یکی از یاران نیز پرسشهایی پرسیده که بجاست به پرسش متن «پسرخاله» بیفزاییم. میپرسد :
✴️ آیا تاکنون کسی دیده که ملایی در مراسم سینهزنی ، زنجیرزنی ، عَلَم وکُتلکشی ، شبیهخوانی خود شرکت کند ، گِل به سر و روش بمالد؟! و دیوانگیاش بالا گرفته خودزنی کند؟! چرا به چیزهایی که میگویند خودشان کار نمیبندند؟!. آیا «کسر شأنشان» میشود؟! پس مرگ خوبست ولی برای همسایه؟!
ولی آیا این خیرهرویان در پاسخ درمیمانند؟! برای مثال یکی از پردهکشیهای پاسخ دهنده که یا از ملایان بوده یا از پیروان آنان ، اینست :
«اکثریت اهل منبر و مداحان مبلغی تعیین نمیکنند ، بلکه متولیان مجالس در صورت تمایل در راستای تکریم آنها در بزرگداشت شعائر مذهبی ، خودشان مبلغی را تقدیم آنها میکنند!».
این گمان میکند با پیچانیدن سخن میتواند ناراستها را راست نشان دهد. میگوید : ملا و روضهخوان «مبلغ تعیین نمیکنند» ، «متولیان مجالس در صورت تمایل» به ایشان پول میدهند. جای پرسش است : آیا هستند متولیان مجالس که تمایل به پرداخت پول ندارند؟!. آیا چنان متولیانی یک بار «عدم تمایل» نشان دهند باز هم ملا و روضهخوان خواهند یافت که رایگان برایشان روضه بخواند؟!
این گمان میکند ما در کشورهای دیگر بزرگ شده و این چیزها را نمیدانیم. همین عاقدها مگر به نرخی که برایشان گزارده شده گردن میگزارند؟! همهی آنها هم میگویند : «هرچه همتتان باشد». ولی ده برابر بلکه بیشتر از آن نرخ را تا نگیرند دست از دامن عروس و داماد برنمیدارند. این را همه میدانند. مگر از زبان کاسبکاران کم میشنویم که میگویند : «مهمان باشید» یا «قابلی ندارد»؟!. آیا میتوان «مهمانشان» بود؟!..
در جای دیگری نام پرداخت پول را «هدیه و صله» میگزارد و آن را «سیرهی اهل بیت» مینامد. معنی این پردهکشیها و دروغها اینست که ما باور کنیم که در زمان «اهل بیت» چنین مراسم بیخردانهای بوده.
تا جایی که ما میدانیم چون در زمان صفویان ملاحسین کاشفی کتابی دربارهی داستان کربلا به نام «روضة الشهداء» نوشته بوده ، و کسانی در نشستها از آن خوانده مردم را به گریه میانداختهاند نام «روضهخوان» از همانجا پیدا شده است. پیش از آن جز شعر سرودن و گریستن در کار نمیبوده. آن هم در برخی زمانها همچون دورهی خاندان بویه که شیعی بودند.
از آنسو ما چه کار داریم که «سیرهی اهل بیت» چه بوده؟!. خدا به ما عقل داده که خود قضاوت کنیم و دریابیم آیا ملا و روضهخوان کارشان بسود توده است یا نه. پولی که میگیرند سزاست یا نه.
در جای دیگری مینویسد : «یک سخنران از مدتها قبل برای مراسم تحقیق و مطالعه دارد و زمان صرف میکند ؛ غالب مداحان نیز اوقاتی را صرف مطالعه و تمرین میکنند». شگفت است همهی مردم را نافهم گمان میدارند. مگر اینها را ما نمیدانیم؟!. مگر ایراد این بود که اینها زمان صرف نمیکنند؟! مگر همینکه کسی برای کاری «اوقاتی را صرف مطالعه و تمرین» کند کافیست که کارش را سزا بدانیم؟! آن دزدانی که بانکی یا دکان زرفروشی را میزنند مطالعه و تمرین نمیکنند؟! آن کسانی که کارشان قاچاق مواد مخدر است ـ که تندرستی و زندگی جوانان را تباه میگرداند ـ نه تنها «مطالعه و تمرین» میکنند ، از جانشان نیز میگذرند. بلکه باید گفت همچون یک سرباز خود را آمادهی هر گونه زد و خوردی میکنند.
در جای دیگر چنین میگوید :
«گرفتن هدیه [همان پول] منافاتی با پاداش اخروی ندارد! مثلاً آیا یک معلم که او هم مانند اهل منبر ، به تربیت و پرورش افراد مشغول است ، به ثواب اخروی بسنده میکند و حقوق نمیگیرد؟!»
باید خدا را سپاس گفت که نویسنده ملا را با آموزگار بیک رده کشید و مثلاً با یک جراح یکی نگردانید و نگفت : یک جراح که زندگی دوباره به بیمارش میدهد آیا مانند ملایی که سعادت به مردم ارزانی میکند نباید حقوق بگیرد؟! اینست معنی آن که میگوییم بدهکار را چون دنبال نکنی بستانکار میشود. کسانی در این قرنهایی که گذشته از اینان نپرسیده : شما چرا «استئکال بدینه» میکنید ، مگر در اسلام حرام نیست؟! اینست خیرهرو شده یک چیزی هم بستانکار درآمدهاند.
