام امام) برنمی‌آید. در آنجا از زبان خدا جز این نمی‌گوید که : «تو را پیشوای مردم قرار داده‌ام». کجا معنای دیگری از آن فهمیده می‌شود؟! ببینید چگونه یک عبارت را از معنی خود بدر برده با «تفسیر» و بافندگیها رندانه می‌کوشند نشان دهند که امام جایگاه والاتری از پیامبر دارد؟!

مدعی‌اند خدا که به ابراهیم گفت : «تو امام مردم هستی» پس از آن بود که او را به پیامبری برانگیخته بود (ص33). نتیجه آنکه خدا ترفیع مقام به او داد! و نتیجه‌ی این هم آنکه امامت برتر از پیامبری است.

در حالی که همه‌ی اینها چیزی جز تحریف و سخنبازی رندانه بخواستِ بیرون درآوردن معنی دلخواه از آیه و حدیث و روایت نیست. از آیه‌های بعدی نیز آن معنی زورکی که بافته‌اند برنمی‌آید. کسروی که دهها بار با ملایان بگفتگو پرداخته و پاسخشان را شنیده و در نتیجه به شیوه‌ی پاسخگوییشان آشنا بود می‌نویسد :


«این نمونه‌ایست از پاسخهایی که ملایان بنوشته‌های ما توانند داد. ما می‌پرسیم : به چه دلیل سخنی را از معنی آشکار خود برمی‌گردانید ، و چرا برمی‌گردانید؟!.. سخنی با آن آشکاری و روشنی چه شده که شما آن را نمی‌پذیرید و برای آنکه دست از گمراهی خود برندارید معنایش را دیگر می‌گردانید؟!..

یکی از کجرویهای پیشروان شیعه همین داستان گزارش (یا تأویل) می‌باشد. اینان هر سخنی را که با خواست خود ناسازگار یافتند از معنای آشکارش بیرون برند و بمعناهای دیگری پیچانند. این از شیوه‌های کهن ایشانست و خود یکی از ایرادهای بزرگ می‌باشد.
این یکی از چیزهاییست که از باطنیان گرفته‌اند».


ردیه نویسان نیز جز به همان شیوه نمی‌کوشند. چنانکه در سه گفتار پیش نیز ، همین شیوه را از اینان دیدیم.

اینان با چنین «تفسیر»هایی (یا دغلکاریهایی) بگمان خود «داوری» کرده‌اند. ما نوشته‌هاشان را همراه با ایرادهایش آورده و می‌آوریم تا خوانندگان اندازه‌ی مایه‌ و شیوه‌ی دلیل‌آوریشان را بشناسند.

پس از اینها روایت دیگری آورده‌اند (ص34) که گفته‌اند از امام ششم است. ولی آن هم جز یک رشته پنداربافیهای بی‌باکانه‌ای نیست و سرانجام آن بخش را بدینسان به پایان برده‌اند :

«پس طبق روایات صحیح بالا دیدیم که انتخاب امام از طرف خداوند ، قرآن و روایات معتبر شیعه قابل اثبات است».

از چنین شیوه‌ی دلیل‌آوری دانسته می‌شود که آقایان اینها را برای پیروانی از خود نوشته‌اند که از خواندن کتاب داوری به تردید افتاده‌ یا بیم آنست که بیفتند. وگرنه چگونه خرد «روایات معتبر شیعه» را بعنوان دلیل اثبات دعواهای شیعیان می‌پذیرد؟! اینکه گفته‌اند از روباه پرسیدند : شاهدت کیست؟ گفت : دمم ، اینجا جای خود را پیدا می‌کند.

اما درباره‌ی این بخش و دیگر بخشها که از «منابع اهل سنت» گواه آورده‌اند ، باید گفت : اگر سنیان دعواهای بنیادی شیعیان را (همچون برگزیده شدن امام از سوی خدا) براست داشته‌اند ، چگونه سنی بوده‌اند؟! همین پرسش را از بازماندگان آنها نیز توان پرسید : «چگونه پیشوایان شما دعواهای شیعیان را پذیرفته و براست داشته‌اند ولی شما همچنان در کیش خود پافشارید؟!

