شادروان ثقة‌الاسلام
ای نیكمرد كه مایه‌ی روسفیدی و سرفرازی ایرانیان گردیدی! ایرانیان هیحگاه ترا فراموش نخواهند كرد و نامت همواره آرایه‌ی تاریخ ایران خواهد بود.

‌این پیكره در سال نخست مشروطه برداشته شده.
رده‌ی پیش در میانه حاج نظام‌الدوله و در دست راست او شادروان شیخ‌سلیم ایستاده.

این نیکمرد [شادروان شیخ سلیم] یکی از پیشنمازان تبریز شمرده می‌شد و چون در سال 1324 در تهران دو سید و دیگران با دولت خودکامه¬ی قاجاری نبرد میکردند در تبریز نیز دسته‌هایی در نهان با همان مقصود میکوشیدند. از جمله چند تن از ملایان انجمنی داشتند که یکی از آنان همین شیخ سلیم بود.
سپس چون در تبریز به جنبش برخاستند چند تنی پیشگام گردیدند که یکی این بود و از اینرو درمیان مردم شناخته گردید و جایگاهی پیدا کرد و در سالهای یکم و دوم مشروطه یکی از پیشروان و سررشته‌داران تبریز شمرده می‌شد. برای نمایندگی دارالشورا برگزیده شده بود و نپذیرفت و در تبریز ماند و کوششهای خود را دنبال کرد. در سالهای دیرتر نیز در میان آزادیخواهان جایگاهی داشت.
در نتیجه‌ی آن شناختگی و این جایگاه در سال 1330 که روسیان چیره گردیدند یکی از کسانی که دستگیر کردند او و دیگری برادرش آقاکریم بود که روز عاشورا با ثقة¬الاسلام و دیگران بپای دار آوردند. شادروان شیخ‌سلیم دوم کسی بود که بالای دار رفت. آقا کریم را پس از دار کشیدن همه¬ی هشت تن از پای دار آزاد ساختند.

‌این پیكره در سال 1286 (1325 قمری) برداشته شده
و بسیاری از سردستگان مجاهدان لیلاوا در آن دیده می‌شوند.
آنكه در میانه ایستاده شادروان علی‌مسیو و دو پسر با تفنگ در اینور و آنور او حسن و قدیر پسران او می‌باشند.

پیكره‌ی شادروان ثقة‌الاسلام و دیگران
بالای دار از راست بچپ : 1) قدیر 2) ضیاء‌العلماء 3) دایی او 4) صادق‌الملك 5) ثقة‌الاسلام 6) آقا محمد ابراهیم 7) حسن 8) شیخ‌سلیم.

پتروسخان (آنكه در كنار ایستاده و دوربین بدست میدارد) با دسته‌ای از ارمنیان

‌این پیكره‌ها در سال 1289 در ارومی برداشته شده و از دست راست بچپ : سردار ارومی ، اجلال‌الملك تقیزاده ، حاجی میرزا علینقی گنجه‌ای را نشان می‌دهد. آن سال تقیزاده پس از كشته شدن بهبهانی از تهران بیرون رفته و از راه آذربایجان روانه‌ی استامبول می‌شد. شادروان حاجی میرزا علینقی‌آقا هم در ارومی رییس عدلیه می‌بود.

‌یکی از بدخواهان مشروطه حاجی شیخ فضل‌الله نوری بوده. این مجتهد تهران نخست همگام دو سید هواخواهی از مشروطه می‌نمود. ولی از زمانی که گفتگوی متمم قانون اساسی بمیان آمد این بمخالفت برخاست و سرانجام کار بآنجا کشید که با گروه بسیاری از تهران کوچیده در شاه‌عبدالعظیم بستی نشست. سپس نیز کشاکشهای بسیاری با مشروطه نمود تا هنگامی که پس از برافتادن محمدعلی‌میرزا در سال 1327 او را در تهران بدار کشیدند.