آفتاب آمد دلیل آفتاب. همینست که در پایان نامهاش ایراد «پسرخاله» را «مغلطهی شبهافکنان» میخواند. اینها که او نوشته مغالطه نیست و ایراد ما مغالطه است.
اما این گفتهی «آفتاب آمد دلیل آفتاب» جای دیگری نیز در این گفتگو نمایان است. آنجا که کسانی به گفتارهای پرچم در پیرامون کارها و پیشهها و اقتصاد ایراد گرفته میگفتند اینها را همه میدانند.
نه آقایان! همه نمیدانند. همین دیروز بود در جایی خواندیم که آموزگاری از کمی حقوق خود مینالید و نوشته بود که برای آنکه دررفت (هزینه) زندگی را بتوانم فراهم کنم سر گورها رفته قرآن میخوانم. شما ببینید یک آموزگاری اگر میدانست قرآنخوانی بر سر گور در «فراهم آوردن نیازهای یک توده» (که تعریف ما از کار و پیشهی سزاست) بیتأثیر است آیا درپی کار دیگری نمیبود؟!
✴️ آیا تاکنون کسی دیده که ملایی در مراسم سینهزنی ، زنجیرزنی ، عَلَم وکُتلکشی ، شبیهخوانی خود شرکت کند ، گِل به سر و روش بمالد؟! و دیوانگیاش بالا گرفته خودزنی کند؟! چرا به چیزهایی که میگویند خودشان کار نمیبندند؟!. آیا «کسر شأنشان» میشود؟! پس مرگ خوبست ولی برای همسایه؟!
ولی آیا این خیرهرویان در پاسخ درمیمانند؟! برای مثال یکی از پردهکشیهای پاسخ دهنده که یا از ملایان بوده یا از پیروان آنان ، اینست :
«اکثریت اهل منبر و مداحان مبلغی تعیین نمیکنند ، بلکه متولیان مجالس در صورت تمایل در راستای تکریم آنها در بزرگداشت شعائر مذهبی ، خودشان مبلغی را تقدیم آنها میکنند!».
این گمان میکند با پیچانیدن سخن میتواند ناراستها را راست نشان دهد. میگوید : ملا و روضهخوان «مبلغ تعیین نمیکنند» ، «متولیان مجالس در صورت تمایل» به ایشان پول میدهند. جای پرسش است : آیا هستند متولیان مجالس که تمایل به پرداخت پول ندارند؟!. آیا چنان متولیانی یک بار «عدم تمایل» نشان دهند باز هم ملا و روضهخوان خواهند یافت که رایگان برایشان روضه بخواند؟!
این گمان میکند ما در کشورهای دیگر بزرگ شده و این چیزها را نمیدانیم. همین عاقدها مگر به نرخی که برایشان گزارده شده گردن میگزارند؟! همهی آنها هم میگویند : «هرچه همتتان باشد». ولی ده برابر بلکه بیشتر از آن نرخ را تا نگیرند دست از دامن عروس و داماد برنمیدارند. این را همه میدانند. مگر از زبان کاسبکاران کم میشنویم که میگویند : «مهمان باشید» یا «قابلی ندارد»؟!. آیا میتوان «مهمانشان» بود؟!..
در جای دیگری نام پرداخت پول را «هدیه و صله» میگزارد و آن را «سیرهی اهل بیت» مینامد. معنی این پردهکشیها و دروغها اینست که ما باور کنیم که در زمان «اهل بیت» چنین مراسم بیخردانهای بوده.
تا جایی که ما میدانیم چون در زمان صفویان ملاحسین کاشفی کتابی دربارهی داستان کربلا به نام «روضة الشهداء» نوشته بوده ، و کسانی در نشستها از آن خوانده مردم را به گریه میانداختهاند نام «روضهخوان» از همانجا پیدا شده است. پیش از آن جز شعر سرودن و گریستن در کار نمیبوده. آن هم در برخی زمانها همچون دورهی خاندان بویه که شیعی بودند.
از آنسو ما چه کار داریم که «سیرهی اهل بیت» چه بوده؟!. خدا به ما عقل داده که خود قضاوت کنیم و دریابیم آیا ملا و روضهخوان کارشان بسود توده است یا نه. پولی که میگیرند سزاست یا نه.
در جای دیگری مینویسد : «یک سخنران از مدتها قبل برای مراسم تحقیق و مطالعه دارد و زمان صرف میکند ؛ غالب مداحان نیز اوقاتی را صرف مطالعه و تمرین میکنند». شگفت است همهی مردم را نافهم گمان میدارند. مگر اینها را ما نمیدانیم؟!. مگر ایراد این بود که اینها زمان صرف نمیکنند؟! مگر همینکه کسی برای کاری «اوقاتی را صرف مطالعه و تمرین» کند کافیست که کارش را سزا بدانیم؟! آن دزدانی که بانکی یا دکان زرفروشی را میزنند مطالعه و تمرین نمیکنند؟! آن کسانی که کارشان قاچاق مواد مخدر است ـ که تندرستی و زندگی جوانان را تباه میگرداند ـ نه تنها «مطالعه و تمرین» میکنند ، از جانشان نیز میگذرند. بلکه باید گفت همچون یک سرباز خود را آمادهی هر گونه زد و خوردی میکنند.
در جای دیگر چنین میگوید :
«گرفتن هدیه [همان پول] منافاتی با پاداش اخروی ندارد! مثلاً آیا یک معلم که او هم مانند اهل منبر ، به تربیت و پرورش افراد مشغول است ، به ثواب اخروی بسنده میکند و حقوق نمیگیرد؟!»
