✴️ خردههایی که به کیش شیعیگری توان گرفت ✴️
سیزدهمین خرده (بخش یکم) :
در داستان امام ناپیدا سخن فراوانی هست و ایرادهای بسیاری توان گرفت :
1ـ چگونه تواند بود که یکی را فرزندی زاییده شود و کسی آگاه نگردد؟!. چگونه تواند بود که پنج سال گذرد و شناخته نشود؟!. مگر حسنالعسکری در سامرا درمیان مردم نمیزیسته؟!. مگر کسی به خانهی او آمد و شد نمیکرده؟!. آیا با گفتهی عثمان بن سعید[1] چنین چیزی را باور توان کرد؟!.
آنگاه نهفتگی چه رازی میداشته؟!. اگر نهفته نبودی چه گزندی دیدی؟!.
میگویند : از دشمنان خود میترسید. میگویم : پس چرا پدرانشان نترسیده بودند؟!.
آنگاه گروهی که «تقیه» توانند کرد و باورهای خود را از دیگران پوشیده توانند داشت چه جای ترسی برای ایشان بازمانَد؟!.
2ـ امام اگر پیشواست باید درمیان مردم باشد و آنان را راه بَرد. امام ناپیدا چه معنی تواند داشت؟!.
پاسخ داده میگویند : «امام ناپیدا همچون خورشید پشت ابر است».
میگویم : مَثَل بسیار غلطیست. خورشید در پشت ابر زمان کمی مانَد و بیرون آید. آنگاه خورشید در پشت ابر روشناییش و گرمایش پیداست. از آن امامتان چیزی جز نام پیدا نمیباشد.
3ـ هزار سال زندگی باور کردنی نیست. میگویند : «از قدرت خدا چه بعید است؟!.»
میگویم همین پاسخ نمونهای از ناآگاهی شما از معنی دین است. شما اگر معنی دین را دانستیدی این دانستیدی که خدا برای کارهای خود آیینی گزارده است و هیچگاه آن آیین را دیگر نگرداند. دانستیدی که این را همان خدا گزارده است که کسی بیش از صد و بیست سال و صد و چهل سال زنده نمانَد و نتواند مانْد.
میگویند در قرآن گفته : «نوح نهصد و پنجاه سال درمیان مردم خود ماند» پس به آن چه پاسخ میدهید؟!.
میگویم : آن خود جای ایراد است. این گونه چیزها در قرآن از «متشابهاتِ» آن میباشد و باید بحال خود بماند و گفتگویی از آنها نرود.
[1] : «باب» یکم امام ناپیدا
(کتاب «بخوانند و داوری کنند» سات 43 از 105)
سیزدهمین خرده (بخش یکم) :
در داستان امام ناپیدا سخن فراوانی هست و ایرادهای بسیاری توان گرفت :
1ـ چگونه تواند بود که یکی را فرزندی زاییده شود و کسی آگاه نگردد؟!. چگونه تواند بود که پنج سال گذرد و شناخته نشود؟!. مگر حسنالعسکری در سامرا درمیان مردم نمیزیسته؟!. مگر کسی به خانهی او آمد و شد نمیکرده؟!. آیا با گفتهی عثمان بن سعید[1] چنین چیزی را باور توان کرد؟!.
آنگاه نهفتگی چه رازی میداشته؟!. اگر نهفته نبودی چه گزندی دیدی؟!.
میگویند : از دشمنان خود میترسید. میگویم : پس چرا پدرانشان نترسیده بودند؟!.
آنگاه گروهی که «تقیه» توانند کرد و باورهای خود را از دیگران پوشیده توانند داشت چه جای ترسی برای ایشان بازمانَد؟!.
2ـ امام اگر پیشواست باید درمیان مردم باشد و آنان را راه بَرد. امام ناپیدا چه معنی تواند داشت؟!.
پاسخ داده میگویند : «امام ناپیدا همچون خورشید پشت ابر است».
میگویم : مَثَل بسیار غلطیست. خورشید در پشت ابر زمان کمی مانَد و بیرون آید. آنگاه خورشید در پشت ابر روشناییش و گرمایش پیداست. از آن امامتان چیزی جز نام پیدا نمیباشد.
3ـ هزار سال زندگی باور کردنی نیست. میگویند : «از قدرت خدا چه بعید است؟!.»
میگویم همین پاسخ نمونهای از ناآگاهی شما از معنی دین است. شما اگر معنی دین را دانستیدی این دانستیدی که خدا برای کارهای خود آیینی گزارده است و هیچگاه آن آیین را دیگر نگرداند. دانستیدی که این را همان خدا گزارده است که کسی بیش از صد و بیست سال و صد و چهل سال زنده نمانَد و نتواند مانْد.
میگویند در قرآن گفته : «نوح نهصد و پنجاه سال درمیان مردم خود ماند» پس به آن چه پاسخ میدهید؟!.
میگویم : آن خود جای ایراد است. این گونه چیزها در قرآن از «متشابهاتِ» آن میباشد و باید بحال خود بماند و گفتگویی از آنها نرود.
[1] : «باب» یکم امام ناپیدا
(کتاب «بخوانند و داوری کنند» سات 43 از 105)
پاکدینی ـ احمد کسروی pinned «✴️ خردههایی که به کیش شیعیگری توان گرفت ✴️ سیزدهمین خرده (بخش یکم) : در داستان امام ناپیدا سخن فراوانی هست و ایرادهای بسیاری توان گرفت : 1ـ چگونه تواند بود که یکی را فرزندی زاییده شود و کسی آگاه نگردد؟!. چگونه تواند بود که پنج سال گذرد و شناخته نشود؟!.…»
📗 صوفیگری (گفتار دوم)
⭐️ بدیهایی که از صوفیگری توان شمرد
👈🏻 (بخش یکم)
چنانکه گفتیم صوفیگری گذشته از آنکه پندارهای بیپاست ، چون به هر گوشهی زندگانی برمیخورد ، زیانهای بسیاری از آن پدید میآید. آنگاه هزار سال بیشتر است که این گمراهی درمیان تودهها جا برای خود باز کرده و در چند کشور رواج داشته و دستهبندیهایی درمیان بوده و با داستانهای تاریخی آمیختگی پیدا شده. اینست ما اگر بخواهیم از بدیهای آن ، چنانکه باید و شاید ، سخن رانیم و بداستانهای تاریخی پردازیم ، ناچار خواهیم بود کتاب بس بزرگی پدید آوریم. چون ما را آن فرصت نیست وآنگاه برای خواست ما که بیداری مردم است نیاز به چنین گفتگوهای دراز نمیباشد ، از اینرو در این دفتر بکوتاهی سخن کوشیده تنها چند رشته ایرادهای روشنی را یاد خواهیم کرد.