‌بدنامترین بدخواهان مشروطه این مرد را باید شمرد. این مرد نخست در سال 1327 بر سر تبریز آمد و سختترین جنگها را با آن شهر کرد ، و سپس در سال 1329 که محمدعلی‌میرزا بازگشته بود دوباره بر سر تبریز آمد و باز چند ماهی با این شهر جنگ کرد و سپس چون کارکنان دولت استبدادی روس بشهر دست یافتند او را بوالیگری آوردند که چند سال در این شهر فرمانروایی و خونریزی کرد و کسان بسیاری را از سران آزادیخواهان بکشت و بود تا در نتیجه‌ی فشار تهران برداشته شد و روانه‌ی تفلیس گردید و سپس دوباره بآذربایجان آمده لشکری پدید آورد و بنام هواداری از دولت روس با عثمانیان جنگ کرد که شکست خورده بازگردید و دوباره بقفقاز رفت و پس از زمانی در آنجا مرد.
برای آگاهی از کارهای او بخش چهارم تاریخ هیجده ساله دیده شود. اندازه‌ی بیباکی این بود که چون برادرش سردار مؤید که یکمرد نیکخواه و بی‌آزاری بود نامه نوشته و باو پند داده بود که بهواداری از روسیان با عثمانیان جنگ نکند صمدخان در پاسخ او مینویسد : اگر برادرکشی عار نبود میدانستم با شما چه رفتاری کنم. اینست نمونه‌ای از بیباکی و خونخواری او.

‌این عکس نشان میدهد نوز بلژیکی را [دست راست] با یک تن بلژیکی دیگر که برای تقلید و ریشخند رخت آخوندی پوشیده‌اند. این نوز از دشمنان ایران بود. با اینکه پول هنگفتی از ایران میگرفت همیشه بویرانی این کشور میکوشید و یکی از کارهای او این بود که به همه چیز ایرانیان توهین و ریشخند مینمود و این است بدینسان رخت پوشیده و عکس برداشته. این عکس یکی از علل جنبش ایرانیان شمرده میشود.

