🔶 چادرسیاه و سینه‌زنی

🖌 کانال

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

🔶 راستی‌پرستی

بخش سوم

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)

ما چه میخواهیم؟
بخش 1 ـ تکه‌ی 14

كساني اگر ميخواهند بدانند ما چه كشاكش در پيرامون خرد و معني و داوري آن كرده‌ايم و چه رنجها برده‌ايم گفتارهايي را كه در پنج سال گذشته‌ی پيمان در اين باره نوشته‌ايم و آخرين آنها گفتاريست كه زير عنوان «در پيرامون خرد» در شماره‌ی دهم سال پنجم چاپ شده بخوانند ، اين گفتارها گذشته از گفتگوهاييست كه در نشستهاي شبهاي آدينه پيش مي‌آمده.
چنانكه گفته‌ايم نخستين سنگ راه ما شور اروپاييگري بود و چون آن را از پيش برداشتيم اينك با اين دشواريها روبرو شده و ناچار گرديده بوديم كه بكشاكش سختي پردازيم و در اينجا خواست ما تنها نشان دادن اندازه‌ی ناتواني روانها و درماندگي خردهاست.
دومين سختي ما اين بود كه مي‌ديديم كه همه‌ی آنان كه درس خوانده‌اند و روي گفته‌ها و نوشته‌هاي ما پيش از همه با آنانست هر يكي از ايشان خود را از صف توده بيرون گرفته. يك دسته‌ی بزرگي خود را چون پيشوا مي‌شماردند از سخنان ما رنجيدگي مي‌نمودند ، و ديگران هم خود را بيكبار كنار گرفته و گفته‌هاي ما را تنها در توده مي‌سنجيدند و عنوان اينكه اينها راستيهاييست كه چون گفته مي‌شود بنام راستي‌پژوهي آن را بپذيرم و در راه پيشرفت آن بكوشم چيزي بود كه بانديشه‌ی ايشان نمي‌رسيد. مثلاً كساني مي‌آمدند و چنين مي‌گفتند : «اين مطالب صحيح است ولي جامعه قابل نيست» يا مي‌گفتند : «اين مردم اصلاح شدني نيست» يا مي‌گفتند : «اين مطالب زود بود حالا مردم مستعد نيستند». يا مي‌گفتند : «آقا بيهوده زحمت مي‌كشيد. زور لازم است تا اين مردم آدم شوند».
اين ناآگاهي از خود از شگفتترين بيماريهاست ، و ما گمان نمي‌كنيم در يك توده‌ی ديگري چنين بيماري‌اي پيدا شود و تا باين اندازه كه ما در ايرانيان مي‌ديديم برسد. شما چون به نشستي مي‌رفتيد و بگفتگوها گوش مي‌داديد مي‌ديديد سخن همه از اين گونه است : «محيط فاسد است» و «جامعه خرابست» و «بايد ملت را تربيت كرد». اين بيماري تا باندازه‌اي بود كه زماني كه ما بگفتگو از دين پرداختيم و گفتارهايي نوشتيم كساني نزد ما آمده و نشسته و چنين مي‌گفتند : «راست مي‌نويسيد مردم بايد دين داشته باشند ...» اين را كساني مي‌گفتند كه خودشان بيدين بوده و همچنين بيدين مي‌ماندند و هرگز خود را بياد نمي‌آوردند ، و ما چون بزبان آمده مي‌گفتيم : «چرا از خودتان سخن نمي‌گوييد؟!.» يكه مي‌خوردند كه توگويي يك سخن شگفتي مي‌شنيدند.
جوانان كه در دبستانها1 درس مي‌خواندند از انديشه‌ی هيچ يكي نمي‌گذشت كه خودش نيك شود و چيزهايي براي خود ياد بگيرد. همه از گام نخست خود را فراموش كرده و توده را بچشم گرفته و بآرزوي آنكه از دبستان بيرون آيند و «جامعه» را «تربيت» كنند روز مي‌شمردند و هرچه ياد مي‌گرفتند نه براي خودشان بلكه براي ياد دادن بمردم مي‌بود. هنگامي كه ما از شعر نكوهش مي‌نوشتيم جواناني نزد من مي‌آمدند و هميشه گفتگوشان از نيكي يا بدي توده و از پيشوايي خودشان بود. مثلاً درباره‌ی شعرهاي زمان مغول كه ما مي‌نكوهيديم مي‌گفتند : «ما در تعليم و تربيت باينها احتياج داريم و مي‌توانيم گلچين كنيم». درباره‌ی رمان مي‌گفتند : «يكي از وسايل تهذيب اخلاق مردم رمانست». من يك بار نديدم گفتگو از خودشان كنند و يا دربند آن باشند كه راستيهايي هست و بايد ما ياد گيريم و پيروي نماييم. يك مرد كلاهبرداري در بازار تهران كه در انجمني دشمني با پيمان مي‌نموده از جمله چنين مي‌گفته : «پيمان از شعر بدگويي مي‌كند. من اگر بخواهم يكي را اصلاح كنم بايد سه تا شعر برايش بخوانم ...» مرد كلاهبردار نادان مردم را اصلاح مي‌كند آن هم با سه تا شعر.
اين بيماري كه سراپا زيان بود يك نتيجه‌ی بسيار زشت آن اين شده بود كه هر يكي از اينان خود را پيشوا و راهنما شمرده اندرزسرايي مي‌كرد و در اين كار غلط و بيهوده نيز پاكدل نبوده و بهوسبازي و سودجويي خود راه مي‌داد. باين معني كه جز بچيزهايي كه با هوسهاي كودكانه‌ی خود سازش داشت و يا مايه‌ی خودنمايي توانستي بود و يا پول از آن توانستي درآورد ـ از رمانبافي و شعرسرايي و گفتارنويسي و بمنبر رفتن و حوزه‌هاي هفتگي براي عاميان درست كردن ـ برنمي‌خاست ، و با اين حال دربند جداسري نيز مي‌بود. باين معني كه هر يكي از ايشان ميخواست انديشه‌هايي بنام خود دارد و سخناني بنام خود سرايد (اگرچه از راه دزدي از ديگران بدست آيد) ، و اين را ننگ خود مي‌شمرد كه بسخني كه ديگري گفته گردن گزارد.
ببينيد چند بيماري بهم آميخته! ببينيد از خرد تا چه اندازه بدورند! توده‌اي با اين نادانيها و بيراهيها بكجا توانستي رسيد و در اينجهان پرآشوب بكجا توانستي راه برد؟!. ناآگاهي از خود ، و هوسبازي در كار توده ، و خودنمايي ، و جداسري ، هر يكي درخورِ آنست كه ما بيست يا سي صفحه را با گفتگو از زيانهاي آن پر كنيم. اينها به تنهايي يك توده را از پا اندازد. چه رسد بآنكه همگي در يكجا گرد آيد و بهم آميزد.

