پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
✴️اصلاح و بهبود معاش کارگران و رنجکشان

اصلاح و بهبود معاش کارگران و رنجکشان از دیگر اصلاحاتی است که باید بدیده داشت.

این را تاکنون به عهده‌ی «عرضه و تقاضا» گزارده‌اند که بیدادگرانه است. در جایی که کارگر فراوانست و کار کم ، تا می‌شده از دستمزدی که با آن میتوان یک زندگی حداقلی را گذرانید کاسته حتا یک سوم آن را به کارگر (همچنین به کارمند) داده‌اند.

در هر حال این زمینه‌ایست که نمی‌توان به آن بی‌پروایی کرد. در این بخش باید تا میتوان بدادگری نزدیک گردید و آن را نمی‌توان به عهده‌ی «عرضه و تقاضا» گزارد.

✴️ «همه میدانیم که گروه بزرگی از مردم این کشور کار میکنند و رنج میکشند و زندگانی توده را براه می‌اندازند

و در همانحال خودشان و خانواده‌هاشان بآتش نداری می‌سوزند و زندگانی را با صد سختی بسر میبرند.

چرخ زندگانی ما را کیها می‌گردانند؟..

کارگران کارخانه‌ها ، شاگردان دکانها ، هیزم‌شکنها ، باربرها ، خشت‌مالها ، ناوه‌کشها ، ...

اینهایند که رنج میکشند و برای ما کار میکنند».

«باید باینها دل سوزانید. راهش هم اینست که ما ببینیم امروز زندگانی متوسط یک خانواده (یک خانواده‌ی پنج نفری) ، چه مبلغ خرج دارد و همان را میزان حقوق مزد کارگران و رنجکشان گردانیم.

همین رفتار را با پاسبانها باید کرد ، با سُپورها باید کرد ، با نظامیان باید کرد ، با کارمندان پایین‌رتبه‌ی ادارات باید کرد.

این چه نامردیست که کارگران رنج کشند و وسایل زندگی برای ما تهیه کنند و خودشان بی‌بهره باشند؟!..

این چه نامردیست که ما شب با فرزندان خود آسوده بخوابیم و این نیندیشیم که پاسبانهایی که در خیابانها ، در سرما و گرما ، میگردند و در راه پاسداری بما بیداری میکشند آنها نیز فرزندانی دارند ،

این نیندیشیم که باید بآنها چندان حقوق داد که باری وسایل ضروری زندگانی خانواده‌هاشان آماده گردد؟!..».

(« امروز چاره چیست؟» سات 43 و 44)
✴️فزونی کارمندان دولت

«اینهمه کارمندانی که دولت در اداره‌های خود گرد آورده ، به بیشتر از یک ثلث آنها نیاز نیست و بازمانده فزونیست ،

اگر پای اصلاحات درمیان بود دولت باید اداره‌ها را کمتر و کوچکتر گرداند

(یکی از اصلاحات لازم کاستن از شماره‌ی کارمندان اداره‌هاست)

و بجای آنها بپاسبانها و سپورها و سربازها که نیاز بسیار بداشتن آنها هست حقوق باندازه‌ی کفایتشان پردازد».

(«امروز چاره چیست؟» سات 44)

کانال : یک گرهی که از آغاز بکار اداره‌ها در ایران پدید آمده ولی در حکومت ملایان هرچه سفتتر گردیده فزونی کارمندان دولت است.

میدانید که چون ملایان حکومت را بدست گرفتند از بیم آنکه آن را از دست دهند یک لشکری از غیراداریها را بنام آنکه آنان همدست و هوادارشان گردند ـ شایا یا ناشایا ، کاردان یا ناکاردان ـ در اداره‌ها جا دادند و ناچار باید به اینها حقوق می‌پرداختند.

از هر بودجه‌ای که برای آبادانی و بهبود اوضاع کشور می‌بایست خرج می‌شد کاستند تا بتوانند شکم این «همدستان» را سیر کنند.

این یکی از آسیبهای بزرگی است که دیکتاتوری به کشور میزند.

