پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
بخوانید و بسنجید

داوری توده ـ ۳۰

زیر عنوان (در روزنامه‌ی پرچم چه دیدم) در روزنامه‌ی بهار ایران دفاعی از سعدی خواندم که راستی را موی بر بدنم راست شد.

خوب است شما خوانندگان پرچم هم بخوانید و با گفته‌های پیمان و پرچم بسنجید ، بخوانید و بر بیچارگی مردم با چنین نویسندگانشان بگریید.
بخوانید تا بدانید پایه‌ی بیشرمی تا کجا رسیده است!. ...

👇👇👇👇👇👇
گفت و شنيد

بخش دوم

بسخن خود برگردم : بيشتری از درس‌خوانندگان و اروپاديدگان باين سخنانی كه ما بنام دين ميگوييم ارجی نميگزارند. ميگويند : سود اينها بزندگانی چيست؟!.. از اينها چه نتيجه بدست آيد؟!.. ولی من نشان خواهم داد كه همين سخنان بزندگی بستگی دارد و آنگاه براي جلوگيری از پراكندگی باين سخنان نياز بسياری هست. براي آنكه شما چگونگی را بهتر دانيد بيك دليلی مي‌پردازم :

شما ميدانيد كه دانشهايی كه امروز هست با دين مسيح و بلكه با همه‌ی دينها و كيشهايی كه امروز در جهانست ناسازگار است. در نتيجه‌ی همينست كه در هر كجا كه اين دانشها رواج يافته باورهای ديني سست شده. ليكن از آنسوی در اين دويست سال كه اين دانشها در اروپا رواج گرفته كيش مسيح را از ميان نبرده. هنوز در سراسر اروپا كليساها شانه بشانه‌ی دانشگاهها می‌ايستد و هنوز دستگاه كشيشان همچنان رنگينست. ...

👇👇👇👇👇👇
خرده‌هايی که به کيش شيعيگری توان گرفت

دیروز و پریروز داستان گفتگوی ملایان قزوین با کسروی را آوردیم و خوانندگان خرده‌های استوار او را به ادعاهای ملایان دیدند.

از گمراهی بیرون آمدن یک لذت ناستودنی دارد. افزون بر آن ، اینکه مردمان گمراه از حقایق آگاه و از نادانیها و بیدینیها رها گردند یک لذت فزونتری در آدمی پدید می‌آورد.

ولی صد افسوس ، دیده می‌شود بجای آنکه این سخنان ملایان را به تکان وادارد و از اینکه این حقایق ایشان را از تاریک‌اندیشیها رهانیده شادمان گردند ، بجای آنکه خشنود گردند که اکنون میتوانند از منجلاب گمراهی بیرون آیند و وجدان آسوده دارند که دیگر مایه‌ی گمراهی مردمان نخواهند بود ، بجای همه‌ی اینها به کینه‌ها می‌افزایند و تنها پاسخی که دارند اینست : «به ائمه‌ی اطهار و دینمان جسارت کرده».

براستی جای افسوس بسیار دارد. در هر حال آنچه ارج دارد اندیشه‌های پاکنهادان و خردمندانست که خردهاشان کوتاهی نیافته و اینها را خوانده نیک می‌فهمند که خواست نویسنده دشمنی کردن نیست. درمی‌یابند که تنها خواست او بیرون آمدن توده‌ی مردم از درماندگیها و بیخردیهاست.

این گفتگو از گفتار دوم کتاب داوری برداشته شده و عنوانش «خرده‌هایی که به کیش شیعیگری توان گرفت» می‌باشد.

بار دیگر یادآور می‌شویم که نویسنده چنانکه در جاهایی از جمله در دیباچه‌ی کتاب صوفیگری نوشته آرمانش آنست که ایرانیان این کیشهای سراسر زیان و بازمانده‌های دوره‌های بیخردی را که همچون افیونی مردم را از تکان و جنبش و پیشرفت بازداشته است براندازند و بیکبار از زیان آنها رها گردند.

