📗 پندارها ـ گفتار دوم : آيا توان از جادو هوده‌اي برداشت؟..


3ـ دعانويسي : [بخش یکم]
دعانويسي راه ديگري از جادوست. اين را دينداران پديد آورده چنين خواسته‌اند كه كارهايي را كه جادوگران با جادو مي‌كنند ، اينان با دعا كنند. با دعا به بيماريها چاره كنند ، بيچيزان را بتوانگري رسانند ، وامداران را از وام آسوده گردانند.
نخست ملايان باين كار برخاسته در كتابهاي خود براي هر دردي يا هر نيازي دعايي نوشته‌اند. دعاي ام‌داود ، دعاي ام‌الصبيان ، جوشن كبير ، جوشن صغير ، حرز جواد و مانند اينها كه يكايك نتوان شمرد. ملايان بسيار بنامي از سيد بن طاوس و مجلسي و ملا محسن فيض و ديگران كتابها در اين زمينه پرداخته‌اند. سپس دعانويساني آن را پيشه گرفته‌اند و در هر زماني و در هر شهري يك يا چند تني از اينان بوده‌اند.
انبوهي از زنان و مردان بدعانويسان دلبستگي بسيار مي‌دارند. كساني كه بدر خانه‌ي فالگير يا جادوگر نروند از رفتن بدر خانه‌ی دعانويس بازنايستند. اين بدتر كه اين كار را از دينداري و خداشناسي پنداشته چنين مي‌گويند : «ما چاره بدردهاي خود از خدا مي‌خواهيم».
ملايان بالاي منبر زبان نكوهش بمردم گشاده چنين مي‌گويند : «شما بخدا كم‌عقيده شده‌ايد. هر وقت ناخوش شديد بدر خانه‌ي حكيم مي‌رويد. چرا با دعا معالجه نمي‌كنيد؟!.»
ببينيد ناداني تا چه اندازه است. اينان نمي‌دانند خدا براي هر كاري راهي نشان داده كه بايد پيروي كرد. نمي‌دانند كه خدا چاره‌ي بيماري را درمان كردن و دارو خوردن گردانيده. اينان گستاخانه مي‌خواهند كه خدا آيين خود را ديگر گرداند و بدلخواه اينان رفتار كند.
كساني ايراد گرفته چنين مي‌گويند : «شما همه‌چيز را انكار مي‌كنيد». مي‌گويم : داستان من با شما داستان كسيست كه بدهكار مي‌بود و نمي‌داد و طلبكار كه بدر خانه‌اش مي‌آمد خشم گرفته مي‌گفت : «تو هر روز بدر خانه‌ی من مي‌آيي!». طلبكار پاسخ داده گفت : «پس چه كار كنم؟!.. مگر مي‌خواهي پولم را ندهي و من هم هر روز نيايم؟!..». من نيز مي‌گويم :
«پس چه كار كنم؟!.. مگر مي‌خواهيد آنهمه نادانيها را كه در مغزهاي خود جا داده‌ايد ما زبان بسته خاموش باشيم؟!.. يا يكي را گفته از يكي چشم پوشيم؟!.. اين گناه شماست كه آنهمه نادان و گمراه مي‌باشيد و ما ناچار شده‌ايم به هر كاري از شما ايراد گيريم».
مي‌گويند : «پس چرا آنهمه علما نفهميده‌اند؟!..». مي‌گويم : «بايد اين را از خودشان پرسيد. بايد از خوشان پرسيد كه چرا اينها را نفهميده‌اند؟!..».
ناداني ملايان در اين زمينه بآن سادگي كه پنداشته مي‌شود نيست. همين ناداني دليل روشني به بيديني ايشانست.
زيرا دين براي شناختن آيين خدا و زيستن از روي آن آيين مي‌باشد. راستي را دين براي اينست كه مردمان جهان و زندگي را نيك شناسند و به هر كار از راهش درآيند. براي اينست كه بجاي درمان بجادو و دعا نپردازند. پس دعا خواندن و دعا نوشتن بجاي درمان ، و آن را چاره پنداشتن خود بيدينيست ، و شما مي‌بينيد كه ملايان همين را از دين مي‌شمارند.
آن ملايي كه بالاي منبر مي‌گويد : «شما بخدا كم‌عقيده شده‌ايد. هر وقت ناخوش شديد بدر خانه‌ي حكيم مي‌رويد ...» ، اين سخن معنايش آنست كه «اينجهان و آيين آن از خدا نيست. اينكه داروها بيماري را از ميان مي‌برد و بيمار را به بهبود مي‌رساند نهاده‌ي خدا نمي‌باشد». آيا چنين پنداري خداناشناسي و بيديني نيست؟!..

