پاکدینی ـ احمد کسروی

4- این داستان گریه و زیارت با آن پاداشهایی که نوید داده شد زیان بسیار بزرگ‌ دیگری را دربر میدارد ، و آن اینکه شیعیان به بدکاری گستاخ باشند.

باید دانست که مردم عامی درباره‌ی نیک و بد فهم و بینشی را که می‌بایست ندارند و یک چیز که بد است (مثلا دزدی) آنان درباره‌اش تنها این را دانند که گناهست و مایه‌ی خشم خدا باشد و بدکاره (یا دزد) به دوزخ خواهد رفت ، و یگانه جلوگیرشان همان ترس دوزخ می‌باشد. ابنکه بدیها زیان به زندگانی رساند و مایه‌ی نابسامانی آن گردد چیزیست به اندیشه‌ی ایشان نرسیده.

اينست چون می‌شنوند که کسی که گريه به حسين کرد و يا به زيارت بارگاه او رفت همه‌ی گناهانش آمرزيده گردد و بهشت به او بايا باشد ، از ترسی که می‌داشته‌اند ايمن شده به هر بدی پا ميگزارند.

اين چيزيست که از نخست آزموده بود و در اين چند سال که به شوند جنگ در ايران خواروبار کم شد و نرخها بالا رفت آزمايش ديگری بدست آمد. زيرا ديده شد که کسانی که انبارداری کردند يا پياپی به نرخها افزودند و هزارها خاندان از پا انداختند بيشتر حاجيان «مقدس» و مشهديان «لب‌جنبان» ميبودند.

نيز ديده شد که همان پولهائی را که از راه برانداختن خاندانها بدست آورده بودند برداشتند و با پيشانی باز روانه‌ی کربلا و نجف شدند که زيارت کنند و به ملايان پولهايی دهند.

اين نامردان که بهانه در دست ميدارند و به کشور و توده پروايی نمی‌نمايند و به ميهن‌پرستی ريشخند ميکنند ، بدينسان از بدکاری نيز نمی‌پرهيزند و در سايه‌ی کيش بيپايی که ميدارند خود را به هر «دلخواهی» آزاد می‌شمارند.

شما اگر زمانی به توده‌ی عامی پردازيد و باورهای آنان را نيک سنجيد ، خواهيد ديد در سايه‌ی سخنانی که هميشه از ملايان و روضه‌خوانان شنيده‌اند چنين می‌پندارند که آدمی در اين جهان ناچار از گناهست و چاره‌ی کار همان گريستن به امام حسين و رفتن به زيارت او و ديگران می‌باشد. اينست خدا روز «الست» با امام حسين آن پيمان را بسته است.

اگر شما با يک شيعی که به کربلا می‌رود به سخن پرداخته بپرسيد : «چرا به کربلا می‌رويد؟!.» پاسخ خواهد داد : «آقا ، ما گناهکاريم بايد برويم و از گناهان پاک شويم». اگر بگوييد : «بهتر است گناه نکنی تا نيازمند پاک شدن نباشی» با شگفتی پاسخ خواهد داد : «مگر آدم ميتواند گناه نکند؟!...».

در تبريز سخنی هست و بارها از زبانهاشان شنيده‌ام. ميگويند : «سگ که ناپاکست چون به نمکزار افتاد و نمک گرديد پاک شود. ما گناهکاريم و ناپاکيم و خود را به نمکزار می‌اندازيم تا پاک شويم». اگر نيک انديشيد در اين باره باورهای شيعيان بی‌مانندگی به باورهای مسيحيان (درباره‌ی گناه و کفاره) نمی‌باشد.

اين نکته را ميتوان با زبان ديگری نيز باز نمود. چنانکه ميدانيم آدمی دارای دو گوهر است : يکی گوهر جان که خواهان بديهاست ، و ديگری گوهر روان که خواهان نيکيهاست. در بسياری از مردم گوهر جان بسيار چيره باشد و اينست ايشان خودداری از بديها نتوانند. ليکن در همانحال روانشان بيکار نمانده آنانرا نکوهش کند و فرجادشان(وجدانشان) هميشه ناآسوده باشد.

چنين کسانی همانکه بشنوند اگر کسی به امام‌ حسين گريست يا به زيارت رفت گناهانش آمرزيده شود ، همچون تشنه‌ای که به آب رسد با خشنودی و شادمانی پذيرند ، و اين را يک پاسخی به نکوهشهای فرجاد گرفته خود را آسوده گردانند.

به گفته‌ی عاميان : «کور از خدا چه خواهد؟! دو چشم!». يک آدمکش ، يک انباردار ، يک دزد ، يک زن بدکاره ، يک آخوند فريبکار به چه نيازمند است؟... يک دستگاه آنچنانی که بی‌رنج و کوشش گناهان خود را بيامرزاند.

از همينجاست که شما می‌بينيد تيمورلنگ با آن خونخواری و تيره‌دلی که در اسپهان در يکروز هفتاد هزار آدم کُشت و در بغداد از سرهای کُشتِگان مناره‌ها برافراشت ، هميشه در جستجوی پيران صوفی می‌بوده و چون يکی را می‌يافته دست به دامنش می‌يازيده.

می‌بينيد صمدخان با آن پليديش که افزار سياست نکولا گرديد و کسان بسياری از آزاديخواهان غيرتمند را کُشت ، روضه ميخوانانيده و هرساله چهارصد تومان پول شمع به کربلا ميفرستاده. اينها رازش همانست که باز نموديم....

(کتاب داوری)

3.9K viewsedited 04:30