📗 پندارها ـ گفتار يكم : آيا توان پيشگويي كرد؟.. 3

شما يك پيشگويي نشان نتوانيد داد كه راست درآمده است. همين دليل ديگر است كه چنين كاري نشدنيست. مردم از هر پيشگويي يك جايش را كه راست درآمده گيرند و از جاهاي ديگرش چشم پوشند. براي مثل يكي را ياد مي‌كنم :
در سال ١٩١٤ ميلادي كه جنگ جهانگير آغاز يافت روزنامه‌هاي اروپا يك پيشگويي را از تولستوي فيلسوف بنام روس چاپ كردند كه روزنامه‌هاي فارسي نيز ترجمه كردند و در همه‌جا ارزش بسياري بآن دادند. من اينك كوتاه‌شده‌ي آن را از روزنامه‌ي عصر جديد مي‌آورم :
«اشتعال بزرگي در اروپا تقريباً در سال ١٩١٣ شروع شده و ابتداي شروع آن از ممالك جنوب شرقي اروپا خواهد بود. اين آتش كم‌كم بالا گرفته و تمام اروپا را در سال ١٩١٤ فرا خواهد گرفت. در آن سال من تمام قطعه‌ي اروپا را يكپارچه آتش و خون مي‌بينم و ناله‌هاي جانسوز از ميدانهاي جنگهاي خيلي خونين مي‌شنوم. ولي در سال ١٩١٥ يك نفر آدم غريبي از ناحيه‌ي شمال ظهور مي‌كند و اين آدم مثل ناپلئون ثاني وارد ميدان جنگ مي‌شود. اين شخص يك نظامي خيلي ماهر يا نويسنده‌ي قابلي نيست ولي ممالك اروپا در چنگ او خواهند افتاد. تا ١٩٢٥ خاتمه‌ي اين اشتعال بزرگ ابتداي يك قرن جديدي در سياست دنيا خواهد بود. دول مختلفه‌ي دنيا از ميان برداشته مي‌شوند و تمام دنيا حال يك مملكت متحده را بهم مي‌رساند كه از ملل مختلفه تشكيل شده باشد».
مجله‌ي «اسفير» لندن اين را چاپ كرده و نوشته بود : «مي‌گويند همه‌ي اين پيشگويي را بنظر اعليحضرت امپراتور روس رسانيده‌اند و از آنجا براي امپراتور آلمان فرستاده شده و او بسيار در شگفت بوده».
اين را در روزنامه‌ها و مهنامه‌ها بچاپ رسانيده گفتند : راست درآمده. زيرا جنگ در سال ١٩١٤ آغاز گرديده ، چنانكه او آگاهي داده بود. ولي اگر شما نيك انديشيد خواهيد فهميد همه دروغ درآمده.
چه او آغاز جنگ را از سال ١٩١٣ گفته ، در حالي كه در ١٩١٤ آغاز گرديده. روزنامه‌نويسان از بس خوششان مي‌آمد يك سال جدايي را بديده نمي‌گرفتند.
آن «آدم غريبي» كه در سال ١٩١٥ از شمال بيرون خواستي آمد و همه‌ي كشورها را در چنگ خواستي داشت ، كه بود و پس چرا بيرون نيامد؟!.. در پايان جنگ نويد سياست تازه‌اي براي جهان داده است در حالي كه بيكبار دروغ درآمده.
اينست نمونه‌اي از پيشگوييها و دروغ درآمدن آنها و خود شگفتست كه همچون تولستوي مردي بچنين كاري برخاسته؟!..
آيا اينها را از كجا مي‌گفته؟!.. اگر پيش‌بيني است كه اين گونه نتواند بود ، و اگر پيشگوييست از كجا و با چه نيرويي آن را دانسته؟!..
در اينجاست كه بايد گفت هوسهاي آدمي پايان‌پذير نيست و يك مردي چون رنجها بخود داد و تولستوي گرديد در آن زمانش نيز هوسهايي تواند داشت. در آن زمان نيز بازيچه‌هايي پيدا خواهد كرد.
اين بيماري در زمانهاي جنگ فزوني يابد و بيش از همه گريبانگير دانشمندان و كسان بنام گردد.
اين جنگي كه از پنج سال باز درميان دولتهاي بزرگ مي‌رود ، در اين چند سال هم پياپي پيشگوييها شده و در روزنامه‌ها نوشته گرديده و همه‌ي آنها پوچ و بيپا درآمده ، و جاي افسوسست كه با اين حال باز مردم ارجي به پيشگويي مي‌گزارند و باز فريب فريبكاران را مي‌خورند.
پارسال يكي از روزنامه‌هاي فارسي زير عنوان «يك پيشگويي آسماني» گفتاري نوشت در اين زمينه كه صفي‌علي‌شاه در تفسير خود بقرآن كه با شعر است در معني آيه‌ي «يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاءُ» يك پيشگويي كرده بدينسان :
سيصد و شصت و سه الف اندر مدار بگذرد چون از شمار روزگار
دوره‌ي گيتي سر آيد بالتمام دور ديگر ثبت گردد در نظام