اگر این سندها چندان معتبر بودند که باید حجتشان دانست ، چگونه است که نزدیک به یک قرنست مجمع «تقریب مذاهب» بکار افتاده و هنوز سنیان ـ همانها که بنیادهای کیش شما را براست دارند ـ به حقانیت شما پی نبرده‌اند؟!


پابرگی :
1ـ مثلاً در گفتار «ملایان بر کتاب داوری ردیه نوشته‌اند ـ 3» در نامه‌ی امام علی به معاویه نیز این را دیدیم.


🌸

🔶 «ورجاوندبنیاد» (بزبان عادی)

🔸 موضوع : آنچه برای یک زیست آدمیانه لازمست از جمله حقایقی از جهان و تاریخ ، رابطه‌ی دین و دانش ، آیین و قانونهای معقول.

🖌 احمد کسروی ـ کوشاد تلگرام

🔹 بخش 2 : درباره‌ی «دین» ، بند 11 : نیکی در آنجهان جز با نیکی در اینجهان شدنی نیست.

👈 متن را از اینجا بخوانید.


💐 💐 💐

🔶 چگونه حاجی‌حسن پس از چهل سال مسلمان شد !

🔸 تکه‌ی یک از چهار


(حاجی‌حسن در دکان بقالی خود نشسته مشغول کار است. شاگردش تقی در گوشه‌ای نشسته کتاب کوچکی را می‌خواند. حاجی متوجه کتاب می‌شود و گفتگو میانشان شروع می‌گردد.)


حاجی‌حسن : تقی این چیست می‌خوانی؟

تقی : حاجی ، کتابیست باسم «گفت و گو».

حاجی‌حسن : در آن چه نوشته؟ تو با این کوره‌سوادت که 4 کلاس بیشتر نخوانده‌ای چه می‌فهمی؟

تقی : بَه ! حاجی ، اینقدر این کتاب ساده نوشته شده که حد ندارد. حتا یک شاگرد کلاس سوم می‌تواند این را بخواند و بفهمد.

حاجی‌حسن : خُب ، تو که خواندی چه فهمیدی؟

تقی : خیلی چیزها. خدا خیرش بدهد این پسر صاحب مغازه‌ی همسایه‌ی ما را که این کتاب را بمن داد و گفت بخوان. همه‌ی حرفهایش حسابیست. آدم اول که می‌خواند مثل اینکه نمی‌خواهد قبول کند ولی بعد که خوب فکر می‌کند می‌بیند همه‌اش راست می‌گوید. مثل اینکه همه‌اش در فکر آدم بوده. راستی من تعجب می‌کنم که تا حالا چیزهایی باین سادگی را نفهمیده بودم.

حاجی‌حسن : آخر چی نوشته؟ یک کلمه‌اش را برای من بگو.

تقی : عرض کنم که ...

  

(در این موقع منوچهر جوان هیجده نوزده‌ ساله‌ی همسایه که از راه می‌گذرد گفتگو را شنیده و وارد دکان می‌شود.)


منوچهر : سلام. چه گفتگو می‌کنید؟ تقی ، کتابی را که بشما دادم تمام کرده‌اید؟

تقی : بله آقا. حالا حاجی هم راجع بهمین کتاب پرسید. می‌خواستم برایش بگویم.

حاجی‌حسن : بله. می‌گفت این کتاب را شما باو داده‌اید.

منوچهر : بله من دادم. می‌خواهید شما هم بخوانید بعد بمن بدهید.

حاجی‌حسن : ممنونم. این را می‌خوانم. ولی شنیدم شما بعضی حرفها می‌زنید. راستی من خیلی تعجب کردم. می‌خواستم از خودتان بپرسم ببینم راست است یا نه.

