پاکدینی ـ احمد کسروی

سود بی‌بی‌سی در چیست؟

سخن از بی‌بی‌سی میرانیم ولی همه‌ی بنگاههای خبرپراکنی را بدیده داریم.

هر کدام از اینها سود کشوری را نمایندگی میکنند.

بی‌بی‌سی مدعی است که مستقل می‌باشد. ولی آیا رفتار او با این ادعا سازگار است؟!
ما در این کانال چند بار از شیوه‌ی خبرگیری بی‌بی‌سی از ایران و گزارشهای او سخن رانده‌ایم و خوانندگان بیاد دارند. در آنها یادآوری کردیم که بی‌بی‌سی «محرم» ما نیست که هر چیزی را به او بگوییم.

یکی از آنها کمتر از یک هفته پیش بود که اشاره به کرامات پیشوایان صوفی داشت که یادآوری کردیم اینها تبلیغهای تلویحی برای صوفیگری است و سپس دو گزارش دیگر درباره‌ی رقص صوفیان و معنی حرکات ایشان و ریزه‌کاری رخت رقصشان بود و گفتیم که اینها نمونه‌هایی است که نشان میدهد بی‌بی‌سی برای شرقیان چه چیزها آرزو میکند.

باشد کسانی سخنان ما را دور از راستی ‌پندارند. ما دوست داشتیم در فرصتی از تفسیرها ، گزارشها و برنامه‌های بی‌بی‌سی نمونه‌های بیشتری آورده چند گفتاری آماده گردانیم تا بتوانیم نیات او را بهتر بشناسانیم.

در اینجا از دو رخدادی که این بنگاه سخن‌پراکنی در آن نقش بازی کرد یاد میکنیم.

نخستین آنها مربوط است به سال 1320 پیش از برافتادن رضاشاه :

در آن زمان ایران از جنگ جهانی دور می‌ایستاد و طرف هیچیک از محوریون (یا همان متحدین : آلمان ، ایتالیا ، ژاپن و همدستانشان) یا متفقین (شوروی ، انگلیس ، آمریکا و همدستانشان) را نگرفته بود. ولی هنگامی که لشکرهای آلمان به شوروی تاختند و نزدیک بود خود را به چاههای نفت قفقاز برسانند ، متفقین به بیم سختی افتادند و با آنکه انگلیس و آمریکای سرمایه‌دار با شوروی کمونیست همداستانی در اندیشه‌ها و آرمانها نداشتند ولی چون دشمن مشترکشان در آن زمان متحدین بویژه آلمان بود و در برابر ایشان شوروی همچون دیگر کشورهای اروپایی زود تسلیم نشده سرسختانه می‌جنگید لازم آمد که به او یاری رسانند.

از میان راههای یاری‌رسانی یکی کشور ترکیه بود و دیگری ایران.

در آن زمان برای کمک رسانی به شوروی ایران را بهتر از ترکیه دیدند و اینبود نقشه‌ی گرفتنِ هرچه کم‌هزینه‌تر ایران را کشیدند.

در این نقشه رضاشاه می‌بایست از دیده‌ها بیفتد و خوار شود و مردم ازو ببرند تا تار و پود دولت و همبستگی مردم و دولت از هم بگسلد. بیگمان خواستهای دیگری نیز بوده.

یک ماه و نیم پیش از حمله به ایران ، روزنامه‌ی نیوز کرونیکل انگلیس تاختن به رضاشاه را آغاز و بدگوییهای بی‌سابقه‌ای کرده بود. در نیمه‌ی مرداد ماه بی‌بی سی (که آن زمان بنام رادیو لندن شناخته بود) شروع کرد به ایراد گرفتن به مهندسان و کارکنان آلمانی که در ایران پروژه‌های عمرانی را پیش می‌بردند. اینها برای آن بود که حکومت ایران را هوادار آلمان بشناساند و جو حمله به ایران آماده گردد.

پس از درآمدن ارتشهای دو کشور روس و انگلیس به ایران ، رادیو بی‌بی‌سی هم‌آواز با رادیو دهلی بدگوییهای آشکاری از رضاشاه را آغاز کردند. این در حالی بود که تا آن زمان مردم از رضاشاه جز خاطره‌ی خوشی بیاد نداشتند.

کسانی که جو ضد رضاشاهی پس از شهریور 1320 را بیاد دارند یا شنیده و خوانده‌اند بهتر درمی‌یابند که این دو رادیو در آن زمان چه تأثیری روی اندیشه‌های مردم گزاردند.

برای آنکه آن تأثیر را دریابیم باید بیاد داشت که راه آگاه گردیدن مردم از اخبار چه اندازه محدود بود و اگر پنج منبع دست اول برای آگاهی از گزارش جهان در ایران بتوانیم بشماریم یکی از آنها همان بی‌بی‌سی بود.

دومین زمانی را که بی‌بی‌سی تأثیر بسیاری روی مردم ایران گزارد مردم بیشتر بیاد دارند. این به سال 57 بازمیگردد.

زمانی که بی‌بی‌سی بیکبار آغاز کرد به تاختهای تبلیغاتی بضد حکومت محمدرضاشاه. چنانکه یکی از عوامل مؤثر برافتادن شاه بشمار می‌آید.

تا جایی که ما دریافته‌ایم این بنگاه سخن‌پراکنی وظیفه‌ای هم برای تغییر باورهای مردم دارد.

این کار باید در طول سالها انجام گیرد و از عهده‌ی این وظیفه خوب برمی‌آید.

در جاهایی این کار شکل «آشفته‌ گردانیدن» افکار را دارد. همان که امروز «آدرس غلط دادن» می‌نامند.

برای مثال برنامه‌ای در این گیرودار جنبش مردم فراهم ساخته که از دو تن از «مفسران سیاسی» اوضاع ایران دعوت کرده.

سخنان آغاز برنامه چندان مهم نیست. نکته‌ی مهم در پایان برنامه است که می‌پرسد : آینده‌ی این جنبش را چه می‌بینید؟

مفسر یاد شده میگوید : اینها به نتیجه نمی‌رسد و دیر یا زود مردم خسته می‌شوند و از جنبش دست می‌کشند.

همه‌ی خیمه‌شب‌بازی بی‌بی‌سی برای اینست که کسی را به آن برنامه دعوت کند که تخم نومیدی در دل مردم بکارد.

این گونه عروسک گردانیها کار دشواری نیست. نیازی به زد و بند هم ندارد.

703 views23:37