📗 بهائیگری (بخش هجدهم)

پس از این آزمایش و چوبکاری ، باب را دوباره به چَهریق برگردانیدند که تا سال 1266 در آنجا در بند می‌بود. در این میان کارهایی رخ می‌داد. از جمله محمدشاه درگذشت و حاجی میرزا آقاسی از کار افتاد و ناصرالدین میرزا از تبریز به تهران رفته بتخت نشست ، و میرزا تقیخان رشته‌ي کارهای کشور را بدست گرفت. بابيان که به پیشاهنگی ملا حسین بُشرویه‌ای و دیگران در مازندران دسته‌ای پدید آورده بودند ، از آشفتگی کارهای دولت در آخرهای زمان محمدشاه فرصت یافته دزی ساختند و با سپاهیان دولتی بجنگ برخاستند. همچنین در زنجان ملا محمدعلی و در تبریز سید یحیا دارابی کار را بخونریزی کشانیدند و جنگهای بسیار دلیرانه کردند. در نتیجه‌ي این پیشامدها در سال 1266 ناصرالدین‌شاه و میرزا تقیخان امیرکبیر چنین اندیشیدند که تا باب زنده است ، پیروانش از پا نخواهند نشست. راستی هم آن بود که بابيان که سید باب را «صاحب‌الزمان» می‌پنداشتند ، حدیثهایی را که در کتابهای شیعیان درباره‌ي شهرگشاییهای صاحب‌الزمان و یاران اوست بدیده گرفته امیدها بفیروزی خود می‌بستند و با آن امیدها در اینجا و آنجا بکار برمی‌خاستند. اینبود میرزا تقیخان و شاه چنین نهادند که او را بیاورند و در تبریز بکشند و در این باره دستور به حمزه میرزا عموی شاه فرستادند.

حمزه میرزا سید باب را به تبریز خواست و او را با دو تن از شاگردانش که یکی سید حسین یزدی و دیگری میرزا محمدعلی تبریزی می‌بود ، همراه فراشان گردانید که بخانه‌های ملایان می‌بردند و از یکایک ایشان فتوا بکشتنشان می‌گرفتند. بیچاره باب لابه می‌نمود و از گفته‌های خود بیزاری می‌جست ولی سودی نمی‌داشت.

سه تن از ملایان فتوا بکشتن ایشان نوشتند. سید حسین یزدی بیزاری از باب نموده از کشته شدن رها گردید. ولی باب را با میرزا محمدعلی (که پایداری شگفت از خود می‌نمود) بسربازخانه‌ي کوچک1 برده با ریسمانی آویزان کردند و یک فوج نصرانی را که برای این کار آماده گردانیده بودند ، دستور آتش دادند. سربازان چون آتش کردند ، داستان نابیوسیده‌ای[=غیرمنتظره‌ای] رخ داد. چگونگی آنکه گلوله بریسمانی که باب بسته بآن می‌بود خورده پاره گردانید ، و باب رها شده از ترس جان خود را به یکی از اتاقهای آن پیرامون انداخت. چون دود تفنگها فرونشست ، مردم نگاه کردند و باب را ندیدند ، و یکی از سرکردگان او را جسته و در آن اتاق یافته بیرون کشید که بار دیگر آویزانش کردند و بار دیگر بسربازان دستور آتش دادند.