آنروزها كه ما پيمان را تازه آغاز كرديم هر گفتاري كه مي‌نوشتيم و بيرون مي‌آمد بارها مي‌ديديم يكي آمده چنين مي‌گويد : «آن مقاله را خواندم خوب نوشته‌ايد. من هم يكي خواهم نوشت» ، يا مي‌ديديم گفتاري نوشته و آورده و زماني كه مي‌گفتيم : «هر كاري براي يك نتيجه بايد بود. از اين گفتار شما چه نتيجه بدست آيد؟!. نوشتن را ما نوشتيم و كنون بايد دست بهم داده و درپي نتيجه باشيم و شما نيز در اين باره بما كمك كنيد» سخن باين سادگي و استواري را پذيرفتن نمي‌توانستند و رنجيدگي مي‌كردند و گاهي بيشرمي كرده و چنين مي‌گفتند : «شما هر كارتان غير از كار ديگران است» يا مي‌گفتند : «من قريحه‌ی نويسندگي دارم اين هم موضوعيست پيدا شده بايد قلمفرسايي كنم». باز زيان اينان كمتر بود اين جداسري كه مي‌گوييم يك بيماري بسيار پليدي است و از نتيجه‌هاي زشت آنست كه در اين چند سال ما هرچه مي‌نويسيم بيشتر مردم آن را براست مي‌دارند و مي‌پذيرند ولي چون با جداسري خو گرفته‌اند اين نمي‌توانند كه بهمراهي برخيزند و بما ياري كنند و چنين كاري را كه اگر كنند نشان پاكي سرشت ايشان باشد كمي خود مي‌شمارند و در اينجاست كه بايد بگوييم ، همچون كودكان معني درست زندگاني و راه پيشرفت آن را نمي‌شناسند و از آيين زيست توده‌اي ناآگاهند.

