Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
چنانکه گفتيم اين نوشتههای ماربين و جوزف جداگانه به نام «سياست الحسينيه» چاپ شده.
اين دفتر تاريخچهای دارد که من بايد اينجا بنويسم : در سال ۱۳۲۷ که در ايران شور آزاديخواهی بسيار نيرومند میبود و آزاديخواهان پس از يک سال و بيشتر جنگ با محمدعلیميرزا و ملايان فيروز درآمده تهران را هم گشاده بودند ، و دشمنان آزادي ، که بيشترشان روضهخوانان و ملايان و پيروان ايشان ميبودند پس از ايستادگيها و جنگها نوميد شده و آتش سينههاشان رو به خاموشی نهاده بود ، و از آنسوی دولت خودکامهی روس سپاه به ايران آورده و آذربايجان و ديگر شهرها را گرفته به کاستن از نيروی آزاديخواهان ميکوشيد ، ناگهان اين دفترچه به ميان افتاد. تو گفتيی نفت بروی آتش ريختند.
ملايان و روضهخوانان و بسياری از مردم به تکان آمده ، و با آزاديخواهان که به کاستن از روضهخوانی میکوشيدند پرخاش آغازيده چنين گفتند : «پس فرنگيها امام حسين را میشناسند و شما نمیشناسيد ، اي بيدينها؟!...». اين را گفته به تکان آمدند.
بيش از همه در تبريز شوری برخاست و نتيجه آن بود که همگیِ روضهخوانان که بيش از دويست تن میبودند دست بهم داده چنين نهادند که در بازارها و کويها روضهخوانيهای همگانی برپا گردانند. نخست در بازارها اين کار را کردند. يک بازار را ميگرفتند و از اين سر تا آنسر فرش میگستردند و در ميانه منبر ميگزاردند و جلو آمد و شد را بسته آنجا را انجمن ميگردانيدند و روضهخوانها هريکی با پيروانشان میآمدند و فراهم مینشستند و يکی پس از ديگری به منبر رفته مردم را گريانيده پائين میآمدند. سه روز و چهار روز بدينسان بسر برده چند روز ديگری بازار ديگری را برمیگزيدند ، و در همهی اين کارها دشمنی خود را با مشروطه فراموش نميکردند.
پس از ديری رو به کویها آوردند. در تبريز هفده و هجده کوی از بزرگ و کوچک شمرده ميشد. نوبت به نوبت آنها را گرديدند که در هر يکی چند روزی با گرد آمدن و روضهخواندن و دروغها سرودن و به مشروطه نيش زدن به سر میبردند. ديدنی ميبود که از نوشتههای دو اروپائی چه شور و تکانی برخاسته و چه کارهايی کرده ميشد.
يک نتيجهی ديگر «سياستالحسينيه» پيدايش دستههايی به نام «انتظاريون» بود. چنانکه گفتيم دکتر جوزف از پندار شيعيان دربارهی امام ناپيدا ستايش نوشته و چنين گفته که اميد بستن به پيدايش چنان کسی و چشم به راه او دوختن مايهی زندگی يک توده باشد.
برخي ملايان همين را دستاويز گرفته در مشهد و تبريز و ديگر جاها دستههای انتظاريون (بيوسندگان) پديد آوردند. صد تن و دويست تن و هزار تن فراهم مینشستند ، دعای «ندبه» ميخواندند ، از دير کردن امام ناپيدا ميناليدند ، ميگريستند ، کمکم به شيون کردن و به سر و روي خود کوفتن میرسانيدند و کسانی افتاده از خود میرفتند ، و از بامداد تا شامگاه با اين کارها به سر میبردند. همی خواستند با زور و ناله و گريه امام ناپيدا را به بيرون آمدن وادارند.
در تبريز داستان ديگری هم پيش آمد ، و آن اينکه چون از ناليدنها و گريستنها و به سر و روي خود کوفتنها سودی بدست نيامد ، سيد روضهخوانی که پيشوای بيوسندگان ميبود چنين گفت : «همه با هم رو به کربلا آوريم ، برويم آيَفْت (حاجت) خود را از آن درگاه خواهيم».
اين پيشنهاد را پذيرفتند و انبوهی از توانگر و کمچيز ، و از سواره و پياده به راه افتادند. نميدانم چند هزار تن به راه افتادند و چه اندازه از ايشان در راه از پا افتاده نابود شدند. اين ميدانم که صد خاندان به گدايی افتاد. نيک به ياد ميدارم که در آن سال گدايان تازهای در کوچهها پيدا شده و برای آنکه از مردم آسانتر پول بگيرند ، چنين میگفتند : «ما پدرمان به کربلا رفته».
اينست تاريخچهی «سياستالحسينيه» ، اينست نمونهای از آمادگی شيعيان به نمايشهای بيهودهی بيخردانه.
(کتاب داوری)
اين دفتر تاريخچهای دارد که من بايد اينجا بنويسم : در سال ۱۳۲۷ که در ايران شور آزاديخواهی بسيار نيرومند میبود و آزاديخواهان پس از يک سال و بيشتر جنگ با محمدعلیميرزا و ملايان فيروز درآمده تهران را هم گشاده بودند ، و دشمنان آزادي ، که بيشترشان روضهخوانان و ملايان و پيروان ايشان ميبودند پس از ايستادگيها و جنگها نوميد شده و آتش سينههاشان رو به خاموشی نهاده بود ، و از آنسوی دولت خودکامهی روس سپاه به ايران آورده و آذربايجان و ديگر شهرها را گرفته به کاستن از نيروی آزاديخواهان ميکوشيد ، ناگهان اين دفترچه به ميان افتاد. تو گفتيی نفت بروی آتش ريختند.
ملايان و روضهخوانان و بسياری از مردم به تکان آمده ، و با آزاديخواهان که به کاستن از روضهخوانی میکوشيدند پرخاش آغازيده چنين گفتند : «پس فرنگيها امام حسين را میشناسند و شما نمیشناسيد ، اي بيدينها؟!...». اين را گفته به تکان آمدند.
بيش از همه در تبريز شوری برخاست و نتيجه آن بود که همگیِ روضهخوانان که بيش از دويست تن میبودند دست بهم داده چنين نهادند که در بازارها و کويها روضهخوانيهای همگانی برپا گردانند. نخست در بازارها اين کار را کردند. يک بازار را ميگرفتند و از اين سر تا آنسر فرش میگستردند و در ميانه منبر ميگزاردند و جلو آمد و شد را بسته آنجا را انجمن ميگردانيدند و روضهخوانها هريکی با پيروانشان میآمدند و فراهم مینشستند و يکی پس از ديگری به منبر رفته مردم را گريانيده پائين میآمدند. سه روز و چهار روز بدينسان بسر برده چند روز ديگری بازار ديگری را برمیگزيدند ، و در همهی اين کارها دشمنی خود را با مشروطه فراموش نميکردند.
پس از ديری رو به کویها آوردند. در تبريز هفده و هجده کوی از بزرگ و کوچک شمرده ميشد. نوبت به نوبت آنها را گرديدند که در هر يکی چند روزی با گرد آمدن و روضهخواندن و دروغها سرودن و به مشروطه نيش زدن به سر میبردند. ديدنی ميبود که از نوشتههای دو اروپائی چه شور و تکانی برخاسته و چه کارهايی کرده ميشد.
يک نتيجهی ديگر «سياستالحسينيه» پيدايش دستههايی به نام «انتظاريون» بود. چنانکه گفتيم دکتر جوزف از پندار شيعيان دربارهی امام ناپيدا ستايش نوشته و چنين گفته که اميد بستن به پيدايش چنان کسی و چشم به راه او دوختن مايهی زندگی يک توده باشد.
برخي ملايان همين را دستاويز گرفته در مشهد و تبريز و ديگر جاها دستههای انتظاريون (بيوسندگان) پديد آوردند. صد تن و دويست تن و هزار تن فراهم مینشستند ، دعای «ندبه» ميخواندند ، از دير کردن امام ناپيدا ميناليدند ، ميگريستند ، کمکم به شيون کردن و به سر و روي خود کوفتن میرسانيدند و کسانی افتاده از خود میرفتند ، و از بامداد تا شامگاه با اين کارها به سر میبردند. همی خواستند با زور و ناله و گريه امام ناپيدا را به بيرون آمدن وادارند.