منوچهر : مثلاً چه؟

حاجی‌حسن : شنیدم استغفرالله استغفرالله شما می‌گویید خدایی نیست.

منوچهر : (قهقه می‌خندد) عجب چیز مضحکی !!.. خب حاجی‌حسن کی این را گفت؟

حاجی‌حسن : این را حسین شاگرد همسایه می‌گفت.

منوچهر : عجب پسر بی‌فکری است! از روی هوا حرف می‌زند. نه خیر حاجی او دروغ می‌گوید ، یا اشتباه می‌کند. آخر خدا را چطور می‌توانیم بگوییم نیست؟

حاجی‌حسن : من چه می‌دانم؟ او می‌گفت ... (آهای حسین بیا اینجا ببینم.)

حسین : (داخل می‌شود) بله حاجی سلام. منوچهرآقا سلام. فرمایشی بود.

حاجی‌حسن : ببین آقا چه می‌گویند؟

منوچهر : حسین من کی گفتم خدایی نیست؟ کی؟ کجا؟ بگو ببینم.

حسین : (سرش را پایین می‌اندازد) والله آقا من هم شنیدم. ولی بنظرم راست است. چون می‌بینم خیلیها همینطور می‌گویند.

منوچهر : تو چه شنیدی؟ چیزی که نمی‌دانی چطور می‌گویی «بنظرم راست است»؟ وانگهی مردم چه می‌گویند؟

حسین : می‌گویند یک جماعتی پیدا شده‌اند باسم «کسرویها» که بخدا و دین و بهیچ چیز عقیده ندارند. می‌گویند شما هم از آنها هستید. رئیسشان را هم بتازگی کشته‌اند.

منوچهر : کسرویها یعنی چه؟ مثلاً می‌شود گفت «حسینها»؟ آقای کسروی یک نفر بود در تهران که کتاب می‌نوشت و می‌خواست ما را از این بدبختی نجات بدهد ، خیلی هم زحمت می‌کشید. کسانی هم که کتابهایش را می‌خوانند و می‌بینند همه‌اش راست و درست است با او هم‌عقیده و همراه شده‌اند. اینها را می‌گویند «آزادگان». فهمیدی حسین!

حاجی‌حسن : خُب. این آزادگان چه می‌گویند؟

منوچهر : این حسین گفت مردم می‌گویند که آزادگان بخدا و دین و بهیچ چیز عقیده ندارند. من هم اول راجع بخدا حرف می‌زنم. آزادگان بهتر و بیشتر از همه بخدا باور دارند. منتها می‌گویند باید خدای بزرگ و حقیقی را پرستید نه خدای دروغی و هوسباز را.

حاجی‌حسن : (با تعجب) آخر مگر چند تا خدا هست؟ خدای دروغی و هوسباز چیست؟

منوچهر : خدا یکی است ولی این چیزی را که مردم می‌پرستند خدا نیست. آنها می‌گویند یکی رفته است بالای آسمانها نشسته ، عده‌ای ملائکه هم این طرف و آن طرفش دارد ، منتظر است تا یکی خبط کوچکی بکند که فوری دستور بدهد بریزند سرش پدرش را دربیاورند. ولی اگر کسی هزار تا گناه هم بکند ولی بسجده بیفتد ، الکی عبادت بکند و تملق بخدا بگوید می‌برندش بهشت. اینها می‌گویند خدا یک عده عزیزکرده‌هایی دارد که پیغمبران و امامان هستند. هر کس برود قبرهای اینها را ببیند هرچه هم بدکاره باشد ببهشت می‌رود. هر کس برای اینها گریه بکند همه‌ی گناههایش بخشیده می‌شود.

حاجی‌حسن : کی مردم چنین چیزی می‌گویند آقا ؟!!