باید خدا را سپاس گفت که نویسنده ملا را با آموزگار بیک رده کشید و مثلاً با یک جراح یکی نگردانید و نگفت : یک جراح که زندگی دوباره به بیمارش میدهد آیا مانند ملایی که سعادت به مردم ارزانی میکند نباید حقوق بگیرد؟! اینست معنی آن که میگوییم بدهکار را چون دنبال نکنی بستانکار میشود. کسانی در این قرنهایی که گذشته از اینان نپرسیده : شما چرا «استئکال بدینه» میکنید ، مگر در اسلام حرام نیست؟! اینست خیرهرو شده یک چیزی هم بستانکار درآمدهاند.
آفتاب آمد دلیل آفتاب. همینست که در پایان نامهاش ایراد «پسرخاله» را «مغلطهی شبهافکنان» میخواند. اینها که او نوشته مغالطه نیست و ایراد ما مغالطه است.
اما این گفتهی «آفتاب آمد دلیل آفتاب» جای دیگری نیز در این گفتگو نمایان است. آنجا که کسانی به گفتارهای پرچم در پیرامون کارها و پیشهها و اقتصاد ایراد گرفته میگفتند اینها را همه میدانند.
نه آقایان! همه نمیدانند. همین دیروز بود در جایی خواندیم که آموزگاری از کمی حقوق خود مینالید و نوشته بود که برای آنکه دررفت (هزینه) زندگی را بتوانم فراهم کنم سر گورها رفته قرآن میخوانم. شما ببینید یک آموزگاری اگر میدانست قرآنخوانی بر سر گور در «فراهم آوردن نیازهای یک توده» (که تعریف ما از کار و پیشهی سزاست) بیتأثیر است آیا درپی کار دیگری نمیبود؟!
این تازه یکی از مثالهای بیزیان است. آنها که در دست بدست گردانیدن یا احتکار کالا دست دارند هم چه بسا همین را عنوان کنند که زندگیشان (چنانکه میخواهند) نمیگذرد.
از کارهایی ناسزا مثال بسیار میتوان آورد. کافیست بدانیم نیازهای یک توده چیست و چه کارهایی در فراهم آوردن آنها نقشی ندارد.
از کارهایی ناسزا مثال بسیار میتوان آورد. کافیست بدانیم نیازهای یک توده چیست و چه کارهایی در فراهم آوردن آنها نقشی ندارد.
امروز بازپسین بخش تاریخ پانصد سالهی خوزستان را آوردیم و بدینسان آن کتاب به پایان رسید.
پس از این کتاب تاریخی دیگری را در کانال تکه تکه خواهیم آورد.
پس از این کتاب تاریخی دیگری را در کانال تکه تکه خواهیم آورد.
📘 بهائیگری (دیباچه)
ما را با بهائیان دشمنی نیست.
چُنانکه بارها نوشتهایم ما را با بهائیان دشمنی نیست. کسی از آنان با ما بدي نکرده. این کتاب را که چاپ کردهایم ما میخواهیم همهي گمراهیها از ایران برافتد ، و یکی از آن گمراهیها بهائیگري است.
اکنون بهائیان اگر پاسخی به ایرادهاي ما میدارند بنویسند ، وگرنه آنان را باید که از گمراهیهاي خود بیرون آیند و دست از دستهبندي که جز مایهي بدبختی نتواند بود بردارند.
ما خواهندهایم بهائیان نسخهاي از این کتاب را به عکاء نزد شوقی افندي ربانی فرستند که اگر تواند پاسخهایی دهد وگرنه ناتوانی او نیز دانسته شود.
اینکه سران بهائی به پیروان خود دستور میدهند که کتابهاي ما را نخوانند ، این چارهاي بکار ایشان نخواهد بود زیرا دیگران که میخوانند ایرادهاي ما را به رخ بهائیان خواهند کشید. آنگاه ما نیز در این اندازه نایستاده گامهاي دیگري نیز خواهیم برداشت. مردم چون معنی راست دین را بدانند و از زیانهاي بسیاري که این کیشهاي گوناگون میرساند نیک آگاه شوند ناچاریست که فشار به بهائیان و دیگر دستهها بیشتر خواهد گردید. به هر حال یک توده با چهارده کیش زندگی نتواند کرد و این ناچاریست که این کیشهاي بیپا از میان برداشته شود.
یک دانستنی دیگر آنکه کسانی اگر میخواهند معنی راست دین را بدانند کتاب «ورجاوند بنیاد» را بخوانند. این کتاب را که بنیاد پاکدینی است بخوانند تا بدانند دین به چه معناي والاییست و این کیشها آن را تا چه اندازه پایین آوردهاند. یک زیان بزرگ این کیشهاي بیپا همانست که معنی دین را پست گردانیده دستاویز بدست کسانی دادهاند که بیدین گردند. از هر باره این کیشها بزیان جهانست و بیشُوند1 نیست که ما اینهمه کوشش به برانداختن آنها میکنیم.
کسروي
(از چاپ نخست 1322)
1ـ شوند (همچون بلند) = سبب ـ و
ما را با بهائیان دشمنی نیست.
چُنانکه بارها نوشتهایم ما را با بهائیان دشمنی نیست. کسی از آنان با ما بدي نکرده. این کتاب را که چاپ کردهایم ما میخواهیم همهي گمراهیها از ایران برافتد ، و یکی از آن گمراهیها بهائیگري است.