در تبريز داستان ديگری هم پيش آمد ، و آن اينکه چون از ناليدنها و گريستنها و به سر و روي خود کوفتنها سودی بدست نيامد ، سيد روضهخوانی که پيشوای بيوسندگان ميبود چنين گفت : «همه با هم رو به کربلا آوريم ، برويم آيَفْت (حاجت) خود را از آن درگاه خواهيم».
اين پيشنهاد را پذيرفتند و انبوهی از توانگر و کمچيز ، و از سواره و پياده به راه افتادند. نميدانم چند هزار تن به راه افتادند و چه اندازه از ايشان در راه از پا افتاده نابود شدند. اين ميدانم که صد خاندان به گدايی افتاد. نيک به ياد ميدارم که در آن سال گدايان تازهای در کوچهها پيدا شده و برای آنکه از مردم آسانتر پول بگيرند ، چنين میگفتند : «ما پدرمان به کربلا رفته».
اينست تاريخچهی «سياستالحسينيه» ، اينست نمونهای از آمادگی شيعيان به نمايشهای بيهودهی بيخردانه.
(کتاب داوری)
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
انتظاریون تبریز : مراسم شاه حسین
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
مراسم گل مالی در محرم
🔶 به مناسبت ایام محرم
.
أَمِ اتَّخَذُوا آلِهَةً مِّنَ الْأَرْضِ هُمْ يُنشِرُونَ
بلکه این مردم مشرک نادان خدایانی از همین زمین برگرفته و آنها را جان آفرین پندارند .
(انبیا۲۱)
.
لَوْ كَانَ فِيهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا
اگر در آسمان و زمین خدایانی جز خدای یکتا بود ، هر آینه فاسد می شدند .
(انبیا۲۲)
.
لَّقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَآلُواْ إِنَّ اللّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ قُلْ فَمَن يَمْلِكُ مِنَ اللّهِ شَيْئًا
همانا آنان که گفتند : «خدا همان مسیح بن مریم است ، کافر شدند . بگو (ای پیغمبر) اگر خدا بخواهد عیسی بن مریم و مادرش و هر که در روی زمین است همه را هلاک گرداند و مُلک آسمانها و زمین و هر چه بین آنهاست همه از آنِ خداست .
(مایده۱۷)
.
قُل هُوَ اللهُ أحَد : بگو او خدای یکتاست
لا إلٰه إلّا الله: هیچ خدایی جز الله نیست
إلٰهُکُم إلٰهٌ واحِد: همانا خدای شما خدای یکتاست
و خیلی آیات دیگر که مجالی برای نوشتن نیست .
اینهارو گفتم ، که بگم ، اساس اسلام ، توحید است .
توحید ، بنیادیترین اصل در اسلام ، به معنای یکتا دانستن خداوند ، و بیشریک بودن اوست .
.
حال چگونه می شود موهبتی را که از خصایص ذات خداوند است ، دیگری به انسان دهد ؟
آیا اعتقاد به اینکه غیر از خدا ، دیگری هم قادر به دادن موهبتی است ، شرک نیست ؟
آیا شرک نیست که انسان ، فرد دیگری را جز خداوند مقدس بشمارد و به درگاهش تقرب جوید ؟
آیا توقع بیجا نیست کسانی که حتی از سیراب کردن خود عاجز بوده اند را بخواهیم برای ما کاری ماورا انجام دهند .
آیا نه اینکه مرده دستش از دنیا کوتاه است و عاجز .
آیا نه اینکه ابراهیم ، بتان را نابود ساخت و گفت آفریده دست خود را نپرستید .
چگونه است که شما گنبد و گلدسته و ضریح ساخت دست خودتان را می پرستید و مقدس می شمارید ؟
آیا نه اینکه محمد با آنکه پیغمبر خدا بود سه مرتبه در قرآن فرمود :
قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَر مِثْلُکُمْ
بگو من نیز به مانند شما بشری بیش نیستم
.
اگر ما پذیرفته ایم که ذات اقدس خداوند عادل است ، و خداوند بین بنده هاش فرق نمی گذارد ، پس چگونه است که به مردگان هزار سال پیش قدرت داده که شفا بدهند ، حاجت روا کنند ، اولاد ذکور دهند ، هرکه را خواهند ، عزیز و هرکه آنها را نپرستد ذلیل کنند .
ادامه دارد ...
.
أَمِ اتَّخَذُوا آلِهَةً مِّنَ الْأَرْضِ هُمْ يُنشِرُونَ
بلکه این مردم مشرک نادان خدایانی از همین زمین برگرفته و آنها را جان آفرین پندارند .
(انبیا۲۱)
.
لَوْ كَانَ فِيهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا
اگر در آسمان و زمین خدایانی جز خدای یکتا بود ، هر آینه فاسد می شدند .
(انبیا۲۲)
.
لَّقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَآلُواْ إِنَّ اللّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ قُلْ فَمَن يَمْلِكُ مِنَ اللّهِ شَيْئًا
همانا آنان که گفتند : «خدا همان مسیح بن مریم است ، کافر شدند . بگو (ای پیغمبر) اگر خدا بخواهد عیسی بن مریم و مادرش و هر که در روی زمین است همه را هلاک گرداند و مُلک آسمانها و زمین و هر چه بین آنهاست همه از آنِ خداست .
(مایده۱۷)
.
قُل هُوَ اللهُ أحَد : بگو او خدای یکتاست
لا إلٰه إلّا الله: هیچ خدایی جز الله نیست
إلٰهُکُم إلٰهٌ واحِد: همانا خدای شما خدای یکتاست
و خیلی آیات دیگر که مجالی برای نوشتن نیست .
اینهارو گفتم ، که بگم ، اساس اسلام ، توحید است .
توحید ، بنیادیترین اصل در اسلام ، به معنای یکتا دانستن خداوند ، و بیشریک بودن اوست .
.
حال چگونه می شود موهبتی را که از خصایص ذات خداوند است ، دیگری به انسان دهد ؟
آیا اعتقاد به اینکه غیر از خدا ، دیگری هم قادر به دادن موهبتی است ، شرک نیست ؟
آیا شرک نیست که انسان ، فرد دیگری را جز خداوند مقدس بشمارد و به درگاهش تقرب جوید ؟
آیا توقع بیجا نیست کسانی که حتی از سیراب کردن خود عاجز بوده اند را بخواهیم برای ما کاری ماورا انجام دهند .
آیا نه اینکه مرده دستش از دنیا کوتاه است و عاجز .
آیا نه اینکه ابراهیم ، بتان را نابود ساخت و گفت آفریده دست خود را نپرستید .
چگونه است که شما گنبد و گلدسته و ضریح ساخت دست خودتان را می پرستید و مقدس می شمارید ؟
آیا نه اینکه محمد با آنکه پیغمبر خدا بود سه مرتبه در قرآن فرمود :
قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَر مِثْلُکُمْ
بگو من نیز به مانند شما بشری بیش نیستم
.
اگر ما پذیرفته ایم که ذات اقدس خداوند عادل است ، و خداوند بین بنده هاش فرق نمی گذارد ، پس چگونه است که به مردگان هزار سال پیش قدرت داده که شفا بدهند ، حاجت روا کنند ، اولاد ذکور دهند ، هرکه را خواهند ، عزیز و هرکه آنها را نپرستد ذلیل کنند .
ادامه دارد ...
✴️پیدایش آمریکا
بخش دوم
✴️ گفتار یازدهم
(تکهی یکم)
چگونه كُرتيز آخرين فيروزي را يافت؟.
دستگير شدن گوايتموزين ـ پايان جنگ ـ فرمانروايي كُرتيز در مكزيك ـ ستمگريهاي اسپانياييها ـ بازماندهي زندگاني و كارهاي كُرتيز.
