📘 ده سال در عدلیه
🖌 احمد کسروی
✴️14) نبردهايي كه با ملايان رفت
بهار زنجان با خوشي ميگذشت. با آقايان زاهدالزمان و سيد جعفر كه هر دو عضو دادگاه ميبودند بسيار روزها از دادگاه بيرون آمده بتماشاي باغهاي زنجان كه هنگام بهار بسيار دلكش ميگردد ميرفتيمي. اين دو تن رفتار بسيار پاكدلانه با من ميداشتند.
در آغاز تابستان داستاني پيش آمد و ما را با ملايان بنبردهايي كشانيد. چگونگي اين بود كه در آن سال در عراق عرب جنبشي از ملايان شيعه بزيان دولت انگليس رخ داده بود و انگليسيان جنبش ...
👇👇
🖌 احمد کسروی
✴️14) نبردهايي كه با ملايان رفت
بهار زنجان با خوشي ميگذشت. با آقايان زاهدالزمان و سيد جعفر كه هر دو عضو دادگاه ميبودند بسيار روزها از دادگاه بيرون آمده بتماشاي باغهاي زنجان كه هنگام بهار بسيار دلكش ميگردد ميرفتيمي. اين دو تن رفتار بسيار پاكدلانه با من ميداشتند.
در آغاز تابستان داستاني پيش آمد و ما را با ملايان بنبردهايي كشانيد. چگونگي اين بود كه در آن سال در عراق عرب جنبشي از ملايان شيعه بزيان دولت انگليس رخ داده بود و انگليسيان جنبش ...
👇👇
DahS^lDarAdliye 14.pdf
210.4 KB
📘 ده سال در عدلیه
✴️ ۱۴ـ نبردهایی که با ملایان رفت.
#احمد_کسروی
#ده_سال_در_عدلیه
🌐 @pakdini
🌐 @ketabSudmand
🌐 @Tarikhe_Mashruteye_Iran
✉️ farhixt@gmail.com
🆔 @Ahmad_Kasravi
✴️ ۱۴ـ نبردهایی که با ملایان رفت.
#احمد_کسروی
#ده_سال_در_عدلیه
🌐 @pakdini
🌐 @ketabSudmand
🌐 @Tarikhe_Mashruteye_Iran
✉️ farhixt@gmail.com
🆔 @Ahmad_Kasravi
📘 زبان پاک
🖌 احمد کسروی
✴️پسوندها و پیشوندها
گفتار چهارم (بخش پنجم)
2ـ بر : این پیشوند «توأم بودن کار را با بلند شدن» رساند. همچون برنشست ، برخاست ، برآمد ، برگرفت ، برافتاد ، برداشت و بسیار مانند اینها.
«برنشست» در جایی گفته شود که نشستن با بلند شدن توأم باشد : «خوابیده بود ، بیدار شد و برنشست». همچنین مانندهای این. دیگران در بند این معنی نبوده «بر» را در هر کجا که میخواستند ميآوردند ، ولی در زبان پاک ما جز در این معنی بکار نمیبریم. در فارسیْ میانهي «بازگشتن» و «برگشتن» جدایی نمیگزاردند. ولی ما جدایی میانهي آنها گزارده هر یکی را جز در معنی خود بکار نمیبریم : «ببازار رفت و بازگشت» ، «اتومبیل برگشت».
🖌 احمد کسروی
✴️پسوندها و پیشوندها
گفتار چهارم (بخش پنجم)
2ـ بر : این پیشوند «توأم بودن کار را با بلند شدن» رساند. همچون برنشست ، برخاست ، برآمد ، برگرفت ، برافتاد ، برداشت و بسیار مانند اینها.
«برنشست» در جایی گفته شود که نشستن با بلند شدن توأم باشد : «خوابیده بود ، بیدار شد و برنشست». همچنین مانندهای این. دیگران در بند این معنی نبوده «بر» را در هر کجا که میخواستند ميآوردند ، ولی در زبان پاک ما جز در این معنی بکار نمیبریم. در فارسیْ میانهي «بازگشتن» و «برگشتن» جدایی نمیگزاردند. ولی ما جدایی میانهي آنها گزارده هر یکی را جز در معنی خود بکار نمیبریم : «ببازار رفت و بازگشت» ، «اتومبیل برگشت».
Telegram
attach 📎
نخست باید دید معنی «باهَماد» (جمعیت) چیست و راه كار آن چه باید بود.
درخور افسوسست كه در ایران انبوه مردم این را نیز نمیدانند و اینست به پرسشها و ایرادهای شگفتی میپردازند. ...