اکنون بهائیان اگر پاسخی به ایرادهاي ما میدارند بنویسند ، وگرنه آنان را باید که از گمراهیهاي خود بیرون آیند و دست از دستهبندي که جز مایهي بدبختی نتواند بود بردارند.
ما خواهندهایم بهائیان نسخهاي از این کتاب را به عکاء نزد شوقی افندي ربانی فرستند که اگر تواند پاسخهایی دهد وگرنه ناتوانی او نیز دانسته شود.
اینکه سران بهائی به پیروان خود دستور میدهند که کتابهاي ما را نخوانند ، این چارهاي بکار ایشان نخواهد بود زیرا دیگران که میخوانند ایرادهاي ما را به رخ بهائیان خواهند کشید. آنگاه ما نیز در این اندازه نایستاده گامهاي دیگري نیز خواهیم برداشت. مردم چون معنی راست دین را بدانند و از زیانهاي بسیاري که این کیشهاي گوناگون میرساند نیک آگاه شوند ناچاریست که فشار به بهائیان و دیگر دستهها بیشتر خواهد گردید. به هر حال یک توده با چهارده کیش زندگی نتواند کرد و این ناچاریست که این کیشهاي بیپا از میان برداشته شود.
یک دانستنی دیگر آنکه کسانی اگر میخواهند معنی راست دین را بدانند کتاب «ورجاوند بنیاد» را بخوانند. این کتاب را که بنیاد پاکدینی است بخوانند تا بدانند دین به چه معناي والاییست و این کیشها آن را تا چه اندازه پایین آوردهاند. یک زیان بزرگ این کیشهاي بیپا همانست که معنی دین را پست گردانیده دستاویز بدست کسانی دادهاند که بیدین گردند. از هر باره این کیشها بزیان جهانست و بیشُوند1 نیست که ما اینهمه کوشش به برانداختن آنها میکنیم.
کسروي
(از چاپ نخست 1322)
1ـ شوند (همچون بلند) = سبب ـ و
📘 در پاسخ حقیقتگو
🖌 احمد کسروی
✴️ 30ـ گناه ديگر زن ناگرفتن است
از ديدهي پيشرفت كار زندگي يك گناه ديگر زن ناگرفتن است. زيرا آفريدگار زنان و مردان را براي همديگر آفريده و اينست هميشه و در همهجا شمارهي آنان را يكسان ساخته كه بايد گفت هر يك مرد در برابر يك زنست. از آنسو ما نيك ميدانيم كه نيرومندي و سرفرازي يك توده با فزوني و انبوهي مردم آن باشد. نيز ميدانيم كه بايد مردم فرزنداني ...
🖌 احمد کسروی
✴️ 30ـ گناه ديگر زن ناگرفتن است
از ديدهي پيشرفت كار زندگي يك گناه ديگر زن ناگرفتن است. زيرا آفريدگار زنان و مردان را براي همديگر آفريده و اينست هميشه و در همهجا شمارهي آنان را يكسان ساخته كه بايد گفت هر يك مرد در برابر يك زنست. از آنسو ما نيك ميدانيم كه نيرومندي و سرفرازي يك توده با فزوني و انبوهي مردم آن باشد. نيز ميدانيم كه بايد مردم فرزنداني ...
Telegram
attach 📎
از امروز کتاب «پیدایش آمریکا» را بَهر به بَهر در کانال خواهیم آورد. این کتاب داستانهای شیرینی دارد و خود پیدایش آمریکا نیز از دیدهی پیشرفت جهان و دانشها رویداد ارجدار و بزرگی است. اینست امیدمندیم خوانندگان با لذت آن را بخوانند.
✴️ پیدایش آمریکا
✴️ ديباچه
(بخش یکم)
پيدايش آمريكا يكي از رخدادهاي بسيار ارجدار تاريخ جهانست. در ارجداري آن همين بس كه تاريخنويسان دانشمند آن را يكي از پيشامدهاي تكاندهندهي جهان شناخته ، شايسته دانستهاند كه مبداء «دورهي كنوني» تاريخ اروپا گردانند.
✴️ ديباچه
(بخش یکم)
پيدايش آمريكا يكي از رخدادهاي بسيار ارجدار تاريخ جهانست. در ارجداري آن همين بس كه تاريخنويسان دانشمند آن را يكي از پيشامدهاي تكاندهندهي جهان شناخته ، شايسته دانستهاند كه مبداء «دورهي كنوني» تاريخ اروپا گردانند.
Telegram
attach 📎
mã bekãr az rãhaw darãmadeim 1.pdf
97.8 KB
ما بكار از راهش درآمدهایم
(بخش یکم)
(گفتاری از پرچم روزانه)
(بخش یکم)
(گفتاری از پرچم روزانه)
📘 بهائیگری (بخش دوم)
هرچه بوده این پندار که از نیمهي دوم صدهي یکم تاریخ هجری درمیان مسلمانان شناخته گردید در اندکزمانی در دلها جا برای خود باز کرد ، و آنچه رواج این پندار را بیشتر گردانید این بود که در همان زمان کشاکش بسیار سختی در زمینهي خلافت درمیان مسلمانان میرفت و چند خاندان بزرگ در آن راه کوششها بکار میبردند. بنیاُمَیّه با زور و نیرنگ خلافت را برده و علویان و عباسیان (پسران علی داماد پیغمبر و عباس عموی پیغمبر) میکوشیدند که آن را از دست اُمویان درآورند. عباسیان یک تن را میان خود برگزیده و دوراندیشانه از راه زمینهچینی ، پیش میرفتند. ولی علویان که بیشترشان مردان سادهای میبودند ، گذشته از آنکه همدستی نمینمودند و آرزومندان خلافت درمیان ایشان بيش از یک تن و دو تن میبودند ، بزمینهچینی هم نپرداخته فریب سخنان پیروان خود را میخوردند ، و با شتاب بکار برخاسته زود از میان میرفتند. چنانکه کسان بسیاری از آنان در همان راه کشته شدند.