از جیب مردم خرج خفقان و سرکوب خودشان میکند. به چه بهایی؟!..

به بهای مفتخورپروری و رسیدگی نکردن به آبادی کشور.
✴️دلسوزی بروستاییان و کوشش بنیکی حال آنها.

«همه میدانیم در ایران روستاییان که کشاورزان این کشور و بسیجندگان [1] خواربارند ، بدترین حال را دارند. ...

جز هوای آزاد و آب پاکیزه از دیگر چیزها بهره برای آنها منظور نیست. ...

در دهات گرمابه نیست ، پزشک نیست ، داروخانه نیست ، دادگاه نیست. ...
بدیهیست که باید چاره‌ای اندیشیده شود. یک گام بزرگی در اصلاحات در این زمینه باید بود.
...
از دیده‌ی اصلاح‌طلبی این یک موضوع مهمیست که در آینده

✴️شهرهای ایران کوچکتر و دهها بزرگتر شود✴️.

با این ترتیب که در دهات وسایل زندگانی آماده گردد : خانه‌ها با دستورهای بهداشتی ساخته شود ، برق بکار افتد ، تلفن کشیده شود ، دبستان بنیاد یابد ، پزشک باشد ، داروخانه باشد ، دادگاه بخش باشد.

آنگاه از شهرها کسانی که کار مشروعی ندارند و با مفتخواری و یا با کارهای بیهوده زندگانی میکنند بآنجاها کوچانیده شوند که با کشاورزی و یا هر کار مشروع دیگری که میتوانند زندگی آغازند.

اگر چنین ترتیبی پیش آمد دسته‌های انبوهی از مردم خودشان داوطلبانه بآن دیه‌ها خواهند رفت و در آنجا زندگی خواهند آغازید.

زندگی درمیان باغها و کشتزارها ، با آب پاکیزه و هوای آزاد ، با نگهداشتن گاوها و گوسفندهای شیرده ، با بهره‌مندی از نغمه‌های مرغها ، زندگانی بسیار لذیذی است.

کسی را نتوان پنداشت که دارای خرد باشد و مزیت چنین زندگی را درنیابد.

آنچه امروز جلو مردم را گرفته ، نبودن وسایل در روستاهاست.

اینکه گفتم دولت باید اداره‌ها را کوچک گردانیده بیش از اندازه نیاز کارمندان نگاه ندارد ، راه آن هم اینست که کسانی که خودشان آرزومند باشند و یا دولت صلاح داند باین دهها کوچاند که نشیمن گیرند و با کشاورزی و یا کارهای دیگر زندگی بسر برند.

اگر سرمایه ندارند دولت بآنها سرمایه نیز پردازد.

در این زمینه سخن بسیار است و من چون مقصودم یادآوریست باین اندازه بس میکنم.

(«امروز چاره چیست؟» سات 48 و 49)

[1] : بسیجیدن = تدارک کردن ـ و
‌📘 دین و جهان

🖌 احمد کسروی

✴️ بخش دوم از نشست چهارم

بلكه اگر راستي را خواهيم اين نادانيها جلوگير سامان يافتن زندگاني و از ميان برخاستن بينواييها خواهد بود. اين چيزها چندان روشنست كه من در شگفتم چگونه كساني اينها را درنمي‌يابند.
براي مثل ميگوييم : در ايران يك رشته از گمراهيها و نادانيها بدآموزيهاییست كه خراباتيان ـ يا بهتر گوييم خيام و حافظ ـ در شعرهاي خود گنجانيده‌اند : «جهان هيچست و پوچست ، بايد پروايش نداشت و ارجي بآن نگزاشت ، بايد دربند گذشته و آينده نبود و زندگي را با مستي و سرخوشي بسر برد ، در جهان بودنيها بوده است و كوششها هيچ سودي نتواند داشت ..» اينها از زهرآلودترين نادانيها و بدآموزيهاست. يكي از شُوندهاي بدبختي ايرانيان اين شعرهاي خراباتيان بوده است.
دكتر اراني يك شعر از حافظ ياد مي‌كند :
غلام همت آنم كه زير چرخ كبود ز هرچه رنگ تعلق پذيرد آزاد است
...
👇
✴️سرچشمه‌ی بیدادگریهای اقتصادی

«فلان خانواده روزانه یک مَن روغن میخرد و مصرف میکند و بفلان خانواده یک سیر هم نمیرسد و با نانِ تهی شکمهای خود را پر میگردانند. همچنین در دیگر کالاها.