🗂 گفت و شنید

💎 هر دو بخش

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

📗 بهائیگری ـ گفتار دوم ـ ایرادهاي بزرگی که بکیش بهائی توان شمرد. 9

ششم : یک ایراد بزرگ دیگر عربی‌گوییهای باب و بهاء است. این از چند راه جای ایراد است :
نخست : اینان از کوتاه‌بینی چنین می‌دانسته‌اند که زبان فَرهِش (وحی) جز عربی نتواند بود. چنین می‌دانسته‌اند که تنها دلیل پیغمبر اسلام براستگوییش قرآن می‌بوده. اینان نیز باید ماننده‌ي آن را پدید آورند. اینست بعربی‌گویی پرداخته آنگاه کوشیده‌اند که تا توانند ماننده‌سازی کنند. بویژه بهاء که خواسته درست ماننده‌ي آيه‌های قرآن را سازد. اینست همچون قرآن پیاپی آورده : «لو انتم تعلمون» ، «انه لهوالغفورالکریم» ، «انه لهو الباقی الکافی الغفور الرحیم» و مانند اینها.
دوم : باب و بهاء هر دوشان عربی را نیک نمی‌دانسته و جمله‌های غلط آورده‌اند و پاسخهایی که در این باره داده‌اند در پیش آورده‌ایم. نوشته‌های باب بسیار غلط می‌باشد و در بسیار جاها درخور فهم نیست. اما بهاء چنانکه نوشته‌اند برخی از یارانش نوشته‌های او را درست می‌گردانیده‌اند. با این حال در آنها نیز غلط بسیار است. گذشته از آنکه جمله‌هایش خنک و عامیانه می‌باشد و ناشیگری از هر سوی آن پیداست.
می‌دانم بهائیان این را بگردن نخواهند گرفت و دلیل خواهند خواست. اینست یک جمله از نوشته‌های او را بعنوان نمونه می‌آورم. همان لوح احمد که آن را شاهکار خود شمرده و برای هر بار خواندنش مزد صد شهید نوید داده ، جمله‌ي نخست او اینست :
هذه ورقة الفردوس تغن علی افنان سدرة البقاء بالحان قدس ملیح.
معنی آنکه : «این برگ بهشت است و آواز می‌خواند بروی شاخه‌های درخت کُنار بازماندن (بقاء) با آهنگهای نمکدار پاکی (قدس)».
در این جمله غلطهایی هست که یکایک می‌شمارم : 1) «تغن» اگر بمعنی «آواز خواندن» است بایستی بگوید : «تغنی» 2) بایستی بسر «قدس» الف و لام آورد و بگوید «القدس» 3) «ملیح» اگر صفت «الحان» است بایستی بگوید : «الملیحة». در این واژه دو غلط رخ داده : یکی آنکه بجای
«معرفه» ، «نکره» آورده. دیگری آنکه بجای «مذکر» ، «مونث» یاد کرده.
از آنسوی خواندن برگ بروی شاخه‌ها چه معنی می‌دارد؟!.. آن بلبلست که بروی شاخه‌ها خواند نه برگ. از این گذشته «سدر» درخت کُنار در عربستان و جاهای بی‌آب پیدا شود و اینکه در قرآن نامش آمده بهر آنست که درخت دیگری در عربستان کمتر شناخته می‌بوده. در ایران که اینهمه درختهای گوناگون می‌باشد و کمتر کسی درخت کُنار را دیده چه جای یاد آن می‌بوده؟!. تنها این یکی نیست. بیشتر جمله‌هایش از این گونه است.
در اینجا بهائیان پاسخهایی می‌دهند که اگر ندادندی بهتر بودی. مثلاً می‌گویند : «کتاب اصلی جمال مبارک ایقانست که بفارسی نوشته». در حالی که این دروغ است. «ایقان» را بهاءالله پیش از دعوی مَن یُظهِرُهُ اللهی نوشته. کتاب ارجدار او که با قرآن برابر می‌شمارند «اقدس» می‌باشد که سراسر به عربیست. همچنین باب کتاب نخستش که در برابر قرآن نوشته «تفسیر سوره‌ي کوثر» است که آن نیز سراسر به عربیست. اما «بیان» اگرچه آن را به عربی و فارسی هر دو نوشته ولی عربیش بیشتر می‌باشد.
به هر حال این بیگمان است که باب و بهاء زبان فَرهِش را جز عربی نمی‌شناخته‌اند و هر یکی می‌خواسته در برابر قرآن ماننده‌سازی کند. بهاءالله نماز و دعا و زیارتنامه را نیز به عربی ساخته است. اینکه گاهی فارسی نیز نوشته‌اند از اینروست که فارسی می‌دانسته‌اند و بهوس نوشتن با آن افتاده‌اند. چنانکه پسر بهاء ، عبدالبهاء چون سالها در استانبول و اَدِرنَه درمیان ترکها زیسته و ترکی یاد گرفته بوده ، هوسبازانه گاهی هم لوحهای ترکی (که بسیار خنک است) نوشته. نوه‌ي او شوقی اَفَندی چون در انگلیس درس خوانده و انگلیسی خوب می‌داند گاهی به انگلیسی نیز خبرهایی بیرون می‌دهد.
گاهی نیز بهائیان چنین پاسخ می‌دهند : «بقرآن نیز ایراد گرفتند». یکی از مسیونرهای مسیحی بنام هاشم شامی بقرآن چند ایرادی گرفته و آن دستاویزی در دست اینان گردیده. باید گفت : قرآن در حجاز درمیان عرب پدید آمد و کسی بآن ایرادی نگرفت در جای خود ، که همگی از استواری و شیوایی جمله‌های آن در شگفت شدند. اگر پس از هزار سال یک مسیونر مزدور مسیحی چند ایرادی بآن گرفته پیداست که چه ارجی بآن توان نهاد. آنگاه هاشم شامی بسراسر قرآن بيش از پنج یا شش ایراد نگرفته و این جز از آنست که جمله‌های «بیان» سراپا غلط است و به اقدس نیز در هر صفحه‌ای چند غلطی توان شمرد.