با همهي اين سختيها گوايتموزين سر رام شدن نداشت و از جنگ دست برنميداشت. وزيران كار را خطرناك ديده بنزدش رفتند و باو پيشنهاد كردند كه با خانوادهاش گريخته خود را بيرون اندازند. چنين گفتند : اگر در شهر بماني هرآينه دستگير خواهي شد و همهچيز از دستت بيرون خواهد رفت. اگر بيرون روي خواهي توانست در يك جاي دوري سپاه گرد آوري و جنگ را همچنان پيش بري.
گوايتموزين سخن آنها را پذيرفته آمادهي گريختن از شهر گرديد ، و چون براي آنكه فرصت بدست آورد ، و آنگاه اسپانياييها را اغفال كند كه در نگهباني راهها سستي نمايند كسي بنزد كُرتيز فرستاده پيشنهاد آشتي كرد. كُرتيز پيشنهاد را با خوشي پذيرفت ، ولي در نگهباني براهها سستي ننمود.
بخش دوم
✴️ گفتار یازدهم
(تکهی یکم)
چگونه كُرتيز آخرين فيروزي را يافت؟.
دستگير شدن گوايتموزين ـ پايان جنگ ـ فرمانروايي كُرتيز در مكزيك ـ ستمگريهاي اسپانياييها ـ بازماندهي زندگاني و كارهاي كُرتيز.
با همهي اين سختيها گوايتموزين سر رام شدن نداشت و از جنگ دست برنميداشت. وزيران كار را خطرناك ديده بنزدش رفتند و باو پيشنهاد كردند كه با خانوادهاش گريخته خود را بيرون اندازند. چنين گفتند : اگر در شهر بماني هرآينه دستگير خواهي شد و همهچيز از دستت بيرون خواهد رفت. اگر بيرون روي خواهي توانست در يك جاي دوري سپاه گرد آوري و جنگ را همچنان پيش بري.
گوايتموزين سخن آنها را پذيرفته آمادهي گريختن از شهر گرديد ، و چون براي آنكه فرصت بدست آورد ، و آنگاه اسپانياييها را اغفال كند كه در نگهباني راهها سستي نمايند كسي بنزد كُرتيز فرستاده پيشنهاد آشتي كرد. كُرتيز پيشنهاد را با خوشي پذيرفت ، ولي در نگهباني براهها سستي ننمود.
Telegram
attach 📎
📗 پرسش و پاسخ (رشتهی دوم ـ بخش سوم)
با شتاب گفت : «اشكال در همينجاست كه شما ميخواهيد شعرا را تابع عقل گردانيد. در حالي كه شاعر تابع احساس است.»
گفتم ما منكر احساس و يا سَهِش نيستيم و نميگوييم بايد سهشها را كنار گزاشت. ليكن سهشها يا احساسات نيك و بدش توأم است. از اينرو بايد تابع خرد باشد. يگانه نيرويي كه خدا بآدمي براي شناختن نيك از بد داده خرد است. همهچيز بايد در زير نگهباني آن باشد.
اگر چنين باشد كه مردم در احساسات آزاد باشند بايد همهی قانونها را كنار گزاشت و درهاي دادگاهها را بست. زيرا جرمهايي كه در جهان رخ ميدهد اگر همهی آنها نباشد باري نود درصدش نتيجهی احساسات است. چنگيزخان آنهمه مردم را از روي احساسات ميكشت. مگر خشم يكي از احساسات نيست!؟.. اصغر بروجردي1 كه بچهها را ميكشت آيا عنوانش جز احساسات بود؟!. فلان جوان كه دنبال زني را ميگيرد آيا جز احساسات او را باين كار واميدارد؟!..
اگر مقصود شما آنست كه تنها شعرا در احساسات آزاد باشند كه هرچه خواستند ـ از سودمند و زيانمند و از مغزدار و بيمغز ـ برشتهی شعر بكشند ، بايد پرسيد : چرا؟!.. چه شده كه شعرا جز ديگران باشند؟!... شعرا چه برتري دارند؟!.. چه هنر بزرگي از خود نشان دادهاند؟!..
چون باين پرسشها پاسخي نداشت خاموش ايستاد. من نيز برخاستم.
اكنون گفتگو در آنست كه اين حقيقتي بوده با دليل بيان كرده شد ، و هر كس كه اين را بشنود و بفهمد اگر پاكدل و بيغرض است ناچارست كه آن را بپذيرد و گردن بگزارد ، و ما تاكنون هرچه آزمودهايم جز اين نتيجه نديدهايم. بارها ديده شده كه كسي آمده و از سخنان ما دربارهی شعر و شاعري گلهی بسيار داشته. ولي چون نشسته و سر گفتگو باز شده و اين سخن يا مانند آن را شنيده رام گرديده و با خشنودي برخاسته و رفته.
چندي پيش يكي از شعراي شيراز كه مرد بناميست بتهران آمده بود. با يكي از همراهان ما گفتگو كرده گلهی بسيار اظهار كرده بود. روزهايي بود كه من ناتندرست بودم. آن همراه گفته بود بهتر است برويم عيادتي كنيم و شما نيز سخنان خود را بگوييد. آمدند و نشستند و آن شاعر گلههاي خود را بازنمود. من سخناني كه دربارهی شعر و شاعري داريم و همه حقايق است باو گفتم. چون غرض نداشت همه را پذيرفت و چون بشيراز رفت در آنجا در پيش همراهان ما خشنودي نموده پيام سپاسگزاري براي من فرستاده بود.
همه ميدانند دوازده سال پيش هنگامي كه ما بسخن از شعر پرداختيم و ايرادها گرفتيم تو گويي به لانهی زنبور آتش زده بوديم. در تهران و ديگر شهرها هايهو برخاست و از هر سو آوازها بگله و پرخاش بلند گرديد. ولي در سايهی تأثير حقايق اكنون آن هايهوي خوابيده و انبوهي از كساني كه آنروز ايراد ميگرفتند و پرخاش ميكردند امروز خودشان سخنان ما را بر زبان دارند. ميگويند ، مينويسند ، بشعرا خرده ميگيرند. اين نمونهاي از تأثير حقايقست.
از آنسو همهی مردم پاكدل و بيغرض نيستند. هستند كسان بسياري كه خردهاشان ناتوان و يا در زنجير اغراض است ، و اين كسان حقايق را نميپذيرند و ناچار دستهاي در برابر ديگران باشند و ايستادگي نمايند. مثلاً همان دكتر وزارت فرهنگ يكي از اين كسانست. زيرا آن حقيقت را كه شنيد با آنكه پاسخي نتوانست داد چون شاعر است و يگانه هنرش شعر گفتن و قافيه بافتن ميباشد و بهمين عنوانست كه در وزارت فرهنگ جا براي خود باز كرده و ماهانه چند هزار ريال حقوق مفت ميبرد ، از اينرو نتوانسته حقيقت را بپذيرد. ديده شد در اينجا و آنجا تكههايي ميگويد و مينويسد كه بحساب خود ميخواهد بسخنان ما پاسخ دهد ، و اين گفتههايش چندان سست و بيپاست كه اگر خودش فهم آزاد داشت خندهاش ميگرفت.2
مثلاً بنام ايراد بگفتههاي من در يك جا چنين گفته : او هنوز نميداند انديشههاي فلسفي و ديني جز انديشههاي شاعرانه است.
ببينيد اين سخن تا چه اندازه سست و بيپاست. مگر در جهان حقايق چند رشته است؟!. مگر نيك و بد و راست و دروغ از نظر هر كسي جداست؟!..
در آنصورت ما بايد بهيچ گروهي در برابر كارهاي بدشان ايراد نگيريم. مثلاً سياستمداران اروپا كه در نتيجهی هوسبازيهاي خود جهان را بخاك و خون ميكشند و مليونها جوانان را بكشتن ميدهند ما نبايد ايراد گيريم و يا كارشان را بد شماريم. زيرا اگر ايراد گيريم آنها نيز توانند گفت : انديشههاي فلسفي و اجتماعي جز انديشههاي سياسيست.