پابرگیها :
1ـ نويسنده دبستان را همسنگ «مدرسه» بكار برده. اين نكته در آغازِ بخش دوم نيز ديده مي‌شود. ـ و

کتابخانه‌ی احمد کسروی ، کتابها ، روزنامه‌ها و نوشته‌های او و یارانش :
در کانال تلگرامی
@kasravi_ahmad

📘 شهریاران گمنام

بخش یکمین ـ 15

✅ گفتار دومین ـ کنکریان در تارم و زنگان و ابهر و سهرورد
✴️ ۵ـ ابراهیم پسر مرزبان پسر اسماعیل پسر وهسودان

🔶 خرده‌گیری و پاسخ آن

بخش یکم

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
این رشته گفتارها جز پرمغزی و استواریش از دیده‌ی تاریخی و به آشکار آوردن دعوی حکومت ملایان نیز ارجدار می‌باشد

🔶 راستی‌پرستی

بخش چهارم

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)

ما چه میخواهیم؟

بخش دوم
تکه‌ی یکم

آغاز نبرد با بدآموزيها ـ درد توده چيست؟ ـ مرده‌ريگِ باطنيان ـ گزارش يا تأويل ـ سرچشمه‌ی گرفتاريها ـ يك نيرنگ زيركانه : جنبشي بنام «ادبيات» ـ بزرگي در چيست؟ ـ جدا گردانيدن نيكها از بدها ! ـ ادبيات زبان توده است ـ شعر چيست؟ ـ آيا شعر خود يك خواستي است؟ ـ شيوایي و استواري شعر ـ عشق در پندار شاعران ـ معناي ادبيات ـ ترازوي سود و زيانِ توده ـ نيروي راستي‌پرستي


با آن بدآموزيهاي هزارساله ، و انديشه‌هاي آشفته‌ی كهن و نو بود كه مي‌بايست بجنگ برخيزيم. در توده آلودگيهاي بسيار درميان مي‌ديديم ، و اگر از هر آلودگي ديگر چشم‌پوشي توانستيمي از بدي خويها و زشتي كردارها نتوانستيمي. ولي چون مي‌دانستيم سرچشمه‌ی همه‌ی اينها آن بدآموزيها و انديشه‌هاي آشفته است مي‌بايست پيش از همه بآنها پردازيم.
آنروز كمتر كساني اين را مي‌پذيرفتند. زيرا كمتر كساني بسرچشمه‌ی آلودگيها پي مي‌بردند. با آن ناتواني نيروهاي رواني كه نشان داديم يك مردم كي توانستندي درپي انگيزه و سرچشمه‌ی گرفتاريها باشند؟!.. بتوده دلبستگي نمودن و از پيشرفت و پسرفت آن گفتگو كردن در ايران با جنبش مشروطه آغازيده. در آن آغاز همه‌ی اميدها برواج مشروطه و پيشرفت قانون بسته مي‌شد و اگر كسي گله از چيزي كردي درزمان[=بیدرنگ] پاسخ شنيدي : «بگزار مشروطه پيش رود همه‌ی اينها درست خواهد شد» و سپس كه از مشروطه نتيجه‌ی درستي بدست نيامد اين بار چنين گفته شدي : «ملت جاهل است و پي بحقوق خود نبرده بايد مدارس را زياد گردانيد. مدارس همه چيز را درست خواهد كرد». سپس كه از دبستان نيز آنچه خواسته مي‌شد برنخاست ، اين بار گيج‌وار هر كس سخن ديگري مي‌گفت و بيشتر مردم باين بس مي‌كردند كه بگويند: «جامعه بد است» و «محيط فاسد است» و «ملت دِژِنِره[=تباه] شده» و «ايرانيان هيچ وقت چيزي نبوده‌اند». گيج‌وار اينها را مي‌گفتند بي‌آنكه درپي شناختن انگيزه‌ی آلودگيها باشند ، و چنانكه گفته‌ام كم‌كم اين دستاويزي براي خودنمايي و برتري‌فروشي گرديده و كساني كه اين سخنها را مي‌گفتند راستي را درپي نيكي توده نبودند. گفته‌ام كه اندازه‌ی درماندگيشان اين بود كه هر يكي بيكبار خود را از رده‌ی توده بيرون مي‌گرفت و هر كس چشمش تنها بديگران باز مي‌بود. چنين كساني كجا و پي بردن بانگيزه‌ی آلودگيها كجا؟!
ما را در اين باره داستاني هست. در آنروزها كه ما از شاعران (از شاعران قرنهاي گذشته) نكوهش مي‌نوشتيم بارها كساني آمده چنين مي‌گفتند : شما با گذشتگان چه كار داريد؟!.. از امروز آغاز كنيد و پيش رويد.
مي‌گفتم : ما را با گذشتگان كاري نيست. آن شاعران مرده و رفته و كيفر خود را ديده‌اند ، مرا با آنان چه كار تواند بود؟. اينكه از آنان نكوهش مي‌كنيم براي اينست كه بدي آنان دانسته شود و اكنون و از اين پس كسي پيروي از كار و رفتار ايشان نكند. از اين گذشته گفته‌هاي فراواني كه از آنان بازمانده و سراپا آلودگيست چون كتابها را پر كرده و در دلها جا گرفته براي دور كردن آنهاست كه باين نكوهش برخاسته‌ايم. مثل زده مي‌گفتم : حوضي كه لجن در آن ته‌نشين گرديده شما اگر خواهيد از آبِ پاكيزه پر كنيد بايد نخست لجن را بيرون ريزيد ، وگرنه هرچه آب بنديد آن را هم ناپاك گرداند.