یک نمونه از دعاهایی که دعانویسان به مردم میدهند. این را برای درد روده و معده نوشته‌اند.

«مدرنیزم» در دعانویسی : دعانویسی اینترنتی

مفاتیح الجنان کتابیست که برای هر درد و گرفتاری‌ای دعایی دارد.

ویلیام چیتیک «اسلام‌شناس آمریکایی» توأم با ترجمه صحیفه‌ی سجادیه به انگلیسی ، دعاهایی را نیز از مفاتیح ‌الجنان ترجمه و به پیوست آن آورده است.(ویکی پدیا)

🗂 یکی از دشواریها

💎 بخش یکم (دو بخش)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

‌پیدایش آمریکا
⬅️گفتار یازدهم
✴️اسپانیاییها با بومیان چه رفتاری کردند؟.. [تکه‌ی سوم]
بدنامی اسپانیاییها در تاریخ آمریکا ـ رفتار ستمگرانه‌ی ایشان با بومیان ـ نیرنگ شگفت که بکار بردند ـ لاس گاساس ـ کیش مسیحی و رفتار کشیشان.
💎💎💎
در آن زمان یکی از بازرگانیهای بسیار پرسود که پرتغالیها آن را پیش گرفته بودند آوردن برده‌های سیاه آفریقایی و فروختن آنها در بازارهای اروپا بود که اسپانیاییها بآسانی می‌توانستند گروهی از آنها را خریده به هیسپانیولا فرستند. چنانکه در نتیجه‌ی همین پیشنهاد لاس‌گاساس دولت اسپانیا به یکی از بازرگانان جنوا پول داده او را واداشت که چهارهزار سیاه آفریقایی خریده برای فروش بهند غربی فرستد و بدینسان راه آمدن سیاهان را بآمریکا گشاده گردانید.
این از یکسو بسود اسپانیاییها بود. زیرا چنانکه آزموده شد یک تن آفریقایی باندازه‌ی چند تن از هندیان آمریکا کار می‌کرد.
👇👇