نخست : چنانکه گفتیم بنیاد صوفیگری به «یکی بودن هستی» (وحدت وجود) است. میگویند : خدا همان هستی ساده (وجود مطلق) است که همهی چیزها دارای آن میباشند». چنانکه گفتیم معنی این سخن آنست که خدایی نیست و ما خود خداییم. ولی گفتههای بسیاری از ایشان با این ناسازگار میباشد. گفتههای بسیاری از ایشان چنین وامینماید که خدایی هست و ما (یا روانهای ما) ازو جدا شده. این خود یک ایرادیست که گفتههاشان گوناگون است.
👇
⭐️ بدیهایی که از صوفیگری توان شمرد
👈🏻 (بخش یکم)
چنانکه گفتیم صوفیگری گذشته از آنکه پندارهای بیپاست ، چون به هر گوشهی زندگانی برمیخورد ، زیانهای بسیاری از آن پدید میآید. آنگاه هزار سال بیشتر است که این گمراهی درمیان تودهها جا برای خود باز کرده و در چند کشور رواج داشته و دستهبندیهایی درمیان بوده و با داستانهای تاریخی آمیختگی پیدا شده. اینست ما اگر بخواهیم از بدیهای آن ، چنانکه باید و شاید ، سخن رانیم و بداستانهای تاریخی پردازیم ، ناچار خواهیم بود کتاب بس بزرگی پدید آوریم. چون ما را آن فرصت نیست وآنگاه برای خواست ما که بیداری مردم است نیاز به چنین گفتگوهای دراز نمیباشد ، از اینرو در این دفتر بکوتاهی سخن کوشیده تنها چند رشته ایرادهای روشنی را یاد خواهیم کرد.
نخست : چنانکه گفتیم بنیاد صوفیگری به «یکی بودن هستی» (وحدت وجود) است. میگویند : خدا همان هستی ساده (وجود مطلق) است که همهی چیزها دارای آن میباشند». چنانکه گفتیم معنی این سخن آنست که خدایی نیست و ما خود خداییم. ولی گفتههای بسیاری از ایشان با این ناسازگار میباشد. گفتههای بسیاری از ایشان چنین وامینماید که خدایی هست و ما (یا روانهای ما) ازو جدا شده. این خود یک ایرادیست که گفتههاشان گوناگون است.
👇
Telegram
attach 📎
📗 در راه سیاست
🗒 نشست یکم
📝 (بخش سوم)
٤ـ نادرشاه :
من در اين باره جستجوهايي از تاريخ نيز كردهام و در اين زمينه آگاهيهايي از گذشته نيز بشما توانم داد :
ما اگر سيصد سال بازپس گرديده از آنجا گرفته پيش آييم ، درمیان همهی پادشاهان و سررشتهداران كه از زمان نابودي صفويان تا هنگام پيدايش مشروطه در اين كشور بودهاند جز دو تن را نخواهيم يافت كه كارهاشان از روي فهم و بينش بوده و سياستي داشتهاند. آن دو تن يكي نادرشاه و ديگري ميرزا تقيخان اميركبير بوده.
👇
🗒 نشست یکم
📝 (بخش سوم)
٤ـ نادرشاه :
من در اين باره جستجوهايي از تاريخ نيز كردهام و در اين زمينه آگاهيهايي از گذشته نيز بشما توانم داد :
ما اگر سيصد سال بازپس گرديده از آنجا گرفته پيش آييم ، درمیان همهی پادشاهان و سررشتهداران كه از زمان نابودي صفويان تا هنگام پيدايش مشروطه در اين كشور بودهاند جز دو تن را نخواهيم يافت كه كارهاشان از روي فهم و بينش بوده و سياستي داشتهاند. آن دو تن يكي نادرشاه و ديگري ميرزا تقيخان اميركبير بوده.
👇
Telegram
attach 📎
✴️تاریخ پانصد سالهی خوزستان
بخش نخست
1-2-9✴️ والیان عربستان
دیریان در بصره
در این زمان كه نوبت پادشاهى در ایران ازآنِ شاه عباس یكم و نوبت والیگرى در هویزه ازآنِ سید مبارك و جانشینان او بود در بصره و بخش جنوبى عراق خاندانى بنام دیریان فرمانرواى داشتند كه به استقلال فرمان مىراندند و چون داستان ایشان با این تاریخ ارتباط دارد در اینجا به اختصار مىسراییم.
👇
بخش نخست
1-2-9✴️ والیان عربستان
دیریان در بصره
در این زمان كه نوبت پادشاهى در ایران ازآنِ شاه عباس یكم و نوبت والیگرى در هویزه ازآنِ سید مبارك و جانشینان او بود در بصره و بخش جنوبى عراق خاندانى بنام دیریان فرمانرواى داشتند كه به استقلال فرمان مىراندند و چون داستان ایشان با این تاریخ ارتباط دارد در اینجا به اختصار مىسراییم.
👇
Telegram
attach 📎
✴️ خردههایی که به کیش شیعیگری توان گرفت ✴️
سیزدهمین خرده (بخش دوم) :
در داستان امام ناپیدا سخن فراوانی هست و ایرادهای بسیاری توان گرفت :
4ـ خدا را چه نیازی بوده است که کسی را از هزار سال پیش نگاهدارد و در بیابانها بگرداند تا روزی او را بیرون آورد و با دستش جهان را نیک گرداند؟!.
مگر خدا نتوانستی او را در زمانی که بیرون خواهد آمد به جهان آورد و بکار انگیزد؟!.
اینکه مردم چیزی را اندوخته برای آینده نگاه دارند در سایهی نیاز و ناتوانی است (مثلاً بادمجان چون در زمستان نباشد و مردم نتوانند داشت از تابستان اندوخته کرده نگاهش دارند). آیا دربارهی خدا چه نیاز و ناتوانی توان پنداشت؟!.
5 ـ مهدیگری جز افسانهای نیست. اینکه کسی برخیزد و با یک رشته کارهای بیرون از آیین (خارقالعاده) جهان را به نیکی آورَد جز سَمَردی[وهم] نمیباشد.
دوباره میگویم : خدا این جهان را از روی آیینی میگردانَد و آن آیین هیچگاه دیگر نشود.