پابرگی 1 : همانست كه در تهران بچهها را ميگرفت و ميكشت و گرفتند و دارش زدند. (اين پابرگی از كتاب «ما چه ميخواهيم؟» آورده شده است.) ـ و
پابرگی 2 : دربارهی اين شاعر دكتر نك. «در پيرامون ادبيات» ، نشر اينترنتي ، ص ٨٥ ـ و
با شتاب گفت : «اشكال در همينجاست كه شما ميخواهيد شعرا را تابع عقل گردانيد. در حالي كه شاعر تابع احساس است.»
گفتم ما منكر احساس و يا سَهِش نيستيم و نميگوييم بايد سهشها را كنار گزاشت. ليكن سهشها يا احساسات نيك و بدش توأم است. از اينرو بايد تابع خرد باشد. يگانه نيرويي كه خدا بآدمي براي شناختن نيك از بد داده خرد است. همهچيز بايد در زير نگهباني آن باشد.
اگر چنين باشد كه مردم در احساسات آزاد باشند بايد همهی قانونها را كنار گزاشت و درهاي دادگاهها را بست. زيرا جرمهايي كه در جهان رخ ميدهد اگر همهی آنها نباشد باري نود درصدش نتيجهی احساسات است. چنگيزخان آنهمه مردم را از روي احساسات ميكشت. مگر خشم يكي از احساسات نيست!؟.. اصغر بروجردي1 كه بچهها را ميكشت آيا عنوانش جز احساسات بود؟!. فلان جوان كه دنبال زني را ميگيرد آيا جز احساسات او را باين كار واميدارد؟!..
اگر مقصود شما آنست كه تنها شعرا در احساسات آزاد باشند كه هرچه خواستند ـ از سودمند و زيانمند و از مغزدار و بيمغز ـ برشتهی شعر بكشند ، بايد پرسيد : چرا؟!.. چه شده كه شعرا جز ديگران باشند؟!... شعرا چه برتري دارند؟!.. چه هنر بزرگي از خود نشان دادهاند؟!..
چون باين پرسشها پاسخي نداشت خاموش ايستاد. من نيز برخاستم.
اكنون گفتگو در آنست كه اين حقيقتي بوده با دليل بيان كرده شد ، و هر كس كه اين را بشنود و بفهمد اگر پاكدل و بيغرض است ناچارست كه آن را بپذيرد و گردن بگزارد ، و ما تاكنون هرچه آزمودهايم جز اين نتيجه نديدهايم. بارها ديده شده كه كسي آمده و از سخنان ما دربارهی شعر و شاعري گلهی بسيار داشته. ولي چون نشسته و سر گفتگو باز شده و اين سخن يا مانند آن را شنيده رام گرديده و با خشنودي برخاسته و رفته.
چندي پيش يكي از شعراي شيراز كه مرد بناميست بتهران آمده بود. با يكي از همراهان ما گفتگو كرده گلهی بسيار اظهار كرده بود. روزهايي بود كه من ناتندرست بودم. آن همراه گفته بود بهتر است برويم عيادتي كنيم و شما نيز سخنان خود را بگوييد. آمدند و نشستند و آن شاعر گلههاي خود را بازنمود. من سخناني كه دربارهی شعر و شاعري داريم و همه حقايق است باو گفتم. چون غرض نداشت همه را پذيرفت و چون بشيراز رفت در آنجا در پيش همراهان ما خشنودي نموده پيام سپاسگزاري براي من فرستاده بود.
همه ميدانند دوازده سال پيش هنگامي كه ما بسخن از شعر پرداختيم و ايرادها گرفتيم تو گويي به لانهی زنبور آتش زده بوديم. در تهران و ديگر شهرها هايهو برخاست و از هر سو آوازها بگله و پرخاش بلند گرديد. ولي در سايهی تأثير حقايق اكنون آن هايهوي خوابيده و انبوهي از كساني كه آنروز ايراد ميگرفتند و پرخاش ميكردند امروز خودشان سخنان ما را بر زبان دارند. ميگويند ، مينويسند ، بشعرا خرده ميگيرند. اين نمونهاي از تأثير حقايقست.
از آنسو همهی مردم پاكدل و بيغرض نيستند. هستند كسان بسياري كه خردهاشان ناتوان و يا در زنجير اغراض است ، و اين كسان حقايق را نميپذيرند و ناچار دستهاي در برابر ديگران باشند و ايستادگي نمايند. مثلاً همان دكتر وزارت فرهنگ يكي از اين كسانست. زيرا آن حقيقت را كه شنيد با آنكه پاسخي نتوانست داد چون شاعر است و يگانه هنرش شعر گفتن و قافيه بافتن ميباشد و بهمين عنوانست كه در وزارت فرهنگ جا براي خود باز كرده و ماهانه چند هزار ريال حقوق مفت ميبرد ، از اينرو نتوانسته حقيقت را بپذيرد. ديده شد در اينجا و آنجا تكههايي ميگويد و مينويسد كه بحساب خود ميخواهد بسخنان ما پاسخ دهد ، و اين گفتههايش چندان سست و بيپاست كه اگر خودش فهم آزاد داشت خندهاش ميگرفت.2
مثلاً بنام ايراد بگفتههاي من در يك جا چنين گفته : او هنوز نميداند انديشههاي فلسفي و ديني جز انديشههاي شاعرانه است.
ببينيد اين سخن تا چه اندازه سست و بيپاست. مگر در جهان حقايق چند رشته است؟!. مگر نيك و بد و راست و دروغ از نظر هر كسي جداست؟!..
در آنصورت ما بايد بهيچ گروهي در برابر كارهاي بدشان ايراد نگيريم. مثلاً سياستمداران اروپا كه در نتيجهی هوسبازيهاي خود جهان را بخاك و خون ميكشند و مليونها جوانان را بكشتن ميدهند ما نبايد ايراد گيريم و يا كارشان را بد شماريم. زيرا اگر ايراد گيريم آنها نيز توانند گفت : انديشههاي فلسفي و اجتماعي جز انديشههاي سياسيست.
پابرگی 1 : همانست كه در تهران بچهها را ميگرفت و ميكشت و گرفتند و دارش زدند. (اين پابرگی از كتاب «ما چه ميخواهيم؟» آورده شده است.) ـ و
پابرگی 2 : دربارهی اين شاعر دكتر نك. «در پيرامون ادبيات» ، نشر اينترنتي ، ص ٨٥ ـ و
sevvome wahrivar.pdf
91.7 KB
🗂 سوم شهریور
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
در ديماه سال ١٣٢١ براي ديدار ياران قزوين ، با آقای واعظپور سفری به آن شهر کرديم. در يکی از نشستها در خانهی آقای نصری ، آقای پاکروان چنين آغاز سخن کردند :
«کسانی از علما و ديگران چون شنيده بودند شما خواهيد آمد با من ميگفتند با او مباحثههايی داريم. من پاسخ دادم آقای کسروی مباحثه نميکند ولی اگر چيزهايی پرسيدند پاسخ دهد.
گفتند پس خواهشمنديم اين پرسشهای ما را برسانيد و پاسخ خواهيد. ايشان که از سُنّیها هواداری ميکنند آيا به داستان غدير خم چه پاسخ ميدهند؟ در آن روز پيغمبر علی را به خلافت برگزيده گفت : «من کنت مولاه فهذا علی مولاه». همچنين به داستان خامه و کاغذ خواستن پيغمبر و جلوگيری کردن عمر چه ميگويند؟.
پيغمبر در بستر مرگ خواست امام علی بنابيطالب را به خلافت برگزيند که جايی براي کشاکش ديگران بازنماند. اين بود گفت : «ائتوني بقلم و قرطاس اکتب لکم کتابا لن تضلوا بعده ابدا»[۱] عمر چون داستان را فهميد نگذاشت و چنين گفت : «ان الرجل ليهجر حسبنا کتاب الله»[۲]. به پيغمبر نسبت هذيانگويی داد.
