‌در راه سیاست
نشست دوم
(بخش چهارم)

15ـ شايندگي والاتر از نيرو است :
در ايران آميغهاي[حقایق] زندگي كم دانسته شده. سخناني در اين كشور پراكنده گرديده كه يا غلطست و يا غلط فهميده شده. مثلاً من بارها شنيده‌ام : «حرف حق بايد از دهان توپ درآيد». مي‌گويند : اين را ناپلئون گفته است. گاهي هم ديده‌ام در برابر سخنان ما اين را بميان مي‌آورند.
من نمي‌دانم معني اين جمله چيست. اگر معني اين جمله آنست كه هر سخن همانكه در پشت سرش زور بود حق است و پيش خواهد رفت ، غلطست. سخن ناراست را با زور و توپ و تانك هم پيش نتوان برد. زور اين اندازه نيرو نتواند داشت. بهترين دليل سرگذشت خود ناپلئون است كه آرزوهاي ناحق خود را با زور توپ نيز از پيش نتوانست برد و از پا افتاد.
...

ـ باياي ما تنها نبرديدن با همسايگان نيست :
نكته‌ی بزرگتر آنست كه ما تنها با روس و انگليس همبستگي نمي‌داريم. با همه‌ی توده‌هاي جهان همبستگي مي‌داريم. ما يكي از نژادهاي بنام جهانيم و بايد درپي همسري با ديگر نژادها باشيم. در كارهاي بزرگ جهان با ديگران همراهي نماييم. باياي ما در زندگي تنها نبرديدن با همسايگان خودمان نيست. باياي بزرگتر ديگري مي‌داريم.
بايد آرمان ما ، بيش از همه ، زيستن از روي نيكنامي و سرفرازي و شركت داشتن در كارهاي نيكخواهانه‌ی «بين‌المللي» باشد. بايد توده را از آلودگيها و گرفتاريها بپيراييم و خود را آماده و شاينده‌ی چنان زندگاني گردانيم.
...

‌صوفیگری
گفتار سوم
رفتار بدی که با اسلام کرده‌اند
(بخش دوم)

در تذکرةالاولیاء درباره‌ی بایزید بسطامی می‌نویسد : «نقل است که چون مادرش او را بدبیرستان فرستاد ، چون بسوره‌ی لقمان رسید و باین آیت رسید : اَنِ اشْكُرْ لِی وَلِوَالِدَیك ، خدا می‌گوید مرا خدمت کن و شکر گوی و پدر و مادر را خدمت کن و شکر گوی و استاد معنی این آیت می‌گفت. بایزید که این بشنوید بر دل او کار کرد ، لوح بنهاد و گفت : استاد مرا دستوری ده تا بخانه روم و سخنی با مادر بگویم. استاد دستوری داد. بایزید بخانه آمد. مادر گفت : یا طیفور ، به چه آمدی؟. مگر هدیه آورده‌اند یا عذری افتادست؟. گفت نه ، که به آیتی رسیدم که حق می‌فرماید ما را بخدمت خویش و خدمت تو. من در دو خانه کدخدایی نتوانم کرد. این آیت بر جان من آمده است ، یا از خدایم درخواه تا همه آنِ تو باشم یا در کار خدایم کن تا همه با وی باشم. مادر گفت : ای پسر ، ترا در کار خدای کردم و حق خویشتن بتو بخشیدم ، برو و خدای را باش. پس بایزید از بسطام برفت و سی سال در شام و شامات می‌گردید و ریاضت می‌کشید ...».
...

یک تن صوفی با رخت پاکیزه

✴️زیانهایی که از شیعیگری برمیخیزد✴️
(بخش پنجم)

👈 دوم :
این خود جُستاریست که آیا دین بهر مردم است یا مردم بهر دین میباشند.

اگر راستش بخواهیم دین بهر مردم است.

دین بهر آنست که آمیغهای زندگانی را به مردم یاد دهد و آنان را از گمراهی بیرون آورد.

خدا چنین خواسته است که هر چندگاهی یک بار کسی را از میان مردمان برانگیزد و با دست او شاهراهی برای زندگانی بروی مردم بگشاید.

دین بهر اینست. ولی در اندیشه‌ی شیعیان وارونه‌ی این میباشد.

در اندیشه‌ی آنان مردم بهر دینند.