گفتار نخست کتاب داوری که ما نیاوردیم از تاریخچه‌ی شیعیگری سخن میراند. آغاز گفتار دوم چنین است :

((چنانکه ديديم شيعيگري نخست يک کوشش سياسی ميبوده سپس کيشی گرديده. اکنون ميخواهيم از اين کيش به سخن پرداخته خرده‌های بسياری را که به آن توان گرفت ، هر يکی را به کوتاهی ياد کنيم :

نخست : چنانکه گفتيم بنياد شيعيگری بر آن است که خليفه بايستی از سوي خدا برگزيده شود نه از سوی مردم. ما ميپرسيم : «دليل اين سخن چه ميبوده ، کتاب اسلام قرآن ميبود ، آيا کجای قرآن چنين گفته‌ای هست؟!. چگونه تواند بود که چنين چيزي باشد و در قرآن يادی از آن نباشد؟!.

از آنسوي رفتار سران اسلام که پس از مرگ پاکمرد عرب فراهم نشستند و به گفتگو پرداختند و نخست ابوبکر ، و پس از مرگ او عمر ، و پس از مرگ او عثمان ، و پس از کشته شدن او علی را بخلافت برداشتند ، اين رفتار دليل روشنی به بيپائی آن سخن ميباشد.

کسانی که در آن هنگام ناتوانی اسلام پاکدلانه به آن گرويده ، و در راه پيشرفت آن گزندها ديده و جنگها کرده بودند ، چه باور کردنيست که همانكه پاکمرد عرب مُرد همه چيز را کنار گزارند و به دلخواه و هوس يکی را خليفه گردانند؟!.

شيعيان ميگويند : «همگی از دين بازگشتند مگر سه تن»[۱] ولی آيا اين سخن باور کردنيست؟!. چه بوده که همگی از دين بازگردند؟!. گرفتم که ابوبکر و عمر خلافت ميخواستند و به آن هوس از دين رو گردانيده‌اند ، ديگران را چه سودی در ميان ميبوده؟!. اين شيوه‌ی شيعيانست که در راه پيشرفت سخن خود از دروغ بازنايستند.

آنگاه ما نامه‌ی امام علی‌بن‌ابيطالب را که به معاويه نوشته است آورديم. در آنجا ميگويد :

«مردم به من دست دادند بدانسان که به ابوبکر و عمر و عثمان دست داده بودند». به خلافت خود دليل اين را می‌آورد و هيچ نمی‌نويسد : «خدا مرا برگزيده بود» يا «پيغمبر آگاهی داده بود». در آن نامه آشکاره ميگويد : «برگزيدن خليفه مهاجران و انصار راست که هر که را برگزيدند و امام ناميدند خشنودی خدا در آن خواهد بود». نميدانم اين گفته‌ی آن امام کجا و آن سخن شيعيان کجاست؟!.

ملايان دليل آورده ميگويند : «خليفه بايستی گناه نکرده باشد ، دليرترين و داناترين و برترين مردمان باشد ، و چنين کسی جز با برگزيدن خدا نتواند بود». ميگويم : «شما اين را از كجا ميگوييد؟!. اگر اين سخن راست بودی بايستي بنيادگزار اسلام گويد ، نه اينكه شما بدلخواه ببافندگی پردازيد».

از دليلهايی که در اين باره ياد ميکنند ، يکی داستان غدير خم و ديگری داستان کاغذ و خامه خواستن پيغمبر اسلام در دم مرگش می‌باشد)).

[۱] : ارتد الناس الا ثلث
شعر در ايران

(بخش چهارم)

آنكه ستمگری را می‌ستايد بدتر از ستمگر است.

شعر سخن است و آن را بر سر هر موضوعی می‌توان برد. ولی شعرای ايران بيشتر در چند زمينه سخنوری كرده‌اند و اينست كه ما برای روشنی گفتار خود می‌خواهيم از يكايك آن زمينه‌ها سخن برانيم.

شعر در ايران در دربارها پيدا شده و در آنجاها پيشرفت نموده.

از اينجا بيشتر شعرای ايران درباری بوده و بيش از همه در ستايش پادشاهان و وزيران و توانگران شعر گفته‌اند و می‌توان گفت كه مايه‌ی بدنامی شعر بيش از هر چيز اين موضوع بوده.

زيرا اين ستايشگری شعرا عيبهای بزرگی را دربر داشته كه باختصار ياد آنها را می‌كنيم :

👇👇👇👇👇👇
داوری توده ـ ۳۱

آقای کسروی

چندی قبل شنیده شد که کسانی از توده‌ی ایران داوری درباره‌ی شاعران نمودند و از آن روز تا در نامه‌ی پرچم ستونی بنام داوری توده باز و هم‌میهنان گرامی یکایک نظریات خود را درج نمودند اینک من هم بنوبه‌ام در قسمتی از سرگذشت خود را جهت اطلاع توده تقدیم میدارم ...