📗 بهائیگری ـ گفتار دوم ـ ایرادهاي بزرگی که بکیش بهائی توان شمرد. 10

پس از همه‌ي اینها اگر بقرآن ایراد گرفته‌اند آیا این دلیل آنست که ما از غلطهای آشکار «بیان» و «اقدس» چشم پوشیم؟!.. آیا این بدان نمی‌ماند که کسی را که بنام دزدی یا آدمکشی بدادگاه کشیده‌اند بگوید : بفلان آدمی نیز نام دزدی یا آدمکشی نهادند ، و چنین خواهد که بهمین بهانه خود را پاک و بیگناه نشان دهد؟!. اگر بقرآن ایراد گرفته‌اند باید قرآنیان پاسخ دهند. شما هم باید به این ایرادها پاسخ دهید و اگر نمی‌توانید داد ، دیگر پافشاری بیجا ننموده بپذیرید که باب و بهاء بسیار بیمایه می‌بوده‌اند.
گاهی نیز کسانی پاسخ می‌دهند : «شما می‌خواهید یک مبعوث الهی را تابع اقوال سیبویه گردانید؟!.». می‌گویم : این نافهمیدن و یا خود را بنافهمی زدن است. ما گفتگو از سیبویه و اَخفَش نمی‌داریم. گفتگو از اینست که هر زبانی از روی قاعده‌هایی می‌گردد که هر کسی که با آن زبان می‌گوید یا می‌نویسد باید پیروی از آنها کند ، و یا خودش قاعده‌های دیگری را پدید آورد. اینکه کسی بهیچ قاعده‌ای پابستگی ننماید ، آن غلط‌گویی و پریشان‌سراییست ، و چنان کسی را جز کودن نتوان نامید.
یکی از آشنایان چنین می‌گوید : اینکه باب و بهاء به عربی پرداخته‌اند بيش از همه نتیجه‌ي تهیدستی و درماندگی آنان می‌بوده. زیرا چندان سخنی برای گفتن نمی‌داشته‌اند و با این تهیدستی عربی بکارشان بیشتر می‌خورده تا فارسی. زیرا عربی در آن روز ارجمند می‌بوده که هرچه با آن زبان گفته می‌شده مردم فهمیده و نافهمیده ارج می‌گزارده‌اند. آنگاه در عربی میدان بافندگی گشاده‌تر می‌بوده و باب و بهاء می‌توانسته‌اند جمله‌ها و کلمه‌هایی را از قرآن و از حدیثها بگیرند و با جمله‌ها و کلمه‌هایی از خودشان بهم ببافند. در فارسی اینها نتوانستی بود و مشتشان زودتر باز می‌شده.
این سخن درخور پذیرفتنست و یک دلیل براستی آن اینست که گفته‌های بهاء در فارسی بدنماتر درآمده تا در عربی. و من اینک نمونه‌ای را از فارسی‌نویسیهای او در پایین می‌آورم :
ای بگم اصحاب نار باش و اهل ریا مباش. کافر باش و ماکر مباش. در میخانه ساکن شو و در کوچه‌ي تزویر مرو. از خدا بترس و از ملا مترس. سر بده و دل مده. زیر سنگ قرار گیر و در سایه‌ي تحت الحنک مأوای مگير. اینست آوازهای نی قدسی و نغمات بلبل فردوسی که جسدهای فانی را جانی بخشد و جسم ترابی را روان روح مسیحی دهد و نور الهی بخشد و بحرفی عالم فانی را بملک باقی کشد.