یك «باهماد» یا جمعیت كه برپا میگردد برای آنست كه كسانی یك رشته اندیشههای سودمندی را برمیگزینند و چارههایی برای دردهای كشور بدیده میگیرند
و خود در پیرامون آنها دسته بندی كرده سپس در میان توده پراكنده میگردانند كه دیگر غیرتمندان و خردمندان نیز با آنان همراهی مینمایند
و بدینسان از یكسو اندیشهها روشن گردیده و زمینه برای اصلاح آماده شده و از یكسو یك دسته غیرتمندان دست بهم دادهاند كه خواهند توانست آن اندیشهها و چارهها را بكار بندند.
اینست معنی باهماد و راه پیشرفت آن.
ما چون پس از شهریورماه 1320 گرفتاریهایی برای ایران در میان دیدیم بهتر دانستیم كه یك باهمادی پدید آوریم
و یك رشته از راستترین و سودمندترین اندیشهها را در میان شانزده بند گنجانیده پراكنده گردانیدیم
و گروهی از مردان گزیده در تهران و تبریز و دیگر جاها دست بهم داده بنشر آنها پرداختیم و یك روزنامهای برای پشتیبانی از آنها بنیاد نهادیم.
خدا را سپاس كه زمان بزمان در پیشرفت میباشیم و باید بكوشیم تا چون اندیشهها تا حدی كه میباید روشن گردد
و زمینه برای برگردانیدن آیین زندگانی آماده شود آنگاه دست بهم داده همهی این شانزده ماده را روان گردانیم.
پس كسانی كه بدانسان ایراد میگیرند نخست باید گفت خود گناهكار و بدكردارند كه در برابر چنین اندیشههای بسیار گرانبهایی بركناری نشان میدهند و از همراهی خودداری مینمایند ،
دوم باید گفت معنی باهماد را نمیدانند و كسان بسیار بیمایهای میباشند.
اینگونه كسان در ایران فراوانند كه چون یك دسته بكوششهایی در راه كشور پردازند آنان بیدردانه در كنار میایستند و همراهی نمینمایند ،
و سپس زبان بریشخند و خرده میگشایند كه شما تاكنون چه كردهاید؟!.
در مشروطه همین رفتار پست را از خود نمودند و جنبش بآن بزرگی را از نیرو انداختند
و سپس بیشرمانه زبان بسرزنش باز كرده چنین گفتند : «پس چه شد آن مشروطه كه میخواستید؟!. دیدید كه نمیشود؟!»
مردان پستنهاد بوظیفهی مردی و مردمی رفتار نمیكنند ، بس نیست كه بزباندرازی هم میپردازند.
جای حیرتست كه آدمی تا باین پستی فرود آید.
جای حیرتست كه كسی آسایش و خرسندی یك تودهی بزرگی را فدای رشك و كینهی خود گرداند.
(پرچم روزانه شمارهی219)
درخور افسوسست كه در ایران انبوه مردم این را نیز نمیدانند و اینست به پرسشها و ایرادهای شگفتی میپردازند. ...
یك «باهماد» یا جمعیت كه برپا میگردد برای آنست كه كسانی یك رشته اندیشههای سودمندی را برمیگزینند و چارههایی برای دردهای كشور بدیده میگیرند
و خود در پیرامون آنها دسته بندی كرده سپس در میان توده پراكنده میگردانند كه دیگر غیرتمندان و خردمندان نیز با آنان همراهی مینمایند
و بدینسان از یكسو اندیشهها روشن گردیده و زمینه برای اصلاح آماده شده و از یكسو یك دسته غیرتمندان دست بهم دادهاند كه خواهند توانست آن اندیشهها و چارهها را بكار بندند.
اینست معنی باهماد و راه پیشرفت آن.
ما چون پس از شهریورماه 1320 گرفتاریهایی برای ایران در میان دیدیم بهتر دانستیم كه یك باهمادی پدید آوریم
و یك رشته از راستترین و سودمندترین اندیشهها را در میان شانزده بند گنجانیده پراكنده گردانیدیم
و گروهی از مردان گزیده در تهران و تبریز و دیگر جاها دست بهم داده بنشر آنها پرداختیم و یك روزنامهای برای پشتیبانی از آنها بنیاد نهادیم.
خدا را سپاس كه زمان بزمان در پیشرفت میباشیم و باید بكوشیم تا چون اندیشهها تا حدی كه میباید روشن گردد
و زمینه برای برگردانیدن آیین زندگانی آماده شود آنگاه دست بهم داده همهی این شانزده ماده را روان گردانیم.