جنبش مشروطه و اهمیت آن
از آغاز تاریخ ایران تا زمان مشروطه ، حادثه‌ای مهمتر از مشروطه رخ نداده. این پیشامد ایرانیان را بجوش و جنب دیگری برانگیخت و پس از قرنهایی كه ایرانیان دربند استبداد بودند در سایه‌ی مشروطه آزادی از آن بند یافتند. این خود شگفت است كه مردمی كه قرنهایی را بی‌اختیار بسر داده بودند چون ناگهان رشته‌ی اختیار بدست آوردند آن همه شایستگی و پختگی از خود نمودار ساختند.
كسانی كه گزارش ایران را در سالهای نخست مشروطه بیاد دارند باید اقرار نمایند كه ایرانیان در آن هنگام بیش از امید هركس شایستگی از خود نشان دادند و باید آن سالها را از بهترین دوره‌های تاریخ ایران بشمار آورد.
برازندگی كسی زمانی آشكار می‌شود كه او را بكاری برگمارند. ایرانیان پس از قرنها برای نخستین بار رشته‌ی كار را بچنگ آوردند و انصاف را بخوبی از عهده‌ی گزاردن آن برآمدند.
تو گویی این مردم قرنها آزاد زیسته و در میدان زندگانی ورزیده بوده‌اند كه بدانسان پختگی از خود آشكار ساختند.
این سخنان را ناسنجیده نمی‌گویم. آن جوش و جنبش پاكدلانه را كه به هر گوشه‌ی ایران برخاسته بود و آن آرزوها و دریافتها را كه در دلها پیدا شده بود بیاد بیاورید تا بدانید كه هر آنچه می‌گویم از روی سنجش و فهم است.
من آن زمان در آذربایجان بودم و اینك خوب بیاد دارم كه همینكه مشروطه اعلان گردید در اندك زمانی مردم معنی درست مشروطه را دریافته و دانستند كه از این سپس باید در كارهای كشور دخالت داشته بنیك و بد آن علاقه‌مند باشند. انبوه مردم تفنگ خریده در همه‌ی محله‌ها سربازخانه‌ها برپا گردید كه عصرها همه در آنجا گرد آمده زیردست صاحبمنصبانِ نظام مشقِ سپاهیگری می‌نمودند و همگی این شور را بر سر داشتند كه فن سربازی یاد گرفته برای روزی كه جنگی میانه‌ی ایران و دولت دیگری روی می‌دهد آماده باشند كه در آن روز داوطلبانه بیاری دولت برخیزند.
آنهمه دو تیرگیها بنام سنی و شیعی و شیخی و متشرع و حیدری و نعمتی كه از قرنها در ایران مایه‌ی گرفتاری بود پس از مشروطه تو گویی خطی میانه‌ی گذشته و آینده كشیدند و همه‌ی آن کینه‌ها فراموش شده كه همدستی و برادری یكی از بزرگترین آرزوهای ایرانیان گردید.
چه نیك دریافته بودند كه پیشرفت و سرفرازی یك مردم بسته بپاکدلی و پاكیزه‌خویی ایشان است و این بود كه در همه جا انبوه مردم براستی و درستی گراییده هركسی می‌کوشید كه خود را نیكوكار و پاکدل نماید. در بیشتر شهرها بدكاران توبه از بدكاری كرده بنام سرفرازی و نیكبختی ایران نیكوكاری و پاکدامنی را شیوه‌ی خود ساخته بودند. در همه جا احترام زنان بیشتر گردیده مردان پاسبانی زنان را وظیفه‌ی مردی خود دانسته بپرستاری زنان بی‌پرستار برمی‌خاستند.
چه نیك دریافته بودند كه هر مردمی باید نژاد و تبار خود را گرامی داشته همیشه گذشتگان خود را نیكنام و سربلند بدارد و این بود كه غیرت ایرانیگری رواج گرفته از هر زبانی جز نیکیها و سرفرازیهای ایران شنیده نمی‌شد.
اگر نیکیهای آن روز را یكایك بشماریم كتاب جداگانه‌ای می‌باید. همانا در سایه‌ی همان جوش و شور خردمندانه‌ی آزادیخواهان بود كه با دشمنی همچون محمدعلی‌میرزا نبرد كرده فیروزی یافتند. در سایه‌ی آن پاکدلیها و جانبازیها بود كه یك شهر تبریز یازده ماه در برابر اردوهای استبداد ایستادگی كرده سر بنامردی فرود نیاورد.
در سایه‌ی آن جنبش هوشیارانه‌ی ایران بود كه ستارخان قهرمان آزادی در یازده ماه دوره‌ی قهرمانی خود هرگز خطایی ازو رخ ننمود و شكستی نخورد و هرگز درشتخویی و سیاهكاری كه از دیگران در چنین زمانی سر می‌زند ازو سر نزد. چنین قهرمانی جز از میان توده‌ی زنده‌دلِ برازنده هرگز برنمی‌خیزد.
این داستان مشهور است كه در یكی از سختیهای تبریز كه كار بر ستارخان سخت گردیده بیم و گزند از هر سوی گرد او را فراگرفته بود قنسول روس كه همیشه برای بهم زدن آن بساط می‌کوشید نزد او آمده پیشنهاد نمود كه ستارخان بیرق روس را برگرفته خود را پناهنده‌ی دولت امپراتوری گرداند. مرحوم ستارخان قهره‌خندی زده گفت : « من می‌خواهم امپراتور زیر بیرق ایران پناهنده شود و هرگز این نخواهم كرد كه زیر بیرق دولت كافری پناهنده شوم»!
ببینید اندازه‌ی گردنفرازی ایرانیان در آن زمانها چه بوده؟.
(114024)

🗂 چرا حقایق را نمی‌پذیرند؟.

💎 بخش دوم

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

‌✴️ سرداربهادر (جعفرقلی‌خان بختیاری)

از سرداران بنام و پیشروان بزرگ مشروطه حاجی علی‌قلی‌خان سردار اسعد بود که بهمدستی سپهدار تنکابنی تهران را بگشادند و محمدعلی‌میرزا را از پادشاهی برانداختند. سردار بهادر پسر سردار اسعد در آن جنگها یکی از فرماندهان و پیشروان بود.
پس از برافتادن محمدعلی‌میرزا ،‌ سراسر کشور هنوز در هرج و مرج و ناایمنی بسر می‌برد. از یکسو در زنجان ملا قربانعلی به آشوبگری برخاست و از سوی دیگر روسیان رحیمخان و شاهسونان را برآغالانیدند و یاری کردند تا در اردبیل و آن پیرامونها به کشتار و تاراج و پدید آوردن ناامنی پرداختند. همچنین ایلهای خلخال و کسانی مانند امیرعشایر خلخالی نیز دلیر گردیده دیها و آبادیهای آن پیرامون را تاراج میکردند.
در این دوره یفرمخان و سردار بهادر هر دو بیاری هم با سپاهی که از دولت گرفته بودند بر سر گردنکشان رفته یکایک زنجان و اردبیل و خلخال را از آنها پاک کرده ایمنی را به شهرها بازگردانیدند. همچنین چون در سال 1289 محمدعلی‌میرزا با یاری روسیان دو لشکر یکی از راه شمال به سرکردگی ارشدالدوله و دیگری از غرب به سرکردگی سالارالدوله را بکار انداخته بود و اینها دمادم به سوی پایتخت نزدیک می‌شدند ، باز سردار بهادر و یفرمخان بودند که با سپاه دولتی به جنگ ایشان شتافته و در ورامین ارشدالدوله را شکسته او را کشتند. پس از آن در جنگی دیگر سپاه سالارالدوله را شکسته ایشان را گریزاندند. بدینسان تلاشهای محمدعلی‌میرزا را برای بازگردیدن به پادشاهی پوچ گردانیدند. از اینجا سردار بهادر شناخته‌تر از پدرش گردیده یکی از سرداران بلکه از قهرمانان بشمار رفت.

