پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.29K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
🔶 «ورجاوندبنیاد» (بزبان عادی)

🔸 موضوع : آنچه برای یک زیست آدمیانه لازمست از جمله حقایقی از جهان و تاریخ ، رابطه‌ی دین و دانش ، آیین و قانونهای معقول.

🖌 احمد کسروی ـ کوشاد تلگرام

🔹 بخش 3 : درباره‌ی «زندگانی اجتماعی» ، بند 4 : حکومت برای خدمت به ملت است.

👈 متن را از اینجا بخوانید.


💐 💐 💐
🔸 چرا از راه سیاست نمی‌آییم؟..

🔹 (تکه‌ی یک از چهار)


در این ماه نامه‌ای از آقای طلوعیان از مراغه رسیده که چون بخشی از آن درباره‌ی دینست و می‌باید پاسخی داده شود در اینجا می‌آوریم. می‌نویسد :

من از میلیونها کسانی بودم که با شنیدن پاره‌‌ای چیزها «آقای کسروی دین تازه آورده و اسلام را پوچ می‌شمارند ...» از نوشته‌هایش اجتناب می‌ورزیدم ولی اخیراً با ملاحظه‌ی حقایقی که واقعاً در ایران سابقه نداشته و نشنیده‌ایم سخت تکان خورده با عصبانیت تمام خود را مذمت کرده بین رفقا و معاریف شهر افتاده و دعوت نمودم. حتا در یک محل (در حدود 30 نفر) حاضرین در اثر تذکرات بنده که از مصائب تاریخ ایران می‌نمودم به هایهای گریستند. گفتم آقایان از گریه‌ی صدساله یک کار جزئی هم ساخته نمی‌گردد. امروز از توجه یزدانِ پاک ، مرد بلندهمتی جان بکف نهاده و با یک اصول متین پیش افتاده بخلاف سایر منادیان حقایق را بگوش می‌رساند.

یک عده از ایشان آه سرد برآورده و گفتند هزار حیف که این مرد نیز عیوباتی دارد. اگر بقول خود شما این مرد عاشق ملک و ملت است و می‌خواهد توده‌ی ستمدیده را براه راست برساند با دین و مذهب چکار دارد؟. لازم بود موضوع دین را کنار گذاشته مانند یک سیاستمدار اقداماتی بکند. منتها خرافاتی که سنگ راه ترقی است با مرور زمان از بین بردارند. گفتم نسبت بموضوع دین نچنان است که شنیده‌اید. چنانکه از نوشته‌هایش مستفاد می‌گردد اصل دین اسلام را مقدس شمرده و در صدد اصلاح آن می‌باشد بالاخره قانع نشدند. حتا چند جمله از کتاب راه رستگاری مانند «دین همان دین کهن است راه را از سر باید گرفت» برای ایشان متذکر شدم. عاقبت مرا وادار نمودند که عریضه کرده خواستار شوم که با زبان ساده و عوام فهم مرقوم فرمایند «می‌خواهند اصل دین اسلام اجرا شود یا اینکه دین تازه‌‌ای را باید پذیرفت؟».

اینست بخشی از نامه‌ی آقای طلوعیان. ما خشنودیم که نیکمردانی بدینسان رو بما می‌آورند و امیدمندیم بزودی نتیجه‌ی این رو آوردنها نمودار گردد و میوه‌ی کوششها بدست آید. اما گفته‌ی آن کسان بهتر است یک پاسخ گشاده‌تری داده شود. گفته‌اند : «لازم بود موضوع دین را کنار گزارده ، مانند یک سیاستمدار اقداماتی کند ...». من می‌پرسم : سیاست چیست؟.. آیا شما سیاست را به چه معنی می‌گیرید؟.. آنچه ما می‌دانیم سیاست بهمبستگی (رابطه) یک کشوری با همسایگانش و رفتار آنها با یکدیگر می‌باشد. ما سیاست این را می‌گوییم اگر شما نیز این معنی را خواسته‌اید بگویید من درباره‌ی بهمبستگی ایران با دولتهای همسایه چکار توانم کرد؟!. یک کشوریست بسیار ناتوان و همسایگانی است بسیار توانا (1) ، پیداست که این باید زیردست و لگدمال ایشان باشد. این نهاده‌ی خداست ، آیین طبیعت است که یک ناتوانی زیردست توانایان باشد و بسود آنان زندگی کند. بگویید : من یا شما یا هر کس دیگری در این باره چه توانیم کرد؟!.

آیا می‌توان از دولتها خواهش کرد که از سیاست و سود خود چشم پوشند؟!.. آیا با خواهش یا با داد و فریاد بچنان نتیجه‌ای توان رسید؟!.. یا آیا می‌توان آیین طبیعت را بهم زد و با همه‌ی ناتوانی لگدمال و زیردست نبود؟!.. آیا چنین چیزی شدنیست؟!..

من می‌خواهم بگفته‌ی شما مانند یک «سیاستمدار» بکوشم ، می‌بینم جز این چاره نیست که این توده را نیرومند گردانم که در برابر همسایگان و بیگانگان ایستادگی توانند و آزادی خود را نگه دارند. یک توده چگونه نیرومند گردد؟. خود نیرو چیست؟.. در اینجا چه معنایی از آن می‌خواهیم؟.. باشد که دیگران ندانند ، ولی ما نیک می‌دانیم : «نیروی یک توده رویهم آمدن آهنگهای ایشانست».


پابرگی :
1ـ خواست از همسایگان توانا ، همسایگان شمالی و جنوبی آن روزی ایران ـ روس و انگلیس ـ می‌باشد. ـ ویراینده


.
🔶 «ورجاوندبنیاد» (بزبان عادی)

🔸 موضوع : آنچه برای یک زیست آدمیانه لازمست از جمله حقایقی از جهان و تاریخ ، رابطه‌ی دین و دانش ، آیین و قانونهای معقول.

🖌 احمد کسروی ـ کوشاد تلگرام

🔹 بخش 3 : درباره‌ی «زندگانی اجتماعی» ، بند 5 : هر کسی باید بکار یا حرفه‌ای بپردازد.

👈 متن را از اینجا بخوانید.


💐 💐 💐
🔸 چرا از راه سیاست نمی‌آییم؟..

🔹 (تکه‌ی دو از چهار)


می‌گویند : در ایران بیست‌ملیون مردم هستند. من ده‌ملیون را بچگان و پیران و بیماران و درماندگان گرفته کنار می‌گزارم. آن ده‌ملیون دیگر از زن و مرد ، اگر یکایک ایشان بکشور و توده دلبستگی داشته برآن باشند که کوشش و جانفشانی در راه نگهداری کشور دریغ نگویند و این آهنگ (قصد) در دلهای آنان باشد ، و از آنسوی همگی اینان اندیشه‌شان یکی باشد و دست بهم داده یک دسته‌ای پدید آورند و هر روزی که نیاز افتاد همگی بکوشش و جانفشانی آماده باشند ، از اینجا یک نیروی ده‌ملیونی پدید آید که تواند در برابر بیگانگان پافشاری نماید و کشور را نگه دارد و با آزادی و گردنفرازی زندگی بسر برد. اینست معنی نیروی توده.