بدینسان باب بیچاره بدرود زندگانی گفته از دست هوسهای خود و نادانیهای پیروان و آزار دشمنان رها گردید. این پیشامد در شعبان سال 1266 بود.

پابرگیها :
1ـ همانجا که جبه خانه شده بود و اکنون جایگاه بانک و دیگر اداره‌هاست.

چاره جز كوشش و ایستادگی نیست
(گفتاری از پرچم روزانه)

‌✴️ پیدایش آمریکا
گفتار ششم
✴️ چگونه كلمبوس دوباره به هند غربی بازگشت؟.
(تکه‌ی دوم)
پس از این كارها در سال 1494 كلمبوس چون می‌خواست نومیدی و فرسودگی از دلهای یاران خود بیرون گردانیده آنها را بكوشش برانگیزد بدیده گرفت كه در درون جزیره گردشها و كاوشهایی رود. نخست آلونسو نامی را با یك دسته بسویی فرستاد. سپس دیگری را بخاك سیبئو كه بداشتن زر فراوان شناخته شده بود روانه گردانید. پس از آنها خودش با دسته‌ی دیگری آهنگ سوی دیگر كرد.

✴️ خرافات است یا گمراهی؟

(بخش یکم)
گاهی هست که یک واژه مایه‌ی گمراهی گردیده پرده بروی بینش آدمی تواند کشید ـ برای مثال هنگامی که آن واژه در جا یا معنی خود بکار نرود.
چون یکی ا‌ز آنها واژه‌ی «خرافات» است و اکنون در کانال از «پندارها» سخن میرانیم بجا دیدیم به معنی این واژه بپردازیم و نشان دهیم چگونه یک واژه میتواند مایه‌ی گمراهی گردد.
نخست معنی خرافه و پندار را بدیده گیریم. خرافه آن باوریست که بیپا می‌باشد. باوریست که نه خرد ،‌ نه دانش و تجربه ، نه تاریخ آن را براست نمیدارد. مثلاً گفته می‌شود فلانی چشمش شور است یا «چشم زخم» میزند. این به آن معنیست که چون او برای مثال به خانه‌ا‌ی درآمد ، باید بیگمان بود که آسیبی برای آن خانه در راهست. اگر بپرسید : از چیست که چنین باوری پیدا کرده‌اید؟! پاسخهایی مانند این خواهید شنید : «یک بار از ما بهای قبضهای برق و آن دیگرها را پرسید. ما هم گفتیم. هرچه میگفتیم او میگفت : شانس دارید! ، برای ما بیشتر می‌آید. پس از آن پول قبضهای برقمان خیلی زیاد شد». یا اینکه «همسایه‌مان خودرو نوی خریده بود. میگفت : تا دید شروع کرد به تعریف کردن از آن. تعریف کردن او همان و تصادف شوهرم با یک کامیون دو روز دیگر همان ، که خودرو بیکبار داغون شد!».
چنانکه دیده می‌شود باور «شورچشمی» یک چیز بیپاست. زیرا دانش میان ستایش از خودرو و تصادفِ آن همبستگی‌ای نمی‌تواند نشان دهد. خرد نیز آن را نمی‌پذیرد. خرد در چنین جاهایی جستجوی علت میکند. چه همبستگی‌ میان تعریف از بهای برق مصرفی و ناگهان افزایش بهای آن هست؟! یا چه همبستگی میان ستایش از خودروی نو و تصادفش هست؟!..
هیچ! ولی آنکه به این باور پوچ پابسته است از آنست که نه از خرد بلکه از پندارش پیروی میکند.