از نظر کار و کوشش نیز چنانست : فلان مرد هیچ کاری نمیکند و شبان و روزان به تن‌پروری می‌پردازد و فلان کارگر روزانه دوازده ساعت رنج میکشد و عرق میریزد.

اجحافات باین آشکاری را نمی‌شود که از دیده دور داشت. ...

ببینیم این اجحافات از کجا ناشی می‌شود و سرچشمه‌ی آن را بدست آوریم و از همان راه جلو گیریم.

آنچه ما دانسته‌ایم این اجحافات از سه جا ناشی می‌شود : یکی مفتخواری ، دیگری عادلانه نبودن مزدها و حقوقها ، دیگری محدود نبودن سرمایه ، و من درباره‌ی هر کدام چند جمله‌ای مینویسم :

✴️1) مفتخواری در این کشور رواج بسیار دارد و راههای مختلفی پیدا کرده.

مثلاً فلان کس در خانه می‌نشیند و از دولت مستمری میگیرد ، یا خانقاهی باز کرده مریدانش پول می‌آورند ، یا از املاکش میرسد و میخورد ، یا پول بمرابحه میدهد و عایدی دارد.

امثال اینها بسیار است ـ یک رشته کارها نیز هست که چون بیهوده است ، در حکم مفتخواریست. مثلاً فلان شخص رمان مینویسد و میفروشد ، فلان مرد فال میگیرد و پیشگویی میکند ، بازرگانان در بازار کالاها را دست بدست میگردانند. اینها نیز بسیار است.

این مفتخواران اگر جلوشان گرفته شود ناچار خواهند بود بکار پردازند و باندازه‌ی کوشش خود پول بدست آورند و به همان اندازه از کالاها و از خوشیهای زندگانی سهم یابند و این برخوردهای بیحساب امروزی از میان خواهد رفت.

✴️2) عادلانه نبودن مزدها و حقوقها موضوع مهم دیگریست.

یک رشته‌ی بزرگی از اجحافات از این راه تولید می‌شود.

از یکسو بکارهای لازم مزد کمتر از اندازه‌ی عدالت داده می‌شود و از یکسو بکارهایی که چندان لازم نیست ، مزد یا حقوق بیش از اندازه منظور میگردد.

فلان هیزم‌شکن چند ساعت عرق میریزد و صد ریال بیشتر بدستش نمی‌آید و فلان پشت میزنشین عالی‌رتبه که دانسته نیست بکارش چه نیازی هست ، روزانه پانصد ریال حقوق میبرد.

اگر اینها تعدیل شود بدیهیست که رشته‌ی بزرگی از اجحافات از میان خواهد برخاست.

کسی اگر هوش و جربزه بیشتر دارد و از کوششهای خود بتوده سود بیشتر میرساند ، باید مزد بیشتر هم ببرد.

نمیتوان گفت که یک پزشک که با دانش خود روزانه ده کسی را از بیماری نجات میدهد ، با یک باربر یکسان باشد.

اگر یک پزشک روزانه چند برابر یک باربر عایدی داشت و چند برابر او از خوشیهای زندگی بهره یافت ، جای ایراد نیست.

جای ایراد آنست که کار کسی کم سود یا بیهوده باشد و مزدهای گزاف گیرد و یا بعکس در برابر کار سودمند لازم ، مزد کم بدست آورد.

✴️3) داد و ستد یا بازرگانی از کارهاییست که بآن نیازمندیم.

