🔶 شانزده خواست آزادگان

(بخش دوم)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

🔶شناختن نيك و بد كار آساني نيست
(بخش یکم)

🔸چون شما مردم را بكارهاي بيهوده‌اي برانگيزيد و سرگرمشان داريد اين خود با پيشرفت زندگاني نخواهد ساخت و مايه‌ي پس ماندن توده خواهد بود. زيرا بخشي از هوش و كوشش مردم بآن بيهوده‌كاريها رفته و جز كمي در راه پيشرفت زندگي بكار نخواهد رفت.

🔸بايد در زندگاني آرماني بديده گرفت و بسوي آن پيش رفت و هرچه كه با آن پيوستگي نمي‌دارد و در رسيدن بآن ما را ياري نمي‌تواند بيهوده‌اش شناخت و بيكبار دوري گزيد و هوش و كوشش مردم را از نيرو نينداخت.

🔸چون يك توده سود و زيان خود را يكي ساخته‌اند و در آسايش و آزادي يكديگر كوشش و جانفشاني دريغ نمي‌گويند و همه باهم چون يك خاندان زيست مي‌كنند ، اين بستگي و همدستي است كه گرانمايه و ارجدار است و معني درست ميهن اين مي‌باشد.

🔶شناختن نيك و بد كار آساني نيست

(بخش یکم)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)

🔶 ما چه میخواهیم؟
بخش هفتم ـ تکه‌ی 8

🔸امروز ناخوشترين سخني به هر كسي آنست كه بگوييم بخود پرداز و خود را درست گردان. زيرا كمتر كسي در خود كمي سراغ مي‌دارد و كمتر كسي خود را نيازمند درست گردانيدن مي‌شناسد.

🔸هر كسي ميخواهد دستاويزي پيدا كند و بديگران برتري فروشد. اين پند دادنها و راهنماييها كه مي‌بينيد همه از اين راه است و نتيجه‌ی [چيز] ديگري در انديشه‌ها نيست.