یک خردمندی که به این پندارها باور ندارد و میخواهد جستجوی علت کند ،‌ میکوشد نخست بیگمان گردد آگاهیهایی که به او رسیده درست بوده و پس از آن علت افزایش مصرف برق و یا تصادف خودروی همسایه را جستجو کند. مثلاً چه بسا گوینده یا آن خانه‌دار پس از چنان گفتگویی یک اجاق مایکروویو خریده و هیچ نیندیشیده که مصرف برقش را همان اجاق افزایش داده است یا اینکه آقای همسایه گواهینامه‌اش مانند خودرو‌اش نو بوده و آزمودگی بایسته را نداشته و در تصادف هم مقصر بوده.
این یک نمونه از خرافه یا پندار است. خرافه یا پندار در برابر «اندیشه» می‌باشد. به وارونه‌ی اندیشه که نیروییست که بدستیاری مغز از چیزهای مسلّم (دانسته‌ها) بیک نادانسته‌ای پی می‌برد ، پندار میکوشد از نادانسته‌ها سود برده یک چیز غیرمسلّمی را مسلّم نشان دهد. این را جور دیگری توان گفت : اندیشه برای رسیدن به حقیقت پایش را روی جاهای استوار میگزارد ولی پندار از چیزهایی که یقین و استوار نیست میکوشد نتیجه‌ای (راست یا ناراست) بگیرد. بیشتر مردم به جای پندار واژه‌ی خرافات را بکار می‌برند. خرافه همین پندار است. آن واژه‌ی عربی و این فارسی است.
در این روزگار پیشرفت تند دانشها ، افسوسمندانه بیشتر مردم جهان به پندارهایی باور دارند. شگفت آنکه برخی از آنها میانشان مشترک است. شوم شمردن سیزده یکی از آنهاست. در ایران برخیها ناخن گرفتن در شب را مایه‌ی «بدیُمنی» می‌پندارند. گفته می‌شود همین پندار درمیان هندویان نیز هست. «به تخته زدن» یکی دیگر از پندارهاییست که هم ایرانیان و هم در دیگر توده‌ها باور دارند که با آن از چشم‌زخم و بدیمنی دور خواهند بود. آب پشت سر مسافر بزمین ریختن که در ایران باور دارند نگاهدارنده‌ی مسافر از گزندهاست گفته می‌شود درمیان صربها نیز رسم است.
اگر این پندارها را دسته‌بندی کنیم می‌بینیم یک دسته از آنها به پندار باورمندانشان برای جلوگیری از آسیب است. چیزهایی هست که «بدیُمن» و مایه‌ی «بد شانسی» شناخته شده‌اند. این دسته پندارها بیم‌دهنده‌اند. پندارپرستان از آنها می‌پرهیزند و اگر نشد و نتوانستند با کارهایی مانند اسفند دود کردن می‌پندارند که از آسیبهای آن دور خواهند ماند. یک مثال آن درمیان غربیان گربه‌ی سیاه است که نشان بدیمنی می‌باشد. این دسته از پندارها ریشه در خودخواهی آدمیان دارد. زیرا بدستاویز آنها هر کاری را که به نتیجه‌ی نیکی نینجامید بجای آنکه بجویند و ریشه‌اش را پیدا کنند ، به بدیمنیها میتوانند ببندند.
دسته‌ی دوم آنهاییست که به وارونه‌ی دسته‌ی پیش ، مایه‌ی خوش بختی و شگون می‌باشد. مثال آن درمیان غربیان نعل اسبی است که مانند حرف U نهاده شده. این دسته از پندارها امیددهنده‌اند. پندارپرستان تو گویی با اینها «روحیه» میگیرند.
دسته‌ی سوم پندارها آنهاییست که می‌پندارند خواست و آرزویی را برمی‌آورند. مانند سکه به حوض انداختن که در برخی جاها رواج دارد. یا دستمال به درخت «مقدسی» بستن.