به این معنی که خدا «چهارده معصوم» را آفریده و آنان را بسیار گرامی داشته ، و این جهان و مردمان را آفریده كه آن گرامی‌داشتگان را بشناسند و جایگاه آنان را در نزد خدا بدانند و برای خشنودی خدا همیشه نامهای آنان را به زبان رانند و درودها فرستند ، و به روی گورهاشان گنبدهای سیمین و زرین افرازند و از راههای دور بدیدن آن گنبدها روند ،

سرگذشتهای آنان را فراموش نساخته همیشه تازه نگهدارند ، با دشمنان ایشان همیشه دشمن باشند و نفرین و دشنام دریغ نگویند ،

و پیداست که به پاداش این کارها در آن جهان به بهشت خواهند رفت و آب کوثر خواهند خورد و هر گناهی كه كرده‌اند بپاس میانجیگری آن گرامیان آمرزیده خواهند شد. اینست فهمیده‌ی شیعیان.

در زمانهای باستان چون خواستندی از پهلوانانی ارجشناسی نشان دهند به یک نمایشی برخاستندی. بدینسان که یک کاروان بزرگی پدید آوردندی که دسته‌هایی در پیشِ رو ، و دسته‌هایی در پشت سر ، و آن پهلوانان درمیانه جا گرفتندی ، و به همان حال با موزیک و سرود به راه افتادندی ، و همگی ستایش آن پهلوانان کردندی ، و بدینسان سراسر شهر را گردیدندی.

در اندیشه‌ی شیعه دستگاه آفرینش یک چنان نمایشی برای نشان دادن ارج و جایگاه «چهارده معصوم» میباشد.

دسته‌هایی از پیش‌ رو رفته و درمیانه‌ آن چهارده‌تن و بستگان و پیرامونیانشان آمده‌اند و از پشت‌ سر نیز دسته‌هایی در کار آمدن و گذشتنند.

در سایه‌ی همین باور است که شیعیان ، زمان آن چهارده تن (سده‌های نخست اسلام) را بهترین زمانها شناسند ، و در پندار ایشان زمان هرچه میگذرد بدتر و بی‌ارجتر میگردد.

در سایه‌ی همین باور است كه بزمان خود و پیشامدهای این زمان ارج نگزارند و همه در بند زمان آن چهارده‌تن و پیشامدهای آن زمان باشند.

(کتاب «بخوانند و داوری کنند» سات 54 از 106)

‌✴️تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش نخست
2 ـوالیان عربستان

1-2-14✴️ بند میزان ـ دهنه‌ی مسرقان
از آنچه كه تا اینجا گفتیم دانسته شد كه مَسرُقان كه امروز گرگر یا دودانگه نامیده مى‌شود جویى است كه با دست درآورده‌اند و مقصودشان این بوده كه از شوشتر تا دریا تا مى‌توانند آب رود را به مصرف آبیارى كشتزارها برسانند. شادروان هم بندى است كه در پیشاپیش آن جوى بنیاد نهاده و مقصودشان آن بوده كه بدستیارى آن آب را بالا آورده بسوى مسرقان برگردانند.

👇

‌در راه سیاست
نشست دوم
(بخش پنجم)


١٧ـ ميرزا كوچك‌خان و خياباني و كلنل محمد تقيخان :
در اين زمينه سخن بدرازي انجاميد. چون در اين باره هميشه گفتگو مي‌رود و كساني اين رفتار ما را كه بيش از هر كاري با نادانيهاي توده مي‌نبرديم كاري خام دانسته آن را دليل دوري ما از سياست مي‌شمارند و هميشه ايراد مي‌گيرند ، از اينرو بهتر دانستم در اين زمينه بسخن گشادي پردازم و جاي تاريكي بازنگزارم.
...
👇🏻

‌صوفیگری
گفتار سوم
رفتار بدی که با اسلام کرده‌اند
(بخش سوم)