آری خدا راهنمایانی برانگیزد و با دست آنان به مردمان راه نماید. ولی هیچگاه با یك رشته کارهای بیرون از آیین نیاز نباشد.
خدا هر زمان که خواست یکی را از میان مردمان برگزیند و پرده از جلو بینش او برداشته به آمیغها [= حقایق] بینایش گرداند ،
و آن برگزیده یا برانگیخته به کوشش پرداخته با گمراهیها نبرد آغازد ، و با گفتن آمیغها خِردها را به تکان آورد ، و در سایهی کوشش و پافشاری ، خردمندان و پاکدلان را پشتیبان خود گرداند ، و با بیخردان و ناپاکان درافتاده از میان بردارد.
اینست آیین خدا. اینست آنچه تاکنون بوده و پس از این هم خواهد بود. مهدیگری بدانسان که گفته میشود هیچگاه نتواند بود.
میگویند : چنین باوری در کیشهای دیگر نیز هست : جهودان مسیح را میبیوسند [2] ، عیسویان به فرود آمدن عیسی از آسمان امیدمندند ، زردشتیان چشم به راه شاهبهرامند.
میگویم : چه خوش دلیلی پیدا کردهاید؟!. آیا شناخته بودن یک افسانه درمیان این گروه و آن گروه نشان راستی آن باشد؟!.
میگویند : پیغمبر از مهدی آگاهی داده.
میگویم : پیغمبر که آشکاره میگفت : «من ناپیدا ندانم» چگونه از آینده آگاهی داده است؟!.
چرا داستان به این شگفتی و بزرگی در قرآن نیامده است؟!.
[2] : بیوسیدن (همچون نیوشیدن) = انتظار کشیدن ، منتظر بودن
(کتاب «بخوانند و داوری کنند» سات 43 از 105)
سیزدهمین خرده (بخش دوم) :
در داستان امام ناپیدا سخن فراوانی هست و ایرادهای بسیاری توان گرفت :
4ـ خدا را چه نیازی بوده است که کسی را از هزار سال پیش نگاهدارد و در بیابانها بگرداند تا روزی او را بیرون آورد و با دستش جهان را نیک گرداند؟!.
مگر خدا نتوانستی او را در زمانی که بیرون خواهد آمد به جهان آورد و بکار انگیزد؟!.
اینکه مردم چیزی را اندوخته برای آینده نگاه دارند در سایهی نیاز و ناتوانی است (مثلاً بادمجان چون در زمستان نباشد و مردم نتوانند داشت از تابستان اندوخته کرده نگاهش دارند). آیا دربارهی خدا چه نیاز و ناتوانی توان پنداشت؟!.
5 ـ مهدیگری جز افسانهای نیست. اینکه کسی برخیزد و با یک رشته کارهای بیرون از آیین (خارقالعاده) جهان را به نیکی آورَد جز سَمَردی[وهم] نمیباشد.
دوباره میگویم : خدا این جهان را از روی آیینی میگردانَد و آن آیین هیچگاه دیگر نشود.
آری خدا راهنمایانی برانگیزد و با دست آنان به مردمان راه نماید. ولی هیچگاه با یك رشته کارهای بیرون از آیین نیاز نباشد.
خدا هر زمان که خواست یکی را از میان مردمان برگزیند و پرده از جلو بینش او برداشته به آمیغها [= حقایق] بینایش گرداند ،
و آن برگزیده یا برانگیخته به کوشش پرداخته با گمراهیها نبرد آغازد ، و با گفتن آمیغها خِردها را به تکان آورد ، و در سایهی کوشش و پافشاری ، خردمندان و پاکدلان را پشتیبان خود گرداند ، و با بیخردان و ناپاکان درافتاده از میان بردارد.
اینست آیین خدا. اینست آنچه تاکنون بوده و پس از این هم خواهد بود. مهدیگری بدانسان که گفته میشود هیچگاه نتواند بود.
میگویند : چنین باوری در کیشهای دیگر نیز هست : جهودان مسیح را میبیوسند [2] ، عیسویان به فرود آمدن عیسی از آسمان امیدمندند ، زردشتیان چشم به راه شاهبهرامند.
میگویم : چه خوش دلیلی پیدا کردهاید؟!. آیا شناخته بودن یک افسانه درمیان این گروه و آن گروه نشان راستی آن باشد؟!.
میگویند : پیغمبر از مهدی آگاهی داده.
میگویم : پیغمبر که آشکاره میگفت : «من ناپیدا ندانم» چگونه از آینده آگاهی داده است؟!.
چرا داستان به این شگفتی و بزرگی در قرآن نیامده است؟!.
[2] : بیوسیدن (همچون نیوشیدن) = انتظار کشیدن ، منتظر بودن
(کتاب «بخوانند و داوری کنند» سات 43 از 105)
📗 در راه سیاست ـ نشست یکم
(بخش چهارم)
💎 ٥ـ ميرزا تقيخان اميركبير :
در زمان ناصرالدينشاه ، ميرزا تقيخان اميركبير صدر اعظم شد و چون شاه ، جوان كمسالي ...
💎 ٦ـ پيشروان مشروطه :
اكنون بياييم بزمان مشروطه. در مشروطه (يا حكومت دمكراسي) شاه يا وزير در حساب نيست. رشته در دست خود توده است. سياست هم بايد از توده باشد. ببينيم در اين دوره در ايران چه بوده؟..
آنچه من ميدانم درمیان پيشگامان مشروطهخواهي كسان بافهم بسيار ميبودند ...
💎 ٧ـ يك كردار بدخواهانهی زشت :
اين سخن گرچه از زمينهی گفتگو بيرون است بهتر ميدانم بگويم : در ايران كساني هستند كه دوست ميدارند جنبش مشروطه را بيارج نشان دهند. چنين وامينمايند كه آن را سياست انگليس پديد آورده و مشروطهخواهان يكسره افزار سياست آن دولت بودند و شگفتست كه از اين كردار لذت ميبرند و بآساني نميخواهند از آن دست بردارند. ...
👇
(بخش چهارم)
💎 ٥ـ ميرزا تقيخان اميركبير :
در زمان ناصرالدينشاه ، ميرزا تقيخان اميركبير صدر اعظم شد و چون شاه ، جوان كمسالي ...
💎 ٦ـ پيشروان مشروطه :
اكنون بياييم بزمان مشروطه. در مشروطه (يا حكومت دمكراسي) شاه يا وزير در حساب نيست. رشته در دست خود توده است. سياست هم بايد از توده باشد. ببينيم در اين دوره در ايران چه بوده؟..