ما نيز باينان مي‌گوييم : شما چون گفته‌هاي پيمان را نيك خوانيد و نيك فراگيريد دل از پندارهاي بيهوده و از دانسته‌هاي بي‌سود پيراسته خواهيد داشت ، و چشمهاتان باز شده و معني جهان و زندگي را نيك خواهيد شناخت ، و خود مردان بلندانديشه‌اي خواهيد بود ، و چون همدستي نماييد و اينها را بديگران نيز رسانيد در سراسر كشور يك راه و يك آرمان درميان خواهد بود ، و همه‌ی نيروها رويهم آمده و يك توده‌ی توانايي خواهيد داشت. آيا بهتر از اين چه نتيجه مي‌خواهيد؟!..
برخي از اين پرسندگان (نه همگيشان) ، آنانند كه نوشته‌هاي ما را نيك نمي‌خوانند و اين پرسش هم از راه ديگريست. اينان مي‌خواهند وانمايند كه من اين سخنان را بهمين شنيدن فراگرفتم و از پيش هم مي‌دانستم ، اينها كه چيزي نيست ، بگوييد كه ديگر چه كار كنيم؟!.. پرسيدنشان از اين راهِ خودفروشيست1 . اين برايشان بسيار سخت است كه بگمراهي خود بخستوند و چند زماني بخود پردازند و انديشه و باورِ خود را پاك گردانند. خدا مي‌داند كه چه خاكي بر سر اين مردم بدبخت ريخته و چه بيماريهاي ناپاكي در درونها ريشه دوانيده.
امروز ناخوشترين سخني به هر كسي آنست كه بگوييم بخود پرداز و خود را درست گردان. زيرا كمتر كسي در خود كمي سراغ مي‌دارد و كمتر كسي خود را نيازمند درست گردانيدن مي‌شناسد. از آنسوي هر كسي ميخواهد دستاويزي پيدا كند و بديگران برتري فروشد. اين پند دادنها و راهنماييها كه مي‌بينيد همه از اين راه است و نتيجه‌ی [چيز] ديگري در انديشه‌ها نيست.
ولي ما دوباره مي‌گوييم : راه چاره يك چيز است و آن اينكه نخست اين راستيها كه مي‌نويسيم بگوشها رسد و در دلها جا بگيرد ، و آن پندارها و باورهاي بيهوده و بيپاي پراكنده كه برخي از آنها از قرنهاي پيشين مانده و برخي ديگر از اروپا تازه رسيده ، همگي از ميان رود ، و بدينسان در سراسر كشور يك راه و يك گونه انديشه درميان باشد. گام نخست اينست و پس از آن بيگمان بگامهاي ديگري خواهيم برخاست.
كنون مي‌بايد هر كسي بخود پردازد و نخست انديشه‌ی خود را درست گرداند و پس از آن هر كسي باندازه‌ی توانايي خود در پيشرفتِ اين كار همدستي نمايد ، و در نوبت خود بكوشد و ديگران را بخواندن پيمان و فراگرفتن اين راستيها وادارد.
«آرماني» كه ما دنبال مي‌كنيم بزرگترين و گرانمايه‌ترين چيزي در جهانست و راه آن اين مي‌باشد و بس.
دوم ، يكي از ياران چنين مي‌گويد : «اين يك معمايي شده كه شما از يكسو از هر نامي بيزاري مي‌جوييد ، و از اينسو كارهاي خود را از خدا مي‌شماريد. اين ما را بلاتكليف گزارده. بارها مي‌پرسند و پاسخي پيدا نمي‌كنيم. مردم عمده اهميت را بنام و سمت مي‌دهند.» مي‌گويم : راست است. ولي اين خود چنين پيش آمده و چيستان بخود پيدا شده. آنچه بيگمانست اينست كه اين راه را بخواست خدا و براهنمايي او مي‌پيماييم. اين چيزيست كه دليلش با خودش مي‌باشد. چنين كار بزرگي بي‌راهنمايي خدا ، نه تواند بود و نه پيش تواند رفت. در چنين زماني كه دانشگاهها بصدها شمرده مي‌شود ، و دانشمندان بصدهزاران رسيده‌اند ، و دانشهاي گوناگون در جهان رواج يافته ، و آدميان در گردنكشي بآخرين پايگاه رسيده‌اند ، بهوس ، بالا[=قد] براهنمايي برافراشتن و بسرخود در برابر مردمان ايستادن از بيخردانه‌ترين كارها باشد. شما چنين انگاريد كه كسي بچنان كاري برخاسته ، آيا چه تواند كرد؟.. آخر نه اين از جنس همان مردمانست و همپايه‌ی ايشان مي‌باشد؟.. پس چگونه تواند بهمگي ايراد گيرد و گمراهيهاي ايشان را به رخشان كشد؟!. چنين چيزي چگونه تواند بود؟!.. يك تن در برابر مليونها كسان ، اگر اين ده ايراد بايشان شمارد آنان نيز ده ايراد در گفته‌هاي اين پيدا كنند.
اگر اين راست است كه آدمي لغزش‌پذير است اين هم از جنس ايشانست. پس چگونه تواند بود كه اين بلغزشهاي ديگران خرده گيرد ولي خود هيچ لغزشي پيدا نكند؟!.
آخر گمراهيها كه درميان آدميانست از كجا پيدا شده؟. نه اينست كه آدمي داراي هوسهاي گوناگونست ، زبون پندار و انگار است ، گرفتار خويهاي بد است؟. همه‌ی اينها در اين يك تن نيز خواهد بود ، و چگونه شدنيست كه او دچار لغزش نگردد و از راه بيرون نيفتد؟.

پابرگیها :
1ـ خودفروشي ، خودنمايي فزون و چشمگير است. خودفروش كاري را كه يك فروشنده براي تبليغ كالاي خود مي‌كند او درباره‌ی خود مي‌كند. اين واژه را اينروزها گاهي به غلط براي معنايي كه واژه‌ی «تن‌فروشي» براي آن مناسب است بكار مي‌برند. ـ و

📘 شهریاران گمنام

❇️ بخش سومین - شدادیان - ۱
✳️ آغاز سخن

🔶 ما چه میخواهیم؟
بخش هفتم ـ تکه‌ی 9

🔸امروز براي رهايي از اين گرفتاري ، ما اگر گودالي پر از آتش در جلو خود يابيم بايد باك نكنيم و خود را بآتش زده درگذريم. اگر ديواري از آهن در پيشمان باشد بايد بشكنيم و پيش رويم.

🔸 اين سخنان كه ما مي‌گوييم چيزهاييست كه ... كسي آن را نمي‌دانست و از اينسو همه راستي و همه پاكيست.