«کنت کنزا مخفیا ...» را مولوی و بسیاری از صوفیان در شعرها و کتابهای خود یاد کرده بدستاویز آن ببافندگیهای دور و دراز پرداخته‌اند.
«خمرت طینة آدم ...» را ابوبکر رازی در «مرصاد العباد» بمیان گزارده و هشت سات بیشتر در پیرامونش بافندگی کرده.
امیر پازَواری که شعرهایی به مازندرانی سروده و همانا از صوفیگری ناآگاه نمی‌بوده ، این دو حدیث را در شعرهای خود آورده می‌گوید :
من واجب الوجود علم الاسمامه عجین کرده خاک چهل صبامه
کنت کنزن گره را من بو شامه ارزان فروش که دُر گرانبهامه
(من واجب الوجود علم الاسما هستم. سرشته شده‌ی خاک چهل صباح می‌باشم. گره کنت کنزا را من ‌گشایم. ارزان نفروش که دُر گرانبها هستم).
👇🏻

خراباتیان با پناه جستن به مستی از کوشش می‌‌گریختند. صوفیان با گدایی و گوشه نشینی و برخی نیز با نشئه‌گی

✴️زیانهایی که از شیعیگری برمیخیزد✴️
(بخش ششم)

👈 دوم :
مثلاً امروز جنگ بسیار بزرگی درمیان دولتهای اروپا میرود و هر توده‌ای باید از پیشامد به تکان آید و در راه آینده‌ی خود به کوششهایی پردازد. ولی شیعی پروایی به اینها ندارد و چه بسا که به داستانش نیز گوش ندهد. لیکن شما اگر از جنگ صفین بگویید یا داستان مختار سرایید آنها را با دلخواه و خوبی بشنوند و خرسندی نمایند.

دولتهای آزمند اروپا آنهمه چیرگی به شرقیان مینمایند و سراسر کشورهای شرقی به زیر دست آنان افتاده ، شیعی را به اینها کاری نیست و پروا نیز ننماید. ولی پس از هزار و سیصد سال هنوز داستان فدک را فراموش نکرده است و هر زمان که پایش افتد به گفتگو از آن پردازد و به ابوبکر و عمر و دیگران از بدگویی باز نایستد.

در سال ١٣٣٠ [ق] که در تبریز با سپاه روس جنگ رفت و روسیان چیره درآمده شادروان ثقةالاسلام را با هشت تن دیگر ، بگناه دلبستگی بکشور و توده‌ی خودشان ، دستگیر کردند و روز عاشورا در سربازخانه به دار کشیدند ، در همان هنگام که آن هشت تن را بالای دار می‌فرستادند پیروان جعفربن‌محمد در بازارها زنجیر می‌زدند و فریاد می‌کشیدند : «داد از ظلم یزید».

در شهریور١٣٢٠ خورشیدی که سپاهیان روس و انگلیس مرز ایران را شکسته به این کشور درآمدند ، در همان روزها من ناچار بودم به شیراز و بوشهر روم ، و در اتوبوس که نشستیم یک دسته نیز «زوار» نشستند که از مشهد بازمیگشتند. درمیان راه نادانیهایی از آنها دیدم که ناگفتنیست. با آن گزندی که به کشور رسیده کمترین پروایی نمیداشتند و همه‌ی سخنانشان از سفر خودشان و یا از سرگذشتهای راست و دروغ امامانشان میبود ، و پیاپی آواز برداشته «صلوات» میکشیدند.

تنها یک بار سخن از پیشامد کشور رفت یکی چنین پاسخ داد : «اینها خواهند رفت. روسها در مشهد میگفتند اینجا مملکت امام‌رضاست. ما نخواهیم ماند».

از شیراز تا بوشهر با دسته‌ی دیگری دچار بودم که اگر نادانیهای ایشان را بنویسم سخن بدرازا خواهد کشید. یک مدیر دبستانی بدیگران دستور میداد : «شش قل هوالله بخوانید و به شش سوی خود بدمید و از بمب و هیچ چیز نترسید». درمیانه‌ی راه جز «صلوات» کاری نمی‌داشتند و گاهی نیز بدنهادی نشان داده آواز برمی‌داشتند : «به هر سه خلیفه‌ی ناحق ...».

از گفتن بینیاز است که چنین مردمی ، با این بی‌پروایی به آمیغهای زندگانی و بیگانگی به زمان خود ، سرنوشتی جز درماندگی و بدبختی نتوانند داشت ،

و این سزای نادانی و گمراهی ایشانست که همیشه توسری‌خورِ بیگانگان باشند.