آنچه من ميدانم درمیان پيشگامان مشروطهخواهي كسان بافهم بسيار ميبودند ...
💎 ٧ـ يك كردار بدخواهانهی زشت :
اين سخن گرچه از زمينهی گفتگو بيرون است بهتر ميدانم بگويم : در ايران كساني هستند كه دوست ميدارند جنبش مشروطه را بيارج نشان دهند. چنين وامينمايند كه آن را سياست انگليس پديد آورده و مشروطهخواهان يكسره افزار سياست آن دولت بودند و شگفتست كه از اين كردار لذت ميبرند و بآساني نميخواهند از آن دست بردارند. ...
👇
Telegram
attach 📎
📗 صوفیگری
گفتار دوم
💎 بدیهایی که از صوفیگری توان شمرد
(بخش دوم)
شما اگر مثنوی ملای رومی را بخوانید خواهید دید گاهی بیکبار صوفی میشود و خود را بآن جهان پنداری «یکی بودن هستی» میکشاند :
بشنو از نی چون حکایت میکند وز جداییها شکایت میکند
از نیستان تا مرا ببریدهاند از نفیرم مرد و زن نالیدهاند
گاهی نیز آنها را فراموش میکند و سخن از خدا بدانسان که باور کردهی مسلمانان میبوده میراند و داستانها میسراید. تنها او نیست ، دیگران نیز همین سرگردانی را داشتهاند.
به هر حال «یکی بودن هستی» را به هر معنایی که میگیرند ایرادهایی بآن هست :
گفتار دوم
💎 بدیهایی که از صوفیگری توان شمرد
(بخش دوم)
شما اگر مثنوی ملای رومی را بخوانید خواهید دید گاهی بیکبار صوفی میشود و خود را بآن جهان پنداری «یکی بودن هستی» میکشاند :
بشنو از نی چون حکایت میکند وز جداییها شکایت میکند
از نیستان تا مرا ببریدهاند از نفیرم مرد و زن نالیدهاند
گاهی نیز آنها را فراموش میکند و سخن از خدا بدانسان که باور کردهی مسلمانان میبوده میراند و داستانها میسراید. تنها او نیست ، دیگران نیز همین سرگردانی را داشتهاند.
به هر حال «یکی بودن هستی» را به هر معنایی که میگیرند ایرادهایی بآن هست :
Telegram
attach 📎
✴️ روز جهانی کارگر ✴️
((چنانکه میدانید روز اول ماه مه (یازدهم اردیبهشت) روز جهانی کارگر است. در این روز کسانی که به تودهی رنجبران پروا دارند به یکدیگر پیام تبریک میفرستند.
ما جز از خجسته باد گویی ، از این فرصت سود جسته برخی از سخنانمان را از راه چاره به وضع زندگانی این گروه از مردم اینجا بازمینماییم )) :
✴️«همه میدانیم که گروه بزرگی از مردم این کشور کار میکنند و رنج میکشند و زندگانی توده را براه میاندازند و در همانحال خودشان و خانوادههاشان بآتش نداری میسوزند و زندگانی را با صد سختی بسر میبرند.
چرخ زندگانی ما را کیها میگردانند؟.. کارگران کارخانهها ، شاگردان دکانها ، هیزمشکنها ، باربرها ، خشتمالها ، ناوهکشها ، ... اینهایند که رنج میکشند و برای ما کار میکنند».
(کتاب «امروز چاره چیست؟» سات 43)
✴️«باید باینها دل سوزانید. راهش هم اینست که ما ببینیم امروز زندگانی متوسط یک خانواده (یک خانوادهی پنج نفری) ، چه مبلغ خرج دارد و همان را میزان حقوق مزد کارگران و رنجکشان گردانیم.
همین رفتار را با پاسبانها باید کرد ، با سُپورها باید کرد ، با نظامیان باید کرد ، با کارمندان پایینرتبهی ادارات باید کرد.
این چه نامردیست که کارگران رنج کشند و وسایل زندگی برای ما تهیه کنند و خودشان بیبهره باشند؟!.. این چه نامردیست که ما شب با فرزندان خود آسوده بخوابیم و این نیندیشیم که پاسبانهایی که در خیابانها ، در سرما و گرما ، میگردند و در راه پاسداری بما بیداری میکشند آنها نیز فرزندانی دارند ، این نیندیشیم که باید بآنها چندان حقوق داد که باری وسایل ضروری زندگانی خانوادههاشان آماده گردد؟!..».
(کتاب «امروز چاره چیست؟» سات 44)
((اجحافاتی گوناگونی در بهرهمندی مردم از درآمدهای کشور درمیان است که از دیرباز دلسوزان کشور به آن ایراد داشته خواهان یافتن راه چارهای برای آن بودهاند)) :
✴️«فلان خانواده روزانه یک مَن روغن میخرد و مصرف میکند و بفلان خانواده یک سیر هم نمیرسد و با نانِ تهی شکمهای خود را پر میگردانند. همچنین در دیگر کالاها. از نظر کار و کوشش نیز چنانست : فلان مرد هیچ کاری نمیکند و شبان و روزان به تنپروری میپردازد و فلان کارگر روزانه دوازده ساعت رنج میکشد و عرق میریزد. اجحافات باین آشکاری را نمیشود که از دیده دور داشت. ...
ببینیم این اجحافات از کجا ناشی میشود و سرچشمهی آن را بدست آوریم و از همان راه جلو گیریم. آنچه ما دانستهایم این اجحافات از سه جا ناشی میشود : یکی مفتخواری ، دیگری عادلانه نبودن مزدها و حقوقها ، دیگری محدود نبودن سرمایه ، و من دربارهی هر کدام چند جملهای مینویسم :
1) مفتخواری در این کشور رواج بسیار دارد و راههای مختلفی پیدا کرده. مثلاً فلان کس در خانه مینشیند و از دولت مستمری میگیرد ، یا خانقاهی باز کرده مریدانش پول میآورند ، یا از املاکش میرسد و میخورد ، یا پول بمرابحه میدهد و عایدی دارد. امثال اینها بسیار است ـ یک رشته کارها نیز هست که چون بیهوده است ، در حکم مفتخواریست. مثلاً فلان شخص رمان مینویسد و میفروشد ، فلان مرد فال میگیرد و پیشگویی میکند ، بازرگانان در بازار کالاها را دست بدست میگردانند. اینها نیز بسیار است.