من نيک ميدانم که شما اينها را از دين نمیشماريد و راستی را هم دين اينگونه گفتگوها نيست. ولی چون اينها در دلهای مردم جا گرفته و هر زمانی که نام دين به ميان میآيد بيدرنگ به ياد اين سخنان میافتند و ميپرسند و ما تا به اينها پاسخی ندهيم دست بردار نخواهند بود ، از اينرو من پرسشهای آنان را رسانيدم که شما پاسخهايی بدهيد».
اين سخنانی بود که آقای پاکروان گفتند. چون در نشست جز از ياران ، کسان ديگری نيز ميبودند به پاسخ پرداخته گفتم بسيار راستست كه اين گفتگوها از دين نيست. در هزار و سيصد سال پيش از اين ، کشاکشهايی دربارهي خلافت رخ داده و هرچه بوده پايان يافته و گذشته ، امروز از گفتگوهای آنان چه سودی تواند بود؟!.
اينها نه تنها دين نيست ، خود بيدينيست. راستی را دين برای آنست که مردمان چندين بيخرد و نافهم نگردند که زندگانی خود را رها کنند و به داستانهای هزار و سيصد سال پيش پردازند و در ميان مردگان کشاکش اندازند. کسانی که اينها را از دين میشمارند معنی دين را ندانستهاند.
دين شناختن معنی جهان و زندگانی و زيستن به آئين خرد است. دين آنست که امروز ايرانيان بدانند که اين سرزمينی که خدا به ايشان داده چگونه آباد گردانند و از آن سود جويند و همگی با هم آسوده زيند و خاندانهايی به بينوايی نيفتند و کسانی گرسنه نمانند و دهی ويرانه نماند و زمينی بيبهره نباشد.
دين آنست که امروز توانگران ايران سرمايههای خود را در راه کشيدن جويها و پديد آوردن چشمهها و آباد گردانيدن ديهها[روستاها] بکار اندازند که هم اين ويرانيها از ميان برخيزد و هم هزاران و صد هزاران خاندانهای گرسنه و بينوا از بدبختی رها گردند.
دين اينست. از اينست که خدا خشنود خواهد بود. گفتگو از کشاکش علی و ابوبکر چيست که خدا آن را خوش دارد و به کسی به اين نام مزدی دهد؟!. اينها را ميگويم تا اين آقايان نيز بدانند و معنی درست دين را دريابند.
از آنسوی اين نيز راست است که اين سخنان در دلهای ايرانيان جا گرفته و ما تا در پيرامون آنها سخن نرانيم از دلهاشان بيرون نخواهد کرد. اينست من نيز به پرسشهای آنها پاسخ ميگويم :
اما داستان «غدير خم» بسيار شگفت است که ملايان معنی اين سخن را نميدانند. مگر آنان کتابهای فقه را نميخوانند که «ولاء» خود يک «بابی» از بابهای فقه ميباشد؟!.
اين يک وصيت خاندانيست ، پيغمبر را با کسانب رشتهی «ولاء» در ميان ميبوده و اينست ميگويد : «من با کسانی که «ولاء» ميداشتم علی در اين زمينه جانشين من خواهد بود» آخر در کجا «مولی» به معنی خليفه است؟!.
از اين گذشته اگر خواست پيغمبر برگماردن «خليفه» بودی بايستی نخست در اين زمينه سخن راند که بايد برگزيدن و گماردن خليفه از سوی خدا باشد نه از سوی مردم ، پس از آنکه اين زمينه را روشن گردانيد با يک زبان آشکاري بگويد : «اينک نخستين خليفهي من علی است که خدا او را برگزيده».
داستانی به آن بزرگی را چه معنی ميداشت که با يک جملهی ناروشن و کوتاهی برساند ، و آن جمله را بگويد و بگذرد و به چيزهای ديگری پردازد.
از اينها هم گذشته ، مگر ياران پيغمبر که سالها با وی بسر برده و در راه او جانبازيها کرده بودند زبان او را نميفهميدند؟!. يا دلبستگی آنان به پيغمبر و دستورهای او کمتر از شيعيان قزوين ميبوده؟!.
اين چه باور کردنيست که پيغمبر علی را خليفه گرداند و يارانش آن را ناشنيده گيرند و به گرد سر ابوبکر درآيند؟!. پس چرا با ديگر دستورهای پيغمبر اين کار را نکردند؟!.
[۱] : خامه و كاغذ بياوريد تا برايتان نوشتهای نويسم كه هيچگاه گمراه نگرديد.
[۲] : اين مرد در حال سرسام است. كتاب خدا ما را بس است.
(کتاب بخوانند و داوری کنند ص ۱7 از ۱۰۶)
«کسانی از علما و ديگران چون شنيده بودند شما خواهيد آمد با من ميگفتند با او مباحثههايی داريم. من پاسخ دادم آقای کسروی مباحثه نميکند ولی اگر چيزهايی پرسيدند پاسخ دهد.
گفتند پس خواهشمنديم اين پرسشهای ما را برسانيد و پاسخ خواهيد. ايشان که از سُنّیها هواداری ميکنند آيا به داستان غدير خم چه پاسخ ميدهند؟ در آن روز پيغمبر علی را به خلافت برگزيده گفت : «من کنت مولاه فهذا علی مولاه». همچنين به داستان خامه و کاغذ خواستن پيغمبر و جلوگيری کردن عمر چه ميگويند؟.
پيغمبر در بستر مرگ خواست امام علی بنابيطالب را به خلافت برگزيند که جايی براي کشاکش ديگران بازنماند. اين بود گفت : «ائتوني بقلم و قرطاس اکتب لکم کتابا لن تضلوا بعده ابدا»[۱] عمر چون داستان را فهميد نگذاشت و چنين گفت : «ان الرجل ليهجر حسبنا کتاب الله»[۲]. به پيغمبر نسبت هذيانگويی داد.
من نيک ميدانم که شما اينها را از دين نمیشماريد و راستی را هم دين اينگونه گفتگوها نيست. ولی چون اينها در دلهای مردم جا گرفته و هر زمانی که نام دين به ميان میآيد بيدرنگ به ياد اين سخنان میافتند و ميپرسند و ما تا به اينها پاسخی ندهيم دست بردار نخواهند بود ، از اينرو من پرسشهای آنان را رسانيدم که شما پاسخهايی بدهيد».
اين سخنانی بود که آقای پاکروان گفتند. چون در نشست جز از ياران ، کسان ديگری نيز ميبودند به پاسخ پرداخته گفتم بسيار راستست كه اين گفتگوها از دين نيست. در هزار و سيصد سال پيش از اين ، کشاکشهايی دربارهي خلافت رخ داده و هرچه بوده پايان يافته و گذشته ، امروز از گفتگوهای آنان چه سودی تواند بود؟!.
اينها نه تنها دين نيست ، خود بيدينيست. راستی را دين برای آنست که مردمان چندين بيخرد و نافهم نگردند که زندگانی خود را رها کنند و به داستانهای هزار و سيصد سال پيش پردازند و در ميان مردگان کشاکش اندازند. کسانی که اينها را از دين میشمارند معنی دين را ندانستهاند.
دين شناختن معنی جهان و زندگانی و زيستن به آئين خرد است. دين آنست که امروز ايرانيان بدانند که اين سرزمينی که خدا به ايشان داده چگونه آباد گردانند و از آن سود جويند و همگی با هم آسوده زيند و خاندانهايی به بينوايی نيفتند و کسانی گرسنه نمانند و دهی ويرانه نماند و زمينی بيبهره نباشد.
دين آنست که امروز توانگران ايران سرمايههای خود را در راه کشيدن جويها و پديد آوردن چشمهها و آباد گردانيدن ديهها[روستاها] بکار اندازند که هم اين ويرانيها از ميان برخيزد و هم هزاران و صد هزاران خاندانهای گرسنه و بينوا از بدبختی رها گردند.
دين اينست. از اينست که خدا خشنود خواهد بود. گفتگو از کشاکش علی و ابوبکر چيست که خدا آن را خوش دارد و به کسی به اين نام مزدی دهد؟!. اينها را ميگويم تا اين آقايان نيز بدانند و معنی درست دين را دريابند.