کوتاهش اینکه : این پندارها یا امیددهنده‌اند یا بیم‌دهنده. برخی نیز برآورنده‌ی آرزوها بشمار می‌آیند. دوری جستن از بیم‌دهندگان (مثلاً از عدد سیزده) خود بگونه‌ای امید میدهد. روی هم رفته همه‌ی آنها برای افزودن به امید است.
زیان این پندارها آنست که آیین طبیعت و زندگانی را چیز دیگری نشان میدهد. در آیین طبیعت چیزی بنام بخت نیست. بخت هوده‌ی کوششهای ماست. درست است که در همه‌ي رخدادها اختیار در دست ما نیست ، مثلاً باغداری که یک سال کوشیده و به درختهایش رسیدگی کرده و همه‌ی امیدش به برداشت تابستانی است ، ناگهان بهاران بارش تگرگ نابهنگامی درختان پرشکوفه‌اش را لگدکوب میکند و بدینسان بیشتر رنجهایش به باد میرود.
این از بدی بخت یا «روزگار غدّار» نیست ، این در آیین طبیعت شناخته شده است که در بهار تگرگ هم «تواند» بارید. نمی‌توان با قطعیت گفت در بهار «هیچگاه» برف نخواهد بارید یا هر سال فلان اندازه خواهد بارید. تگرگ یا سرمای «نابهنگام» پیشامد ناشناخته‌ای نیست. در هر حال آن باغدار اگر به بخت بد باور بدارد تنها میتواند اندوه خورد و امیدهایش را از دست دهد که باید گفت آسیب بزرگتریست. او میتواند بجای اندوه خوردن و بخت بد را گناهکار دانستن ، جستجو کرده ببیند دیگر باغداران برای این گرفتاری چه میکنند. میتواند خود بجستجو و اندیشه پردازد ، باشد که راهی برای جلوگیری از آسیب تگرگ یا کاستن از آن بیابد. در هر حال این پیشامد هر سال رخ نمی‌دهد و میتواند آن سال بدشواریها تاب آورده باز به درختان رسیدگی کند تا سال دیگر بتواند جبران کند. میتواند همیشه اندوخته‌ای برای این گونه پیشامدها فراهم کند تا از بار دشواریها کاسته شود.
(دنباله‌ی این گفتار را فردا خواهیم آورد)

عکسهایی که به کتاب بهاییگری بستگی دارد :
1ـ محمدشاه که بابیگری از زمان او آغاز گردیده.