👇

منوچهر : کی؟! بهمین زودی فراموش می‌کنید؟! یا خودتان را به بی‌خبری می‌زنید؟!. پس این زیارت رفتن و روضه خواندن چیست؟ یک نفر در عرض سال با گرانفروشی و تقلب و دروغ و پشت‌هم‌اندازی سر مردم کلاه می‌گذارد و صاحبِ پولی می‌شود و آنوقت برای اینکه خودش را پیش مردم دیندار نشان بدهد می‌رود بزیارت ، از طرفی هم چون می‌ترسد که نتیجه‌ی این حقه‌بازیهایش را خدا بدهد بخیال خودش می‌رود زیارت گناهانش را پاک می‌کند. خدا وقتی دید این آمده قبر امامان یا پیغمبران را می‌بوسد فوری می‌گوید این را ببرید بهشت!! در صورتی که این غلط است. دینداری همین است که آدم درستکار باشد ، انصاف داشته باشد ، تقلب نکند. دینداری اینها و مثل اینهاست. از طرفی خود پیغمبر اسلام فرموده که قبر نباید بیش از یک وجب از زمین بلندتر باشد. علتش اینست که فکر کرد اگر قبر بلندتر باشد کم‌کم دورش را می‌گیرند و گنبد و بارگاه برای آن می‌سازند و مثل بتی آن را می‌پرستند. بالاخره هم ما مسلمانها آمدیم و قبر خودش را ، با قبرهای دیگر زیارتگاه ساختیم. صاف و پوست کنده بگویم : با دستور پیغمبر خدا و با دستور اسلام نافرمانی کردیم. پس خدا از ما ناراضی است که خودش را رها کرده‌ایم و بت‌پرستی را گرفته‌ایم.


🌸

🔶 «ورجاوندبنیاد» (بزبان عادی)

🔸 موضوع : آنچه برای یک زیست آدمیانه لازمست از جمله حقایقی از جهان و تاریخ ، رابطه‌ی دین و دانش ، آیین و قانونهای معقول.

🖌 احمد کسروی ـ کوشاد تلگرام

🔹 بخش 3 : درباره‌ی «زندگانی اجتماعی» ، بند 1 : باید بکشور علاقه‌مند باشند.

👈 متن را از اینجا بخوانید.


💐 💐 💐

🔶 چگونه حاجی‌حسن پس از چهل سال مسلمان شد !

🔸 تکه‌ی دو از چهار


(حاجی‌حسن کمی فکر می‌کند ولی حرفی نمی‌زند. بعد از قدری خاموشی مشغول گفتگو می‌شود.)


حاجی‌حسن : بسیار خوب. اینکه با همه‌ی دشواریش حرف حسابیست. من هرچه می‌خواهم جواب بدهم می‌بینم نمی‌توانم. حرف حسابی جواب ندارد. ولی روضه‌خوانی چطور؟

منوچهر : روضه اصلاً ببینیم چیست؟ ما می‌نشینیم ، می‌گوییم حضرت امام‌حسین هزاروسیصد سال پیش کشته شد ، آنوقت می‌افتیم بگریه کردن و توی سر و سینه زدن. این روضه‌خوانی است. حالا ببینیم این کار چه فایده دارد؟ اینکه ما گریه می‌کنیم آنها زنده می‌شوند؟

حاجی‌حسن : نه ...

منوچهر : مثلاً در روضه می‌گویند که یزید یا معاویه به امامها ظلم و اذیت کردند خیلی خوب ، درست. ولی ما می‌توانیم حالا آنها را برگردانیم و انتقام بگیریم؟

حاجی‌حسن : نه ...

منوچهر : یا اینکه باغ فَدَک را غصب کردند ، می‌توانیم پس بگیریم؟

حاجی‌حسن : نه ...

منوچهر : پس فایده‌ی روضه‌خوانی چیست؟ آدم هر کاری را باید برای نتیجه بکند ، اینطور نیست؟

حاجی‌حسن : بله درست است.

منوچهر : پس چیزی که نتیجه ندارد چرا می‌کنیم؟ وانگهی ...

حاجی‌حسن : ولی آخر روضه ضرری هم ندارد.