از آنسوی اين نيز راست است که اين سخنان در دلهای ايرانيان جا گرفته و ما تا در پيرامون آنها سخن نرانيم از دلهاشان بيرون نخواهد کرد. اينست من نيز به پرسشهای آنها پاسخ ميگويم :
اما داستان «غدير خم» بسيار شگفت است که ملايان معنی اين سخن را نميدانند. مگر آنان کتابهای فقه را نميخوانند که «ولاء» خود يک «بابی» از بابهای فقه ميباشد؟!.
اين يک وصيت خاندانيست ، پيغمبر را با کسانب رشتهی «ولاء» در ميان ميبوده و اينست ميگويد : «من با کسانی که «ولاء» ميداشتم علی در اين زمينه جانشين من خواهد بود» آخر در کجا «مولی» به معنی خليفه است؟!.
از اين گذشته اگر خواست پيغمبر برگماردن «خليفه» بودی بايستی نخست در اين زمينه سخن راند که بايد برگزيدن و گماردن خليفه از سوی خدا باشد نه از سوی مردم ، پس از آنکه اين زمينه را روشن گردانيد با يک زبان آشکاري بگويد : «اينک نخستين خليفهي من علی است که خدا او را برگزيده».
داستانی به آن بزرگی را چه معنی ميداشت که با يک جملهی ناروشن و کوتاهی برساند ، و آن جمله را بگويد و بگذرد و به چيزهای ديگری پردازد.
از اينها هم گذشته ، مگر ياران پيغمبر که سالها با وی بسر برده و در راه او جانبازيها کرده بودند زبان او را نميفهميدند؟!. يا دلبستگی آنان به پيغمبر و دستورهای او کمتر از شيعيان قزوين ميبوده؟!.
اين چه باور کردنيست که پيغمبر علی را خليفه گرداند و يارانش آن را ناشنيده گيرند و به گرد سر ابوبکر درآيند؟!. پس چرا با ديگر دستورهای پيغمبر اين کار را نکردند؟!.
[۱] : خامه و كاغذ بياوريد تا برايتان نوشتهای نويسم كه هيچگاه گمراه نگرديد.
[۲] : اين مرد در حال سرسام است. كتاب خدا ما را بس است.
(کتاب بخوانند و داوری کنند ص ۱7 از ۱۰۶)
🔶 به مناسبت ایام محرم
(دنباله از گفتگوی دیشب به قلم یکی از خوانندگان)
.
آیا امامان شیعه قادر به نجات انسان هستند ؟
.
پاسخ : خیر ، به هیچ وجه
اگر بودند بی شک خود و اهل بیت خود را نجات می دادند .
بهترین دلیل هر ادعایی ، وقوع آن است .
به طور مثال واقعه کربلا
.
شیعیان معتقدند که امام حسین و اهل بیتش بدلیل داشتن علم لدنی از واقعه کربلا آگاه بوده و اگر میخواستند می توانستند جلوی واقعه را بگیرند ، بلکه آنها به مشیت الهی تن داده و خود میخواستند که کشته گردند !!!
.
حال ما از آنها می پرسیم ، یعنی دست به خودکشی زده اند ؟ یا انتحار کرده اند ؟
مگر خداوند در قرآن نفرموده :
لَا تُلْقُوا بِایدیکمْ اِلَی التّهْلکهِ (بقره۱۹۵)
خود را به مهلکه نیفکنید !!!
می گویند به این خاطر که مشیت الهی بوده !!
ما از آنها می پرسیم :
اگر مشیت الهی است و اگر عباس از این مشیت الهی آگاه بوده ، پس چگونه به کودکان وعده آب داده است ؟ آیا آنها را فریفته ؟ یا نعوذ بالله دروغ گفته ؟؟
چرا وعده ای به آنها داده که خودش نسبت به ناتوانی آن آگاه بوده ؟
اگر مشیت الهی است پس شمر و خولی و یزید و عمر و حرمله و بقیه لشکر همه اسباب این مشیت هستند که امر خداوند را اجرا کنند ، پس این همه لعن و نفرین چیست ؟
چرا باید کسانی که اسباب مشیت الهی بوده اند سرزنش شوند و به جهنم روند ؟
چه بسا آنها نیز بخاطر انجام مشیت الهی نزد پروردگار نیک شمرده شوند .
.
اگر مشیت الهی است این همه گریه و شیون و زاری برای چیست ؟
آیا نه اینکه باید به مشیت الهی تن داد و رضا به رضای پروردگار بود ؟
آیا این گریه و شیون و توسرخود زدن و داد و فریادها معنایش این نیست که ما راضی به این مشیت نبوده و نیستیم ؟
آیا این عمل شما طغیان نیست در برابر اراده ی پروردگار ؟
.
اصلا این نمایش و تبانی بین خالق و مخلوق برای چیست ؟
میگویند برای زنده نگه داشتن دین ،
به آنها می گوییم خب برای زنده نگه داشتن دین بهتر نبود خداوند تمام بندگانش را به راه راست هدایت می نمود ؟
چرا که در قرآن میفرماید :
وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ۖ فَيُضِلُّ اللَّهُ مَن يَشَاءُ وَيَهْدِي مَن يَشَاءُ ۚ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ (ابراهیم۴)
خداوند هر که را خواهد به ضلالت و هر که را خواهد به مقام هدایت میرساند ، اوست خدای مقتدر و دانا .
.
می گویند پس امتحان الهی چه می شود ؟ این دنیا دار مکافات است ، این برای امتحان بندگان است !!
به آنها می گوییم مگر خداوند در قرآن نمی فرماید ، چیزی بر من پوشیده نیست ؟؟
خداوند را برای تمیز خوب و بد نیاز به امتحان نیست ..
(دنباله از گفتگوی دیشب به قلم یکی از خوانندگان)
.
آیا امامان شیعه قادر به نجات انسان هستند ؟
.
پاسخ : خیر ، به هیچ وجه
اگر بودند بی شک خود و اهل بیت خود را نجات می دادند .
بهترین دلیل هر ادعایی ، وقوع آن است .
به طور مثال واقعه کربلا
.
شیعیان معتقدند که امام حسین و اهل بیتش بدلیل داشتن علم لدنی از واقعه کربلا آگاه بوده و اگر میخواستند می توانستند جلوی واقعه را بگیرند ، بلکه آنها به مشیت الهی تن داده و خود میخواستند که کشته گردند !!!
.
حال ما از آنها می پرسیم ، یعنی دست به خودکشی زده اند ؟ یا انتحار کرده اند ؟
مگر خداوند در قرآن نفرموده :
لَا تُلْقُوا بِایدیکمْ اِلَی التّهْلکهِ (بقره۱۹۵)
خود را به مهلکه نیفکنید !!!
می گویند به این خاطر که مشیت الهی بوده !!
ما از آنها می پرسیم :
اگر مشیت الهی است و اگر عباس از این مشیت الهی آگاه بوده ، پس چگونه به کودکان وعده آب داده است ؟ آیا آنها را فریفته ؟ یا نعوذ بالله دروغ گفته ؟؟
چرا وعده ای به آنها داده که خودش نسبت به ناتوانی آن آگاه بوده ؟
اگر مشیت الهی است پس شمر و خولی و یزید و عمر و حرمله و بقیه لشکر همه اسباب این مشیت هستند که امر خداوند را اجرا کنند ، پس این همه لعن و نفرین چیست ؟
چرا باید کسانی که اسباب مشیت الهی بوده اند سرزنش شوند و به جهنم روند ؟
چه بسا آنها نیز بخاطر انجام مشیت الهی نزد پروردگار نیک شمرده شوند .
.
اگر مشیت الهی است این همه گریه و شیون و زاری برای چیست ؟
آیا نه اینکه باید به مشیت الهی تن داد و رضا به رضای پروردگار بود ؟
آیا این گریه و شیون و توسرخود زدن و داد و فریادها معنایش این نیست که ما راضی به این مشیت نبوده و نیستیم ؟
آیا این عمل شما طغیان نیست در برابر اراده ی پروردگار ؟
.