کسی که کالایی را تهیه میکند (مثلاً کشاورزی که گندم میکارد و یا کارخانه‌ای که قند می‌سازد) ، چه بسا که خود نمیتواند یکسره با خانواده‌ها طرف شود و بآنها بفروشد و نیاز بمیانجی پیدا می‌شود.

داد و ستد و بازرگانی باین معنی است.

باز میگویم که در زندگانی توده‌ای بآن هم نیاز داریم.

چیزی که هست باید سرمایه محدود باشد که یک کسی نتواند با راه‌انداختن سرمایه‌ی بسیار بزرگی بخش عمده‌ی خرید و فروش را ویژه‌ی خود گرداند و دست دیگران را بندد.

اکنون یک رشته از اجحافها نیز از این راهست.

کسانی سرمایه‌های بزرگی راه ‌انداخته‌اند و روزانه چند برابر نیاز زندگانی خود سود می‌برند و دیگران چون مایه‌شان کمتر است ، باندازه‌ی نیاز هم سهم نمی‌یابند ،

و چون از این ترتیب جلوگیری شود و سرمایه محدود گردیده زیر دیده‌بانی گرفته شود ، رشته‌ی دیگر اجحافات نیز از میان خواهد رفت».

(«امروز چاره چیست؟» سات 59 و 60)
✴️یک دگرگونی بزرگ نیز باید در اندیشه‌ها رخ دهد

«در این کشور یکی از کارهایی که باید بود[bud] آنست که انبوه توده با حقایق جهان آشنا گردند.

یک دسته هستند که شما هر چیزی را بگویید خواهند گفت : «مگر ما اینها را نمیدانستیم؟».

ولی حقیقت اینست که این مردم بسیاری از چیزهای دانستنی را نمیدانند. از حقایق بسیار آشکار هم ناآگاهند.

مثلاً آیین طبیعت را تغییر نتوان داد.

نشدنیست که آدم کنیاک خورد و مست نگردد.

نشدنیست که کسی گرد سفیدی را «کِنین» [دارویی تب‌بر بوده. مانند استامینوفن امروز] نام گزارد و بخورد و تبش بریده شود.

همچنان نشدنیست که یک توده نیک نباشند و از جهان نیکی ببینند.

نشدنیست که یک مردم همه درپی هوسها و کینه‌های خود باشند و بآسایش و سرفرازی رسند.

این یک حقیقت آشکاریست. ولی انبوه مردم ایران آن را نمیدانند و در آرزوی اینند که طبیعت آیین خود را تغییر دهد.

هزارها کسان هستند که پروایی بحال توده و کشور ندارند و یگانه وظیفه برای خود آن را میدانند که پولی درآورند و با خانواده‌ی خود زندگی کنند و در همان حال آرزومندند که همچون مردمان فرانسه و انگلیس و روس در جهان سرفراز باشند.

هزارها کسان هستند که شما اگر سخنی از آلودگیهای توده رانید و آنها را بکوشش و همدستی خوانید ، ریشخند کنند. ولی اگر روزی یکی یک بدی دید (مثلاً ماستفروشی ماست را کم داد) فریاد میکشند : «پس این مردم کی اصلاح خواهند شد؟!..».

هزارها کسان هستند که میهن‌پرستند. ولی میهن‌پرستی را جز آرزوهایی در دل و سخنانی بر سر زبان نمیدانند.

اینها تو گویی می‌پندارند جز از مردمان دیگرند. عزیزکرده‌های خدایند.

اینها باید نکوشند و نتیجه برند ، نکارند و بدروند. اینها اگر در سایه‌ی این بی‌پرواییها و هوسبازیها بذلت افتادند زمین لرزیدن خواهد گرفت.

اگر فردا جنگی پیش آمد و بمبهای آتمی کشور را ویرانه گردانید ، آسمان باینها خون خواهد گریست.

اینهاست آنچه میگویم : حقایق را نمیدانند.

اینهاست آنچه میگویم آیین طبیعت را نمی‌شناسند».