‌یک مرد نیکنام و وکیل سرفراز سالهاست به گناه آزادگی در زندان می‌باشد. او همچون نسرین ستوده و مانندهای ایشان کسانیند که نامشان که می‌شنوی و عکسشان که می‌بینی یاد ستمی می‌افتی که به آزادگان در این کشور رفته و میرود. بیاد آن می‌افتی که میکوشند با زبان ستم به تو بفهمانند : «تو از آزادی محرومی ، تنها باید بفرمان ما کار بندی. حقیقت جز آنکه ما میگوییم نیست. ماییم مالک این سرزمین و شما بردگانید».
ولی باید دانست این ستمها از کسانی می‌رود که تاریخ نخوانده‌ یا خوانده عبرت نگرفته‌اند. اگر کلیسا توانست جلو آزاد‌اندیشی و حقایق را بگیرد آنها هم توانند. بلکه باید افزود : اگر بسیاری از آنها از کیفر اینجهانی ستمهایی که روا داشتند توانستند بگریزند برای آن بود که چنان چیزی پیشینه‌ای نداشت و مردمان به حقوق خود آشنا نبودند. ولی این بار از ستمگرانی که با آزادگان بدانسان رفتار میکنند خواهند پرسید : مگر ندیدید کشیشان و اسقفان و پاپها با همه‌ی خونهایی که ریختند و سرهایی که کوفتند ، در برابر دانشمندان و حقیقتگویان سپر انداختند ، چرا از تاریخ عبرت نگرفتید و همان ستمکاریها را تکرار کردید؟!.. آری ، این بار این را خواهند پرسید و دیگر جای پوزش‌خواهی باز نخواهد ماند.
این وکیل آزاده را همه می‌شناسند که چطور از حق ستمدیدگان دفاع کرد و اکنون به همان گناه در زندانست. او در زندانست ولی شکنجه‌اش را خانواده‌ی او نیز میکشند. آشنایانش نیز اندوهش را میخورند. او وکیل آزاده‌ی ایران عبدالفتاح سلطانی است.
آگاه گردیدیم که دیروز دختر جوان ، این مرد سرفراز که امیدبخش او در زندان و تکیه‌گاه مادرش در خانه بود تاب اینهمه ستم را نیاورد و قلبش به نشانه‌ی اعتراض به اینهمه نامردی از تپش ایستاد.
اینها همه اندوه و سوز دل است. همه اندوه و سوز دل خانواده‌ی آزادگان ایرانست. ما جز شکیبایی برای آن مرد دلیر و خانواده‌ی دلسوخته‌اش چه میتوانیم آرزو کنیم؟! خدا روانش را شاد گرداناد. کوششهای ما گواه آرزوی دیگرمانست که دلهای تیره روشنی یابد و این بساط ستم از میان برخیزد.

📗 پندارها ـ گفتار يكم : آيا توان پيشگويي كرد؟..