👇👇👇👇👇👇
سپس داستانی که با ملایان قزوین رفته ، نوشته شده که ما در دو بخش پریروز و پس پریروز آوردیم. اکنون دنباله‌ی «خرده‌ها‌یی که به کیش شیعیگری توان گرفت » را می‌آوریم :

((دوم : اگر چنين انگاريم که در اسلام بايستی خليفه از سوی خدا برگزيده شود ، در آنحال بايستی اين برگزيده‌ی خدا خود را به مردم نشان دهد و دليلهاي خود را بازگويد و از هر راه بکوشد تا به خلافت رسيده رشته‌ی کارها را بدست گيرد ، و توده‌های مسلمان را راه برد و کشورهای اسلامی را از دشمنان نگهدارد.

خلافت برای اين کارها ميبوده و بی‌اين کارها معنايی نمی‌داشته. اينکه کسی در خانه نشيند و خود را نهانی خليفه خواند و دسته‌ی کمی را به سر خود گرد آورده به آنان هم سپارد که به کسی نگوييد و «تقيه» کنيد ، چيزيست که من نميدانم چه نامی بر روی آن گزارم.

بهرحال اين کار جز پراکندگی به ميان مسلمانان انداختن و از نيروی ايشان کاستن نتيجه‌ای نميداده و نتوانستی داد.

خواهند گفت : «گناه مردم بوده که خليفه‌ی خدا را نمی‌پذيرفتند» ، ميگويم : «خليفه‌ی خدا بايستی بکوشد و خود را به مردم بپذيراند. بايستی با گمراهان آن رفتار را کند که پيغمبر خدا کرده و آنان را به راه آورده بود.

آنگاه خليفه‌ی خدايی که خود را پنهان دارد و گاهی نيز بيکبار انکار کند ، گناه مردم در نپذيرفتن او چه ميبوده است؟!...

شگفتست که از يازده تن امام که بوده‌اند کسی جز امام علی بن ابيطالب خلافت نکرده و کسی جز حسين بن علی به طلب آن نکوشيده.

از بازمانده حسن‌ بن علی کسيست که به خلافت رسيد و آن را نگه نداشت.

علی بن الحسين چندان گوشه‌گير و آسايشخواه و چندان گريزان از اين کار ميبود که چون در سال ۶٣ هجری مردم مدينه به يزيد شوريدند او خود را کنار کشيده از شهر بيرون رفت و به يزيد نامه نوشته از همدستی با مردم بيزاری جُست. سپس چون يزيد مُرد و کسان بسياری در راه خلافت ميکوشيدند ، او نه تنها نکوشيد ، مختار که در کوفه به کوشش برخاسته بود چون فرستاده به نزد وی فرستاد و پَرگ[=اجازه] خواست که مردم را به خلافت او بخوانَد نپذيرفت و مختار ناچار شده مردم را به محمد‌حنفيه خواند.

از محمدالباقر من جز گوشه‌نشينی سراغ نميدارم. جعفرالصادق را گفتم که خلافت را ميخواست ولی به هيچ کوشش در آن کار برنخاسته از ترس جان بيکبار آن را نهان ميداشت.

پسر او موسی الکاظم گذشته از آنکه همچون پدرش آرزوی خلافت را بسيار نهان ميداشت ، دستگير هم شد و بيست و هفت سال در زندان بسر برد.

پسر او علی‌الرضا را مأمون وليعهد گردانيد و با اينحال به خلافت نرسيد.

ديگران جز خانه‌نشينی و خوشگذرانی کاری نداشتند. آيا اينست معنی برگزيده شدن برای خلافت؟!.

سوم : اين گفته‌ها که «خدا ما را از آب و گِل والاتری آفريده» ، يا «خدا جهان را به پاس هستی ما پديد آورده» ، «کارهای شما هر روز به ما نشان داده شود» و مانندهای اينها که در کتابهای شيعی فراوانست ، آيا چه دليلی همراه داشته؟!.

کسی که به چنين سخنانی برمی‌خاسته آيا نبايستی دليل ياد کند؟!. آيا به چنين دعويهايی بيدليل برخاستن راه لافگويی را بروی فريبکاران و هوسبازان باز کردن نميبوده؟!. مثلاً بهاءالله که دعوی خدايی کرده آيا نتوان گفت که مايه‌ی گستاخيش اينگونه سخنان ميبوده؟!.