این مفتخواران اگر جلوشان گرفته شود ناچار خواهند بود بکار پردازند و باندازهی کوشش خود پول بدست آورند و به همان اندازه از کالاها و از خوشیهای زندگانی سهم یابند و این برخوردهای بیحساب امروزی از میان خواهد رفت.
2) عادلانه نبودن مزدها و حقوقها موضوع مهم دیگریست. یک رشتهی بزرگی از اجحافات از این راه تولید میشود. از یکسو بکارهای لازم مزد کمتر از اندازهی عدالت داده میشود و از یکسو بکارهایی که چندان لازم نیست ، مزد یا حقوق بیش از اندازه منظور میگردد. فلان هیزمشکن چند ساعت عرق میریزد و صد ریال بیشتر بدستش نمیآید و فلان پشت میزنشین عالیرتبه که دانسته نیست بکارش چه نیازی هست ، روزانه پانصد ریال حقوق میبرد. اگر اینها تعدیل شود بدیهیست که رشتهی بزرگی از اجحافات از میان خواهد برخاست».
(امروز چاره چیست؟ سات 59 و 60)
((معاش کارگران و رنجکشان را تاکنون به عهدهی «عرضه و تقاضا» گزاردهاند که کار بیدادگرانهای بوده است. در جایی که کارگر فراوانست و کار کم ، تا میشده دستمزدی که با آن میتوان زندگی حداقلی را گذرانید پایین آورده حتا یک سوم آن را به کارگر (همچنین به کارمند) دادهاند)).
((چنانکه میدانید روز اول ماه مه (یازدهم اردیبهشت) روز جهانی کارگر است. در این روز کسانی که به تودهی رنجبران پروا دارند به یکدیگر پیام تبریک میفرستند.
ما جز از خجسته باد گویی ، از این فرصت سود جسته برخی از سخنانمان را از راه چاره به وضع زندگانی این گروه از مردم اینجا بازمینماییم )) :
✴️«همه میدانیم که گروه بزرگی از مردم این کشور کار میکنند و رنج میکشند و زندگانی توده را براه میاندازند و در همانحال خودشان و خانوادههاشان بآتش نداری میسوزند و زندگانی را با صد سختی بسر میبرند.
چرخ زندگانی ما را کیها میگردانند؟.. کارگران کارخانهها ، شاگردان دکانها ، هیزمشکنها ، باربرها ، خشتمالها ، ناوهکشها ، ... اینهایند که رنج میکشند و برای ما کار میکنند».
(کتاب «امروز چاره چیست؟» سات 43)
✴️«باید باینها دل سوزانید. راهش هم اینست که ما ببینیم امروز زندگانی متوسط یک خانواده (یک خانوادهی پنج نفری) ، چه مبلغ خرج دارد و همان را میزان حقوق مزد کارگران و رنجکشان گردانیم.
همین رفتار را با پاسبانها باید کرد ، با سُپورها باید کرد ، با نظامیان باید کرد ، با کارمندان پایینرتبهی ادارات باید کرد.
این چه نامردیست که کارگران رنج کشند و وسایل زندگی برای ما تهیه کنند و خودشان بیبهره باشند؟!.. این چه نامردیست که ما شب با فرزندان خود آسوده بخوابیم و این نیندیشیم که پاسبانهایی که در خیابانها ، در سرما و گرما ، میگردند و در راه پاسداری بما بیداری میکشند آنها نیز فرزندانی دارند ، این نیندیشیم که باید بآنها چندان حقوق داد که باری وسایل ضروری زندگانی خانوادههاشان آماده گردد؟!..».
(کتاب «امروز چاره چیست؟» سات 44)
((اجحافاتی گوناگونی در بهرهمندی مردم از درآمدهای کشور درمیان است که از دیرباز دلسوزان کشور به آن ایراد داشته خواهان یافتن راه چارهای برای آن بودهاند)) :
✴️«فلان خانواده روزانه یک مَن روغن میخرد و مصرف میکند و بفلان خانواده یک سیر هم نمیرسد و با نانِ تهی شکمهای خود را پر میگردانند. همچنین در دیگر کالاها. از نظر کار و کوشش نیز چنانست : فلان مرد هیچ کاری نمیکند و شبان و روزان به تنپروری میپردازد و فلان کارگر روزانه دوازده ساعت رنج میکشد و عرق میریزد. اجحافات باین آشکاری را نمیشود که از دیده دور داشت. ...
ببینیم این اجحافات از کجا ناشی میشود و سرچشمهی آن را بدست آوریم و از همان راه جلو گیریم. آنچه ما دانستهایم این اجحافات از سه جا ناشی میشود : یکی مفتخواری ، دیگری عادلانه نبودن مزدها و حقوقها ، دیگری محدود نبودن سرمایه ، و من دربارهی هر کدام چند جملهای مینویسم :
1) مفتخواری در این کشور رواج بسیار دارد و راههای مختلفی پیدا کرده. مثلاً فلان کس در خانه مینشیند و از دولت مستمری میگیرد ، یا خانقاهی باز کرده مریدانش پول میآورند ، یا از املاکش میرسد و میخورد ، یا پول بمرابحه میدهد و عایدی دارد. امثال اینها بسیار است ـ یک رشته کارها نیز هست که چون بیهوده است ، در حکم مفتخواریست. مثلاً فلان شخص رمان مینویسد و میفروشد ، فلان مرد فال میگیرد و پیشگویی میکند ، بازرگانان در بازار کالاها را دست بدست میگردانند. اینها نیز بسیار است.
این مفتخواران اگر جلوشان گرفته شود ناچار خواهند بود بکار پردازند و باندازهی کوشش خود پول بدست آورند و به همان اندازه از کالاها و از خوشیهای زندگانی سهم یابند و این برخوردهای بیحساب امروزی از میان خواهد رفت.
2) عادلانه نبودن مزدها و حقوقها موضوع مهم دیگریست. یک رشتهی بزرگی از اجحافات از این راه تولید میشود. از یکسو بکارهای لازم مزد کمتر از اندازهی عدالت داده میشود و از یکسو بکارهایی که چندان لازم نیست ، مزد یا حقوق بیش از اندازه منظور میگردد. فلان هیزمشکن چند ساعت عرق میریزد و صد ریال بیشتر بدستش نمیآید و فلان پشت میزنشین عالیرتبه که دانسته نیست بکارش چه نیازی هست ، روزانه پانصد ریال حقوق میبرد. اگر اینها تعدیل شود بدیهیست که رشتهی بزرگی از اجحافات از میان خواهد برخاست».