این سخنان که گویا بزنی نوشته شده نیک اندیشید که تا چه اندازه خنک و بی‌معنی است.
اینهاست ایرادهایی که ما بکیش بهائی می‌داریم. کوتاه‌سخن آنکه کیشیست ساخته شده. کیشیست که با خرد بسیار ناسازگار می‌باشد. شگفتست که بهائیان به این ایرادهای ما پاسخی نمی‌توانند داد و تنها چاره را در آن می‌بینند که نوشته‌های ما را نخوانند. ولی از آنسو هر یکی از ایشان هر کجا که بنشیند و هر که را که یابد باید «تبلیغ» کند. شوقی اَفَندی دستور فرستاده که بهائیان بروستاها و شهرهای کوچک روند و درمیان مردم برواج کيش بهائی کوشند. اینجا پاسخی بما نمی‌توانند داد و در آنجا می‌خواهند بجان روستاییان افتند و با سخنان پوچ ناآسوده‌شان گردانند.
شگفتتر آنکه بخود نوید می‌دهند که کیشی به این سستی جهانگیر خواهد گردید. بدینسان خود را فریب می‌دهند. چون صد سال از آغاز کارشان گذشته می‌گویند : این صده برای سختیها می‌بوده و صده‌ي نوینی که آغاز می‌شود برای فیروزیهاست.
می‌گویند : «جمال مبارک فرموده دینها یکی شود. جمال مبارک جنگ را حرام گردانیده. چاره‌ي عالم پذیرفتن دین جمال مبارکست». اینها چیزهاییست که بآنها می‌نازند.
روزی به یکی گفتم : این سخنان جمال مبارک بآن می‌ماند که کسی بروی ویرانه‌ای بایستد و بگوید : اینجا باید باغ سبز و خرمی گردد. یا بدان می‌ماند که کسی بر سر بیماری نشیند و به او بگوید : بیماری حرامست.
اینکه دینها یکی گردد آرزوییست که هزارها کسان داشته‌اند. ولی راهش چیست؟!.. آیا تنها با گفتن انجام گیرد؟!.. اکنون در ایران چهارده کيش هست. چنین انگارید که شما سران آنها را خوانده انجمنی پدید آورده‌اید و بآنان می‌گویید : «باید دینها یکی گردد». بیگمان همگی خشنودی خواهند نمود و پیشنهادتان را خواهند پذیرفت. ولی چون نوبت به برگزیدن یک دینی رسد ، شیعی خواهد گفت بیایید همگی شیعی گردید. سنی خواهد گفت همگی سنی باشید. علی‌اللهی كيش خود را پیش خواهد کشید. زردشتی سخن از شَت زردشت و ایران باستان خواهد راند. هر یکی کيش خود را پیش کشیده کشاکش خواهد درگرفت. چه راستی آنست که هر یکی از آنان کيش خود را راست و استوار و کيشهای دیگران را کج و بيپا می‌شناسد.