ما نیز اگر بخواهیم «سیاستمدارانه» یک کوششی کنیم و توده را نیرومند گردانیده از زیردستی و لگدمالی بیرون آوریم باید بکوشیم و از ایرانیان چنان نیرویی پدید آوریم. باید بکوشیم که ایرانیان به کشور خود دلبسته باشند ، آبادی آن را بخواهند ، بزرگیش را آرزو کنند ، و برای نگهداری آن آماده‌ی جانفشانی باشند ، از آنسوی اندیشه‌هاشان یکی باشد و همگی دست بهم داده یک دسته شمرده شوند ، که اگر روزی نیاز افتاد همگی با دلخواه و آرزو از شتافتن بمیدان جنگ و از هیچگونه جانبازی خودداری ننمایند. باید برای این کوشیم.

من می‌پرسم : آیا چنین کاری با حال کنونی ایران شدنیست؟!. آیا این کیشها جلوگیر چنان کوششی نمی‌باشد؟!.. من از یکایک آنها سخن خواهم راند تا روشن گردد که چه جلوگیری از دلبستگی مردم بکشور و توده و زندگانی می‌کنند.

نخست از کیش شیعی که کیش انبوه ایرانیانست گفتگو می‌کنم : این کیش پیروان خود را با اندیشه‌های بیهوده‌ای سرگرم داشته از پرداختن بزندگانی و دلبستگی بکشور بیگانه می‌گرداند. یک شیعی مغزش آکنده است از دشمنی بیپا و بیجای ابوبکر و عمر و عثمان و عایشه و از دوستی گزافه‌آمیز علی و خاندان او ، و از داستان کشاکش خلافت ، و از تاریخچه‌ی زندگانی دوازده امام ، و از رفتار دشمنانشان با ایشان ، و از پندار امام ناپیدا و نشانه‌های پیدایش او و مانند اینها که آموزاکهای آن کیش است ، و یگانه آرزوی او رفتن بزیارت کربلا و نجف و مشهد می‌باشد ، و همیشه چشم براه امام ناپیداست که پیدا گردد و جهان را بنیکی رساند. اینهاست پندارها و آرزوهایی که دلهای شیعیان پر می‌گرداند ، و اینست یک شیعی دلبسته‌ی کشور و توده نتواند بود[bud] و به جانفشانی در راه آن نتواند برخاست. بلکه از روی باورهای او ، این دولتها که هستند چه بهنگام مشروطه و چه در زمان خودکامگی ، «جائر» و ستمگرند. زیرا از روی باورهای او فرمانروایی از آن علماست و دیگران هر کسانی که باشند ستمگرند. از اینرو یک شیعی مالیات پرداختن بدولت ، سرباز دادن ، و فرمان بردن را گناه می‌شمارد و تا ناچار نباشد بچنین کاری نباید برخیزد. بِدِهِ‌ یک شیعی خمس یا زکات است که باید بعلماء پردازد ، جنگ او جهاد است که در نبودن امام «جایز» نیست. نیکی جهان جز بدست امام زمان که پدید خواهد آمد نتواند بود و اینست که دیگری نباید کوشد. یک شیعی بجای کوشش باید دعای ندبه بخواند و شتاب کردن امام را در پدید آمدن بخواهد.

اینها چیزهاییست که همه می‌دانند. کنون شما بگویید : آیا این کیش جلوگیر نیرومندی کشور است یا نه؟.. آیا شدنیست که ما باین کیش ایرادی نگیریم و آن را بحال خود گزاریم و امیدمند باشیم که مردم بکشور و توده دلبستگی خواهند داشت و ما یک توده نیرومندی پدید خواهیم آورد؟!..

ببینید تاریخ ایران پر از نامهای ستمگرانست. این کشور ، چنگیزخان را دیده که چهار سال در ماوراءالنهر و خراسان قصابی کرد و در آن داستان بسیاری از شهرهای بزرگ ایران کشتار دید که در هر یکی بیش از یک کرور و دو کرور مردم کشته گردیدند ، هلاکو خان را دیده که چهل روز در بغداد کشتار کرد. تیمور لنگ را دیده که در اسپهان هفتادهزار سر خواست و در بغداد از کله‌ها مناره برپا گردانید. ولی شیعی هیچ یکی از اینان را ستمگر نمی‌شناسد و بیزاری از آنان ندارد و در پیش او یگانه ستمگر یزید بوده که حسین‌بن‌علی را کشته و بس ، و اینست پس از هزاروسیصد سال هنوز جز به یزید نفرین نمی‌فرستد. صمدخان با آن ستمگریها و پست‌نهادیها که از خود نمود کسی او را ستمگر نشناخت و چون مُرد در همان مراغه‌ی شما برایش قرآن خواندند و از خدا آمرزش طلبیدند.

.
🔶 «ورجاوندبنیاد» (بزبان عادی)

🔸 موضوع : آنچه برای یک زیست آدمیانه لازمست از جمله حقایقی از جهان و تاریخ ، رابطه‌ی دین و دانش ، آیین و قانونهای معقول.

🖌 احمد کسروی ـ کوشاد تلگرام

🔹 بخش 3 : درباره‌ی «زندگانی اجتماعی» ، بند 6 : بازرگانان باید بیش از اندازه‌ی نیاز نباشند.

👈 متن را از اینجا بخوانید.


💐 💐 💐
🔸 چرا از راه سیاست نمی‌آییم؟..

🔹 (تکه‌ی سه از چهار)


آمدیم بکیشهای دیگر : کیش بهایی از پیروان خود تنها آن را می‌خواهد که کتاب اقدس و ایقان و مفاوضات خوانند ، و لوح احمد را ازبر کنند ، و به تبلیغ کوشند ، محفل برپا کرده از فضایل «جمال قدم» (1) گفتگو کنند ، یک رشته سخنان پوچی را که راه به هیچ دیهی نمی‌برد پیاپی گردانند ، به «مولی الورای» خود پولها فرستند و دستگاه او را بی‌پول نگزارند و بس ، و هیچ کاری بکشور و نگهداری آن ندارند. بلکه اگر راستی را خواهیم بهائیان همیشه بدخواه این کشورند و خود را در زیر پناه بیگانگان نگاه می‌دارند و آزادی خود را در چیرگی آنها می‌دانند.

صوفیگری که هنوز رواج بسیاری در ایران دارد یکسره آخشیج[=ضد] دلبستگی بکشور و پرداختن بزندگانیست. یک صوفی باید سرگرم پندارهای بیخردانه‌ی خود باشد ، «اربعین» بسر برد ، به «تهذیب نفس» کوشد ، درپی «وصول بخدا» باشد ، آنچه دیگران در «آفاق» می‌بینند او در «انفس» ببیند ، «سیر در نفس» خود کند ، مثنوی بخواند ، «طامات» ببافد. او را با کشور و توده چه کار است؟!.. او سربازی چه تواند؟!.. جانفشانی و جانبازی کی کند؟!.. یک صوفی جهان در دیده‌اش خوار است «همتش سر باین جهان فرونمی‌آورد» و آنگاه صوفی همگی را به یک دیده می‌بیند. در دیده‌ی او ستمگر و ستمدیده ، بدکار و نیکوکار ، خودی و بیگانه یکیست. «یکرنگی اسیر رنگ شده و موسیئی با موسیئی در جنگ شده» «همه خدایند و از خدا کِی جدایند».

علی‌اللهیگری نیز چنین است. این کیشِ قاچاقِ شگفت که بیش از هزارودویست سالست پیدا شده و امروز پیروان آن بنام گوران یا اهلِ حق یا علی‌اللهی در آذربایجان و کردستان و همدان و لرستان فراوانند ، در این زمان دراز همیشه خود را از ایرانیان جدا می‌گیرند و آنان را بیگانه می‌شمارند و به یک رشته اندیشه‌های پست و کارهای پستتری که همیشه نهان می‌دارند سرگرم و دلخوش می‌باشند. در این کشور می‌زیند و کمترین دلبستگی بآن نمی‌دارند. کسانی از آنان هنرهاشان بآتش رفتن و نسوختن و شمشیر بشکم فروبردن و گزند ندیدنست و از همه‌ی خوشیهای جهان باین بازیها بس کرده‌اند.