2ـ شیخ احمد اَحسایی

3- حاج میرزا آقاسی وزیر محمدشاه

4ـ سید کاظم رشتی

5- حاجي محمد كريمخان بنيادگزار كريمخانيگري

6- شادروان ثقة الاسلام تبریزی

7- بزرگمرد ایران شادروان میرزا تقی‌خان امیرکبیر

8- ناصرالدین‌شاه

9- سید علی‌محمد باب شیرازی

📗 پندارها ـ گفتار يكم : آيا توان پيشگويي كرد؟.. 4

روزنامه‌نويس مي‌گويد : اين شعرها پيشگوييست كه در سال ١٣٦٣ كه دو سال ديگر است يك دور نوين در جهان آغاز خواهد شد.
مي‌گويم : اين دو شعر معناي روشني نمي‌دارد. چه او مي‌گويد : «سيصد و شصت و سه الف» و دانسته نيست كه ، خواستش ٣٦٣٠٠٠ است يا ١٣٦٣. آنگاه او مي‌گويد : «دور ديگر ثبت گردد در نظام» ، و نمي‌گويد كه آن دور چيست؟!.. چه ديگرگونيهايي در جهان رخ خواهد داد؟!.. از چه راه رخ خواهد داد؟!.. مي‌بايست اينها را بگويد تا از سخنش چيزي فهميده شود.
از آنسوي آيا صفي‌علي‌شاه اين آگاهي را از كجا آورده؟!.. اگر از آيه‌ي قرآن است از كجاي آن چنين معنايي درمي‌آيد؟!.. مگر آيه‌هاي قرآن چيستانست كه يكي بفهمد و ديگران نفهمند؟!.. اگر از پيش خود گفته پس چه بستگي بتفسير قرآن داشته؟!.. آنگاه او خود از كجا دانسته؟!..
اين بسيار شگفتست كه خودِ آورنده‌ي قرآن از ناپيداداني بيزاري جسته «لَا أَعْلَمُ الْغَيْبَ» گويد ، و صفي‌علي‌شاه از همان قرآن ناپيدادان گردد و از آينده آگاهي دهد.
پس از همه‌ي اينها صفي‌‌علي‌شاه از «سرآمدن دور گيتي» سخن مي‌راند نه از پايان جنگ و آشتي دولتها با يكديگر. در سال ١٣٦٣ كه بسيار نزديك شده بپيشامدي «سرآمدن دور گيتي» شمرده شود گمان نتوان برد. گرفتم كه آلمان از پا افتاد و جنگ فرونشست ، دور گيتي بسر نخواهد آمد و روزگار نويني بروي جهان باز نخواهد شد.
اين پيشگويي صفي‌علي‌شاه تنها يك معني ميدارد ، و آن اينكه دروغبافي و فريبكاري گوينده‌اش را مي‌رساند.
در همان روزنامه‌ي فارسي پيشگوييهاي ديگري از برخي پيشگويان مصري مي‌آورد. يكي پيشگويي كرده كه جنگ آلمان با انگليس و روس در سال ١٩٤٢ (ميلادي) بپايان خواهد رسيد ، ولي آشتي كردن و پيمانها بستن در سال ١٩٤٣ خواهد بود.
در مصر از سالها برخي پيشگوياني هستند كه از آن راه نان مي‌خورند و يكي از ايشان مهنامه‌اي نيز در زمينه‌ي كار خود چاپ مي‌كردي.
نويسنده‌ي روزنامه‌ي فارسي اين پيشگويي را نيز راست پنداشته ، و دليل آورده كه آن پيشگو پيش از اين ، جنگ آلمان را با روس آگاهي داده بود كه راست درآمد و جنگ درميان آن دو دولت درگرفت.
من مي‌پرسم : اگر پيشگويي تواند بود و اينان پيشگويند پس چرا پيشامدها را در يكجا نمي‌گويند؟!.. چرا تكه تكه پيشگويي مي‌كنند؟!.. همان مرد مصري چرا يكباره همه‌ي پيشامدهاي اين جنگ و چگونگي پايان آن را آگاهي نداده؟!.. چرا پايان جنگ را گفته ولي از اينكه كدام سو فيروز خواهد بود يادي نكرده؟!..
راستي آنست كه چند تن فريبكاراني برخاسته‌اند ، و چون از چگونگي كارها و از سخنان مردان سياسي ، چيزهايي درباره‌ي آينده فهميدند آن را برويه‌ي پيشگويي مي‌آورند ، و اينست ميدان پيشگوييهاشان بسيار تنگست و امسال تنها سال آينده را توانند گفت ، و در سال آينده نيز بسال ديگر توانند پرداخت. آن هم اگر راست درآمد درآمده ، و درنيامد درنيامده.
اين شيوه‌ي مردمست كه از يك پيشگو يا فالگير صد دروغ ببينند و پروا ننمايند و فراموش كنند. ولي اگر يك سخن او راست درآمد همان را عنوان گيرند و دليل راستگويي او شمارند.
داستان پيشگويان مصري نيز همينست. بارها سخناني گفته‌اند و دروغ درآمده و مردم پروا ننموده‌اند. ولي يك گفته‌شان كه راست درآيد خودشان و ديگران همان را عنواني گردانند و برخ مردم كشند.
جنگ آلمان را با روس كسان بسياري از پيش مي‌دانستند. اين يك قاعده‌ي همگاني در سياست است كه نگزارند دشمن بزرگ گردد. آلمان و روس دشمن ناچاري يكديگرند. بزرگي يكي از آنها مايه‌ي نابودي ديگري خواهد بود. از اينرو باور كردني نمي‌بود كه روسيان خاموش نشسته بگزارند آلمان دست انگليس را از اروپا برتابد ، و خود بسراسر كشورهاي اروپايي چيره گرديده يك دولت بسيار توانايي باشد ، وآنگاه بخاك روس تاخته شيرازه‌ي آن دولت را بهم زند. من خود بارها گفته بودم : «يكي از شگفتيها بكنار ايستادن روس در اين جنگ مي‌باشد. بايد رازي درميان باشد كه ما نمي‌دانيم ، وگرنه اين خاموش نشستن آن دولت دور از قاعده‌ي سياست دولتهاست». اين را آشنايانم بارها از من شنيده بودند ، و اين نه پيشگويي ، بلكه سخني از روي آگاهيهايم مي‌بود.
هرچه هست پيشگويي آن مرد مصري هم دروغ درآمده و اكنون كه من اينها را مي‌نويسم پايان سال ١٩٤٢ است و كمترين نشاني از پايان يافتن جنگ درميان نيست ، و سران دولتهاي روس و انگليس و آمريكا دو هفته پيش در تهران انجمني برپا كرده به سكالش[=مشورت] و گفتگو پرداخته‌اند كه چه راههاي ديگري پيش گيرند تا توانند آلمان را زودتر از پا اندازند. اين نمونه‌ي ديگر است كه هر كسي كه بپيشگويي پردازد جز رسوايي سودي برندارد. 1