3ـ ستاره‌شماري : [بخش ششم]
برخي از اينان كه مسلمان مي‌بوده‌اند چنين گفته‌اند : «ما گردش ستارگان يا اوضاع آنها را منشأ اثري در جهان نمي‌دانيم. ولي مشيت خدا علاقه گرفته باينكه اگر ستارگان در آسمان فلان حال را پيدا كردند در روي زمين فلان حادثه رخ دهد».
مي‌گوييم : شما اين را از كجا مي‌گوييد؟!.. چه دليل باين سخن خود مي‌داريد؟!.. يك چيزي از خود بافته‌ايد و مي‌گوييد.
باري با آن فريفتگي كه مردم زمانهاي پيش بمنجمان مي‌داشتند و سخنان آنها را بي‌دليل مي‌پذيرفتند و اگرهم دروغ درمي‌آمد بتأويل مي‌پرداختند و پرده مي‌كشيدند ، چون كارشان بي‌بنياد مي‌بوده بارها رسوا گرديده‌اند و در تاريخ داستانهاي بسياري از رسوايي آنان توان پيدا كرد. من در اينجا يكي از آنها را مي‌آورم :
پادشاهان عثماني همچون پادشاهان صفوي پابند منجمان مي‌بودند و آنان را در دربار خود نگه داشته از نزديكان مي‌گردانيدند. حسين افنديِ منجم‌باشي در زمان سلطان مراد و سلطان ابراهيم از نزديكان آن دو پادشاه مي‌بود كه در هر كاري شور ازو خواستندي ، و از اين راه داراك[=مال] اندوخته توانگر گرديده بود. با اين حال پيشامدي نام و آوازه‌ي او را هرچه بيشتر گردانيده بجايگاهش بسيار افزود ، و آن اينكه چون سلطان ابراهيم را كشتند او چنين گفت : من اين را از پيش مي‌دانستم و آگاهي داده بودم و تقويم خود را نشان داد كه درميان ستايش پادشاه سطرها را چنان فروچيده كه چون حرف نخست هر يكي را بگيرند جمله‌ي «وفات ابراهيم» درمي‌آيد. مي‌گفت چون نمي‌بايست آشكاره نويسم از اين راه فهمانيدم.
از اين داستان نام و آوازه‌ي او چند برابر گرديده در دستگاه دولت جايگاه بلندي يافت. چون پس از سلطان ابراهيم پسرش سلطان محمد جانشين شده بود اين در پيش او نيز از نزديكان شمرده مي‌شد. ولي پس از دو يا سه سال كساني در تقويم او در ستايش سلطان محمد با همان ترتيب سطربندي جمله‌ي «وفات محمد» يافتند و بپادشاه آگاهي دادند. راستي اين بوده كه منجم هر سالي به يك رمز ديگري كه جز خودش نمي‌فهميده مرگ پادشاه زمان را در جمله‌هاي تقويم مي‌گنجانيده است كه اگر راست درنيامد همچنان پنهان بماند و اگر راست درآمد آن را بآشكار آورد و بخود بالد. چيزي كه بود در اين سال كساني رمز او را دريافتند و رسوايش كردند.
چون راز او دانسته گرديد از استانبول بيرونش راندند كه در يك دهي بنشيند و زندگي بسر دهد.
ولي بدبخت خو نگرفته در آنجا خاموش ننشست و نامه‌هايي درباره‌ي كار خود نوشت و اين نتيجه‌ آن را داد كه شيخ‌الاسلام فتوا بكشتنش داد و كسي را فرستادند در آنجا سرش را بريد. كسي كه از مرگ ديگران پيشگويي مي‌كرد خود را بدينسان بكشتن داد.