(امروز چاره چیست؟ سات 59 و 60)
((معاش کارگران و رنجکشان را تاکنون به عهدهی «عرضه و تقاضا» گزاردهاند که کار بیدادگرانهای بوده است. در جایی که کارگر فراوانست و کار کم ، تا میشده دستمزدی که با آن میتوان زندگی حداقلی را گذرانید پایین آورده حتا یک سوم آن را به کارگر (همچنین به کارمند) دادهاند)).
«کسی اگر هوش و جربزه بیشتر دارد و از کوششهای خود بتوده سود بیشتر میرساند ، باید مزد بیشتر هم ببرد. نمیتوان گفت که یک پزشک که با دانش خود روزانه ده کسی را از بیماری نجات میدهد ، با یک باربر یکسان باشد. اگر یک پزشک روزانه چند برابر یک باربر عایدی داشت و چند برابر او از خوشیهای زندگی بهره یافت ، جای ایراد نیست. جای ایراد آنست که کار کسی کم سود یا بیهوده باشد و مزدهای گزاف گیرد و یا بعکس در برابر کار سودمند لازم ، مزد کم بدست آورد.
3) داد و ستد یا بازرگانی از کارهاییست که بآن نیازمندیم. کسی که کالایی را تهیه میکند (مثلاً کشاورزی که گندم میکارد و یا کارخانهای که قند میسازد) ، چه بسا که خود نمیتواند یکسره با خانوادهها طرف شود و بآنها بفروشد و نیاز بمیانجی پیدا میشود. داد و ستد و بازرگانی باین معنی است. باز میگویم که در زندگانی تودهای بآن هم نیاز داریم. چیزی که هست باید سرمایه محدود باشد که یک کسی نتواند با راهانداختن سرمایهی بسیار بزرگی بخش عمدهی خرید و فروش را ویژهی خود گرداند و دست دیگران را بندد.
اکنون یک رشته از اجحافها نیز از این راهست. کسانی سرمایههای بزرگی راه انداختهاند و روزانه چند برابر نیاز زندگانی خود سود میبرند و دیگران چون مایهشان کمتر است ، باندازهی نیاز هم سهم نمییابند ، و چون از این ترتیب جلوگیری شود و سرمایه محدود گردیده زیر دیدهبانی گرفته شود ، رشتهی دیگر اجحافات نیز از میان خواهد رفت».
(امروز چاره چیست؟ سات 59 و 60)
✴️«اگر در تودهای هیچکس نتواند بیکار باشد و مفت خورد ، هیچکس نتواند کاری بیهوده و بیسود پیش گیرد ، هر کسی باندازهی ارزش کار خود مزد گیرد ، داد و ستد و بازرگانی محدود باشد بخریدن از تولید کنندگان و فروختن بمصرف کنندگان ، سرمایهها محدود باشد که کسی نتواند بیش از اندازه بکار اندازد ، انبارداری[=احتکار] و گرانفروشی ممنوع باشد ـ در چنین تودهای آیا باز اجحافات خواهد بود؟!.. آیا زمینه گشاده نخواهد بود که هر کسی باندازهی هوش و جربزهی خدادادی و باندازهی کوششی که بکار میبرد از لوازم زندگانی و خوشیهای آن سهم برد؟!..»
(امروز چاره چیست؟ سات 61)
3) داد و ستد یا بازرگانی از کارهاییست که بآن نیازمندیم. کسی که کالایی را تهیه میکند (مثلاً کشاورزی که گندم میکارد و یا کارخانهای که قند میسازد) ، چه بسا که خود نمیتواند یکسره با خانوادهها طرف شود و بآنها بفروشد و نیاز بمیانجی پیدا میشود. داد و ستد و بازرگانی باین معنی است. باز میگویم که در زندگانی تودهای بآن هم نیاز داریم. چیزی که هست باید سرمایه محدود باشد که یک کسی نتواند با راهانداختن سرمایهی بسیار بزرگی بخش عمدهی خرید و فروش را ویژهی خود گرداند و دست دیگران را بندد.
اکنون یک رشته از اجحافها نیز از این راهست. کسانی سرمایههای بزرگی راه انداختهاند و روزانه چند برابر نیاز زندگانی خود سود میبرند و دیگران چون مایهشان کمتر است ، باندازهی نیاز هم سهم نمییابند ، و چون از این ترتیب جلوگیری شود و سرمایه محدود گردیده زیر دیدهبانی گرفته شود ، رشتهی دیگر اجحافات نیز از میان خواهد رفت».
(امروز چاره چیست؟ سات 59 و 60)
✴️«اگر در تودهای هیچکس نتواند بیکار باشد و مفت خورد ، هیچکس نتواند کاری بیهوده و بیسود پیش گیرد ، هر کسی باندازهی ارزش کار خود مزد گیرد ، داد و ستد و بازرگانی محدود باشد بخریدن از تولید کنندگان و فروختن بمصرف کنندگان ، سرمایهها محدود باشد که کسی نتواند بیش از اندازه بکار اندازد ، انبارداری[=احتکار] و گرانفروشی ممنوع باشد ـ در چنین تودهای آیا باز اجحافات خواهد بود؟!.. آیا زمینه گشاده نخواهد بود که هر کسی باندازهی هوش و جربزهی خدادادی و باندازهی کوششی که بکار میبرد از لوازم زندگانی و خوشیهای آن سهم برد؟!..»
(امروز چاره چیست؟ سات 61)
✴️تاریخ پانصد سالهی خوزستان
بخش نخست
1-2-10✴️ والیان عربستان
سید بركه
سید على مىنویسد او مرد بسیار دلیر و در سوارى بس ورزیده بود چنانكه به هنگام دویدن دو اسب از دوش یكى به دوش دیگرى مىجست ولى چون به حكمرانى رسید به كامگزارى پرداخته پرواى سامان كارها را نداشت و در زمان او گزند و آزار فراوان به مردم رسید. گویا در نتیجه¬ی این حال او بود كه در سال ١٠۶٠ شاه او را برداشته سید علیخان پسر خلف را بجای او والی عربستان کرد.
👇
بخش نخست
1-2-10✴️ والیان عربستان
سید بركه
سید على مىنویسد او مرد بسیار دلیر و در سوارى بس ورزیده بود چنانكه به هنگام دویدن دو اسب از دوش یكى به دوش دیگرى مىجست ولى چون به حكمرانى رسید به كامگزارى پرداخته پرواى سامان كارها را نداشت و در زمان او گزند و آزار فراوان به مردم رسید. گویا در نتیجه¬ی این حال او بود كه در سال ١٠۶٠ شاه او را برداشته سید علیخان پسر خلف را بجای او والی عربستان کرد.