✴️ آیا دمکراسی در کشور ما راست (حقیقی) است؟

✅ انتخابات به ما امکان مي‌دهد که نمايندگان مجلس و رئيس‌جمهور را انتخاب کنيم (کاري به فرايند و کيفيت انتخاب ندارم). اين افراد بعد از آن‌که انتخاب شدند درباره زندگي ما تصميم‌هايي مي‌گيرند، و اين تصميم‌هاي‌شان درباره سرنوشت پول‌ها و منابعي است که به ما تعلق دارد. آن‌ها درباره پول نفت، منابع صندوق توسعه ملي، آب‌ها، خاک، جنگل، معادن، ميراث فرهنگي، و ما شهروندان اين سرزمين تصميم‌ مي‌گيرند. آن‌ها درباره فرزندان ما هم تصميم مي‌گيرند. شما تحت چه شرايطي به غريبه‌اي اجازه مي‌دهيد درباره فرزندتان تصميم بگيرد؟

✅ ما وقتي به غريبه‌اي – براي مثال پزشک يا مهندس ساختمان – اجازه مي‌دهيم درباره ما و خانواده‌مان تصميم بگيرد (براي مثال جراحي کند يا لوله‌کشي ساختمان ما را عوض کند) که به اندازه کافي توضيح بدهد، اسناد و مدارک نشان دهد، جواب آزمايشگاه را براي ما تشريح نمايد و بالاخره ما را متقاعد کند که آن‌چه انجام مي‌دهد به نفع‌مان است. اين حق را هم براي خودمان قائل هستيم که اسناد و مدارک را به متخصصان ديگر هم نشان دهيم و از درستي دلايلش مطمئن شويم. يک مرحله بالاتر اين است که مطمئن شويم آيا در علم پزشکي يا اصول مهندسي ساختمان (براي مثال طبق مقررات ملي ساختمان) آن‌چه پزشک يا مهندس توصيه مي‌کند درست هست يا نيست، و آيا آن‌ها با اطلاعات غلط دادن سعي نکرده‌اند ما را که غيرمتخصص هستيم بفريبند.

✅ کندوکاوي که براي اطمينان از درستي نظر پزشک يا مهندس انجام مي‌دهيم، يعني ما صرفاً به متخصص بودن آن‌ها قناعت نکرده و تلاش مي‌کنيم در فرايندي شفاف، با حضور ديگران (ساير متخصصان) به تصميمي درست برسيم. اين يعني ما نظر پزشک و مهندس را تحت نظارت ديگران هم قرار مي‌دهيم و آن‌را با معيارهايي مقايسه مي‌کنيم و اختيارات خود را پشت در آزمايشگاه و مطب پزشک يا کارگاه مهندس رها نکرده و خود را دربست به اراده آن‌ها نمي‌سپاريم.

✅ بخشي از بدبختي کشور از آن‌جا ناشي مي‌شود که ده برابر همان اختيار کوچکي را که بي‌حساب و کتاب به مهندس خانه‌مان نمي‌دهيم (که مثلاً درباره براي ما پنج ميليون خرج بتراشد)، بدون نظارت کافي به نمايندگان مجلس، مهندسان و مقامات دولتي و اداري واگذار کرده‌ايم. نمايندگان، اداري‌ها و مهندسان، براي سرمايه‌هاي ما تصميم مي‌گيرند. آن‌ها تصميم مي‌گيرند براي ما جاده بسازند (صرف‌نظر از اين‌که ما متقاضي جاده هستيم يا نيستيم)، تصميم مي‌گيرند براي ما سد بسازند (مهم نيست مسأله توسعه منطقه ما سد هست يا نيست)، درباره آموزش و پرورش نسخه مي‌پيچند (مهم نيست به سر بچه‌هاي ما چه مي‌آيد) و همين طور الي آخر. آن‌ها درباره تصميم‌هاي‌شان به ما توضيح نمي‌دهند، گزارش منتشر نمي‌کنند، و درباره آن پول‌هايي که به اختيار خودشان از کيسه ما برايش در رديف‌هاي بودجه چاله مي‌کنند، توضيح نمي‌دهند.