باطنیگری نیز چنین است. این کیش نیز بیش از هزارودویست سالست پدید آمده و اکنون پیروان آن در محلات و دیگر جاها فراوانند و اینان نیز خود را از دیگران جدا می‌گیرند و به یک رشته اندیشه‌های پست و کارهای پستتری سرگرمند و سررشته‌شان بدست سِر آقاخان است که اکنون در لندن می‌زید.

یکایک چه بشمارم. همه‌ی کیشها چنین است ـ از آنسوی ارمنی ، آسوری ، کردی ، زردشتی گذشته از جدایی در کیش ، در آرمان و آرزو جدایند ، در سیاست جدایند ، و همگی آنان از دلبستگی بایران بی‌بهره می‌باشند بلکه بسیاری دشمن نیز هستند و نابودی این کشور را می‌خواهند.

کنون شما بیندیشید که از چنین توده‌ای چگونه می‌توان نیرویی پدید آورد؟!.. چنین توده‌ای چگونه می‌تواند بمیدان سیاست درآید و با دولتهای دیگر روبرو ایستد؟! چنین مردمی زیردستی و لگدمالی به پیشانیشان نوشته شده و هیچ سیاستی نخواهد توانست اینها را از آن سرنوشت که نتیجه‌ی حال و رفتار خودشانست رها گرداند.

این مردم نمی‌دانند که این بدبختی که گرفتار شده‌اند نتیجه‌ی همین حال و رفتار خودشانست ، نتیجه‌ی این کیشهای گوناگون ، و آن اندیشه‌های پراکنده ، و آن کتابهای پستِ گمراه‌کننده است که باید اینها را از میان بردارند. بلکه چنین می‌پندارند که زبون سیاست شده‌اند و اینست چاره را نیز از راه سیاست چشم می‌دارند. ولی این نادانی دیگری از آنانست. دوباره می‌گویم مایه‌ی بدبختی درمیان خودشانست.

آری ، اینان زبون سیاست نیز گردیده‌اند. ولی انگیزه‌ی[علت] آن زبونی نیز این ناتوانیها و گرفتاریها بوده است. دولتهای بزرگ همینکه اینان را آلوده دیده‌اند این دانسته‌اند که هیچ نیرویی ندارند و بی‌هیچ ترسی بر سرشان کوفته‌اند.


پابرگی :
1ـ «جمال مبارک» و «جمال قدم» پاینامهاییست که بهائیان ، میرزا حسینعلی نوری را با آنها می‌خوانند. ـ ویراینده


.
🔶 «ورجاوندبنیاد» (بزبان عادی)

🔸 موضوع : آنچه برای یک زیست آدمیانه لازمست از جمله حقایقی از جهان و تاریخ ، رابطه‌ی دین و دانش ، آیین و قانونهای معقول.

🖌 احمد کسروی ـ کوشاد تلگرام

🔹 بخش 3 : درباره‌ی «زندگانی اجتماعی» ، بند 7 : مالک زمین کسی است که آن را می‌کارد.

👈 متن را از اینجا بخوانید.


💐 💐 💐
🔸 چرا از راه سیاست نمی‌آییم؟..

🔹 (تکه‌ی چهار از چهار)


در ایران یکی از گرفتاریها همینست که کسانی یک رشته کلمه‌ها یا جمله‌هایی یاد گرفته بزبان می‌دارند بی‌آنکه معنایش را بدانند ، همچون دین ، تمدن ، فرهنگ ، سیاست ، ادبیات و بسیار مانند اینها. اینان گفته‌اند : بهتر بود من مانند یک سیاستمدار بکوشش پردازم. این هم رخ داده که یکی آمده و گفته : «ایران باید از راه فرهنگ ترقی کند. بهتر بود شما نیز از آن راه اقدام می‌کردید». گفته‌ام : فرهنگ چیست؟.. چه چیز را شما فرهنگ می‌نامید؟.. دیده‌ام درماند و پاسخی نتوانست. ناگزیر شده‌ام خودم پاسخ داده بگویم : اگر خواست شما از فرهنگ این دبستانها و دبیرستانهاست این را که آزمودید و دیدید ، مگر در این پنجاه سال بیشتر که در ایران دبستانها برپا گردیده شما پیش رفته‌اید؟!.. مگر حال جوانان درسخوانده در آن دبیرستانها بما پوشیده است؟!.. از این گذشته مگر ما از درسهایی که در این آموزشگاهها داده می‌شود آگاه نیستیم؟ اگر خواست شما معنی درست فرهنگ است که «تربیت» باشد ، آن همینست که ما پیش گرفته‌ایم و می‌کوشیم. نخستین گام تربیت آنست که معنی زندگی را بمردم یاد دهیم. آنان را از پراکندگی رها گردانیم ، از چنگال پندارها بیرون آوریم.

همچنین دیگری آمده و چنین گفته : «امروز دیگر دین مورد اعتنا نیست. بهتر بود شما از راه تمدن سعی کنید». ازو نیز پرسیده‌ام شما دین چه چیز را می‌گویید و تمدن چه چیز را؟!.. دیده‌ام درماند و ناگزیر شده گفته‌ام : تمدن آن پیشرفتیست که آدمیان در راه زندگی می‌کنند. یک روزی آدمی لخت و تهیدست و ناآگاه در یک غاری می‌زیسته و از همان هنگام رو بسوی پیشرفت داشته و امروز می‌بینیم که اینهمه افزار و شکوه می‌دارد و این همه دانش و آگاهی اندوخته است. این پیشرفتست که تمدن می‌نامند. ولی باید دانست یک بخش بزرگی از این تمدن دینست. باین معنی آدمیان چنانکه افزارها می‌سازند و آگاهیها می‌اندوزند باید معنی درست جهان و زندگانی را نیز بشناسند و یک راه بخردانه‌ای برای زیستن پیش گیرند ، و ما دین همینها را می‌گوییم و اینست آن را از تمدن جدا نمی‌شناسیم. از این گذشته در این کشور شما که پانزده کیش گوناگون هست و مغزها پر از گمراهیها و نادانیها است تا باینها چاره نشود از تمدن چه بهره توانید برداشت؟!..

اینها نمونه‌ایست که این مردم چگونه درمانده شده‌اند : جمله‌هاییست بزبانها افتاده بی‌آنکه معنایش بدانند. در اینجاست که باید گفت مغز می‌دارند و نمی‌فهمند ، چشم می‌دارند و نمی‌بینند ، گوش می‌دارند و نمی‌شنوند.

اما عنوان «اصل اسلام» ، آن نیز از اینگونه است. کلمه‌ایست می‌گویند و معنایش نمی‌فهمند. بارها ما در این باره سخن راندیم و باز می‌بینیم این کلمه بمیان می‌آید. این خود شگفت است که مردمی باصل دین خود بنازند. این معنایش آنست که آنان بآلودگی کیش کنونی خود خَستُوان[=معترف] می‌باشند. شگفتتر اینکه با این خَستُوش خم به ابرو نیاورند و آن آلودگی را آکِ[=عیب] خود نشمارند. شگفتترین اینکه به یک کس که می‌خواهد بچاره کوشد دستور دهند و راه نمایند. «بیماران دستور ده» اینان می‌باشند.
می‌باید پرسید : آیا شما اصل اسلام را می‌شناسید؟!.. اگر می‌شناسید پس چرا آن را نگرفته‌اید؟!.. چرا اصل را گزارده به فرعش گراییده‌اید؟!.. اگر نمی‌شناسید از کجا می‌دانید که اینها که ما می‌گوییم اصل اسلام نیست؟!. ما بارها نوشته‌ایم که بنیاد دین دیگر شدنی نیست. بارها نوشته ایم : «دین نه چیزیست که کهنه و نو گردد. همان دین کهنست ، راه را باید از سرگرفت».