این داستانها در کتابها (بویژه در «مقاتلالطالبین» ابوالفرج اصفهانی) نوشته شده ، آنچه در اینجا میباید نویسم آنست که این آرزومندان خلافت یکی از افزارهای کار ، مهدیگری را میداشتند. بدینسان که هر یکی خود را مهدی میخواند و مردم را بکارهایی که از پیدایش مهدی میبیوسیدند1 ، امیدمند میگردانید ، و بیشتر آنان ، خودشان یا پیروانشان ، حدیثی هم از زبان پیغمبر یا امام علی بن ابیطالب ، به دلخواه خود ساخته میان مردم میپراکندند. در این باره داستانهایی هست که برخی را بنام نمونه در اینجا یاد میکنیم :
1) یکی از علویان که در زمان بنیاُمَیّه بطلب خلافت برخاست زید بن علی «نوادهي حسین بن علی» بود. این مرد که خود دلیر و پارسا میبود ، به کوفه آمد و پیروان خاندان علوی که «شیعه» نامیده شدندی بسرش گرد آمده چهلهزار تن به او دست دادند و زید فریب آنان را خورده به بسیج کار برخاست ولی چون هنگامش رسید که بجنگ و جانفشانی پردازد ، انبوهی از شیعیان بهانهای پیدا کرده خود را بکنار کشیدند ، و زید با دستهي کمی مانده کاری از پیش نبرد و خود کشته گردید.
همین زید را پیروانش «مهدی» مینامیدند و امیدها بمردم میدادند. اینست که چون کشته شده یکی از بدخواهان چنین شعری سروده :
صلبنا لکم زیدا علی جزع نخلة ولم ار مهدیا علی الجزع یصلب3
از اینسو ما نیز در کتابها حدیثی مییابیم بدینسان : «ان مهدینا سیظهر فی ظهر الکوفه». معنی آنکه : مهدی ما بزودی در پشت کوفه پدید خواهد آمد. بیگمان این حدیث را پیروان زید ساخته و برای پیشرفت کار خود پراکندهاند.
2) عباسیان با آنکه بنیاد کارشان را بزمینهچینی گزارده ، چون کینهي ایرانیان را با عرب و خاندان اُمَیّه میدانستند ، ابومسلم را بخراسان برای دستهبندیها فرستاده بودند ، با این حال ، آنان نیز از داستان مهدی بسودجویی برخاستهاند ، و ما حدیثی در کتابها میبینیم بدینسان : «اذا رأیتم الاعلام السود من جانب خراسان فاستبشروا بظهور مهدینا». معنی اینکه : «چون درفشهای سیاه را از جانب خراسان دیدید بخود مژده دهید که مهدی ما پیدا شده». بیگمان این حدیث و مانندهایش را عباسیان و کارکنانشان ساختهاند. زیرا پیروان آن خاندان میبودند که با درفشهای سیاه از سوی خراسان خواستندی آمد.
پابرگیها :
1 ـ بیوسیدن = انتظار کشیدن ؛ توقع داشتن ـ و
2 ـ بسیج = تدارک ؛ بسیجیدن = تدارک کردن ، تهیه کردن ـ و
3 ـ معنی آنکه : «زید را از تنهي درخت آویختیم و من مهدی ندیده بودم که به تنهي درخت آویخته شود».
هرچه بوده این پندار که از نیمهي دوم صدهي یکم تاریخ هجری درمیان مسلمانان شناخته گردید در اندکزمانی در دلها جا برای خود باز کرد ، و آنچه رواج این پندار را بیشتر گردانید این بود که در همان زمان کشاکش بسیار سختی در زمینهي خلافت درمیان مسلمانان میرفت و چند خاندان بزرگ در آن راه کوششها بکار میبردند. بنیاُمَیّه با زور و نیرنگ خلافت را برده و علویان و عباسیان (پسران علی داماد پیغمبر و عباس عموی پیغمبر) میکوشیدند که آن را از دست اُمویان درآورند. عباسیان یک تن را میان خود برگزیده و دوراندیشانه از راه زمینهچینی ، پیش میرفتند. ولی علویان که بیشترشان مردان سادهای میبودند ، گذشته از آنکه همدستی نمینمودند و آرزومندان خلافت درمیان ایشان بيش از یک تن و دو تن میبودند ، بزمینهچینی هم نپرداخته فریب سخنان پیروان خود را میخوردند ، و با شتاب بکار برخاسته زود از میان میرفتند. چنانکه کسان بسیاری از آنان در همان راه کشته شدند.