اگر راستی را بخواهیم شیعیان با این گرفتاریهاشان مردم زمان خود نیستند ، بلکه مردگان هزار و سیصد ساله‌اند که به زندگان درآمیخته‌اند. اینست راه زندگانی را نمی‌شناسند.

(کتاب «بخوانند و داوری کنند» سات 55 از 106)

«رضاشاه با جلوگیری از نمایشهای محرمی و از دیگر
نادانیها ، جایی در تاریخ شیعیگری برای خود باز كرده»

‌✴️تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش نخست
2 ـوالیان عربستان

1-2-15✴️ساخت فتحعلیخان پل شوشتر را
از آنچه كه گفتیم دانسته شد كه شوشتر را از سه سوى شمال و شرق و غرب آب فراگرفته و چنانكه در نقشه پیداست كسانى كه از راه بختیارى به خوزستان مى‌رسند اگر بخواهند به شوشتر درآیند رود شتیت در جلو آنان نهاده كه باید از آن رود بگذرند. نیز كسانى كه از شوشتر روانه‌ی بختیارى یا دزفول و لرستان مى‌شوند ناگزیرند كه از آن رود گذر نمایند.

👇

‌صوفیگری
گفتار سوم
رفتار بدی که با اسلام کرده‌اند
(بخش چهارم)

یک چیز شگفت داستان صفی‌علیشاه است. این مرد که «قطب» شمارده می‌شده ، صوفیگری را با علی‌اللهیگری توأم گردانیده. در شعرهای خود در همه‌جا با واژه‌های صوفیانه ، علی را خدا می‌ستاید. در یک جا می‌گوید :
چونکه در جوش بحر وحدت شد ظاهر از بحر موج كثرت شد
کنز مخفی که غیب مطلق بود آشکار از حجاب غیبت شد
تا نماند بخانه غیر از خود عین اشیا ز فرط غیرت شد
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
گاه شمشیر در معارک زد گاه آماده‌ی شهادت شد
گاه در خوابگاه احمد خفت گاه بر مسند امامت شد
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
که حقیقت بملک هستی شاه نیست غیر از علی ولی‌الله
ترجیع بند درازیست که این شعر آخر را پیاپی آورده. واژه‌ی «ولی‌الله» درخور پرواست. در جایی که می‌گوید خدا جز همان علی نیست ، بشیوه‌ی شیعیان او را «ولی‌الله» هم می‌خواند. این نمونه‌ای از درهمی اندیشه‌ی اوست.
👇🏻

‌در راه سیاست
نشست سوم
(بخش یکم)

از نشستهاي گذشته باين نتيجه رسيديم كه مي‌بايد گام نخست در راه سياست ايران ، پيراستن توده از آلودگيها و بديها باشد. امروز مي‌خواهم بگويم آلودگيها چيست و راه پيراستن آنها كدامست؟..
در اين باره بيشتر شما آگاهيد. ما در كتابهاي خود در اين باره سخنان بسيار رانده‌ايم. ولي براي آنكه همه بدانند بايد آنها را بازنماييم. چيزي كه هست بسخن درازي نتوانيم پرداخت و بايد فهرست‌وار چيزهايي بشماريم و بكوتاهي سخناني گوييم :

١٨ـ آلودگيهاي توده چيست؟..
آلودگيهاي توده‌ی ايران كه مايه‌ی بدبختي و درماندگي گرديده بسيار است و تنها برجسته‌هاي آنها را خواهيم شمرد :
1) كيشهاي گوناگون و بدآموزيهاي كهن كه از قرنهاي گذشته بازمانده. در اين توده كيشهاي شيعي و شيخي و كريمخاني و بهايي و مسيحي و زردشتي و جهودي و علي‌اللهي و اسماعيلي هست. آنگاه صوفيگري هست ، فلسفهی كهن يونان هست ، خراباتيگري هست ، اينها ده دوازده رشته بدآموزيها و گمراهيهاست كه در اين توده ريشه دوانيده و رويهم‌رفته سه زيان بزرگي را دربر مي‌دارد. سه زيان بزرگي كه بايد همه آنها را بشناسند.
...
👇🏻

✴️زیانهایی که از شیعیگری برمیخیزد✴️
(بخش هفتم)

👈 دوم :
از گفتن بینیاز است که چنین مردمی ، با این بی‌پروایی به آمیغهای زندگانی و بیگانگی به زمان خود ، سرنوشتی جز درماندگی و بدبختی نتوانند داشت ، و این سزای نادانی و گمراهی ایشانست که همیشه توسریخورِ بیگانگان باشند.