راستی آنست که این کسان نمی‌خواهند دست از کیشهای پوچ و بی‌بنیاد خود بردارند ، و از آنسوی چون ما ایرادهایی می‌گیریم و پاسخی نمی‌توانند داد اصل دین را پیش می‌کشند ، که تو گویی دین رخت است که دو دست باشد. یکی را بتن کنند و دیگری را در بقچه نگه دارند. بهر حال این خود گمراهی دیگری از ایشانست.

کوتاه‌سخن آنکه ما در این راهی که می‌پیماییم همه در بند راستیها می‌باشیم و اینست کسانی که می‌خواهند از ما باشند باید بیکبار دست از پندارهای بیپای خود برداشته گردن بدلیل گزارند و پیروی از راستیها نمایند وگرنه از ما نمی‌توانند بود.


.
🔶 «ورجاوندبنیاد» (بزبان عادی)

🔸 موضوع : آنچه برای یک زیست آدمیانه لازمست از جمله حقایقی از جهان و تاریخ ، رابطه‌ی دین و دانش ، آیین و قانونهای معقول.

🖌 احمد کسروی ـ کوشاد تلگرام

🔹 بخش 3 : درباره‌ی «زندگانی اجتماعی» ، بند 8 : هر کسی می‌تواند باندازه‌ی لیاقت و کوشش خود از زندگانی بهره‌مند گردد.

👈 متن را از اینجا بخوانید.


💐 💐 💐
🔶 ملایان بر کتاب داوری ردیه نوشته‌اند ـ 5

🔸 آیا پیامبر علی را بجانشینی خود برگزید؟!


🔸 تکه‌ی یک از سه


در گفتارهای پیش با همین عنوان ، گفتیم که بتازگی ملایان ، بگمان خود بر کتاب «بخوانند و داوری کنند» ردیه نوشته و نامش را «خواندیم و داوری کردیم» گذاشته‌اند. در آنها نمونه‌هایی از شیوه‌ی دلیل‌آوریشان را دیدیم (اینجا و اینجا و اینجا و اینجا) .

در این نوشتار نیز چند پاسخ دیگرشان را به ایرادهای کتاب داوری می‌آوریم تا ببینیم در مدت هشتاد سال پژوهش به چه نتیجه‌هایی رسیده‌اند.

چنانکه خوانندگان می‌دانند ، کتاب داوری با این جمله‌ها آغاز می‌شود :


«شیعیگری تاریخچه‌ی بسیار درازی می‌دارد ، بلکه خود تاریخی می‌باشد. ولی ما در اینجا آن را بکوتاهی یاد خواهیم کرد.

شیعیگری باین معنی که خواست ماست از زمان بنی‌امیه آغاز یافته. چون معاویه بدستاویز کشته شدن عثمان ، با امام علی‌بن‌ابیطالب بجنگ برخاست و پس از مرگ او خلافت را ، با زور و نیرنگ بدست آورده در خاندان خود ارثی گردانید ، این رفتار او به بسیاری از مسلمانان گران افتاد ، و کسان بسیاری آرزوی خلافت کرده چنین خواستند که آن را از دست بنی‌امیه بیرون آورند».


از همان دو سه جمله‌ی نخست آشکارست که خواست نویسنده تاریخ نویسی دور و دراز نیست و از «پیدایش و رواج نام شیعه» هم نخواسته آغاز کند ، بلکه چون خواستش بازنمودن این حقیقتست که شیعیگری نخست جز یک کوشش سیاسی برای بدست گرفتن خلافت نبوده که سپس درپی پیشامدهایی به شکل یک کیش درآمده. می‌کوشد از درازنویسی بپرهیزد و مستقیم به آن جستار برسد. این مانند آنست که کسی بخواهد از تلاشهای مشروطه‌خواهان در برابر محمدعلی‌شاه که به خونریزیهای بسیار انجامید بنویسد و آن را نه از مشروطه دادن مظفرالدین‌شاه بلکه از بتوپ بسته شدن مجلس و خرده خودکامگی (استبداد صغیر) آغاز کند. به سخن دیگر ، از زمانی که میان آنان و «مشروعه‌خواهان» مرز مشخصی پدید آمد و بیکبار از هم جدا شدند.

اکنون ببینیم شیوه‌ی برخورد آقایان با خرده‌گیریهای کتاب داوری و «ردیه نویسی»شان چگونه است.

ردیه نویسان در «فصل اول : پاسخ به شبهات مربوط به شیعه و زمان تشکیل آن» آغاز کرده‌اند به شناسانیدن معنی شیعه و تاریخ شیعیگری.

نخست «معنی شیعه» را بدینسان شرح داده‌اند :

بازمی‌گردد به سالهای زنده بودن پیامبر اسلام که ایشان چند بار از «حامیان علی» و «شیعیان علی» نام برده‌اند. (ص13)

گرچه این برخوردی با نوشته‌های کتاب داوری ندارد ولی سخنیست درخور تردید. زیرا در سراسر زندگانی محمد و کوشش برای بنیادگزاری اسلام ، دیده نمی‌شود که کسانی درون تشکیلات آن ، یک فرقه (شیعه) یا دسته‌ای جدا باشند. دسته‌ی دورویان (منافقان) از این سخن ما بیرون است زیرا آنها پیش از کوچ پاکمرد عرب به مدینه ، در آنجا بودند و چون گروهی از خویشانشان مسلمانانِ پافشار و راستی بودند او با آنان مدارا می‌نمود تا رفته رفته نرم شوند و دست از ستیز بردارند. درون یک دین ، فرقه‌ی جدا بودن چنانکه در نوشته‌ی زیر شرح داده‌اند با خواست دین که از میان برداشتن پراکندگیها و دسته‌بندیهاست (چنانکه رفتار اسلام با عرب دوره‌ی نادانی بود) ناسازگار می‌باشد.

درباره‌ی فرقه‌ی (شیعه) علی چنین نوشته‌اند :


«پیامبر به حضرت علی فرمودند : ای علی! از طرف من به دوستان و شیعیانت سلام برسان ، حتا آنهایی را که نمی‌بینم و آنها هم مرا نمی‌بینند ، به آنان اعلام کن که برادران من هستند و من بوجود و دیدار آنان شوق می‌ورزم». (ص13)


جای پرسش است : آیا دوستان و هواداران علی مسلمان نبودند؟! اگر بودند مگر نزد محمد نمی‌آمدند تا آنان را همچون دیگر مسلمانان «برادران من» خواند؟! پس چه می‌بایسته که او پیام «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ» بدستیاری علی به آنها فرستد؟!