این داستانها در کتابها (بویژه در «مقاتلالطالبین» ابوالفرج اصفهانی) نوشته شده ، آنچه در اینجا میباید نویسم آنست که این آرزومندان خلافت یکی از افزارهای کار ، مهدیگری را میداشتند. بدینسان که هر یکی خود را مهدی میخواند و مردم را بکارهایی که از پیدایش مهدی میبیوسیدند1 ، امیدمند میگردانید ، و بیشتر آنان ، خودشان یا پیروانشان ، حدیثی هم از زبان پیغمبر یا امام علی بن ابیطالب ، به دلخواه خود ساخته میان مردم میپراکندند. در این باره داستانهایی هست که برخی را بنام نمونه در اینجا یاد میکنیم :
1) یکی از علویان که در زمان بنیاُمَیّه بطلب خلافت برخاست زید بن علی «نوادهي حسین بن علی» بود. این مرد که خود دلیر و پارسا میبود ، به کوفه آمد و پیروان خاندان علوی که «شیعه» نامیده شدندی بسرش گرد آمده چهلهزار تن به او دست دادند و زید فریب آنان را خورده به بسیج کار برخاست ولی چون هنگامش رسید که بجنگ و جانفشانی پردازد ، انبوهی از شیعیان بهانهای پیدا کرده خود را بکنار کشیدند ، و زید با دستهي کمی مانده کاری از پیش نبرد و خود کشته گردید.
همین زید را پیروانش «مهدی» مینامیدند و امیدها بمردم میدادند. اینست که چون کشته شده یکی از بدخواهان چنین شعری سروده :
صلبنا لکم زیدا علی جزع نخلة ولم ار مهدیا علی الجزع یصلب3
از اینسو ما نیز در کتابها حدیثی مییابیم بدینسان : «ان مهدینا سیظهر فی ظهر الکوفه». معنی آنکه : مهدی ما بزودی در پشت کوفه پدید خواهد آمد. بیگمان این حدیث را پیروان زید ساخته و برای پیشرفت کار خود پراکندهاند.
2) عباسیان با آنکه بنیاد کارشان را بزمینهچینی گزارده ، چون کینهي ایرانیان را با عرب و خاندان اُمَیّه میدانستند ، ابومسلم را بخراسان برای دستهبندیها فرستاده بودند ، با این حال ، آنان نیز از داستان مهدی بسودجویی برخاستهاند ، و ما حدیثی در کتابها میبینیم بدینسان : «اذا رأیتم الاعلام السود من جانب خراسان فاستبشروا بظهور مهدینا». معنی اینکه : «چون درفشهای سیاه را از جانب خراسان دیدید بخود مژده دهید که مهدی ما پیدا شده». بیگمان این حدیث و مانندهایش را عباسیان و کارکنانشان ساختهاند. زیرا پیروان آن خاندان میبودند که با درفشهای سیاه از سوی خراسان خواستندی آمد.
پابرگیها :
1 ـ بیوسیدن = انتظار کشیدن ؛ توقع داشتن ـ و
2 ـ بسیج = تدارک ؛ بسیجیدن = تدارک کردن ، تهیه کردن ـ و
3 ـ معنی آنکه : «زید را از تنهي درخت آویختیم و من مهدی ندیده بودم که به تنهي درخت آویخته شود».
📘 در پاسخ حقیقتگو
🖌 احمد کسروی
✴️ 31ـ نیک و بد از دیدهی آزادی و استقلال کشور [بخش یکم]
كنون بديهايي را از ديدهي پايداري و سرفرازي توده شمارم : همه ميدانند گرانمايهترين چيز يك توده آزادي ايشانست كه در كشور خود آزاد و وارسته زيند و راهي بهيچ بيگانه ندهند. دوباره ميگويم اين گرانمايهترين چيز يك توده ميباشد. زيرا يك توده تا آزاد و وارسته نباشد نتواند دربند سود خود باشد و در راه آسايش و گردنفرازي خود بكوشد و از دارايي كشور خود بهرهمند گردد. ...
🖌 احمد کسروی
✴️ 31ـ نیک و بد از دیدهی آزادی و استقلال کشور [بخش یکم]
كنون بديهايي را از ديدهي پايداري و سرفرازي توده شمارم : همه ميدانند گرانمايهترين چيز يك توده آزادي ايشانست كه در كشور خود آزاد و وارسته زيند و راهي بهيچ بيگانه ندهند. دوباره ميگويم اين گرانمايهترين چيز يك توده ميباشد. زيرا يك توده تا آزاد و وارسته نباشد نتواند دربند سود خود باشد و در راه آسايش و گردنفرازي خود بكوشد و از دارايي كشور خود بهرهمند گردد. ...