منوچهر : اولاً چیزی که فایده ندارد ولو هم بی‌ضرر باشد ، چرا بکنیم؟ وانگهی ضرر هم دارد. وقتمان بیخود از بین می‌رود ، خرج بیخودی هم می‌کنیم دل‌مرده هم می‌شویم. تا یک چیزی شد بجای اینکه چاره کنیم می‌نشینیم یک قدری گریه می‌کنیم ، دلمان که ساکت شد خاموش می‌شویم. از طرف دیگر خیال می‌کنیم با گریه کردن گناهان ما آمرزیده می‌شود. آن وقت از هیچ کار بدی هم نمی‌ترسیم برای اینکه با یک دفعه گریه همه‌اش مالیده می‌شود.

حاجی‌حسن : ولی آخر اینها مردهای بزرگی بودند.

منوچهر : من هم می‌دانم اینها مردان بزرگ و باغیرتی بودند ، زیر بار زور و ظلم نمی‌رفتند ، این خودش خیلی مهم است. چیزی که هست همینطور که گفتم گریه برای اینها فایده ندارد. بجای گریه ما هم باید از اینها سرمشق بگیریم ، در مقابل ظلم و ستم بایستیم ، غیرت داشته باشیم ، مردانگی داشته باشیم ، اینهاست که برای ما فایده دارد نه گریه. خود آن مردان بزرگ هم مقصودشان این بوده که ما هم مثل آنها باشیم.

  

(حاجی‌حسن بفکر فرومی‌رود ، بعد دوباره حرف می‌زند.)


حاجی‌حسن : این یکی هم درست است.

منوچهر : پس مردمی که این چیزها را دارند در حقیقت دشمن خدا هستند چون که کارهای خلافی می‌کنند. از یکطرف هم همانطور که گفتم خدا را مثل یک پادشاه ظالم و بی‌رحمی فرض می‌کنند که هیچ حساب و کتابی یا انصافی در کارش نیست ، اصلاً عقل و عدل و فکر ندارد. همین کتابچه‌ی «گفت و گو» را وقتی خواندی می‌فهمی که چقدر اشتباه می‌کنند.

ولی در مقابل همه‌ی اینها آزادگان می‌گویند اینها غلطست ، خدا هست و باور کردنش هم خیلی آسانست.

حسین : چطور؟

منوچهر : اگر شما بروید توی یک بیابان ببینید یک باغ خیلی خوب آماده‌ای هست ، گلهایش خوشبوست ، سبزی همه جور دارد ، میوه هرچه بخواهی هست ، آب روان هست ، همه چیز مرتب است ولی هیچ کس آنجا نیست پیش خود نمی‌گویی حتماً یک آدم خوبی این باغ را درست کرده که مردم از آن استفاده بکنند؟

حسین : بله

منوچهر : بسیار خوب. دنیا هم همین جور است : ما آمده‌ایم توی این دنیا ، می‌بینیم سازنده‌اش معلوم نیست. ولی همه‌ی وسایلش برای ما مرتب است ، ما همه جور قدرتی داریم ، از همه‌ی حیوانات و درختها و چیزهای دیگر قویتریم ، عقل داریم ، همیشه رو به پیشرفتیم. پس می‌فهمیم ، یک کسی ، یک کس دانا و توانایی این دنیا را خلق کرده ، منظورش هم راحتی ما بوده چون قدرت ما را از همه بیشتر کرده. این همانست که ما می‌گوییم «خدا». بیشتر از این درباره‌ی خدا چیزی نمی‌توانیم بگوییم.

حاجی‌حسن : چرا؟

منوچهر : چون که وسیله‌ای نداریم ، ما نمی‌دانیم خدا چیست ، کجاست ، چه شکلی است ، لازم هم نیست بدانیم چون فایده‌ای ندارد.