👇
Telegram
attach 📎
✴️ خردههایی که به کیش شیعیگری توان گرفت ✴️
سیزدهمین خرده (بخش پایانی) :
در داستان امام ناپیدا سخن فراوانی هست و ایرادهای بسیاری توان گرفت :
6 ـ چنانکه گفتیم شیعیان مهدیگری را که گرفتهاند آن را در سادگی نگزارده چیزهایی از خود به آن افزودهاند : پیش از مهدی «دجّالی» بیرون خواهد آمد ، آفتاب از مغرب سر خواهد زد ، آوازی از آسمان شنیده خواهد شد ، یاران امام با «طیالارض» به نزد او خواهند شتافت ... اینها همه گزافه است ، همه بیرون از آیین خداست.
اینکه گفتهاند : خون حسین را خواهد گرفت ، بنیامیه و بنیعباس را خواهد کشت ، اینها نشانست که جز سودجوییهای سیاسی درمیان نبوده ، و به این نویدها میخواستهاند پیروان را از نومیدی بازدارند و از پراکنده شدن جلوگیرند.
اکنون که نه بنیامیه مانده و نه بنیعباس ، دانسته نیست مهدی چه کسانی را خواهد کُشت و آیا به این نویدها که آشکاره دروغ درآمده چه باید گفت؟!.
7ـ در کتابهای شیعه در پشت سر این گزافهها یک گزافهی شگفتتر دیگری دیده میشود :
مهدی چون کار خود را کرد و زمانش به پایان آمد ، با دست زن ریشداری کشته گردد ، پس ازو امامان یکایک به جهان بازگشته به فرمانروایی و کامرانی خواهند پرداخت ، و یاران و دشمنان هر یکی نیز زنده خواهند شد. هر امامی دشمنان خود را کشته و کینه جسته و با یاران خود آسوده روز خواهد گزاشت. ببینید در گزافهبافی تا کجا پیش رفتهاند! ببینید با دستگاه آفرینش به چه ریشخندهایی برخاستهاند! ببینید با خدا چه گستاخیها کردهاند!.
امامان از جهان سیر نشدهاند و آتش کینه در دلهاشان فروننشسته. بازخواهند گشت که به کام دل فرمان رانند و از دشمنان کینه جُسته آتش دلهای خود را فرونشانند.
رویتان سیاه بادا ای دروغگویان! یکی نپرسیده : اینها را از کجا میگویید؟!. آخر چه دلیلی میدارید؟!.
از همین افسانهی مهدی تاکنون صد آشوب برپا گردیده و یک نمونه از آنها آشوب بابیگری بوده.
یک سید شیرازی به هوس مهدیگری افتاده و آوازی برآورده و مردم چون چشم به راه میبودهاند یک دسته گرد او را گرفتهاند ، و آن بیمایه به عربیبافیهای خنَک و بیمعنایی پرداخته ، و پس از کشاکشها و خونریزیها که خود او یکی از کشتهشدگان بوده ،
اکنون نتیجه آنست که گروهی بنام بهایی یا ازلی که در تیرهمغزی و گمراهی بالاتر از شیعیانند پدید آمدهاند و با صد بدی زندگی بسر میبرند. این یکی از میوههای تلخ آن درخت سیاست بوده.
(کتاب «بخوانند و داوری کنند» سات 43 از 105)
سیزدهمین خرده (بخش پایانی) :
در داستان امام ناپیدا سخن فراوانی هست و ایرادهای بسیاری توان گرفت :
6 ـ چنانکه گفتیم شیعیان مهدیگری را که گرفتهاند آن را در سادگی نگزارده چیزهایی از خود به آن افزودهاند : پیش از مهدی «دجّالی» بیرون خواهد آمد ، آفتاب از مغرب سر خواهد زد ، آوازی از آسمان شنیده خواهد شد ، یاران امام با «طیالارض» به نزد او خواهند شتافت ... اینها همه گزافه است ، همه بیرون از آیین خداست.
اینکه گفتهاند : خون حسین را خواهد گرفت ، بنیامیه و بنیعباس را خواهد کشت ، اینها نشانست که جز سودجوییهای سیاسی درمیان نبوده ، و به این نویدها میخواستهاند پیروان را از نومیدی بازدارند و از پراکنده شدن جلوگیرند.
اکنون که نه بنیامیه مانده و نه بنیعباس ، دانسته نیست مهدی چه کسانی را خواهد کُشت و آیا به این نویدها که آشکاره دروغ درآمده چه باید گفت؟!.
7ـ در کتابهای شیعه در پشت سر این گزافهها یک گزافهی شگفتتر دیگری دیده میشود :
مهدی چون کار خود را کرد و زمانش به پایان آمد ، با دست زن ریشداری کشته گردد ، پس ازو امامان یکایک به جهان بازگشته به فرمانروایی و کامرانی خواهند پرداخت ، و یاران و دشمنان هر یکی نیز زنده خواهند شد. هر امامی دشمنان خود را کشته و کینه جسته و با یاران خود آسوده روز خواهد گزاشت. ببینید در گزافهبافی تا کجا پیش رفتهاند! ببینید با دستگاه آفرینش به چه ریشخندهایی برخاستهاند! ببینید با خدا چه گستاخیها کردهاند!.
امامان از جهان سیر نشدهاند و آتش کینه در دلهاشان فروننشسته. بازخواهند گشت که به کام دل فرمان رانند و از دشمنان کینه جُسته آتش دلهای خود را فرونشانند.
رویتان سیاه بادا ای دروغگویان! یکی نپرسیده : اینها را از کجا میگویید؟!. آخر چه دلیلی میدارید؟!.
از همین افسانهی مهدی تاکنون صد آشوب برپا گردیده و یک نمونه از آنها آشوب بابیگری بوده.
یک سید شیرازی به هوس مهدیگری افتاده و آوازی برآورده و مردم چون چشم به راه میبودهاند یک دسته گرد او را گرفتهاند ، و آن بیمایه به عربیبافیهای خنَک و بیمعنایی پرداخته ، و پس از کشاکشها و خونریزیها که خود او یکی از کشتهشدگان بوده ،
اکنون نتیجه آنست که گروهی بنام بهایی یا ازلی که در تیرهمغزی و گمراهی بالاتر از شیعیانند پدید آمدهاند و با صد بدی زندگی بسر میبرند. این یکی از میوههای تلخ آن درخت سیاست بوده.