(«امروز چاره چیست؟» سات 35)
چهل سالست مردم با چنین پدیده‌ای بیشتر آشنا گردیده و این گونه کسان را بهتر شناخته‌اند.
‌📘 دین و جهان

🖌 احمد کسروی

✴️ بخش چهارم از نشست چهارم

تاريخ بما نشان مي‌دهد كه در زمانهاي بسیار باستان كه ناداني و دُژآگاهي مردمان بسيار فزونتر از اكنون مي‌بوده ، چنين پنداشته مي‌شده كه لاشه‌ي مرده كه بزير خاك سپرده مي‌شود ، در آنجا زنده گردد و زيستن آغازد و در آنجا در زير زمين مردگان جهاني مي‌دارند. اين مي‌بوده كه با مرده كاسه و كوزه و كاچال مي‌گزارده‌اند و دانِگيها[=حبوبات] همراه مي‌گردانيده‌اند. توانگران را با زر و سيم و جواهر بخاك مي‌سپارده‌اند. براي پادشاهان دخمه بنياد نهاده ، گذشته از زر و سيم و جواهر و اسب و مانند اينها ، كنيزان و نوكراني را زنده بگور گردانيده ، به دخمه مي‌چپانیده‌اند كه پادشاه در آن زندگاني بي‌كنيز و نوكر نباشد. يك باور بسيار پست و بي‌دليل ، اينهمه نتيجه‌ها‌ي دلگداز پديد مي‌آورده.
اكنون سخن در آنست كه در اين زمان كه همه مي‌دانند ، مرده‌اي كه مرده ، تن او لاشه‌اي بيش نيست و پس از چند روزي گوشتها از ميان رفته جز استخوانهاي جدا از هم باز نخواهد ماند و اين بسيار آشكار است كه در زير زمين زندگي نتواند بود و نبايد بود و گفتگويي كه در دين از جاويداني مي‌رود درباره‌ي «روان» است و بي‌هيچ گفتگويي تن نابود شدنيست. با همه‌ي اينها ايرانيان آن پندار بيخردانه‌ي كهن را در دل مي‌دارند و با مردگان آن رفتاري را مي‌نمايند كه بازنموديم.
...
👇
✴️امروز در ایران یک مانع بزرگ خودخواهیست.

«امروز در ایران یک مانع بزرگ خودخواهیست. این بکسانی برمی‌خورد که با دیگران همدست گردند و بیسر و بیصدا بکوششهایی پردازند.

هر کسی میخواهد جمعیتی بنام خودش برپا کند. می‌خواهد روزنامه‌ای راه‌انداخته به هایهوی پردازد.

باید اینها را بکنار گزاشت. هر مرد غیرتمندی که این کتاب را میخواند باید آماده گردد که چنانکه پیشنهاد شده در پدید آوردن یک جمعیت ایرانخواه همدستی نماید.

آری راه بهانه باز است. حرفهای گوناگون توان زد :

«نمی‌شود اعتماد کرد ، شاید این هم دسیسه‌ایست» ، «شاید این را هم انگلیسها تحریک کرده‌اند» ، «حالا ببینیم چه خواهد شد» ، «بگزار دیگران جلو بیفتند ، اگر کاری توانستند ما هم شرکت میکنیم» ...

از این گونه بهانه‌ها بسیار توان آورد. ولی آیین طبیعت را تغییر نتوان داد. جلو مکافات را نتوان گرفت.

بدانید ای ایرانیان حوادث امروز به پیشواز شما آمده.

شما بایستی بیندیشید و آینده را بدیده گیرید و حوادث را پیش‌بینی کرده بجلوگیری پردازید.

نکرده‌اید و اینک حوادث بسر وقتتان رسیده.

اکنون شما در آخرین سنگرید. اگر باز سستی نمایید ، باز بهانه‌ آورید ، این سنگر را هم از دست خواهید داد و سیل حوادث شما را خواهد پیچانید و خدا میداند که سرگذشت این توده چه خواهد بود.

بدانید ای ایرانیان ، آسمان برای شما نخواهد گریست ، زمین برای شما بلرزه نخواهد افتاد.»

(«امروز چاره چیست؟» سات 46 و 47)