حاجی‌حسن : خب ، این هم درست ، دیگر چه می‌گویند؟ اینکه می‌گویند به دین باور ندارند راست است یا نه؟

منوچهر : نه ، این را هم اشتباه شنیده‌اید ، آزادگان خیلی به دین عقیده دارند و برعکس می‌گویند که همه باید دیندار بشوند.

حسین : خب ، اینکه کاری ندارد ، مردم همه دین دارند ، فقط این جوانهای مدرسه‌دیده از دین بیرونند. باید براهشان آورد.

منوچهر : حرف سر همین است. تقصیر این جوانها یا این مدرسه‌ها نیست. این چیزهایی را که باسم دین می‌گویند نمی‌شود قبول کرد.

حسین : مثلاً ؟..

منوچهر : مثلاً همین روضه‌خوانی و زیارت بیدینی است. من نشان دادم که اینها هر دو ضرر دارد و مخالف دین است. خود حضرت پیغمبر هم فرموده : نفرین باد بر کسانی که گورها را زیارت کنند و بر آنها عبادتگاهها بسازند و چراغها روشن کنند.

حاجی‌حسن : درسته ، فرموده : «لَعَنَ الله بزائرات القبور و المُتَّخذین علیهما المساجد و السُّرُج». این عربیش است.


👇

منوچهر : این راجع بزیارت بود. راجع بروضه هم فرموده : «اثنتان فی الناس هما بهم کفر ، الطعن فی النسب و النیاحة علی المیت».

حاجی‌حسن : یعنی دو چیز در مردم نشان کفر است : یکی بدگویی به نسب مردم و دیگری عزاداری و زاری بر مردگان.

منوچهر : خلاصه‌ این درسخوانده‌ها وقتی این چیزها را می‌بینند یکمرتبه وامی‌زنند. خیال می‌کنند دین همین کارهای بی‌معنی است. این است که بیدین می‌شوند. اصلاً از اول کلام شروع می‌کنم : اگر یکی از اینها بپرسد : «دین یعنی چه؟» چه جواب می‌دهند؟ مثلاً من یک بیدین (خدا نکند) ، خب آقای حاج‌حسن دین یعنی چه؟

حاجی‌حسن : «یعنی» نمی‌خواهد دیگر. دین یعنی دین.

منوچهر : نه ، نشد. حاجی جواب سئوالم را بدهید. چطور می‌شود دین معنی نداشته باشد ، پس سر یک چیز بی‌معنی گفتگو می‌کنید؟ اینهمه پیغمبرها و امامها سر یک چیز بی‌معنی حرف می‌زدند و زحمت می‌کشیدند و کشته می‌شدند؟

حاجی‌حسن : (می‌بیند بد حرفی زده ، سعی می‌کند چیزی بگوید ، بالاخره می‌گوید) دین یعنی ... یعنی ... عرض کنم. (بعد از قدری فکر) راستی که من تا حالا این فکر را نکرده‌ام. نمی‌دانم دین معنیش چیست.

منوچهر : ببینید این ملاها اینقدر از مردم پول می‌گیرند ، دم و دستگاهی برای خودشان درست می‌کنند ، اقلاً معنی دین را هم برای شما نگفته‌اند ، حقیقت اینست که خودشان هم نمی‌دانند.

تقی : این را که راست می‌گویید. من می‌بینم این آخوندها و ملاها تا سر منبرند هی وراجی می‌کنند ، آسمان ریسمان بهم می‌بافند ، دم از پاکی و درستکاری و دینداری می‌زنند ، ولی پایین که آمدند هزار کار دیگر می‌کنند ، بقول شاعر :

واعظان کاین جلوه بر محراب و منبر می‌کنند
چون بخلوت می‌روند آن کار دیگر می‌کنند

حسین : حالا آقا خودتان معنی دین را بگویید یاد بگیریم.

منوچهر : خیلی خوب من می‌گویم ولی شما هم از ملاها بپرسید ببینید چه می‌گویند. اما خودتان نگویید تا معلوم شود چه داخل چنته‌شان هست.

حسین : خیلی خوب.


🌸