اصلا این نمایش و تبانی بین خالق و مخلوق برای چیست ؟
میگویند برای زنده نگه داشتن دین ،
به آنها می گوییم خب برای زنده نگه داشتن دین بهتر نبود خداوند تمام بندگانش را به راه راست هدایت می نمود ؟
چرا که در قرآن میفرماید :
وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ۖ فَيُضِلُّ اللَّهُ مَن يَشَاءُ وَيَهْدِي مَن يَشَاءُ ۚ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ (ابراهیم۴)
خداوند هر که را خواهد به ضلالت و هر که را خواهد به مقام هدایت میرساند ، اوست خدای مقتدر و دانا .
.
می گویند پس امتحان الهی چه می شود ؟ این دنیا دار مکافات است ، این برای امتحان بندگان است !!
به آنها می گوییم مگر خداوند در قرآن نمی فرماید ، چیزی بر من پوشیده نیست ؟؟
خداوند را برای تمیز خوب و بد نیاز به امتحان نیست ..
✴️پیدایش آمریکا
بخش دوم
✴️ گفتار یازدهم
(تکهی دوم)
چگونه كُرتيز آخرين فيروزي را يافت؟.
چون آوازهي آرامش و ايمني در مكزيك به هند غربي و همچنان باروپا رسيده بود دسته دسته مسافران باينجا ميآمدند و كالاها ميآوردند و بازرگاني ميكردند. بسياري از آنها در اينجا مانده بازنميگشتند.
در اينجا نيز اسپانياييها دست ستم باز كرده با زيردستان بيچارهي خود دُژخويي بياندازه مينمودند. چون خواستشان ريشهدار گردانيدن چيرگي و فرمانروايي خودشان بود ، اندك ايستادگي كه از مردم ميديدند آن را بهانه ساخته دُژخوييهاي بسيار مينمودند. در جايي بنام پانوكوچون اندك ايستادگي از مردم ديده شده بود رئيس آنها را گرفته بدار زدند و چهارصد تن از بزرگانشان را در يك روز با آتش سوزانيدند. ساندوال كه نامش بردهايم در نامردي و سنگدلي كم مانند داشت. اين دُژخوي كساني را كه ميگرفت و بدار ميزد يا ميسوزانيد زنان و فرزندانشان را براي تماشا بكيفرگاه ميكشانيد. اگر كسي گناهكار يا متهم بود خويشان او را نيز بشكنجه ميانداخت. نونوگوازمن نام كسي را نوشتهاند كه ستمگريهايش شايستهي ياد كردن در تاريخها نيست.
بخش دوم
✴️ گفتار یازدهم
(تکهی دوم)
چگونه كُرتيز آخرين فيروزي را يافت؟.
چون آوازهي آرامش و ايمني در مكزيك به هند غربي و همچنان باروپا رسيده بود دسته دسته مسافران باينجا ميآمدند و كالاها ميآوردند و بازرگاني ميكردند. بسياري از آنها در اينجا مانده بازنميگشتند.
در اينجا نيز اسپانياييها دست ستم باز كرده با زيردستان بيچارهي خود دُژخويي بياندازه مينمودند. چون خواستشان ريشهدار گردانيدن چيرگي و فرمانروايي خودشان بود ، اندك ايستادگي كه از مردم ميديدند آن را بهانه ساخته دُژخوييهاي بسيار مينمودند. در جايي بنام پانوكوچون اندك ايستادگي از مردم ديده شده بود رئيس آنها را گرفته بدار زدند و چهارصد تن از بزرگانشان را در يك روز با آتش سوزانيدند. ساندوال كه نامش بردهايم در نامردي و سنگدلي كم مانند داشت. اين دُژخوي كساني را كه ميگرفت و بدار ميزد يا ميسوزانيد زنان و فرزندانشان را براي تماشا بكيفرگاه ميكشانيد. اگر كسي گناهكار يا متهم بود خويشان او را نيز بشكنجه ميانداخت. نونوگوازمن نام كسي را نوشتهاند كه ستمگريهايش شايستهي ياد كردن در تاريخها نيست.
Telegram
attach 📎
📗 پرسش و پاسخ (رشتهی دوم ـ بخش چهارم)
يا خير ، اين ايلهاي راهزن كرد و شاهسون كه در ايران هستند ما نبايد بآنها نكوهش كنيم و كارشان را بد شماريم. زيرا آنان نيز خواهند توانست همچون آقاي دكتر وزارت فرهنگ استدلال كرده بگويند : اين چيزها كه شما ميگوييد انديشههاي ديني يا اجتماعي است. انديشههاي شاهسونانه يا كردانه جز آنهاست.
ببينيد جواني كه باروپا رفته و درس خوانده و لقب دكتري گرفته ، چون نميتواند جلو هوس پست قافيهبافي را بگيرد ، نميتواند از چند صد تومان حقوق مفت ماهانه چشم پوشد ، بدينسان فهم و خرد را در زير پا ميگزارد و بچنين سخن بيپايي ميپردازد.
ولي آيا اينها حقايق را از ميان ميبرد؟.. آيا اينها اثري تواند داشت؟.. بيگمان اينها حقايق را از ميان نميبرد. بيگمان اثري نتواند داشت. در اين مدت ده دوازده سال وزارت فرهنگ با همهی نيروي خود بهواداري از شعر (بآن معنيِ ناستوده كه در ايران رواج داشته) كوشيده است و فروغيها و قزوينيها و دكتر غنيها و ديگران نيروهاي خود را در آنراه بكار بردهاند و با همهی اينها نتوانستهاند جلو تأثير حقايق را بگيرند.
آنروزي كه ما بگفتگو از شعر پرداختيم علاقهمندي بشعر و شاعران در ايران صورت يك هايهو بخود گرفته بود. هفتاد درصد شاگردان دبيرستانها و دانشكدهها شاعري ميكردند ، روزنامهها و مجلههاي ويژهی شعر انتشار مييافت ، در هر شهري انجمنهاي باشكوه و آوازه برپا شده بود ـ با يكرشته گفتارهايي كه نوشته شد همهی آنها از ميان رفت.
امروز صدها كساني هستند كه شاعر بودهاند و پس از شنيدن حقايق نه تنها از آن بازگشتهاند شعرهاي بيهوده را كه گفته و ديوان پديد آورده بودند از ميان بردهاند.
در همين جمعيت ما كساني هستند كه در شعرسرايي ورزيده بودهاند و شعرهاي ستوده ميسرودهاند. سپس كه به بيهوده بودن آن شعرها پي بردهاند همه را بآتش كشيدهاند.
سالانه در نشستهاي كتابسوزانيِ ما يكرشته از چيزهايي كه سوزانيده شده شعرهايي بوده كه خود شاعران آورده و پاكدلانه سوزانيدهاند.
چنانكه گفتم اين مثل است. در همهجا چنينست ، دربارهی مذهبها نيز چنينست. كساني كه روانهاشان پاك و خردهاشان آزادست همانكه حقايق را شنيدند همه بيِكراه خواهند درآمد و اين راههاي گوناگون از ميان خواهد رفت. شيعي ، سني ، بهائي ، شيخي ، كريمخاني ، علياللهي ، صوفي ، زردشتي ، مسيحي ، كليمي ؛ ديگر نخواهد ماند.
همه چيز بكنار. ما اگر تنها دين را تفسير كنيم و آن را بمعني راستش روشن گردانيم اين مذاهب گوناگون از ميان خواهد رفت.
دين چيست؟.. شما اگر انجمني برپا ساخته از همهی پيروان و پيشروان مذهبها يك يا دو تن را بآنجا بخوانيد و از آنان بپرسيد : «دين چيست ، براي چيست؟..» هرآينه پاسخ درستي نخواهيد شنيد. زيرا آنان هيچگاه آن را نينديشيدهاند ، هيچگاه درپي دانستن معني راست دين نبودهاند.