تاريخ در اينجا داوري نيكي تواند نمود. بسيار كساني بسرخود بچنين كاري برخاسته‌اند ولي از همان گام نخست رسوا شده‌اند. چه در برابر مردم درمانده و ندانسته‌اند چه كار كنند و چه سخني گويند و زبان ريشخند و سرزنش مردم را بخود باز گردانيده‌اند و نتيجه آن شده كه امروز كسان بسيار كمدانشي برمي‌خيزند و ايراد بگفته‌هاي آنان مي‌گيرند و كسي هم پاسخي نمي‌تواند.
ببينيد : در يك دهي بيماريهاي فراوان پيدا شده و پزشكي در آنجا نيست. كنون اگر كسي بدروغ خود را پزشك خوانَد و در برابر مردم بايستد آيا چه كار تواند كرد؟. آيا جز آنست كه چيزهايي را كه از زبانها شنيده و يا از پزشكان ديده نابجا بكار برد و خود را رسوا گرداند.
من يك مرد خامي نمي‌بودم تا بچنين هوس بيجايي برخيزم و اگرهم برخاستمي جز درماندگي و رسوايي نتيجه برنداشتمي. من داستان خود را ننوشته‌ام ولي خواهم نوشت. اين سخنان كه ما مي‌گوييم چيزهاييست كه درميان نبوده و كسي آن را نمي‌دانست و از اينسو همه راستي و همه پاكيست. دليلش هم آنست كه با آنكه با همه در كوششيم و در چند زمينه نبرد مي‌كنيم به يك گفته‌ی بيدليل و بيپايي برنخاسته‌ايم. كساني اگر ميخواهند بيازمايند ، «راه رستگاري» يا شماره‌هاي پيمان را بگزارند جلوشان و بانديشه بخوانند و نيك داوري كنند و بيازمايند و ببينند آيا لغزشي توانند يافت؟..
با اينهمه من نامي بروي خود نمي‌گزارم و اين را انگيزه‌ايست كه بهنگام خود روشن خواهد گرديد و اين نامها كه مردم مي‌شناسند و بزبان ميدارند بي‌ايراد نيست ولي اينجا جاي گفتگو از آنها نمي‌باشد ...
اينكه مردم به نام ارج بيشتر مي‌گزارند و همه از آن مي‌پرسند ما نبايد پيروي از نافهميهاي آنان كنيم. ما را امروز با اين گرفتاريها كه درميانست فرصت هيچ كار ديگري نيست و مي‌بايد با شتاب بدرست كردن كارهاي خود پردازيم و مردانه و غيرتمندانه دست بهم داده برهايي خود كوشيم و چنانكه گفتيم نخست باين انديشه‌هاي پراكنده چاره كنيم ، و پس از پرداختن از اين كارهاست كه توانيم نشست و بسخنان ديگري پرداخت.
اينكه كساني دستاويزهايي از اسلام و قرآن پيدا كرده‌اند چنانكه در جاي ديگري از همين شماره نوشته‌ام نمي‌فهمند. آنان نه كسانيند كه معني قرآن بدانند.
امروز براي رهايي از اين گرفتاري ، ما اگر گودالي پر از آتش در جلو خود يابيم بايد باك نكنيم و خود را بآتش زده درگذريم. اگر ديواري از آهن در پيشمان باشد بايد بشكنيم و پيش رويم. اين بسيار بيخردي است كه كساني پندارهاي بيهوده‌اي را سنگ راه خود سازند.
من نيك مي‌دانم يك دسته با دو چشم باز نگرانند كه عنواني پيدا كنند و زمينه‌اي براي چَخِش و كشاكش بدست آورند و گردن فرازند و زبان باز كنند و سرگرم هنرنمايي گردند و سخنان پوچي را كه در گوشه‌هاي مدرسه‌ها آموخته‌اند بيرون ريزند ـ فلان تفسير چنين نوشته ، فلان مفسر چنين آورده ، فلان عالم چنين گفته ، «جمع كثره با الف و لام افاده عموم كند» در «مُغني‌اللبيب» چنين نوشته ، در «لا نموذج» چنان آورده. بدينسان بازاري گرم گردانند و با اين كشاكش سراپا بيهوده مردم را گرفتار سازند و دردها و گرفتاريها بيكبار دركنار ماند.
آن داستان نشنيده‌ايد كه هنگامي كه تركان آهنگ گرفتن استانبول مي‌داشتند و سلطان محمد فاتح بسيج افزار مي‌ديد امپراتور روم از پاپ ياوري طلبيد و پاپ براي آنكه ياوري كند شرط كرد كه دو كيش ارتودكس و كاتوليك يكي گردد و براي اين كاردينالهايي از روم به استانبول فرستاد. اينان چون آمدند و گفتگو آغاز شد كشيشان ميدان يافته و بميان افتادند و هنرنمايي آغاز كردند ، و سخناني را كه از سالها اندوخته مي‌داشتند بروي همديگر كشيدند و كم‌كم كار را بنفرين و دشنام رسانيدند. اين كار دامنه پيدا كرد و ماههاي بسياري مردم را سرگرم و گرفتار گردانيد. هنگامي كه چند صدهزار سپاه ترك گرد شهر را گرفته و با بانگ «يا الله» لرزه بدلها مي‌انداختند و توپ بزرگي كه تا آنروز مانندش ديده نشده بود با آتش‌فشانيهاي خود همه‌ی سراها و بنيادها را بتكان مي‌آورد ، بهنگامي كه مردان غيرتمند را از انديشه‌ی آينده تن مي‌لرزيد و دختران پاكدامن را دل مي‌تپيد ، آن تيره‌درونان در كليساها و صومعه‌ها سرگرم چخش و كشاكش و نفرين و دشنام مي‌بودند و از «لاهوت» و «ناسوت» عيسا و مادرش سخن مي‌گفتند و ديوانه‌وار جوش و خروش مي‌نمودند و مي‌بودند تا تركان شهر را بگشادند و خاندانها آنچه ناديدني بود ديدند.
مي‌نويسند : يكي از نزديكان امپراتور مي‌گفته : «مرا ديدن دستارهاي تركان خوشتر مي‌آيد تا ديدن شاپوهاي كاردينالان».