اگر راستی را بخواهیم شیعیان با این گرفتاریهاشان مردم زمان خود نیستند ، بلکه مردگان هزار و سیصد ساله‌اند که به زندگان درآمیخته‌اند. اینست راه زندگانی را نمی‌شناسند.

اگر مثلی خواهیم باید گفت داستان اینان داستان آن مردی است که چشمش نادرست باشد که پیرامون خود و زیر پایش را نبیند ولی در یک فرسخی دیهی را تواند دید و بکارهای آنجا تماشا تواند کرد ؛ پیداست که چنین مردی با آن چشم شگفتی ، زندگی نتواند کرد. زیرا چون پیرامون خود را نمی‌بیند به هنگامی که در یک فرسخی به تماشای آن دیه سرگرم است ، ناگهان لغزیده از پا خواهد افتاد و یا به چاهی فروخواهد رفت.

این بدبختیها که امروز گریبانگیر شرقیان میباشد و آنان را به زیردستی غربیان کشانیده نتیجه‌ی همین نادانی و ماننده‌های آنهاست.

میدانم کسانی ایراد گرفته خواهند گفت در زمان صفویان که ایرانیان همگی در کیش شیعی می‌بودند پس چگونه به آن جنگهای بزرگ برخاستند و کشور را نگه داشتند؟!. چگونه به آن فیروزیها رسیدند؟...

میگویم : نخست : در زمان صفویان شیعیان شیفته‌ی روضه‌خوانی و زیارتِ تنها نمیبودند ، و به کارهای کشور نیز میپرداختند و دلیلش همانست که در راه نگهداریِ آن به جانفشانی برمیخاستند.

دوم : زمان صفویان جز از زمان ماست. در آن زمانها توده‌ها را اختیاری نبودی و پادشاهان توانستندی آنان را چنانکه میخواهند راه برند و به هرکاری وادارند.

در آن زمان نیز جربزه و غیرت شاه اسماعیل و شاه ‌تهماسب و شاه عباس میبود که از ایرانیان شیعی جنگجویان پدید می‌آورد.

آنگاه چنانکه در جای دیگری به گشادی نوشته‌ایم ، شاه ‌اسماعیل و جانشینان او ، نه از ایرانیان ، بلکه از ایلهای ترک سود میجستند که مردان بیابانی جنگجوی غیرتمندی میبودند و از شیعیگری جز جنگ با سُنّیان را یاد نگرفته بودند.

سوم : در زمان صفویان ایرانیان در برابر خود عثمانیان و ازبکان را میداشتند که چندان برتر نمیبودند. ولی امروز در برابرشان اروپاییان را میدارند که بسیار برتری پیدا کرده‌اند.

چهارم : در زمان صفویان جهان حال دیگری میداشت و امروز حال دیگری میدارد.

امروز زندگانی تنها با جنگ و شمشیر زدن نیست

و هر توده‌ای باید در همه‌ی کارهای زندگی دلبستگی از خود نشان دهد و همه‌ی هوش و پروای خود را در راه نیکی زندگانی بکار اندازد ،

وگرنه از دیگران پس افتاده نابود خواهد گردید. زمان صفویان با این زمان از هر باره جداست.

(کتاب «بخوانند و داوری کنند» سات 56 از 106)

‌✴️تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش نخست
2 ـوالیان عربستان

1-2-16✴️ مولا حیدر
سید على‌خان در سال  ١٠٨٨  بدرود زندگانى گفت. چنانكه گفتیم او را پسران بسیار بود. پسر بزرگترش سید حسین در زندگانى پدر درگذشته بود. از دیگران سید حیدر به اصفهان رفته از شاه درخواست فرمان والیگرى نمود و پس از زمانى چنین فرمانى دریافته به هویزه بازگشت و بحکمرانی پرداخت ولى برادرانش با او دشمنى مى‌نمودند. از جمله سید عبداللّه نامى از ایشان كه پدر سید على مورخ مى‌باشد به اصفهان رفته مى‌كوشید كه والیگرى را باو بسپارند ولى بخواهش سید حیدر او را گرفته بند نمودند و پس از دیرى هم او را به مشهد فرستادند.