اگر شما خودتان دين را معني كنيد : «دين شناختن معني جهان و زندگاني و زيستن بآيين خرد است» ، «دين آنست كه آدميان تا توانند اينجهان را بشناسند و معني زندگاني را بدانند ، تا توانند بجهان با ديدهی بيناتري نگرند ، و هر چيزي را بمعني راستش شناخته در معني راستش بكار برند ، آنگاه در زندگاني خرد را راهنماي خود گردانند و بآيين خرد زيند.»
اينها كه معني راست دينست بگوييد و با مثالهايي روشن گردانيد (بدانسان كه ما در كتابهاي خود روشن گردانيدهايم) ، همين يك كار اثر خود را خواهد كرد و بيگمان هر باخرد پاكدلي را ناچار خواهد گردانيد كه دين را بهمين معني راستش شناسد و از كيش خود كه با اين معني سازگار نيست دست بردارد.
من از خود شما ميپرسم : آيا دين را جز باين معني كه ما ميگوييم توان شناخت؟!.. امروز دستههاي انبوهي از مردمان (در اروپا و آمريكا و ديگر جاها) بدين نيازي نميشناسند ، آن را چيز زائدي ميشمارند. ما بآنها پاسخ داده ميگوييم : دين چيز زائد يا بيهوده نيست. دين شناختن معني جهان و زندگانيست ـ با اين معنيست كه ما جلو ايراد آنها را ميگيريم. اكنون اگر دين باين معني نباشد بآنها چه پاسخي توان داد؟!.
آنها كه ميگويند : «اين هم اختلاف ديگري خواهد بود» اينها را نميدانند. سخن از روي بينش نميرانند. چون درپي بهانهجوييند سخني پيدا كرده ميگويند. اين سخناني كه ما ميگوييم و حقايق را بازمينماييم همهی كيشها را بتكان خواهد آورد (چنانكه آورده است) و همهی مردان پاكدل آنها را خواهند پذيرفت. تنها مردان ناپاكدرون خواهند ماند كه در برابر ما ايستادگي خواهند كرد ، و آنها نيز كاري نتوانسته از پا خواهند افتاد.
يا خير ، اين ايلهاي راهزن كرد و شاهسون كه در ايران هستند ما نبايد بآنها نكوهش كنيم و كارشان را بد شماريم. زيرا آنان نيز خواهند توانست همچون آقاي دكتر وزارت فرهنگ استدلال كرده بگويند : اين چيزها كه شما ميگوييد انديشههاي ديني يا اجتماعي است. انديشههاي شاهسونانه يا كردانه جز آنهاست.
ببينيد جواني كه باروپا رفته و درس خوانده و لقب دكتري گرفته ، چون نميتواند جلو هوس پست قافيهبافي را بگيرد ، نميتواند از چند صد تومان حقوق مفت ماهانه چشم پوشد ، بدينسان فهم و خرد را در زير پا ميگزارد و بچنين سخن بيپايي ميپردازد.
ولي آيا اينها حقايق را از ميان ميبرد؟.. آيا اينها اثري تواند داشت؟.. بيگمان اينها حقايق را از ميان نميبرد. بيگمان اثري نتواند داشت. در اين مدت ده دوازده سال وزارت فرهنگ با همهی نيروي خود بهواداري از شعر (بآن معنيِ ناستوده كه در ايران رواج داشته) كوشيده است و فروغيها و قزوينيها و دكتر غنيها و ديگران نيروهاي خود را در آنراه بكار بردهاند و با همهی اينها نتوانستهاند جلو تأثير حقايق را بگيرند.
آنروزي كه ما بگفتگو از شعر پرداختيم علاقهمندي بشعر و شاعران در ايران صورت يك هايهو بخود گرفته بود. هفتاد درصد شاگردان دبيرستانها و دانشكدهها شاعري ميكردند ، روزنامهها و مجلههاي ويژهی شعر انتشار مييافت ، در هر شهري انجمنهاي باشكوه و آوازه برپا شده بود ـ با يكرشته گفتارهايي كه نوشته شد همهی آنها از ميان رفت.
امروز صدها كساني هستند كه شاعر بودهاند و پس از شنيدن حقايق نه تنها از آن بازگشتهاند شعرهاي بيهوده را كه گفته و ديوان پديد آورده بودند از ميان بردهاند.
در همين جمعيت ما كساني هستند كه در شعرسرايي ورزيده بودهاند و شعرهاي ستوده ميسرودهاند. سپس كه به بيهوده بودن آن شعرها پي بردهاند همه را بآتش كشيدهاند.
سالانه در نشستهاي كتابسوزانيِ ما يكرشته از چيزهايي كه سوزانيده شده شعرهايي بوده كه خود شاعران آورده و پاكدلانه سوزانيدهاند.
چنانكه گفتم اين مثل است. در همهجا چنينست ، دربارهی مذهبها نيز چنينست. كساني كه روانهاشان پاك و خردهاشان آزادست همانكه حقايق را شنيدند همه بيِكراه خواهند درآمد و اين راههاي گوناگون از ميان خواهد رفت. شيعي ، سني ، بهائي ، شيخي ، كريمخاني ، علياللهي ، صوفي ، زردشتي ، مسيحي ، كليمي ؛ ديگر نخواهد ماند.
همه چيز بكنار. ما اگر تنها دين را تفسير كنيم و آن را بمعني راستش روشن گردانيم اين مذاهب گوناگون از ميان خواهد رفت.
دين چيست؟.. شما اگر انجمني برپا ساخته از همهی پيروان و پيشروان مذهبها يك يا دو تن را بآنجا بخوانيد و از آنان بپرسيد : «دين چيست ، براي چيست؟..» هرآينه پاسخ درستي نخواهيد شنيد. زيرا آنان هيچگاه آن را نينديشيدهاند ، هيچگاه درپي دانستن معني راست دين نبودهاند.
اگر شما خودتان دين را معني كنيد : «دين شناختن معني جهان و زندگاني و زيستن بآيين خرد است» ، «دين آنست كه آدميان تا توانند اينجهان را بشناسند و معني زندگاني را بدانند ، تا توانند بجهان با ديدهی بيناتري نگرند ، و هر چيزي را بمعني راستش شناخته در معني راستش بكار برند ، آنگاه در زندگاني خرد را راهنماي خود گردانند و بآيين خرد زيند.»
اينها كه معني راست دينست بگوييد و با مثالهايي روشن گردانيد (بدانسان كه ما در كتابهاي خود روشن گردانيدهايم) ، همين يك كار اثر خود را خواهد كرد و بيگمان هر باخرد پاكدلي را ناچار خواهد گردانيد كه دين را بهمين معني راستش شناسد و از كيش خود كه با اين معني سازگار نيست دست بردارد.
من از خود شما ميپرسم : آيا دين را جز باين معني كه ما ميگوييم توان شناخت؟!.. امروز دستههاي انبوهي از مردمان (در اروپا و آمريكا و ديگر جاها) بدين نيازي نميشناسند ، آن را چيز زائدي ميشمارند. ما بآنها پاسخ داده ميگوييم : دين چيز زائد يا بيهوده نيست. دين شناختن معني جهان و زندگانيست ـ با اين معنيست كه ما جلو ايراد آنها را ميگيريم. اكنون اگر دين باين معني نباشد بآنها چه پاسخي توان داد؟!.
آنها كه ميگويند : «اين هم اختلاف ديگري خواهد بود» اينها را نميدانند. سخن از روي بينش نميرانند. چون درپي بهانهجوييند سخني پيدا كرده ميگويند. اين سخناني كه ما ميگوييم و حقايق را بازمينماييم همهی كيشها را بتكان خواهد آورد (چنانكه آورده است) و همهی مردان پاكدل آنها را خواهند پذيرفت. تنها مردان ناپاكدرون خواهند ماند كه در برابر ما ايستادگي خواهند كرد ، و آنها نيز كاري نتوانسته از پا خواهند افتاد.
yek gãme digari dar rãhe piwraft 1.pdf
94.8 KB
🗂 یک گام دیگری در راه پیشرفت
💎 بخش یکم
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
💎 بخش یکم
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)