پابرگیها :
1ـ در مهرماه گذشته شبي راديو لندن با يك آب و تاب داستاني سرود در اين زمينه كه يكي از لاماها (پيشوايان ديني چين و برمه و تبت) سوار راه‌آهن شده. چون بليت‌فروش آمده گذشته از خود پول زني را كه در پهلويش نشسته بوده پرداخته. آن زن كه بيگانه مي‌بوده ايراد گرفته كه بهر چه پول مرا شما دهيد؟!. پاسخ داده : بهر آنكه كيف شما را دزديده‌اند و شما پول نمي‌داريد!!. زن اين را شنيده اينور و آنور برگشته ديده كيفش نيست. مردم از اين داستان بشگفت افتاده آغاز كرده‌اند از لاما پرسشهايي از آينده و گذشته كردن. از جمله پرسيده‌اند : «جنگ كي پايان خواهد يافت؟...» لاما گفته : «در روز بيست و پنجم اكتبر!.»
گوينده‌ي راديو لندن كه اين داستان را با يك پروا مي‌سرود از خود چنين گفت : «بيست و پنجم اكتبر مطابقست با دوم آبانماه». در آن روزها آلمانها در شرق و غرب با شتاب پس مي‌نشستند و گمان بسيار مي‌رفت كه يكي دو ماه نگذرد و بيكبار از پا افتند و جنگ پايان پذيرد. اينبود من مي‌انديشيدم كه اگر چنان كاري پيش آيد و رشته‌ي جنگ چند روز پيش يا پس از دوم آبانماه بريده شود پنداردوستان صدها پيشگويي را كه دروغ درآمده فراموش خواهند كرد و تنها اين يكي را گرفته برخ ما خواهند كشيد. اين مرا ناآسوده مي‌گردانيد. ولي ديده شد كه آبان‌ماه آمد و گذشت و سال ١٣٢٣ پايان پذيرفت و جنگ هنوز پايان نيافته است.

📗 بهائیگری (بخش نوزدهم)

6ـ ازلیگری
باب یک سال پیش از کشته شدن بمیرزا یحیا نوری که درمیان بابيان لقب ازل می‌داشت و خود جوان هیجده ساله‌ای می‌بود ، نامه نوشته و او را بجانشینی از خود برگزیده بود. پس از کشته شدن باب ، اندک گفتگویی درباره‌ي جانشینی او پدید آمد. ولی زود پایان پذیرفته همگی به ازل گردن گزاردند.