پس كسانی كه بدانسان ایراد میگیرند نخست باید گفت خود گناهكار و بدكردارند كه در برابر چنین اندیشههای بسیار گرانبهایی بركناری نشان میدهند و از همراهی خودداری مینمایند ،
دوم باید گفت معنی باهماد را نمیدانند و كسان بسیار بیمایهای میباشند.
اینگونه كسان در ایران فراوانند كه چون یك دسته بكوششهایی در راه كشور پردازند آنان بیدردانه در كنار میایستند و همراهی نمینمایند ،
و سپس زبان بریشخند و خرده میگشایند كه شما تاكنون چه كردهاید؟!.
در مشروطه همین رفتار پست را از خود نمودند و جنبش بآن بزرگی را از نیرو انداختند
و سپس بیشرمانه زبان بسرزنش باز كرده چنین گفتند : «پس چه شد آن مشروطه كه میخواستید؟!. دیدید كه نمیشود؟!»
مردان پستنهاد بوظیفهی مردی و مردمی رفتار نمیكنند ، بس نیست كه بزباندرازی هم میپردازند.
جای حیرتست كه آدمی تا باین پستی فرود آید.
جای حیرتست كه كسی آسایش و خرسندی یك تودهی بزرگی را فدای رشك و كینهی خود گرداند.
(پرچم روزانه شمارهی219)
📘 دین و جهان
🖌 احمد کسروی
✴️ بخش یکم از نشست یکم
بنام پاكْآفريدگار
اينها گفتارهاييست كه در نشستهايي رانده شده و اينك در اين دفتر به چاپ ميرسد. كسروي
نشست يكم
ما تاكنون در نشستهاي خود از دستههايي كه با ما بدخواهند سخن راندهايم. از شاعران ، از صوفيان ، از هواداران فلسفه ، از شيعيان ، از بهاييان ، از شيخيان ، از خراباتيان ، از هر يكي بگفتگو پرداختهايم ولي يك دسته بازمانده كه بايد از آنها نيز سخن رانيم.
اين دسته آن كسانيند كه بهيچ چيزي پابستگي نميدارند و در هيچ راهي نيستند ، و تنها چيزي كه در زندگي ميشناسند ، پيروي از هوسها و سَهشِهاي خودشانست ، و آنان در حال آنكه بسيار گمراهند و مغزهاي تاريك و انديشههاي كوتاه ميدارند ، خود را برتر ميشمارند.
از چندي پيش كه كوششهاي ما سَتَرسا گرديده و در ميان توده تكاني پديد آورده ، اينان نيز با ما بكارشكني برخاستهاند و در اينجا و آنجا بسخناني ميپردازند ، و اينست من ميخواهم از آنان نيز گفتگو كنيم و برای آنکه رشتهی سخن بدست آید بهتر میدانم همان گفتههاشان را عنوان کنیم و از همانجا بسخن آغازيم.
...
👇
🖌 احمد کسروی
✴️ بخش یکم از نشست یکم
بنام پاكْآفريدگار
اينها گفتارهاييست كه در نشستهايي رانده شده و اينك در اين دفتر به چاپ ميرسد. كسروي
نشست يكم
ما تاكنون در نشستهاي خود از دستههايي كه با ما بدخواهند سخن راندهايم. از شاعران ، از صوفيان ، از هواداران فلسفه ، از شيعيان ، از بهاييان ، از شيخيان ، از خراباتيان ، از هر يكي بگفتگو پرداختهايم ولي يك دسته بازمانده كه بايد از آنها نيز سخن رانيم.
اين دسته آن كسانيند كه بهيچ چيزي پابستگي نميدارند و در هيچ راهي نيستند ، و تنها چيزي كه در زندگي ميشناسند ، پيروي از هوسها و سَهشِهاي خودشانست ، و آنان در حال آنكه بسيار گمراهند و مغزهاي تاريك و انديشههاي كوتاه ميدارند ، خود را برتر ميشمارند.
از چندي پيش كه كوششهاي ما سَتَرسا گرديده و در ميان توده تكاني پديد آورده ، اينان نيز با ما بكارشكني برخاستهاند و در اينجا و آنجا بسخناني ميپردازند ، و اينست من ميخواهم از آنان نيز گفتگو كنيم و برای آنکه رشتهی سخن بدست آید بهتر میدانم همان گفتههاشان را عنوان کنیم و از همانجا بسخن آغازيم.
...