(از کانال دکتر محمد فاضلی : fazeli_mohammad به کوتاهی)

✴️ این سخنان دکتر فاضلی همه راست ، بجا و استوار است. ما خشنودیم که کسانی همچون او میکوشند روی مردم را از زمینه‌های غلط یا پیش پا افتاده و تباه به سوی زمینه‌های بنیادی بگردانند. زیرا امروز جستار «دمکراسیِ راست» (نه دکوری و فریبکارانه) پرارجتر از هر جستار دیگر و در نتیجه بنیادیست. خوانندگان میدانند که ما تا چه اندازه روی «دمکراسی راست» تأکید داریم. بارها گفته‌ایم و باز جا دارد بگوییم که صد یک درسخواندگان بلکه بیشتر دانشگاه‌ ـ دیده‌هامان معنی درست دمکراسی را نمی‌دانند و آن را بیش از قانون اساسی و پارلمان و جدا بودن قوای سه‌گانه و انتخابات (آزاد ، بی‌تقلب) نمی‌شمارند. پس بیعلت نیست که رفتارمان نیز با دمکراسی ناسازگار باشد. بیعلت نیست که پس از یک‌صدودوازده سال از مشروطه هنوز معنی آن درست فهمیده نشده و هواخواهی از آن از اندیشه به رفتار گذر نکرده است. جلوگیرهای آن شناخته و به برداشتنشان کوشیده نشده است.
در هر حال مکمل سخنان دکتر و مانندگان آن ، گفتارهای کسروی و کوششهای او و یارانش می‌باشد که باید آنها را ادامه‌ی جنبش مشروطه شمارد.
پیشتر گفته‌ایم که نوشته‌های کسروی و کوششهای او و یارانش را رویهم‌رفته میتوان از دو دسته شمارد : دمکراسی و دین. آن نبرد خستگی‌ناپذیری که در نوشته‌های او با کیشها و بدآموزیهای زمان مغول به چشم میخورد نیز برای برداشتن جلوگیرهای راه دمکراسی و دین است. زیرا دمکراسی با اندیشه‌های کهن هزار ساله پیش نرود و از آنسو این کیشها و ادبیات زمان مغول همه جلوگیر دمکراسیند. همچنین گفته و نشان داده‌ایم که کیشهایی که بنام دین در جهان و از جمله در ایرانست هیچ یک دین نیست. آشکاره باید گفت از شیعیگری و صوفیگری و بهاییگری گرفته تا کوچکترین آنها مانند اسماعیلیگری همه بیدینیست. همه خداناشناسیست.
چنانکه هر حکومتی که نام دمکراسی بروی خود گزارد دمکراسی راست نیست ، حال کیشها نیز همینست که گرچه نام دین دارند ولی دکانهای فریبکاری و گمراهیند. از اینجاست که آن کوشش‌ها را باید راه‌گشای دین و دمکراسی دانست.
اینها را مینویسیم تا روشنتر گردد که در کوششهامان رو به کجا داریم و آرمانمان چیست.

سد گُتوند
برای آگاهی از وضع این سد به این پایگاه بنگرید :
http://www.bartarinha.ir/fa/news/397797/%D8%B3%D8%AF-%DA%AF%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%86%D9%86%DA%AF-4000-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8

مراسم اربعین
آیا راه انداختن چنین انبوهی از مردم نادان و نافهم جز با تبلیغات و زمینه‌سازیهای دولت (یا بهتر بگوییم نادان بار آوردن توده) شدنیست؟!

📘 شهریاران گمنام

بخش یکمین ـ ۱۶

✅ گفتار دومین ـ کنکریان در تارم و زنگان و ابهر و سهرورد
✴️ ۶_جستان پسر ابراهیم
✴️ ۷_ مسافر

🔶 خرده‌گیری و پاسخ آن

بخش دوم

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
این رشته گفتارها جز پرمغزی و استواریش از دیده‌ی تاریخی و به آشکار آوردن دعوی حکومت ملایان نیز ارجدار می‌باشد