ازل از ترس دولت و یا بشُوند دیگری نهان می‌زیست. تابستان را در شمیران و زمستان را در نور گذرانیده بمیان مردم نمی‌آمد. برادر پدری او میرزا حسینعلی بهاء که دو سال بزرگتر می‌بود ، عنوان پیشکاری ازل را می‌داشت و کارها انجام می‌داد. بدینسان دو سالی گذشت و آرامش درمیانه رخ داد. پنداشته می‌شد کشتن باب کار خود را کرده و آب بآتش شور و تکان بابيان فروریخته شده. ولی پیشامدهایی وارونه‌ي آن را نشان داد. زیرا نخست در همان سالها کوششی از بهائیان[؟بابیان] دانسته شد که می‌خواسته‌اند روزی برخیزند و شاه و میرزا تقیخان و امام جمعه‌ي تهران را بکشند و اینبود کسانی از آنان دستگیر افتاده با دستور میرزا تقیخان کشته گردیدند. سپس در سال 1268 که میرزا تقیخان نمی‌بود ، داستان بزرگ دیگری رخ داد و بار دیگر کسانی کشته گردیدند.

این داستان یکی از افسوس‌آورترین و دلسوزترین پیشامدهای تاریخ ایرانست و می‌باید خَستُوان[=معترف] بود که دُژرفتاری بيش از اندازه رخ داده. کنت گوبینو سفیر فرانسه که این زمان در تهران می‌بوده و این داستان را با هناینده‌ترین[=مؤثرترین] زبانی در کتاب خود نوشته و بچاپ رسانیده ، همین نوشته‌ها نتیجه‌ي آن را داده که اروپاییان بابيان را شناخته و درباره‌ي ایشان خوشگمانی بیش از اندازه پیدا کرده‌اند. این داستان را در ناسخ‌التواریخ بدرازی نوشته و ما چون خواستمان نوشتن تاریخ پیشامدها نیست ، بکوتاهی یاد نموده دنباله‌ي سخنان خود را خواهیم گرفت.

چنانکه گفتیم ، بابيان در جنگهایی که نخست کرده بودند فریب حدیثها را خورده امید کشورگیری می‌داشتند. چون در حدیثها سخنان بسیاری از چیرگی امام زمان بدشمنان و از فیروزیهای او رفته اینان بآن امید با دولت می‌جنگیدند و آرزوهای بسیار در دل می‌پروردند. ولی کشته شدن باب و شکستهایی که در مازندران و زنجان و تبریز از دولتیان دیدند ، همه‌ي آرزوها را از میان برد. این بار بابيان بکینه‌جویی پرداخته چنین خواستند که به ناصرالدین‌شاه و دیگران کیفری دهند ، و اینبود از تهران سه تن را فرستادند که به ناصرالدین‌شاه که در تابستانگاه نیاوران می‌زیست ، تیر اندازند و او را بکشند. این سه تن دلیرانه بکار پرداختند. ولی تیر بشاه نخورده جز گزند اندکی به او نرسانید. با این حال شاه و درباریان بخشم آمده چنین نهادند که هر که را از بابيان پیدا کردند بکشند و اینبود فراشان را بجستجو فرستادند. در دو روز سی و دو تن از آنها گرفتار شدند. چند تن از ایشان را که یکی میرزا حسینعلی بهاء می‌بود ، چون به بابیگری خَستُوان نمی‌بودند نکشته بزندان فرستادند ولی بیست و چند تن را که یا بابی شناخته می‌بودند و یا خود پوشیده نداشته می‌خَستُویدند ، ناصرالدین‌شاه دستور داد بکشند ، و چون می‌خواستند همگی مردم را با آنان دشمن و خونی گردانند ، هر یکی را بدست گروه دیگری سپاردند. یکی را به بازرگانان دادند که هر کدام زخمی زده کشتند. یکی را به اوباش دادند که گرد آمده از پا درآوردند. یکی را به دارالفنون فرستادند که شاگردان نابود ساختند. یکی را بملایان سپردند. یکی را بسربازخانه فرستادند. بدینسان بیست و چند تن ، هر یکی با دست گروه دیگری کشته گردید و پیداست که چه غوغا و دُژرفتاریهایی رفت.

چگونه میخواهید آب پاشید و آتش را خاموش نبینید؟!..
(گفتاری از پرچم روزانه)

بخوانندگان پرچم