👇
Telegram
attach 📎
📘 ده سال در عدلیه
🖌 احمد کسروی
✴️ 15ـ سرگرميها كه در زنجان ميداشتم
در زنجان هم ساعتهاي بيكاري خود را بنوشتن مي پرداختم. «آذربايجان في ثمانيه عشر عاما» را كه در دماوند نوشته بودم اينجا چون روزنامه هاي كهن را از تبريز خواستم و فرستاده شد بار ديگر از سر گرفتم و بهتر نوشتم و براي چاپ بمهنامه «العرفان» (در صيدا) فرستادم.
از آنسو چون زنجان در جنبش بابيگري يكي از كانونها بوده و ملا محمد علي زنجاني زمان درازي با دولت جنگيده بود در آن باره بجستجوها مي پرداختم. مسجد ملا محمدعلي كه در بسته ميبود روزي با چند تن بديدن آنجا رفتيم. از ملا محمدعلي كتابهايي در دستست كه پيش از بابيگريش نوشته و بچاپ نرسيده. من نسخهي يكي از آنها را بنام «صواعق» بدست آورده خواندم.
...
👇
🖌 احمد کسروی
✴️ 15ـ سرگرميها كه در زنجان ميداشتم
در زنجان هم ساعتهاي بيكاري خود را بنوشتن مي پرداختم. «آذربايجان في ثمانيه عشر عاما» را كه در دماوند نوشته بودم اينجا چون روزنامه هاي كهن را از تبريز خواستم و فرستاده شد بار ديگر از سر گرفتم و بهتر نوشتم و براي چاپ بمهنامه «العرفان» (در صيدا) فرستادم.
از آنسو چون زنجان در جنبش بابيگري يكي از كانونها بوده و ملا محمد علي زنجاني زمان درازي با دولت جنگيده بود در آن باره بجستجوها مي پرداختم. مسجد ملا محمدعلي كه در بسته ميبود روزي با چند تن بديدن آنجا رفتيم. از ملا محمدعلي كتابهايي در دستست كه پيش از بابيگريش نوشته و بچاپ نرسيده. من نسخهي يكي از آنها را بنام «صواعق» بدست آورده خواندم.
...
👇
Telegram
attach 📎
📘 دین و جهان
🖌 احمد کسروی
✴️ بخش دوم از نشست یکم
اينها «دانش» چه چيز را ميگويند؟.. اگر دانش تنها رياضيات و طبيعيات و تاريخ و جغرافي است ، ما ميپرسيم : آيا كدام يكي از اينها كاري را كه ما ميكنيم تواند كرد؟!. كدام يكي آميغهاي زندگاني را بمردمان تواند آموخت؟!. و اگر دانش هر آن چيزيست كه راست باشد و از روي دليل بدست آيد ، در آن حال سخناني كه ما ميگوييم خود دانش است. كه گفت : اينها دانش نيست؟!. آنان معني دانش را نيز نميدانند و چنين ميپندارند كه دانش ، آنست كه از اروپا بيايد. اگر اين سخناني كه ما ميگوييم از اروپا آمده بودي آنگاه ديده شدي كه آنان چه تكاپويي ميكنند و با چه آب و تابي آنها را ميپذيرند و به رخ مردم ميكشند.
...
👇
🖌 احمد کسروی
✴️ بخش دوم از نشست یکم
اينها «دانش» چه چيز را ميگويند؟.. اگر دانش تنها رياضيات و طبيعيات و تاريخ و جغرافي است ، ما ميپرسيم : آيا كدام يكي از اينها كاري را كه ما ميكنيم تواند كرد؟!. كدام يكي آميغهاي زندگاني را بمردمان تواند آموخت؟!. و اگر دانش هر آن چيزيست كه راست باشد و از روي دليل بدست آيد ، در آن حال سخناني كه ما ميگوييم خود دانش است. كه گفت : اينها دانش نيست؟!. آنان معني دانش را نيز نميدانند و چنين ميپندارند كه دانش ، آنست كه از اروپا بيايد. اگر اين سخناني كه ما ميگوييم از اروپا آمده بودي آنگاه ديده شدي كه آنان چه تكاپويي ميكنند و با چه آب و تابي آنها را ميپذيرند و به رخ مردم ميكشند.
...
👇
Telegram
attach 📎
📘 ده سال در عدلیه
🖌 احمد کسروی
✴️ 16ـ بازگشت به تهران و سفر قزوين
در آخرهاي تابستان چون «مرخصي» گرفته بودم براي كارهاي خانواده اي بتهران بازگشتم. وزارت عدليه خشنودي بسيار از كارهاي من ميداشت. ولي من ناخشنودي نموده فرستادن چنان مدعي العمومي را ايراد ميگرفتم. گفتند : «مگر شما از حال وزارت عدليه آگاه نيستيد. بيشتر قضات از همان قبيلند. او نيز چون خويش مدعي العموم تميز است وزارت عدليه ناچار است بيكارش نگزارد». اين بود پاسخي كه بمن دادند. ...