📗 بهائیگری ـ گفتار دوم ـ ایرادهاي بزرگی که بکیش بهائی توان شمرد. 4

با این حال بهائیان امیدمندند که دین بهاءالله جهان را خواهد گرفت. چاره‌ي دردهای جهان را جز «نشر تعالیم جمال مبارک» نمی‌شمارند. یک چیز شگفتتر آنکه بارها دیده‌ام ، می‌آيند و با من گفتگو کرده می‌گویند : «این سخنانی که شما می‌گویید همه را جمال مبارک گفته». دروغ به این بزرگی را بروی من می‌گویند. روزی به یکی گفتم : «مثلاً من درباره‌ي خرد یا روان سخنان بسیاری گفته و در برابر فلسفه‌ي مادی ایستاده با دلیلهای استوار معنی خرد و روان و بودن آنها را بازنموده‌ام. آیا بهاءالله در این باره سخنانی گفته؟!..». چون پاسخی نمی‌داشت بخاموشی گرایید.
سوم : یک کار بسیار زشت بهاءالله نام خداییست که بروی خود گزارده. در آغاز اقدسش در این باره چنین می‌گوید :
ان اول ما کتب الله علی العباد عرفان مشرق وحیه و مطلع امره الذی کان مقام نفسه فی عالم الامر و الخلق من فاز به قد فاز بکل الخیر و الذی منع انه من اهل الضلال و لو اتی بکل الاعمال.
می‌گوید : نخست چیزی که خدا ببندگان خود بایا گردانیده شناختن منست که از سوی او فَرهِش (وحی) آورده‌ام و در آفریدن جهان و در گردانیدن آن جانشین خدا بوده‌ام.
از این جمله‌ها پیداست که آنچه بهاء را به این بیشرمی واداشته نادانیهای شیعیگری و شیخیگری می‌بوده. چنانکه گفتم شیعیان «چهارده معصوم» و بستگان ایشان را دست اندر کارهای جهان و یاوران خدا می‌پندارند. شیخ احمد در این باره یک گام دیگری برداشته ، آشکاره می‌گوید : جهان را امامان آفریده‌اند ، روزی را بمردم آنان می‌دهند ، رشته‌ي همه کارها در دست ایشانست. بهاء که بدعوی «مَن یُظهِرُهُ اللهی» برخاسته و خود را پیغمبر بزرگی شناخته ، نخواسته از امامان پستر ماند و پستتر باشد. اینست نام خدا بخود بسته می‌گوید : من جانشین خدا در آفریدن جهان بوده‌ام.
این نمونه‌ایست که چگونه این مرد جز درپی ماننده‌سازی نمی‌بوده و هرچه در دیگران می‌دیده ، می‌ربوده و بخود می‌بسته. این نمونه‌ایست که چگونه از ناآگاهی و نافهمی معنی خدا و راز خداشناسی را نمی‌دانسته. چنانکه بارها گفته‌ایم ، داستان خداشناسی آنست که ما می‌بینیم این جهان می‌گردد ، ولی این گردش از خود او نتواند بود. می‌بینیم آدمیان به این جهان بی‌اختیار می‌آيند و بی‌اختیار می‌روند ـ اینها را دیده می‌گوییم : این جهان را گرداننده‌ای هست و آدمیان را به این جهان آورنده و برنده‌ای می‌باشد. آنچه ما را واداشته بهستی خدا خَستُوان باشيم اینست. پس چه اندازه خنکست که یکی از آن آدمیان سر برآورد و بگوید : آن خدا که شما باور می‌دارید منم.
چه اندازه خنک است که میرزا حسینعلی درمانده که در تهران از ترس جان بابی بودن خود را انکار می‌کرد ، بگوید من خدایم و این جهان را من آفریده‌ام. چه اندازه خنک است که بهاء در اَدِرنَه از دست میرزا یحیا و پیروانش به تنگنا افتاده گاه می‌خواست ببرادرش زهر خوراند و گاه پیروان او را به «مُباهَلِه» می‌خواند ، بیکبار آنها را فراموش کند و آواز برآورده بگوید : رشته‌ي کارهای جهان در دست منست.
آری ، آن درِ گزافگویی که در شیعیگری باز شده بود بایستی به این نتیجه رسد. در جايی که جعغر بن محمد بنشیند و بگوید : «خدا ما را از آب و گل والاتری آفریده» ، و شیعیان پر و بال بآن داده مردگانی را یاوران خدا شناسند ، و شیخ احمدی برخاسته به این افسانه رویه‌ي فلسفی دهد و امامان را «شُوندهای چهارگانه» خواند ، جای شگفت نبوده که بهاء هم برخیزد و با این گستاخی خود را خدا نامد و در سراسر اقدسش ستایش از «جبروت و ملکوت و قدرت و عنایت» خود سراید.
از چیزهای شگفت لقبهاییست که بهائیان بسید باب و به بهاء و عبدالبهاء می‌دهند ، مثلاً باب را
«نقطه‌ي اُوْلا ، رب اعلا ، جل اسمائه الحسنی» و بهاء را «جمال اقدس اَبها ، جل ذکره الاعلا» و عبدالبهاء را «غصن الله الاعظم ، سر الله الاکرم ، روحنا لعظمته الفداء» و مانند اینها یاد می‌کنند. اگر نیک نگرید همه‌ي اینها را بجایگاه خدایی می‌رسانند.

🗂 چند سخنی با آقای فرامرزی

💎 بخش یک از سه

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)