Telegram
attach 📎
mã bekãr az rãhaw darãmadeim 2.pdf
107.6 KB
ما بكار از راهش درآمدهایم
(بخش دوم)
(گفتاری از پرچم روزانه)
(بخش دوم)
(گفتاری از پرچم روزانه)
✴️ پیدایش آمریکا
✴️ ديباچه
(بخش دوم)
در اين كتاب پيكرهها يا تصويرهايي هم بچاپ رسيده. خواستهايم نمونههايي از بوميان آمريكا ، و همچنان از جانوران آنجا ، نشان دهيم. ولي چنانكه در زير بسياري از آنها شرح داده شده همه از «توردوموند» برداشته شده. «توردوموند» يك دوره كتابهايي بوده كه از سال 1860 ميلادي در پاريس چاپ ميشده و سياحتنامههاي جهانگردان اروپايي را كه از زبانهاي گوناگون ترجمه ميشده با تصويرهاي ارجداري دربر داشته
✴️ ديباچه
(بخش دوم)
در اين كتاب پيكرهها يا تصويرهايي هم بچاپ رسيده. خواستهايم نمونههايي از بوميان آمريكا ، و همچنان از جانوران آنجا ، نشان دهيم. ولي چنانكه در زير بسياري از آنها شرح داده شده همه از «توردوموند» برداشته شده. «توردوموند» يك دوره كتابهايي بوده كه از سال 1860 ميلادي در پاريس چاپ ميشده و سياحتنامههاي جهانگردان اروپايي را كه از زبانهاي گوناگون ترجمه ميشده با تصويرهاي ارجداري دربر داشته
Telegram
attach 📎
📘 در پاسخ حقیقتگو
🖌 احمد کسروی
✴️ 31ـ نیک و بد از دیدهی آزادی و استقلال کشور [بخش دوم]
اين در هزار و سيصد سال پيش در عربستان رخ داده كه چون بنياميه رشتهي خلافت را بدست گرفته بودند چند دستهی ديگري از بنيهاشم و بنيعباس و ديگران بدر آوردن خلافت از دست ايشان كوشيدهاند و در راه پيشرفت كار خود از هيچ گونه كشاكش و دستهبندي بازنايستادهاند و در نتيجهي كينه صد دروغ رواج دادهاند و در همان هنگام دربارهی گذشته نيز بكشاكش برخاسته و سخنان بيهوده و بيپايي دربارهی خلافت امام علي بن ابيطالب و صديق و فاروق راندهاند. ...
🖌 احمد کسروی
✴️ 31ـ نیک و بد از دیدهی آزادی و استقلال کشور [بخش دوم]
اين در هزار و سيصد سال پيش در عربستان رخ داده كه چون بنياميه رشتهي خلافت را بدست گرفته بودند چند دستهی ديگري از بنيهاشم و بنيعباس و ديگران بدر آوردن خلافت از دست ايشان كوشيدهاند و در راه پيشرفت كار خود از هيچ گونه كشاكش و دستهبندي بازنايستادهاند و در نتيجهي كينه صد دروغ رواج دادهاند و در همان هنگام دربارهی گذشته نيز بكشاكش برخاسته و سخنان بيهوده و بيپايي دربارهی خلافت امام علي بن ابيطالب و صديق و فاروق راندهاند. ...
Telegram
attach 📎
📕 بهائیگری (بخش سوم)
3) از کسانی که در این راه برخاستند و کشته گردیدند ، محمد نفس زَکیّه است که بمهدیگری بیشتر از دیگران شناخته میبود. پدر محمد ، عبدالله نوهي پسری حسنبنعلی و نوهي دختری حسینبنعلی ، و خود میان علویان گرامی میبود. اما پسرش محمد که «نفس زکیّه» نامیده شدی چون درمیان دو کتفش خال بزرگی میداشت (که پیغمبر اسلام نیز چنین خالی داشته بوده) از اینرو از زمان کودکی ، علویان و دیگران به او با دیدهي دیگری نگریستندی و امیدها بآيندهي او بستندی. چون پندار مهدیگری تا این زمان درمیان علویان و دیگران شناخته شده بود بسیاری از مردم محمد را «مهدی» نامیده و دربارهي او امیدها در دل پروراندندی. شاعران شعرهایی دربارهي او گفتهاند که یکی اینست :
و ان یک ظنی فی محمد صادقا يکن فیه ماتروی الاعاجم فی الکتب1
این شعر دلیل روشن دیگری است که مسلمانان پندار مهدیگری را از ایرانیان (یا بگفتهي شاعر از اعاجم) گرفته بودند.
باری نزدیک بآخرهای زمان بنیاُمَیّه روزی در مدینه سران علویان و عباسیان انجمنی برپا کردند. از کسان بنامی که در آن انجمن میبودند یکی ابراهیم بن محمد (از عباسیان که سپس ابراهیم امام شناخته گردید و ابومسلم را او بخراسان فرستاد) ، دیگری ابوجعفر منصور برادرش (که سپس خود بخلافت رسید) ، دیگری عبدالله پدر محمد ، دیگری محمد دیباج عموی محمد ، دیگری ابراهیم برادر محمد میبودند. گفتگو در این میبود که یکی از میان خود برگزینند و همگی به او دست دهند و او را به خلافت رسانند ، و چون محمد درمیان مردم بنام «مهدی» شناخته شده و مردم را بآيندهي او امیدهایی میبود ، بجوانی و کمسالیاش نگاه نکرده و او را برگزیدند و همگی آنانکه میبودند (از جمله پدرش عبدالله) به او دست دادند (بیعت کردند).
بدینسان مهدیگری محمد هرچه شناختهتر و استوارتر گردید و سالها علویان و دیگران چشم براه پیدایش و خیزش او دوخته بودند و شاعران شعرها میسرودند. لیکن از این نام او را سودی نبود ، و چون چندی نگذشت که عباسیان با دست ایرانیان بخلافت رسیدند ، در زمان ابوجعفر منصور (همان مردی که بمحمد بیعت کرده بود) عبدالله پدر محمد با کسان دیگری از خویشانش بزندان و شکنجه افتادند و خود محمد و برادرش ابراهیم نیز کشته شدند.