👇
🖌 احمد کسروی
✴️ 16ـ بازگشت به تهران و سفر قزوين
در آخرهاي تابستان چون «مرخصي» گرفته بودم براي كارهاي خانواده اي بتهران بازگشتم. وزارت عدليه خشنودي بسيار از كارهاي من ميداشت. ولي من ناخشنودي نموده فرستادن چنان مدعي العمومي را ايراد ميگرفتم. گفتند : «مگر شما از حال وزارت عدليه آگاه نيستيد. بيشتر قضات از همان قبيلند. او نيز چون خويش مدعي العموم تميز است وزارت عدليه ناچار است بيكارش نگزارد». اين بود پاسخي كه بمن دادند. ...
👇
Telegram
attach 📎
✴️آیا معنی مشروطه[=دمکراسی] را میدانیم؟!✴️
جای افسوس است که اکنون پس از یک صد و یازده سال از جنبش و گرفتن فرمان مشروطه هنوز این سخن جای خود را دارد و کهنه نشده.
«مشروطه تنها بودن قانونها و مجلس شورا نیست.
مشروطه بیک معنی عالیتر دیگریست.
مشروطه معنایش آنست که یک توده میخواهد خودش کارهای خود را اداره کند. میخواهد کسی باو فرمان نراند.
برای آنکه سخن روشن باشد باید دانست ما در زندگانی دو رشته کارها داریم : یکی کارهای خصوصی ، دیگری کارهای عمومی.
مثلاً ما باید خانه داشته باشیم ، خواربار تهیه کنیم ، رخت خریم ، کفش خریم ، اگر ناخوش شدیم بنزد پزشک رویم. اینها کارهاییست که هر خانوادهای خودش برای خودش انجام میدهد.
ولی بدیهیست که زندگانی تنها با اینها نمیچرخد. بیک رشته کارهای دیگری هم نیاز هست.
ما در این شهر که هستیم باید آن را پاکیزه داریم ، باید دزدان را مانع شویم ، از شیوع بیماریها جلو گیریم ، عدلیهای باشد که اگر دو کس دعوا داشتند بآنجا رجوع کنند ، راهها امنیت میخواهد تا کاروانها بیایند و بروند ، باید با کشورهای همسایه رابطه داشته باشیم و پیمانها بندیم.
باین رشته کارها نیز نیاز هست و اینهاست که ما کارهای عمومی یا کارهای کشوری مینامیم.
در زمانهای گذشته این کارها بیک تن سپرده میشد و او پادشاه بود که با میل و ارادهی خود کشور را اداره میکرد ، بمردم نیز فرمان میراند.
مردم او را «سایهی خدا» میشناختند و فرمان میبردند و تکلیفی هم نداشتند. باین معنی مردم در آن روز نه اراده و اختیاری در کارهای کشور داشتند و نه مسئول بودند. مسئول تنها پادشاه بود.
این ترتیب هزارها سال در جریان بوده تا خردمندانی برخاسته و چنین گفتهاند : چرا یک تن بدیگران فرمان راند؟!.. چرا مردم خودشان کارهای کشور را اداره نکنند؟!..
اینها را گفته با دلیل ثابت کردهاند که یک پادشاه هر قدر هوشیار و خردمند باشد نخواهد توانست مصالح کشور را چنانکه شایسته است تشخیص دهد ، نخواهد توانست کارها را از راهش بانجام رساند.
در نتیجهی این مشروطه پیدا شده. باین معنی ، این حرفها در مردم تأثیر کرده که در همه جا بشورش برخاسته و دستگاه استبدادی پادشاهان را برانداخته خودشان رشتهی کارهای کشور را بدست گرفتهاند.
پس در مشروطه افراد خودشان کارهای کشور را اداره میکنند.
هر فردی از ایشان مسئولیتی بگردن دارد ،
هر فردی باید بکشور و کارهای آن علاقهمند باشد و هر زمان که نیاز افتاد از فداکاری با جان و مال بازنایستد.
این وظیفهی اوست ، این باو واجب است.
ولی در ایران کم کسی مشروطه را باین معنی فهمیده.
کم کسی خود را در برابر کشور و توده مسئول میداند.