📗 پندارها ـ گفتار دوم : آيا توان از جادو هوده‌اي برداشت؟..


3ـ دعانويسي : [بخش دوم]
دعانويسي يا دعاخواني يا تب‌بندي يا طلسم‌نويسي و يا هرچه ماننده‌ي اينهاست همه بيپا و بيهوده مي‌باشد ، اينها گذشته از اينكه گمراهي و نادانيست زيانهايي نيز دربر دارد. چه‌بسا بيماراني كه باينها دلگرم شده پي درمان و دارو نرفته بدرود زندگي گفته‌اند. چه‌بسا نافهماني كه دل بدعا بسته و بكاري يا پيشه‌اي نپرداخته دچار بدبختيها گرديده‌اند.
از آنسوي يكي از انگيزه‌هاي سستي شرقيان در كار زندگاني اين گونه اميدها و دلگرميهاي بيپا بوده. ديگران بمانند ، پادشاهان و سررشته‌داران گرفتار اين نادانيها مي‌بوده‌اند و مي‌باشند.
شگفتتر از همه دروغهاييست كه در اين باره گفته‌اند و مي‌گويند. اگر در نشستي گفتگويي بميان آيد داستانها از «تأثير فلان دعا و مجرب بودن آن» گفته خواهد شد. كسان آبرومندي از دروغسازي در اين باره خودداري نكنند. امير عبدالرحمان پادشاه بنام افغانستان در يادداشتهاي خود كه بچاپ رسيده داستان شگفتي مي‌سرايد : شيخي دعايي باو داده كه اگر با خود دارد گلوله باو كار نكند. امير عبدالرحمان مي‌گويد : براي آزمايش آن را بگردن گوسفندي بستم و گلوله‌اي زدم و كارگر نيفتاد.
ببينيد يك پادشاه بنام چه دروغ بزرگي مي‌گويد. اگر چنان دعايي بودي امير عبدالرحمان توانستي با هزار تن سپاه انگليسيان را از هندوستان دور راند و يك پادشاهي بسيار بزرگي بنياد گزارد. چه به هر يكي از سپاهيان يك نسخه از آن دعا دادي كه با خود دارد و گلوله باو كار نكند ، و هرچه دشمنان انداختند بزمين افتد و هرچه اينان انداختند دشمنان را از پا اندازد. اگر اين داستان راست بوده پس چرا امير عبدالرحمان بسودجويي از آن برنخاسته؟!..
آنگاه شيخي كه چنان دعايي مي‌دانسته خود مي‌توانسته كه پادشاه بزرگي گردد ، مي‌توانسته كه آسيا و اروپا و آمريكا را بگيرد ، مي‌توانسته همه‌ي گنجهاي جهان را بچنگ آورد. پس چه شده كه نكرده و دست نياز بسوي امير عبدالرحمان دراز گردانيده.
اين داستان يك چيز را نيك مي‌رساند ، و آن اينكه امير عبدالرحمان همچون بسياري از شاهان ايران و هند و افغان ، پندارپرست مي‌بوده و با شيخان فريبكار و درويشان ويلگرد آميزش مي‌داشته ، و خود جاي پرسشست كه يك پادشاهي با چنين حالي آيا مي‌توانسته افزارهاي نگهداري كشور را چندان كه مي‌بايسته ، آماده گرداند؟!.. آيا اينها مايه‌ي سستي انديشه و آهنگ او نمي‌بوده؟!..
داستاني نيز در ايران بنام فتح‌علي‌شاه و حاجي ميرزا محمد اخباري شناخته گرديده. گفته مي‌شود هنگامي كه فتح‌علي‌شاه با روسيان مي‌جنگيد و كار به ايرانيان دشوار شده بود ، حاجي ميرزا محمد اخباري كه يكي از ملايان مي‌بوده بگردن گرفته كه با چله‌نشيني و دعا سردار روس را كه ايرانيان «ايشپُخدُر» مي‌ناميدند بكشد كه چهل روزه سر او به تهران رسد ، و اين كار را كرده است. در ناسخ‌التواريخ اين داستان را با آب و تاب بسياري سروده چنين مي‌نويسد : «از پس اين واقعه امناي دولت از حاجي ميرزا محمد خواستار شدند كه بهتر از اين قتل پادشاه روس است. فرمود پادشاهان را نتوان چنين سهل و آسان زيان كرد. هم در كيفر قتل ايشپُخدُر كه سرداري بزرگ و نفسي قوي بود مرا مقتول خواهند ساخت ...».[1]
ولي بيگمان اين داستان بدانسان كه نوشته شده راست نيست. بيگمان دروغهايي بآن افزوده گرديده. چنانكه گفته‌ايم دروغ‌نگويان نيز در اين زمينه‌ها دروغ گويند. امير عبدالرحمانها نيز افسانه‌بافند. از اين داستان نيز تنها آن توان فهميد كه فتح‌علي‌شاه پندارپرست مي‌بوده ، و بجاي كوشيدن به بسيج سپاه و افزار باين گونه كارها دل مي‌بسته است.
اين گفتار را هم بپايان رسانيم. ما را براي بيپايي اين پندارها يك دليل بسيار استوار همگاني هست : كشوري كه حاجي ميرزا محمدها داشته ، صدها قطب آمده و رفته ، هزارها نايب امام ، مظهر خدا ، ركن رابع ، ولي امر از آن نان خورده ، صدها گنبدهاي امام و امامزاده از آن سر برافراشته ، صدها كتابهاي دعا تأليف گرديده چنين كشوري امروز در اين گرفتاري و زبونيست كه همه مي‌دانيم ، و اين روشنترين دليل است كه از هيچ يكي از آنها سودي نبوده و نمي‌باشد و نخواهد بود.