(کتاب «بخوانند و داوری کنند» سات 43 از 105)
📗 صوفیگری
💎 گفتار دوم
✅بدیهایی که از صوفیگری توان شمرد
(بخش سوم)
برای آنکه دانسته شود که این صوفیان روزهای خود را با چه کارهایی میگذرانیدهاند و نیروهای مغزی خود را در چه راهی بکار میانداختهاند ، داستان پایین را از «اسرار التوحید» میآورم :
«شیخ ما گفت در آن وقت که به آمل بودیم یک روز پیش شیخ ابوالعباس نشسته بودیم. دو شخصی آمدند و پیش وی بنشستند و گفتند : یا شیخ ، ما را با یکدیگر سخنی رفته است ، یکی میگوید اندوه ازل و ابد تمامتر ، دیگری میگوید شادی ازل و ابد تمامتر. اکنون شیخ چه میگوید؟.. شیخ ابوالعباس دستی بروی خود فرود آورد و گفت الحمدالله که منزلگاه پسر قصاب نه اندوهست نه شادی. لیس عند ربکم صباح و لامساء».
ببینید با چه چیزهای پوچ و بیهودهای خود را سرگرم میداشتهاند. آن پرسش پرسندگان و این پاسخ شیخ ابوالعباس (یا بگفتهی خود پسر قصاب) ، هر یکی از دیگری بیهودهتر.
...
👇👇
💎 گفتار دوم
✅بدیهایی که از صوفیگری توان شمرد
(بخش سوم)
برای آنکه دانسته شود که این صوفیان روزهای خود را با چه کارهایی میگذرانیدهاند و نیروهای مغزی خود را در چه راهی بکار میانداختهاند ، داستان پایین را از «اسرار التوحید» میآورم :
«شیخ ما گفت در آن وقت که به آمل بودیم یک روز پیش شیخ ابوالعباس نشسته بودیم. دو شخصی آمدند و پیش وی بنشستند و گفتند : یا شیخ ، ما را با یکدیگر سخنی رفته است ، یکی میگوید اندوه ازل و ابد تمامتر ، دیگری میگوید شادی ازل و ابد تمامتر. اکنون شیخ چه میگوید؟.. شیخ ابوالعباس دستی بروی خود فرود آورد و گفت الحمدالله که منزلگاه پسر قصاب نه اندوهست نه شادی. لیس عند ربکم صباح و لامساء».
ببینید با چه چیزهای پوچ و بیهودهای خود را سرگرم میداشتهاند. آن پرسش پرسندگان و این پاسخ شیخ ابوالعباس (یا بگفتهی خود پسر قصاب) ، هر یکی از دیگری بیهودهتر.
...
👇👇
Telegram
attach 📎
📗 در راه سیاست
نشست یکم
(بخش پنجم)
💎 ٨ـ احزاب سياسي :
بسخن خود بازگرديم : گفتيم پيشگامان مشروطه كه دربار را از ميان برده سررشتهداري دمكراسي را در اين كشور بنياد گزاردند ، خود سياست خامي را دنبال ميكردند و راه روشني در پيش رو نميداشتند. جاي افسوس آن است كه اين اندازه نيز پايدار نبود. چند سال از آغاز مشروطه نگذشت كه آلودگيهاي توده وكارشكنيهاي بيگانگان ، از درون و بيرون ، آن مردان غيرتمند را از پا ...
💎 ٩ـ سه پايهی سياست :
اينها مقدمه بود. چون سخن از سياستست خواستم بگذشته نيز نگاهي اندازيم.
گفتم كساني ميپندارند ما درمیان سياست نيستيم. ميبينند با دولت كشاكش نميكنيم ، بروس و انگليس بد نميگوييم ، درپي وزير شدن يا وكيل بودن نميباشيم ، همه از آلودگيهاي توده سخن ميرانيم ، همه با نادانيها مينبرديم. اينها در انديشهی آنها سياست نيست و ما را «درمیان سياست» نميتوانند شمرد. ...
👇👇
نشست یکم
(بخش پنجم)
💎 ٨ـ احزاب سياسي :
بسخن خود بازگرديم : گفتيم پيشگامان مشروطه كه دربار را از ميان برده سررشتهداري دمكراسي را در اين كشور بنياد گزاردند ، خود سياست خامي را دنبال ميكردند و راه روشني در پيش رو نميداشتند. جاي افسوس آن است كه اين اندازه نيز پايدار نبود. چند سال از آغاز مشروطه نگذشت كه آلودگيهاي توده وكارشكنيهاي بيگانگان ، از درون و بيرون ، آن مردان غيرتمند را از پا ...
💎 ٩ـ سه پايهی سياست :
اينها مقدمه بود. چون سخن از سياستست خواستم بگذشته نيز نگاهي اندازيم.
گفتم كساني ميپندارند ما درمیان سياست نيستيم. ميبينند با دولت كشاكش نميكنيم ، بروس و انگليس بد نميگوييم ، درپي وزير شدن يا وكيل بودن نميباشيم ، همه از آلودگيهاي توده سخن ميرانيم ، همه با نادانيها مينبرديم. اينها در انديشهی آنها سياست نيست و ما را «درمیان سياست» نميتوانند شمرد. ...
👇👇
Telegram
attach 📎
✴️تاریخ پانصد سالهی خوزستان
بخش نخست
1-2-11✴️ والیان عربستان
خاندان واخشتوخان در شوشتر
در اینجا باید اندكى از بخش شرقى خوزستان گفتگو نماییم. چنانكه گفتیم از زمان شاه -اسماعیل خوزستان به دو بخش گردیده. بخش غربى با هویزه عربستان نامیده شده بار دیگر بخاندان مشعشعى واگزارده شد. بخش شرقى با شهرهاى شوشتر و دزفول و رامهرمز به نام خوزستان خود صفویان در دست گرفتند كه حاكم براى آنجا از دربار مىفرستادند.
👇
بخش نخست
1-2-11✴️ والیان عربستان
خاندان واخشتوخان در شوشتر
در اینجا باید اندكى از بخش شرقى خوزستان گفتگو نماییم. چنانكه گفتیم از زمان شاه -اسماعیل خوزستان به دو بخش گردیده. بخش غربى با هویزه عربستان نامیده شده بار دیگر بخاندان مشعشعى واگزارده شد. بخش شرقى با شهرهاى شوشتر و دزفول و رامهرمز به نام خوزستان خود صفویان در دست گرفتند كه حاكم براى آنجا از دربار مىفرستادند.
👇
Telegram
attach 📎