اگر حقیقت را بخواهیم کسانی که در ایران پیشگام شدند و مشروطه را روان گردانیدند ، آنها نیز مشروطه را باین معنی نمیدانستند. اینست نخواستهاند بمردم نیز بفهمانند.
بهرحال در ایران امروز یکی از کارهای بسیار مهم اینست که کتابچهها نوشته شود و سخنرانیها در رادیو بعمل آید و بمردم معنی مشروطه فهمانیده شود.
مشروطه والاترین شکل حکومت است.
امروز بیشتری از تودههای پیشرفته و بزرگ جهان ـ از کشورهای متحدهی آمریکا و انگلستان و فرانسه و دیگران ـ با مشروطه اداره میشوند. اینها باید بمردم فهمانیده شود.
فهمیدن مردم معنی مشروطه را و علاقهمندی آنها بکشور و کارهای کشوری تأثیر محسوس خواهد داشت و بسیاری از دشواریهای امروزی را آسان خواهد گردانید.
گاهی کسانی میگویند : «این توده شایستهی مشروطه نیست».
میگویم : باید کوشید و آنها را شایسته گردانید ، نه اینکه از مشروطه چشم پوشید».
(امروز چاره چیست؟ ، ص 39 تا 41)
جای افسوس است که اکنون پس از یک صد و یازده سال از جنبش و گرفتن فرمان مشروطه هنوز این سخن جای خود را دارد و کهنه نشده.
«مشروطه تنها بودن قانونها و مجلس شورا نیست.
مشروطه بیک معنی عالیتر دیگریست.
مشروطه معنایش آنست که یک توده میخواهد خودش کارهای خود را اداره کند. میخواهد کسی باو فرمان نراند.
برای آنکه سخن روشن باشد باید دانست ما در زندگانی دو رشته کارها داریم : یکی کارهای خصوصی ، دیگری کارهای عمومی.
مثلاً ما باید خانه داشته باشیم ، خواربار تهیه کنیم ، رخت خریم ، کفش خریم ، اگر ناخوش شدیم بنزد پزشک رویم. اینها کارهاییست که هر خانوادهای خودش برای خودش انجام میدهد.
ولی بدیهیست که زندگانی تنها با اینها نمیچرخد. بیک رشته کارهای دیگری هم نیاز هست.
ما در این شهر که هستیم باید آن را پاکیزه داریم ، باید دزدان را مانع شویم ، از شیوع بیماریها جلو گیریم ، عدلیهای باشد که اگر دو کس دعوا داشتند بآنجا رجوع کنند ، راهها امنیت میخواهد تا کاروانها بیایند و بروند ، باید با کشورهای همسایه رابطه داشته باشیم و پیمانها بندیم.
باین رشته کارها نیز نیاز هست و اینهاست که ما کارهای عمومی یا کارهای کشوری مینامیم.
در زمانهای گذشته این کارها بیک تن سپرده میشد و او پادشاه بود که با میل و ارادهی خود کشور را اداره میکرد ، بمردم نیز فرمان میراند.
مردم او را «سایهی خدا» میشناختند و فرمان میبردند و تکلیفی هم نداشتند. باین معنی مردم در آن روز نه اراده و اختیاری در کارهای کشور داشتند و نه مسئول بودند. مسئول تنها پادشاه بود.
این ترتیب هزارها سال در جریان بوده تا خردمندانی برخاسته و چنین گفتهاند : چرا یک تن بدیگران فرمان راند؟!.. چرا مردم خودشان کارهای کشور را اداره نکنند؟!..
اینها را گفته با دلیل ثابت کردهاند که یک پادشاه هر قدر هوشیار و خردمند باشد نخواهد توانست مصالح کشور را چنانکه شایسته است تشخیص دهد ، نخواهد توانست کارها را از راهش بانجام رساند.
در نتیجهی این مشروطه پیدا شده. باین معنی ، این حرفها در مردم تأثیر کرده که در همه جا بشورش برخاسته و دستگاه استبدادی پادشاهان را برانداخته خودشان رشتهی کارهای کشور را بدست گرفتهاند.
پس در مشروطه افراد خودشان کارهای کشور را اداره میکنند.
هر فردی از ایشان مسئولیتی بگردن دارد ،
هر فردی باید بکشور و کارهای آن علاقهمند باشد و هر زمان که نیاز افتاد از فداکاری با جان و مال بازنایستد.
این وظیفهی اوست ، این باو واجب است.
ولی در ایران کم کسی مشروطه را باین معنی فهمیده.
کم کسی خود را در برابر کشور و توده مسئول میداند.