[1] : چون ایشپخدر در جنگ کشته شد ، میرزامحمد هیبتی سخت یافت. فتحعلیشاه به راهنمایی ملایان دیگری که با میرزامحمد دشمنی داشتند او را از خود راند.میرزامحمد به کاظمین رفت و آنجا ماند. در آن زمان اسعد پاشا و داوود پاشا بر سر فرمانروایی بغداد با یکدیگر همچشمی داشتند. میرزا محمد به اسعد پاشا پیام داد که او میتواند بیاری «نتوانستنی» او را بر همچشمش چیره سازد چنانکه این را بر سر ایشپخدر درآورد. داوود پاشا که بیمناک بود به سرنوشت ایشپخدر دچار شود مردم را بر میرزامحمد شورانید تا او را کشتند.

در نشانی زیر این داستان با شرح بیشتر آمده است.
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C

امیرعبدالرحمان با کمک انگلستان بپادشاهی رسید (1259 تا 1280خ) و توانست گردنکشان کشور را سرکوب کند و بفرمانبری از دولت مرکزی وادارد. او برخلاف پدرانش که با انگلیسها جنگیدند بخواستهای ایشان گردن میگزارد.

حاجی‌محمد کریمخان بنیادگزار کریمخانیگری (رکن رابع)

🗂 یکی از دشواریها

💎 بخش دوم (دو بخش)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

📘 پیدایش آمریکا

💎 بخش دوم
گشادن کورتیز مکزیک را

در این بخش گفتگو خواهد شد :
از کشفهایی که پس از مرگ کلمبوس با دست دیگران در آمریکا رخ داد.
از تعصب مذهبی اسپانیاییها و بدرفتاریهایی که از این باره با مردم می‌نمودند.
از سفر تاریخی بالبوا بکنار پاسیفیک و پیدا کردن او آن اقیانوس را.
از سفر تاریخی غریچالوا و پیدا کردن او مکزیک را.
از سفر تاریخی ماچلان در اقیانوس پاسیفیک و گردیدن او بگرد زمین.
از آهنگ کورتیز بکشور مکزیک و رسیدنش بآنجا.
از جنگهای دراز و توانفرسای او و از فیروزیهایش.
از اندازه‌ی تمدن مکزیکیان و از تاریخچه‌ی اینگاهای آنجا.
از کیش مکزیکیان و از پرستشگاههای ایشان.

‌📘 پیدایش آمریکا [بخش دوم]
⬅️ گفتار یكم
✴️ چگونه كشفهای تازه‌ای رخ داد؟.. [تکه‌ی یکم]
كوچ نشاندن در پورتوریكو ـ كشف یوكاتان ـ سفر اوجیدا و دونیگوسا ـ كوچ‌نشانی در كوبا ـ ستمگری با بومیان ـ جستجوی آب زندگی ـ كشف فلوریدا.
💎💎💎
كشفهایی كه تا زمان مرگ كلمبوس (در سال 1506) در آمریكا یا در جهان نو شده بود در بخش گذشته بازنمودیم. آنها كشفهایی بود كه چنانكه گفتیم كلمبوس یا دیگری از اسپانیا می‌رفت و بانجام می‌رسانید. ولی چون كم‌كم كوچ‌نشینان در هیسپانیولا فزونتر شده فرمانروایان آنجا توانایی و دارایی پیدا كرده بودند این بار خود آنها بسفرهای كشفی می‌پرداختند و یك رشته فیروزیهای دیگری رخ داد كه باید آن را «دوره‌ی دوم پیدایشها» نامیم.

👇