نتیجه‌ای که بیدرنگ از آن روایت می‌گیرند اینست :

«نظریه‌ای که شیعه را از زمان بنی‌امیه می‌داند ... بدون سند و مدرک می‌باشد». (ص13)



چه سهو چه عمد ، از این برخوردشان می‌گذریم ولی چه بگوییم به اینکه در آوردن روایتها به وارونه‌‌گوییهایی دچارند؟!. مثلاً از یکسو روایت بالا و از سوی دیگر این را آورده‌اند :

«بعد از شهادت (؟!) رسول‌الله ، در روایت سلیم‌بن‌قیس هلالی از سلمان فارسی آمده که چون شب فرارسید حضرت علی فاطمه‌ی زهرا را بر مرکبی سوار کرد و به همراه دو فرزند بزرگوارشان امام حسن و امام حسین به خانه‌های اهل بدر از مهاجر و انصار رفته و ضمن یادآوری حق خود در خلافت ، ایشان را به یاری خود فراخواند ولی تنها چهل‌وچهار نفر جواب مثبت دادند و به آنان فرمود صبح زود در حالی که سلاح بر کمر بسته و سرهایشان را تراشیده‌اند تا دم مرگ با او بیعت کنند و چون صبح فرارسید جز چهار نفر بر سر قرار حاضر نشدند که آن چهار نفر جناب سلمان ، ابوذر ، مقداد و زبیربن‌عوام بودند». (ص17)


👇
بالاخره داستان چیست؟! علی را یاران بسیاری بود یا نبود؟! چه شد که علی آن مرد گره‌گشای دلاور برای گرفتن حق خلافت خود (حقی که شیعیان مدعی آنند) ، جز چند تن همباور و همرزم نیافت؟!.. همچنین جای پرسشست : اینکه علی برای گرفتن حق خود ، کاری نکرد ، آیا بخواست جلوگیری از پراکندگی مسلمانان و پاشیده شدن تخم کینه در دلهای ایشان بوده یا از نبودن یاران همدل؟!

سپس با آوردن روایاتی دیگر از «کتب اهل سنت» می‌کوشند ثابت کنند که شیعه در زمان پیامبر هم بوده. چه کوشش بیسودی! تو گویی کتاب داوری می‌کوشیده «پیدایش شیعیگری» را نشان دهد؟! در بالا اشاره شد که کتاب داوری آغاز شیعیگری را «باین معنی که خواست ماست» از زمانی می‌گیرد که نبردهایی برای بدست آوردن خلافت درمیان بوده.

پس از این ، چهار صفحه را سیاه کرده‌اند که اگر آنها را راست انگاریم ، به دو بخش است : یک بخش ستایش پیامبر از علی و بخش دیگر شماردن مسلمانانی است که شیعه‌ی علی بوده‌اند. باید پرسید : به فرض راست بودن همه‌ی اینها ، ناسازگاریش با آن نوشته‌ی کتاب داوری چیست؟!. مگر کتاب داوری سخن از «پیدایش شیعیگری» داشته؟! مگر نخواندید که می‌نویسد : «شیعیگری تاریخچه‌ی بسیار درازی می‌دارد ، بلکه خود تاریخی می‌باشد. ولی ما در اینجا آن را بکوتاهی یاد خواهیم کرد. شیعیگری باین معنی که خواست ماست از زمان بنی‌امیه آغاز یافته». همانا نادیدن این جمله‌ها مصلحتی است و آقایان را بکار می‌آید. زیرا از آن قلم‌دوانیها و ستایشها از علی و شماردن شیعیان او نتیجه می‌گیرند :

«این نمونه‌ای از تاریخ پیدایش شیعه به اعتراف اهل سنت بود که آوردیم و ادعای کسروی را با سند رد کردیم». (ص16)


بدینسان فتح‌الفتوحشان را به رخ کشیده‌اند.


🌸
🔶 «ورجاوندبنیاد» (بزبان عادی)

🔸 موضوع : آنچه برای یک زیست آدمیانه لازمست از جمله حقایقی از جهان و تاریخ ، رابطه‌ی دین و دانش ، آیین و قانونهای معقول.

🖌 احمد کسروی ـ کوشاد تلگرام

🔹 بخش 3 : درباره‌ی «زندگانی اجتماعی» ، بند 9 : تربیتْ یاد گرفتن حقایق است.

👈 متن را از اینجا بخوانید.


💐 💐 💐
🔶 ملایان بر کتاب داوری ردیه نوشته‌اند ـ 5

🔸 آیا پیامبر علی را بجانشینی خود برگزید؟!


🔸 تکه‌ی دو از سه


در فصل دوم ، سخن از این رفته که علی را محمد خود به جانشینیش برگزیده بود ـ در آنجا یک رشته سخنان پوچ و دروغی که تنها در تاریخ خودنوشته‌شان یافت می‌شود بهم بافته‌اند.

در کتاب داوری بداستان غدیر خم اشاره‌ای رفته و بیپایی دعوای شیعیان روشن شده است. با اینهمه آقایان دستاویزهای دیگری در زمینه‌ی جانشینی دارند (روایاتی که از ص 15 تا 18 آمده). باید نخست از اینان خواست روشن بگویند این خدا بوده که علی را به خلیفگی برگزیده یا پیامبر از روی نظر شخصی. کدامیک از اینهاست؟!. اگر می‌گویید خدا برگزیده ، این می‌بایست در قرآن می‌آمد. چگونه در قرآن سخنی در این باره نیامده؟! چگونه از یکسو ، در قرآن نیامده و از سوی دیگر ، شما دانستید که خدا او را جانشین پیامبر برگزیده؟! اگر هم مدعی هستید پیامبر خودش او را برگزیده ، این به دلیلهای چندی پذیرفتنی نیست :

یکم ، از داستان غدیر خم چنین دعوایی برنمی‌آید (کتاب داوری دیده شود). گذشته از آن ، گیریم در غدیر خم سخن از جانشینی علی بوده ، این پرسشی بجاست که چرا محمد در خود مکه بهنگام حج که مسلمانان بیشتری گرد بودند به آن نپرداخت و گزارد تا مسلمانان پراکنده شوند و آنگاه در راه مدینه در غدیر خم به چنان سخنی برخاست؟!. آیا این باورکردنیست؟!

دوم ، اگر پیامبر علی را به جانشینی برگزیده بود ، بیگمان صدها و هزارها تن از مسلمانان شنیده می‌دانستند. پس چرا آنها به برگزیدن ابوبکر ایراد نگرفتند؟! چرا یاران برجسته‌ی محمد خودشان به وصیت او کار نبستند؟!

سوم ، اگر چنین چیزی بود ، بیگمان علی خودش و دیگران از بیعت مسلمانان با ابوبکر بیزاری می‌جستند. در حالی که نشانی از چنان بیزاری‌ای نیست. ما از علی هر گونه خشنودی از ابوبکر و عمر می‌بینیم. مثلاً علی نام پسرانش را نام همان خلیفگانی می‌گزارد (از جمله عمر) که شیعیان مدعی‌اند حق او را پایمال کردند و دشمن او بوده‌اند. می‌بینیم دخترش ام کلثوم را به عمر به زنی می‌دهد. در کشتن عثمان نیز ، فرزندش حسن را برای نگهداری عثمان بدرون خانه‌ی او فرستاد.

چهارم ، می‌بینیم زیدبن‌علی‌بن‌حسین ، نوه‌ی امام حسین و فرزند امام چهارم شیعیان چون رافضیان ازو درباره‌ی ابوبکر و عمر می‌پرسند از ایشان هواداری می‌کند و ستایش دریغ نمی‌دارد.