اگر حقیقت را بخواهیم کسانی که در ایران پیشگام شدند و مشروطه را روان گردانیدند ، آنها نیز مشروطه را باین معنی نمیدانستند. اینست نخواستهاند بمردم نیز بفهمانند.
بهرحال در ایران امروز یکی از کارهای بسیار مهم اینست که کتابچهها نوشته شود و سخنرانیها در رادیو بعمل آید و بمردم معنی مشروطه فهمانیده شود.
مشروطه والاترین شکل حکومت است.
امروز بیشتری از تودههای پیشرفته و بزرگ جهان ـ از کشورهای متحدهی آمریکا و انگلستان و فرانسه و دیگران ـ با مشروطه اداره میشوند. اینها باید بمردم فهمانیده شود.
فهمیدن مردم معنی مشروطه را و علاقهمندی آنها بکشور و کارهای کشوری تأثیر محسوس خواهد داشت و بسیاری از دشواریهای امروزی را آسان خواهد گردانید.
گاهی کسانی میگویند : «این توده شایستهی مشروطه نیست».
میگویم : باید کوشید و آنها را شایسته گردانید ، نه اینکه از مشروطه چشم پوشید».
(امروز چاره چیست؟ ، ص 39 تا 41)
زبان پاک
گفتار پنجم
✴️واژههای نوینی که بکار میبریم
چنانکه در گفتار یکم گفتهایم ، از آکهای فارسی درآمیختگی آن با واژههای بیگانه ، بویژه با واژههای عربی میبود ، و ما تا توانستهایم آنها را از زبان دور رانده بجایشان واژههای فارسی روا گردانیدهایم.
در برخی جاها نیز واژههایی از خود گزاردهایم. در برخی جاها نیز واژهای را که میبوده برویهي راستی انداخته و یا در معنی راستتری روا گردانیدهایم.
بسیاری از آن واژههای فارسی شناخته میبوده که هر کسی معنی آنها را میداند. برخی دیگر شناخته نمیبوده که در اینجا آنها را در فهرستی مینویسیم :
👇👇
گفتار پنجم
✴️واژههای نوینی که بکار میبریم
چنانکه در گفتار یکم گفتهایم ، از آکهای فارسی درآمیختگی آن با واژههای بیگانه ، بویژه با واژههای عربی میبود ، و ما تا توانستهایم آنها را از زبان دور رانده بجایشان واژههای فارسی روا گردانیدهایم.
در برخی جاها نیز واژههایی از خود گزاردهایم. در برخی جاها نیز واژهای را که میبوده برویهي راستی انداخته و یا در معنی راستتری روا گردانیدهایم.
بسیاری از آن واژههای فارسی شناخته میبوده که هر کسی معنی آنها را میداند. برخی دیگر شناخته نمیبوده که در اینجا آنها را در فهرستی مینویسیم :
👇👇
Telegram
attach 📎
📘 ده سال در عدلیه
🖌 احمد کسروی
✴️ 17ـ داستاني كه با مدعيالعموم پيش آمد
اين بار كه بزنجان آمده بودم مدعي العموم فروتنيها مينمود. باز ميگفت : «من آن تقي نيستم». با اينحال از بديها باز نمي ايستاد. مجدالسلطنه كه رفته و حكمران ديگري بجايش آمده بود چون اين حكمران بخود فريفته ميبود و پرواي قانون نميكرد من باو سخت گرفتم و پيامهاي درشتي دادم. مدعي العموم در نهان با او همدست ميبود. شبها نيز دستگاه قمار و باده ميچيدند. ...
👇👇
🖌 احمد کسروی
✴️ 17ـ داستاني كه با مدعيالعموم پيش آمد
اين بار كه بزنجان آمده بودم مدعي العموم فروتنيها مينمود. باز ميگفت : «من آن تقي نيستم». با اينحال از بديها باز نمي ايستاد. مجدالسلطنه كه رفته و حكمران ديگري بجايش آمده بود چون اين حكمران بخود فريفته ميبود و پرواي قانون نميكرد من باو سخت گرفتم و پيامهاي درشتي دادم. مدعي العموم در نهان با او همدست ميبود. شبها نيز دستگاه قمار و باده ميچيدند. ...
👇👇
Telegram
attach 📎
📘 دین و جهان
🖌 احمد کسروی
✴️ بخش سوم از نشست یکم
يك گفتهي ديگر آنان اينست كه ميگويند : «در قرن بيستم هم دين ميشود؟!..» اين يكي از ريشخندهاي ايشانست.