هرچه بوده ما در کتابها حدیثی میبینیم بدینسان : «لو لم یبق من الدنیا الایوم واحد لطول الله ذالک الیوم حتی یبعث الله فیه رجلا من اهل بیتی یواطئی اسمه اسمی و اسم ابیه اسم ابی». معنی آنکه : «اگر نماند از جهان مگر یک روز خدا آن را دراز گرداند تا برانگیزد در آن مردی را از خاندان من که نامش با نام من و نام پدرش با نام پدر من یکسان باشد».
بیگمان این حدیث را کسان این محمد برای پیشرفت کار او ساخته و پرداختهاند.
از این سه داستان سه چیز پیداست :
یکی آنکه مهديگری از ایرانیان بمیان مسلمانان آمده ، و در خود اسلام چنین چیزی نمیبوده.
دوم اینکه این پندار از آغاز پیدایش خود افزار سیاستی میبوده و آرزومندان خلافت هر یکی از آن سود میجستهاند.
سوم آنکه مهدی در آن زمان معنی سادهای میداشته و جز این نمیبوده که کسی پیدا شود و رشتهي خلافت را بدست گیرد و با آیین اسلام سررشتهداری کند.
پابرگیها :
1ـ معنایش اینست : «اگر گمان من دربارهي محمد راست درآید آنچه ایرانیان در کتابها نوشتهاند دربارهي او رخ خواهد داد».
3) از کسانی که در این راه برخاستند و کشته گردیدند ، محمد نفس زَکیّه است که بمهدیگری بیشتر از دیگران شناخته میبود. پدر محمد ، عبدالله نوهي پسری حسنبنعلی و نوهي دختری حسینبنعلی ، و خود میان علویان گرامی میبود. اما پسرش محمد که «نفس زکیّه» نامیده شدی چون درمیان دو کتفش خال بزرگی میداشت (که پیغمبر اسلام نیز چنین خالی داشته بوده) از اینرو از زمان کودکی ، علویان و دیگران به او با دیدهي دیگری نگریستندی و امیدها بآيندهي او بستندی. چون پندار مهدیگری تا این زمان درمیان علویان و دیگران شناخته شده بود بسیاری از مردم محمد را «مهدی» نامیده و دربارهي او امیدها در دل پروراندندی. شاعران شعرهایی دربارهي او گفتهاند که یکی اینست :
و ان یک ظنی فی محمد صادقا يکن فیه ماتروی الاعاجم فی الکتب1
این شعر دلیل روشن دیگری است که مسلمانان پندار مهدیگری را از ایرانیان (یا بگفتهي شاعر از اعاجم) گرفته بودند.
باری نزدیک بآخرهای زمان بنیاُمَیّه روزی در مدینه سران علویان و عباسیان انجمنی برپا کردند. از کسان بنامی که در آن انجمن میبودند یکی ابراهیم بن محمد (از عباسیان که سپس ابراهیم امام شناخته گردید و ابومسلم را او بخراسان فرستاد) ، دیگری ابوجعفر منصور برادرش (که سپس خود بخلافت رسید) ، دیگری عبدالله پدر محمد ، دیگری محمد دیباج عموی محمد ، دیگری ابراهیم برادر محمد میبودند. گفتگو در این میبود که یکی از میان خود برگزینند و همگی به او دست دهند و او را به خلافت رسانند ، و چون محمد درمیان مردم بنام «مهدی» شناخته شده و مردم را بآيندهي او امیدهایی میبود ، بجوانی و کمسالیاش نگاه نکرده و او را برگزیدند و همگی آنانکه میبودند (از جمله پدرش عبدالله) به او دست دادند (بیعت کردند).
بدینسان مهدیگری محمد هرچه شناختهتر و استوارتر گردید و سالها علویان و دیگران چشم براه پیدایش و خیزش او دوخته بودند و شاعران شعرها میسرودند. لیکن از این نام او را سودی نبود ، و چون چندی نگذشت که عباسیان با دست ایرانیان بخلافت رسیدند ، در زمان ابوجعفر منصور (همان مردی که بمحمد بیعت کرده بود) عبدالله پدر محمد با کسان دیگری از خویشانش بزندان و شکنجه افتادند و خود محمد و برادرش ابراهیم نیز کشته شدند.
هرچه بوده ما در کتابها حدیثی میبینیم بدینسان : «لو لم یبق من الدنیا الایوم واحد لطول الله ذالک الیوم حتی یبعث الله فیه رجلا من اهل بیتی یواطئی اسمه اسمی و اسم ابیه اسم ابی». معنی آنکه : «اگر نماند از جهان مگر یک روز خدا آن را دراز گرداند تا برانگیزد در آن مردی را از خاندان من که نامش با نام من و نام پدرش با نام پدر من یکسان باشد».
بیگمان این حدیث را کسان این محمد برای پیشرفت کار او ساخته و پرداختهاند.
از این سه داستان سه چیز پیداست :
یکی آنکه مهديگری از ایرانیان بمیان مسلمانان آمده ، و در خود اسلام چنین چیزی نمیبوده.
دوم اینکه این پندار از آغاز پیدایش خود افزار سیاستی میبوده و آرزومندان خلافت هر یکی از آن سود میجستهاند.
سوم آنکه مهدی در آن زمان معنی سادهای میداشته و جز این نمیبوده که کسی پیدا شود و رشتهي خلافت را بدست گیرد و با آیین اسلام سررشتهداری کند.
پابرگیها :
1ـ معنایش اینست : «اگر گمان من دربارهي محمد راست درآید آنچه ایرانیان در کتابها نوشتهاند دربارهي او رخ خواهد داد».