پنجم ، اگر علی خلافت را حق خود می‌دانست چرا در شورای شش نفره پس از مرگ عمر که می‌بایست خلیفه‌ی سوم را برگزینند یکی از اندامان بود و شرکت کرد؟! اگر خلافت حق او بود می‌بایست بگوید : «همه بودید و شنیدید پیامبر مرا به خلیفگی برگزید ، دو خلیفه بجای من آمدند و برخلاف وصیت پیامبر کار بستند و رفتند و شما هیچی نگفتید. اینکه اکنون مرا به اندامی شورا برمی‌گزینید جز خوار گردانیدن من چه چیز دیگرست؟!.».

ششم ، در نامه‌اش به معاویه از برگزیده شدنش از سوی خدا یا پیامبر هیچ سخنی نمی‌گوید. بجای آن از حق مهاجران و انصار در برگزیدن خلیفه می‌گوید. چه می‌بایسته که نگوید؟!

هفتم ، اگر چنان برگزیدگی درمیان بود ، امام علی می‌بایست به پایمال شدن حقش اعتراض می‌کرد. در حالی که همه‌ی قرائن گواهست که هیچگاه چنان اعتراضی نکرده است. ناخشنودی علی از آنها جز افسانه نیست. گفتیم که به افسانه‌های شیعیان درباره‌ی دشمنی علی با آن سه تن ایرادهای آشکار وارد بوده و باورکردنی نیست. در کتاب داوری در این باره چنین آمده :


«این تواند بود که او[علی] خود را شاینده‌تر از ابوبکر و عمر می‌دانسته و در دل خود گله‌مند می‌بوده (و خطبه‌ی شِقشِقیّه نیز اگر از آن امام بوده بیش از این اندازه را نمی‌رساند) ، ولی اینکه آن دو خلیفه را «غاصب» بداند و با آنان دشمنی کند یا در برابر ایستد ، هرگز نبوده است و نتوانستی بود». (ص 39)

«داستانهایی که در کتابهای شیعی ، درباره‌ی کشاکش امام علی‌بن‌ابیطالب با ابوبکر و عمر ، نوشته‌اند همه دروغ و همه ساخته است. خدا روی سیاست را سیاه گرداناد!..

ابوبکر را یاران پیغمبر بخلافت برگزیده بودند ، و پس ازو نیز عمر را برگزیدند. این دو تن از برگزیدگان یاران پیغمبر بوده‌اند. پس از عمر نیز عثمان را برگزیدند. ...

اینکه یاران پیغمبر نخست‌بار علی را بخلافت برنگزیده‌اند شُوندش[سبب] را در کتابها نوشته‌اند. علی در آن هنگام جوان می‌بود و با همه‌ی ستودگیهایی که می‌داشت ابوبکر بخلافت شاینده‌تر ازو می‌بود ، بویژه با خونهایی که علی در راه اسلام ریخته و دشمنی خود را در دلهای بسیاری جایگزین گردانیده بود. به هر حال برنگزیدن او از روی بدخواهی نبوده و کشاکشی در آن باره رخ نداده است.


👇
داستان رفتن عمر بدرِ خانه‌ی علی و گزاردن او دختر پیغمبر را درمیان در و دیوار که با آن آب و تاب سروده می‌شود ، از ریشه دروغست. می‌گویند : دختر پیغمبر «محسن»نام بچه‌ای را «سِقط» کرد. یکی نمی‌پرسد : ای بیخردان بچه‌ی زاییده نشده به نام چه نیازی می‌داشت؟!.. که دانسته بود آن بچه پسر است تا نام «محسن» باو گزارد؟!..». (ص60)


اینکه به گفته‌ی شیعیان ، علی با چنان ستودگیهایی که ازو سراغ داریم درپی قصاص و خونخواهی از زن و فرزندش برنیامده ، اینکه شش ماه با ابوبکر بیعت نکرد تا آنکه طناب بگردنش انداخته ، او را کشان کشان نزد ابوبکر برده‌اند و در آنجا با او بیعت اجباری نمود. این و مانندهای این همه یاوه‌گوییهاییست که تنها دلیل‌ناپذیران را خوش می‌افتد و باور می‌دارند. اینها چنان هر روایتی را که بسودشان هست دلیل شمارده پیش می‌کشند تو گویی هرچه پیشینیان گفته و نوشته‌اند همه از روی بیغرضی و بیطرفی بوده.

در جای دیگر ، بگمان خود از زبان ابن خلدون برای دعوای خود دلیل آورده‌اند :

«اهل بیت خلافت را حق مسلّم خود می‌دانستند و معتقد بودند خلافت سزاوار مردان بنی‌هاشم است و دیگر مردان قریش حقی در خلافت ندارند. در قضیه‌ی شورا[ی شش نفره] هم گروهی از صحابه از شیعیان علی محسوب می‌شدند و معتقد بودند غیر از علی هیچ کس استحقاق خلافت را ندارد و زمانی که خلافت را فردی غیر از علی بدست آورد از این امر اظهار بیزاری نمودند و تأسف خوردند». (ص15)


نخستین جمله از نوشته‌ی بالا کمابیش همان معناست که علویان را در برابر عباسیان و امویان بکوشش برای خلافت وامی‌داشت ـ چنانکه کتاب داوری به این پرداخته است. از جمله‌ی دوم نیز جز این برنمی‌آید که دوستان علی چون او را با دیگر سران اسلام در شایستگی به خلافت می‌سنجیده‌اند او را شایسته‌تر می‌یافتند. این هم دلیلی برای دعواهای شیعیان نتواند بود. بویژه چون دلیل را از شورای شش نفره و برگزیده‌ی آن شورا می‌آورد همانا خواستش ناخشنودی و بیزاری دوستان علی از خلافت عثمان بوده. بیش از این از گفته‌ی او نتوان فهمید. همچنین اینکه دوستان علی گروهی انبوه یا تنها تنی چند بودند نیز فهمیده نمی‌شود.


🌸
🔶 «ورجاوندبنیاد» (بزبان عادی)

🔸 موضوع : آنچه برای یک زیست آدمیانه لازمست از جمله حقایقی از جهان و تاریخ ، رابطه‌ی دین و دانش ، آیین و قانونهای معقول.

🖌 احمد کسروی ـ کوشاد تلگرام

🔹 بخش 3 : درباره‌ی «زندگانی اجتماعی» ، بند 10 : دانشها و صنایع مایه‌ی پیشرفت جهان می‌باشد.

👈 متن را از اینجا بخوانید.


💐 💐 💐
🔶 ملایان بر کتاب داوری ردیه نوشته‌اند ـ 5 : آیا پیامبر علی را بجانشینی خود برگزید؟!