نخست ، بايد پرسيد : شما از قرن بيستم چه ميداريد كه چنين بآن مينازيد؟!.. شما از صدهي بيستم جز بدبختي و توسريخوري چه بهرهاي بردهايد؟!. داستان شما داستان كسيست كه بدارايي همسايه بنازد.
دوم ، گذشت زمان آميغها را ديگر نگرداند. دين اگر چيز سودمنديست بايد در صدهي بيستم هم باشد و در صدهي سيام نيز باشد. اگر سودمند نيست و زيانمند است ، بايستي هيچگاه نباشد. شما اگر دين را چيزي بد ميدانيد و ايراد ميداريد ، آن را بگوييد. چه كار با قرن بيستم يا سيام ميداريد؟!.
سوم ، در همان قرن بيستم است كه جهانيان راه زندگي را گم كردهاند و از خوشيها بهرهمندي نميتوانند. در همان قرن بيستم است كه در يكسو سالانه مليونها مردم از گرسنگي ميمردند ، و در يكسو از نبودن خريدار ، غله و قهوه و شكر و ديگر چيزها را بدريا ميريختند. در همان قرن بيستم است كه بيكاران و گرسنگان دستهها ميبستند و لشکرها ميآراستند و در شهرها ميگرديدند.
...
👇
🖌 احمد کسروی
✴️ بخش سوم از نشست یکم
يك گفتهي ديگر آنان اينست كه ميگويند : «در قرن بيستم هم دين ميشود؟!..» اين يكي از ريشخندهاي ايشانست.
نخست ، بايد پرسيد : شما از قرن بيستم چه ميداريد كه چنين بآن مينازيد؟!.. شما از صدهي بيستم جز بدبختي و توسريخوري چه بهرهاي بردهايد؟!. داستان شما داستان كسيست كه بدارايي همسايه بنازد.
دوم ، گذشت زمان آميغها را ديگر نگرداند. دين اگر چيز سودمنديست بايد در صدهي بيستم هم باشد و در صدهي سيام نيز باشد. اگر سودمند نيست و زيانمند است ، بايستي هيچگاه نباشد. شما اگر دين را چيزي بد ميدانيد و ايراد ميداريد ، آن را بگوييد. چه كار با قرن بيستم يا سيام ميداريد؟!.
سوم ، در همان قرن بيستم است كه جهانيان راه زندگي را گم كردهاند و از خوشيها بهرهمندي نميتوانند. در همان قرن بيستم است كه در يكسو سالانه مليونها مردم از گرسنگي ميمردند ، و در يكسو از نبودن خريدار ، غله و قهوه و شكر و ديگر چيزها را بدريا ميريختند. در همان قرن بيستم است كه بيكاران و گرسنگان دستهها ميبستند و لشکرها ميآراستند و در شهرها ميگرديدند.
...
👇
Telegram
attach 📎
ایرانیها شیوهی خود قرار دادهاند كه چون آسودهاند ، بیباك و بیپروا روز گذرانند و گمان كمی و آلودگی بخود نبرند و اگر كسی كمیهای آنان را یادآوری كرد بیپروایی نمایند ، بلكه بآزارش كوشند ،
با صد درماندگی دم از «غرور ملی» زنند و خود را یكی از تودههای بنام جهان شمارند ، و همینكه روز گرفتاری رسید بناله و فریاد پردازند و بزاری و فغان كوشند.
این یك شیوهایست كه از سالها گرفتهاند و در این راه بسیار ورزیده گردیدهاند كه ما میبینیم همینكه یك گرفتاری پیش میآید بیهیچ درنگی آواز بناله و فریاد بلند میكنند ،
و چون آن میگذرد چنان به بیپروایی میگرایند كه تو گویی هیچی رخ نداده و آن كسانی كه دیروز مینالیدند اینها نبودهاند.
(پرچم روزانه شمارهی 237)
با صد درماندگی دم از «غرور ملی» زنند و خود را یكی از تودههای بنام جهان شمارند ، و همینكه روز گرفتاری رسید بناله و فریاد پردازند و بزاری و فغان كوشند.
این یك شیوهایست كه از سالها گرفتهاند و در این راه بسیار ورزیده گردیدهاند كه ما میبینیم همینكه یك گرفتاری پیش میآید بیهیچ درنگی آواز بناله و فریاد بلند میكنند ،
و چون آن میگذرد چنان به بیپروایی میگرایند كه تو گویی هیچی رخ نداده و آن كسانی كه دیروز مینالیدند اینها نبودهاند.
(پرچم روزانه شمارهی 237)