از آنسوی آيا آن امامان چه جدايی با مردم ميداشته‌اند؟!.. آيا نه آنست که هر يکی همچون ديگران ناخواهان به اين جهان آمده و ناخواهان ميرفته ، و همچون ديگران خورده و خوابيده و بيمار گرديده و آسيب ديده و هيچگونه برتری در ميان نبوده؟!... با اينحال آن گزافه‌ها سرودن چه معنايی داشته؟!...

در جائی که بنيادگزار اسلام با آن جايگاه و با آن برگزيدگيش ، خود را يک تن همچون ديگران ميخوانده ، به بازماندگان او چه ميرسيده که به چنين سخنانی زبان گشايند؟!...

اين سخنان گذشته از آنکه دروغست ، گستاخی با خدا ميبوده.

ما نيک نميدانيم اين سخنان کدام يکی از خود آنان سرزده و کدام يکی را پيروان ساخته و به ايشان بسته‌اند ، بهرحال چنين دعويهايی را جز بيدينی و خداناشناسی نتوانيم شمرد.

ما يکی از هوده‌هايی که از دين ميخواهيم آنست که مردمان معنی جهان و زندگانی را نيک شناخته بدانند که خدا همگی را يکسان آفريده و تنها در سايه‌ی نيکوکاريست که يکی را به ديگران برتری تواند بود.

يکی از هوده‌هايی که ميخواهيم آنست که کسی به چنين لافهای ناسزا نتواند برخاست و مردمان به چنان گزافه‌هايی نتوانند گرويد.

به اينگونه لافهايی برخاستن و يا آنها را پذيرفتن جز بيدينی نتواند بود)).
شعر در ايران

(بخش پنجم)

عشق را با سخن‌سنجی چه پيوستگی در ميانست؟!

يكی از زمينه‌های شعر در ايران غزل است.

اين يكی از كارهاي بسيار شگفت شعرای ايران است كه عشق را با طبع شعر بسته‌ی يكديگر می‌شمارند و اينست هر شاعری بعاشقی هم بر‌می‌خيزد و صدها غزلهای عاشقانه می‌سرايد. بلكه كسانی عشق را يك پيشه‌ای می‌شمارند و اينست كه خود را «شاعر عشق‌پيشه» می‌ستايند.

شگفتا عشق را با سخن‌سنجی چه پيوستگی در ميانست؟! عشق يك گرفتاری بلكه يك بيماری است كه گاهی برای كسانی روی می‌دهد و پس از ديری رفع می‌شود چه آن كسان سخنور و شاعر باشند و چه جز ازو.

اين اشتباه از آنجا برخاسته كه يكی دو تن از شعرای بنام گرفتار عشق بوده‌اند و بزور سوزش دل غزلهايی سروده‌اند. ديگران كه پس از ايشان آمده‌اند مگر پنداشته‌اند كه هر شاعری عاشق هم بايد بود.

اينست كه هر كس از آنان غزلهای فراوان سروده‌اند. ولی اين درست بدان می‌ماند

👇👇👇👇👇👇
داوری توده ـ ۳۲

در اطراف شعر و شاعری مقالاتی زیر عنوان داوری توده در روزنامه‌ی پرچم نشر میشود که حقاً برای بیداری و تنبیه جامعه‌ی ایرانی از پندار پوچی که سالیان دراز گرفتارش بوده‌اند بغایت مفید و سودمند است. خود من که نویسنده‌ی این گفتارم به حدی آلوده‌ی همان افکار ناستوده بودم که از شرح و بیانش عاجزم و خدا را شکر که مطالعه‌ی مقالات پیمان و اثرات جملات معجزنمای آن چراغ هدایت فرا راهم داشت و از آن اندیشه‌های ناروا نجاتم داد. ولی صد حیف که بهار جوانی سپری شده بود و جبران مافات میسر نبود زیرا زیانهایی که در اثر آن باورهای نابجا دچار گشته‌ام بقدری زیاد است که الی‌الابد جبران‌ناپذیر نیست و اگر می‌توانستم اندکی از بسیار آن حوادث را بنویسم خوانندگان محترم تصدیق میکردند که عقب‌ماندگی و بیچارگی ایرانیان از کجا سرچشمه میگیرد. ...

👇👇👇👇👇👇