🔸 تکه‌ی سه از سه


سپس روایتی غلیظتر آورده‌اند :

«جعابی از حضرت علی روایت کرده که پیامبر فرمودند : یا علی! وقتی من از دنیا می‌روم ، کینه‌های درونی عده‌ای با تو از سینه‌هایشان آشکار می‌گردد و همگی پشت به پشت همدیگر داده و تو را از رسیدن به حق مسلّمت مانع می‌شوند». (ص17)


این هم دلیل روشنی به دعواهای شیعیان نیست. زیرا اگر پایه‌ی داستان را «غیبگویی» پیامبر بشمارند ، او خود بارها در قرآن گفته که غیب نمی‌داند. در تاریخ اسلام هم داستانهایی بسیاری هست که نشان می‌دهد پیامبر ‌از آینده ناآگاه بوده و چنانکه در قرآن گفته «من آدمی‌ای همچون شمایم». اگر خواست «پیش‌بینی» پیامبر بوده ، سخن شگفتی نیست. آسیب به بزرگان یک رشته‌اش از رشک و کینه‌جویی بدخواهان تواند بود. علی چون مرد ستوده‌ای بود و کسان بسیاری را نیز در جنگها کشت ، دشمن رشکبر و کینه‌جو بسیار داشته. تنها نکته در این عبارت جمله‌ی آخر است (تو را از رسیدن به حق مسلمت مانع می‌شوند). این نیز بدانسان که دلیلها آوردیم جز دروغ نیست. به صرف یک رشته روایات ساخته و غرض‌آلود که نمی‌توان اینهمه تناقضهایی را که در آنها هست و نشان دادیم نادیده گرفت. از اینگونه روایات یک خروارش هم بی‌ارزش است. همچنین گفته‌اند :

«علی خود فرمودند که دلیل بیعت من با ابوبکر این بود که نمی‌خواستم اتحاد بین مسلمانان را بشکنم و در جماعتشان تفرقه بیندازم». (ص19)


بدانسان که دیواری چون کجی یافت ناچارند با تیرکهایی (مهاربند) از اینسو و آنسو جلو فروریختنش را گیرند ، همچنان شیعیان نیز چون یک دروغ بزرگی گفته‌اند (: پیامبر علی را جانشین خود گردانید) ، ناچارند برای جلوگیری از رسوایی و پرده کشیدن بروی آن ، دروغهایی پیاپی از این در و آن در بسازند و وصله‌ی تاریخ گردانند.

ناگزیر در این دروغسازیهای تازه رسواییهای دیگر پیش می‌آید. مثلاً یکی از آنها داستان «سِقط محسن» است. در اینجا هم باید گفت : اگر انبوهی از مسلمانان شنیده یا می‌دانستند پس از پیامبر ، جانشینی (یا خلافت) به علی خواهد رسید ، دیگر چه بیمی در میان بوده که علی از حق خود دفاع نکند؟! در همان داستان جانشینی پس از مرگ پیامبر دیده می‌شود نخست انصار سعدبن‌عُباده را فرمانده خود شناختند ولی پس از سخنانی همه خلافت ابوبکر را بهتر از دیگران یافتند و با او دست دادند. بی‌آنکه رنجیدگی یا دودستگی میانشان افتد.

آن رویِ کار را ببینیم ، اینکه گفته‌اند : علی برای بدست آوردن حقی که پایمال شد برنخاست ، به آن معناست که برخلاف باورش رفتار می‌کرد (تقیه) ، بدینسان علی را بی‌بهره از ستودگیهایی همچون چاره‌جویی و نترسی وامی‌نمایند و او را مردی می‌شناسانند که غیرت زن و فرزند و دلیری گرفتن حق خود نداشت. از این هم بدتر ، نتیجه‌ی چنان دعوایی آنست که جهان اسلام بدستِ کسانی که شایستگیش را نداشتند راه برده می‌شد. پس این بهانه که «نمی‌خواستم اتحاد بین مسلمانان را بشکنم و در جماعتشان تفرقه بیندازم» به نشده بدتر شد.

نتیجه‌ی بدتر آن است که روایت جعابی از پیامبر را با دقت بیشتر بسنجیم. زیرا به گفته‌ی او ، پیامبر آینده‌ای را از پیش می‌دیده که بدخواهانی حق علی را ازو می‌ربایند ، با اینهمه برای استواری جانشینی علی هیچ چاره‌ای نیندیشیده.

نتیجه آنکه برای راست وانمودن آن دروغ بزرگ خود دروغهای بیشرمانه‌ای به پیامبر نسبت داده‌اند.

یکی چرا این نفهمد که چون پرسند : «چه شد که پس از مرگِ پیامبر دیگران نگفتند برگزیده شدن ابوبکر به خلافت ، ناراستی کردن با پیامبر و خود گونه‌ای از دغلکاریست؟!» ، این پاسخ که : «همه مرتد شده بودند» (ارتد الناس الا ثلث) ، از بدترین توهینها به پیامبر و اسلام و مسلمانان می‌باشد و نتیجه‌اش آنست که از اسلام در 23 سال کوشش و جانفشانی ، تنها چند هزار تن دورو و بیدین بار آمدند.

اینها نتیجه‌های مستقیم آن دروغهاست وگرنه تاریخ نشان می‌دهد از آن دین مردان بزرگ و گرانمایه‌ای برخاستند که مایه‌ی سرفرازی پیامبر و دینش می‌باشند. همین حقایق تاریخی و داوری خِرد است که دروغ آن گردن‌شکستگان را آشکار می‌نماید.

بدترین ، گستاخیهاییست که به خدا روا داشته‌اند : علی از سوی خدا به جانشینی برگزیده شده ولی خدا نمی‌دانسته چنین دستوری مایه‌ی شکسته شدن اتحاد مسلمانان و پدید آمدن تفرقه‌ میانشان می‌شود. خدا نتوانسته تصمیمی گیرد که از پراکندگی مسلمانان جلو گیرد. ولی علی این را دریافته و اینبوده به پایمال شدن حقش اعتراض نکرده. سرانجامِ خواست خدا آن شده که از یکسو علی و یارانش بیست و اند سال اندوهگین و ناخشنود بوده‌اند و از آنسو ، مردان ناشایستی کشور اسلام را راه برده‌اند و میان مسلمانان هم اختلافهای سخت و خونین پیش آمده. خدا روی دروغسازان را سیاه گرداناد.


👇
پیداست درباره‌ی کتابهایی که پس از امام ششمِ شیعیان و در ستایش شیعیان جعفری نوشته شده نمی‌توان بیگمان بود و نوشته‌هاشان را برکنار از غرض دانست. درباره‌ی آنها باید احتیاط بیشتر کرد.

برخی از روایتها و حدیثهایی که در کتابها بوده و آقایان در نوشته‌شان آورده و به آن استناد کرده‌اند ، اگر دست نبرده باشند ، باز درخور پذیرفتن نیست. زیرا چنانکه در نمونه‌ی بالا دیدیم و در پایین نیز خواهیم دید ، اگر خردپذیر نباشد و با راستیهای تاریخی نسازد ، درخور باور نیست گو که صد کتاب هم همان را نوشته باشد.

ولی باور آقایان چنین نیست. اینان گمان دارند همینکه یک رشته حدیث و روایت از این کتاب و آن کتاب گواه سخن خود بیاورند ، همین دلیل بر درستی دعواشان می‌باشد. از اینرو کاری به تناقضات تاریخی و خردپذیر نبودن آنها نداشته‌اند. در زیر یک نمونه از باورهای ایشان آمده :

«پس تا اینجا دیدیم خود حضرت[علی] هم درباره‌ی خلافت خود ادعا داشته ولی مأمور به صبر و سکوت بودند و شیعه از خودش چیزی نگفته ، اینکه جناب کسروی ادعا می‌کند شیعه از خود درآورده ادعای بزرگیست ، چرا که یا کسروی باید ادعا می‌کرده که زمان پیامبر و خلفا زندگی کرده است و خود شاهد ماجرا بوده و چنین اتفاقی بین حضرت علی و خلفا نبوده و یا باید ادعا کند او در هیچ کتابی چنین مطلبی از اختلاف بین حضرت امیر و خلفا ندیده که چنین چیزی هم نبوده است». (ص19)


به باور آقایان ، راستیِ یک مدعا تنها بدینسان بدست می‌آید که مدعی آن را بچشم بیند یا در کتابها یابد. به چیزی که بها نمی‌دهند خرد و داوری خرد است. به حقایق تاریخی است که آن هم به دستیاری خرد بدست می‌آید. مثلاً از روی باور اینان ، ما باید به یاری امام حسین آمدنِ لشکر زَعفر جِنی را باور کنیم زیرا خود در کربلا نبوده تا گواه باشیم و از آنسو چون کتابهای بسیاری از او و لشکر جنیان گفته‌اند ، باید پذیرفت. هزار سال بیشتر زندگی کردن کسی را باور کنیم چرا که خودمان ندیده‌ایم ولی صد کتاب در این باره نوشته‌اند. اینست شیوه‌ی دلیل‌آوری آقایان.