👇

‌صوفیگری
گفتار چهارم
صوفیگری جز مایه‌ی ناتوانی روانها نمی‌بوده
(بخش یکم)

کسانی گاهی می‌گویند : «صوفیگری اگرچه از دیده‌ی سود و زیان زندگانی درخور ایراد است و سخنان شما در آن زمینه راست می‌باشد ، با این حال آن راهی برای پاک گردانیدن روان می‌بوده». می‌گویند : «تنها ایرادی که می‌توان گرفت آنست که صوفیان در پرداختن به روان از اندازه بیرون افتاده‌اند (افراط کرده‌اند)».
ولی این سخنان راست نیست. این خوشگمانیست که کسانی درباره‌ی صوفیان می‌دارند. من نمی‌توانم بگویم که همه‌ی صوفیان مردان بدی می‌بوده‌اند. آنچه می‌توانم گفت اینست که صوفیگری چون راه کجی می‌بوده ، صوفیان نه تنها نتوانسته‌اند روانهای خود را پاک گردانند ، آن را هرچه آلوده‌تر گردانیده‌اند.
ما اگر از همه چیز چشم پوشیده تنها از دیده‌ی پاکی روان بصوفیان نگریم ، خواهیم دید رویهم‌رفته در آن زمینه نیز از دیگران بدتر بوده‌اند. کسانی که بآن دسته خوشگمانی می‌نمایند و این سخنان را درباره‌ی ایشان می‌گویند ، کتابهای آنان را نخوانده‌اند و از کارها و سرگذشتهای ایشان آگاه نمی‌باشند.
من اگر بخواهم در اینجا سخن از ناپاکروانی و آلوده‌خیمی صوفیان بگویم باید صد سات و بیشتر را سیاه گردانم. اینست تنها بچند نمونه بس می‌کنم :
...
👇🏻

‌در راه سیاست
نشست سوم
(بخش دوم)

١٩ـ بايد معني راست دين شناخته شود :
اكنون ببينيم چاره‌ی اينها چيست؟.. چگونه توان توده را از اين آلودگيها پيراست؟.. در اين باره هم سخني كوتاه خواهيم راند.
اين دردها كه مي‌شماريم به هر يكي از راهش چاره توان كرد. چنانکه گفتيم بزرگترين آلودگي اين توده بدآموزيها و نادانيهاست كه بعنوان كيش يا بنامهاي ديگري درمیان مردم رواج گرفته. سرچشمه‌ی بدبختي اينهاست.
اما چاره ، اينها چون بنام دينست بايد معني راست دين شناخته گردد. مردم نام دين شنيده معني آن ندانسته‌اند و اين گمراهيها را پذيرفته چنين پنداشته‌اند كه اگر نپذيرند بيدين خواهند بود و خدا از آنان ناخشنود خواهد گرديد. ولي چون معني دين شناخته شود ، كسان بافهم و پاكدل از آنها رو خواهند گردانيد.
...

٢٠ـ فهم و انديشه آزاد است :
كساني باين گفته‌هاي ما ايراد گرفته مي‌گويند : «عقيده آزاد است». مي‌گويم : ما نمي‌دانيم شما «عقيده» به چه چيزها مي‌گوييد. اين واژه هم معني روشن نمي‌دارد. آنگاه خواستتان از آزادي هم دانسته نيست.
آنچه ما مي‌دانيم فهم و انديشه آزاد است. باين معني هيچ كس را نتوان واداشت كه نفهمد و نينديشد يا بفلان گونه بفهمد و بينديشد. اين نشدنيست.
ما هم نمي‌گوييم كسي نينديشد و نفهمد ، بلكه هميشه پافشاري مي‌نماييم كه هر كسي بفهمد و بينديشد و خرد را بكار اندازد. همه‌ی كوششهاي ما در آن زمينه است. ما بيگمانيم كه اگر مردمان بفهمند و بينديشند و خردها بكار افتد اين جداييها از ميان خواهد رفت.
اگر خواست شما از آزادي عقيده آنست كه هر كسي هر پندار غلطي را در مغز خود جا داد كسي باو ايراد نگيرد ، و مي‌خواهيد كه اين كيشهاي گوناگون و بدآموزيهاي درهم چنانکه هست بماند ، آن بسيار بي‌معنيست.
...
👇🏻