🌸
🔶 «ورجاوندبنیاد» (بزبان عادی)

🔸 موضوع : آنچه برای یک زیست آدمیانه لازمست از جمله حقایقی از جهان و تاریخ ، رابطه‌ی دین و دانش ، آیین و قانونهای معقول.

🖌 احمد کسروی ـ کوشاد تلگرام

🔹 بخش 3 : درباره‌ی «زندگانی اجتماعی» ، بند 11 : باید از بدآموزیها جلوگیری کرد.

👈 متن را از اینجا بخوانید.


💐 💐 💐
🔶 ملایان بر کتاب داوری ردیه نوشته‌اند ــ 6

🔸 دین به چه معنیست؟


🔸 تکه‌ی یک از شش


در گفتارهای پیش با همین عنوان ، گفتیم که بتازگی ملایان ، بگمان خود بر کتاب «بخوانند و داوری کنند» ردیه نوشته و نامش را «خواندیم و داوری کردیم» گذاشته‌اند. در آنها نمونه‌هایی از شیوه‌ی دلیل‌آوریشان را دیدیم (اینجا و اینجا و اینجا و اینجا و اینجا) .

در این نوشتار می‌کوشیم به یک جستار بنیادی بپردازیم. و آن دین است. کسروی در کوششهای خود به این گرفتاری برمی‌خورد که واژه‌هایی هست که هر روز در گفتارها و نوشتارها صد بار بکار می‌رود ولی معناشان روشن نیست و هر کسی معنای جدایی از آنها به اندیشه دارد ، و در نتیجه تا معنی آنها روشن نشود گفتگو در آن باره‌ها سودی نخواهد داشت. از اینرو در نوشته‌هایش معنی هر کدام را بخوبی روشن کرده است. از آن جمله است واژه‌های فرهنگ ، ادبیات ، تربیت ، دین ، کیش ، فلسفه ، سیاست ، تمدن ، مشروطه (یا دمکراسی).

ردیه‌نویسان به یکی از آنها که کسروی می‌شناساند و معنی و شرحشان را می‌دهد ایراد دارند. آن ایراد به معنای دین است. شگفت نیست که ردیه‌نویسان آن را نپذیرند و در برابرش ایستادگی نشان دهند. اگر آن را بپذیرند ، باید دست از بسیاری از باورها و رفتارهای خود بردارند. یک کلمه باید گفت : کیش شیعی را ببوسند و کنار گزارند.

اگر کسی را دیدیم واژه‌ای بکار می‌برد که معنایش قطعی و روشن نیست ، کار بجا و واجب اینست که نخست بدانیم آن را به چه معنایی می‌گیرد. چون ملایان در سخنان خود بارها نام دین می‌برند ، پس نخست باید دانست از آن چه معنایی را می‌طلبند. همچنین باید دید در معنی دین که کسروی بازنموده چه بوده که ملایان را بر‌آشفته می‌گرداند.

کسروی در پیرامون دین در مدت چندین سال گفتارهای بسیار نوشته شرحهای فراوان داده و در راه نبرد با گمراهیهای کیشها از هر دری درآمده تا نخست معنی دین و خواست دینها را روشن گرداند. اینها را روشن گرداند تا بیرون از دین بودن کیشها دانسته شود. دانسته شود که دینهای امروزی همه از بنیاد خود فرسنگها فاصله گرفته‌اند و همه را آلودگی فراگرفته. از بنیاد دین سخن بمیان آورد و این بازنماید که گوهر و بنیاد همه‌ی دینها یکیست. بازنماید که «دین نه چیزیست که کهن و نو گردد». نشان دهد که جدایی میان دینها در «راه و برخی پایه‌گزاریها»ست.

بعنوان نمونه از شرحهایی که در این زمینه آورده ، آنست که در آغاز کتاب «در پیرامون اسلام» نوشته. در آنجا خواستهای دین را یاد کرده و در همان حال گمراهیهای مسلمانان و نیز شیعیان را در زمینه‌ی آن «خواستها» چنین بازنموده است :

آـ شناختن معنی جهان و پی بردن به حقایق زندگانی و زیستن به آیین خرد.

یکی از گمراهیهای مسلمانان اینست که معنی دین را نمی‌دانند و از آن بیگانه می‌باشند.
«دین را یک رشته پندارهای بیپا و کارهای بیهوده‌ای می‌شناسند. در نزد آنان دین یک چیزی در کناره‌ی زندگانی است.

مثلاً چنانکه گفتیم امروز مسلمانان در بیشتر جاها زندگانی نژادی پیش گرفته‌اند و با قانونها و عادتهای اروپایی زندگی می‌کنند ، و دانشهای اروپایی را که با کیشهای ایشان سازش نمی‌دارد درس می‌خوانند و با اینحال کیشهای خود را نیز نگاه داشته‌اند و پابستگی بآنها نشان می‌دهند. زیرا چنین می‌پندارند که دین یک چیز جداگانه‌ای در کناره‌ی زندگانی ، و نتیجه‌ی آن خوشی و روسفیدی در آنجهان می‌باشد.

شنیدنی‌تر آنکه هنوز ملایانی در نجف و کربلا و جامع اَزهَر و دیگر جاها درس فقه می‌خوانند و کتابهای فقهی می‌نویسند و هیچ نمی‌گویند برای چیست. آیا این گمراهی و نادانی نیست؟!.»

ب ـ «شناختن آفریدگار پایه‌ای از دین است. ولی اینان او را نمی‌شناسند. خدایی از پندار [=خیال] خود ساخته‌اند که در بالای هفت آسمان می‌نشیند و جهان را با دست فرشتگان راه می‌برد. خدایی که همچون پادشاه خودکامه‌ی خودخواهی ، چون از مردم اندک‌نافرمانی دید بخشم آید و بیماری و گرسنگی و زمین‌لرزه فرستد ، ولی سپس که مردم رو بسویش آوردند و به لابه و زاری پرداختند خشمش فرونشیند و پتیاره[=بلا] بازگرداند ، اینست خدایی که می‌پندارند.

خدایی که جهان را به پاس[=احترام] هستیِ چند تن آفریده. خدایی که مهر ورزد ، میانجی پذیرد ، با زبان دانه‌های تسبیح و آیه‌های قرآن با مردم سخن گوید (استخاره)».

پ ـ «خرد که گرانمایه‌ترین داده‌ی خداست باید هر کسی آن را نیک شناسد و پیروی کند و راستی آنست که دین برای نیرومند گردانیدن خردهاست ، ولی مسلمانان این را نمی‌شناسند و ارجی نمی‌گزارند. بلکه چون باورها و کارهاشان بیخردانه است با خرد دشمنی می‌نمایند و از ارج آن می‌کاهند. بارها دیده‌ایم می‌آیند و با ما بکشاکش می‌پردازند که بهر چه اینهمه به خرد ارج می‌گزاریم. یا دیده‌ایم می‌گویند : «عقلها نیز باهم اختلاف دارد»».


👇