🔶 شانزده خواست آزادگان
(بخش سوم)

🔸چون برای راه بردن كشور یك نیرویی بنام حكومت لازم است و آن چنانست كه همگی نمی‌توانند بآن پرداخت از اینرو باید كسانی را از میان خود برگزیده رشته‌ی كارها را بدست ایشان بسپارند كه آنها خود نمایندگان توده‌اند نه فرمانروایان بایشان ، و باید توده نگهبانی بكارهای آنان نماید.

🔸مشروطه كفش و كلاه نیست كه كهنه گردد ، حقایق همیشه تازه است.

🔸هنوز در ایران مشروطه پا نگرفته ، هنوز یكی از هزار تن معنی مشروطه را نمیداند

🔶 شانزده خواست آزادگان

(بخش سوم)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

🔶 شناختن نيك و بد كار آساني نيست
(بخش پایانی)

🔸در سال گراني ما با چشم ديديم كه بسياري از توانگران بخويشان و همسايگان گرسنه‌ي خود دستگيري نكردند ، و آنان چون از گرسنگي مُردند بخاكشان نسپردند. ولي همينكه يكي دو ماه گذشت و راه عراق كه بسته بود باز گرديد كاروانها بسته و بآهنگ زيارت روانه گرديدند.

🔸آنان دستور دستگيري از ناتوانان را شنيده بودند و مي‌دانستند ، ولي اين را هم شنيده بودند كه هر كسي كه بزيارت برود بهشت برو واجب گردد و همه‌ي گناهانش آمرزيده شود. اگر دستگيري از همسايه را يك بار شنيده بودند اين را صد بار شنيده بودند.

🔶شناختن نيك و بد كار آساني نيست

(بخش پایانی)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)

🌑امروز آگاه گردیدیم اتوبوسی که دانشجویان دانشگاه آزاد علوم و تحقیقات را جابجا میکرده واژگون شده و دست کم 7 تن کشته و 23 تن زخمی شده‌اند.
( یکی از خبرگزاریها 9 کشته را گزارش کرده).

از گفته‌‌ی دانشجویانی که در اتوبوس بوده‌اند چنین فهمیده می‌شود که اتوبوس ترمزش بریده و در سرازیری دمادم بر سرعتش افزوده می‌شده. از اینرو راننده سر پیچی نتوانسته کنترل کند و واژگون گردیده. دانشجویانی که آن اتوبوس را می‌شناختند گفته‌اند که دیروز هم همین مشکل رو داشته و راننده گفته که ترمز نمی‌گیرد ولی باز هم امروز مسافر سوار کرده؟!
(خبر از کانال «با مردم»)

🌑کانال : این پیشامد اندوه‌آوریست و نشان میدهد «مسئولان» دانشگاه همچون بسیاری دیگر از «مسئولان» بی‌مسئولیت و لاابالی‌اند. ما با خانواده‌ی زخمیها و جانباختگان همدردی میکنیم و این پیشامد را به ایشان و مردم تسلیت میگوییم.
باید گفت افسوسمندانه حال کشور نیز کمابیش مانند این دانشگاه ، و حکومت مانند این اتوبوس می‌باشد. ایرانیان باید بدانند تا رشته‌ی کارها را خود بدست نگیرند از این رویدادهای تلخ گریزی نیست.

📘 شهریاران گمنام

❇️ بخش سومین - شدادیان - ۲
✳️ یک مقدمه و دو گفتار ، مقدمه

✴️ سرزمین آران

🔶 شانزده خواست آزادگان
(بخش چهارم)

🔸مجاهدان كه آنهمه جانبازی در راه مشروطه نمودند انبوه آنان از معنی درست آن ناآگاه می‌بودند و آن جانفشانی را در راه «دادگری» (عدالت) و بآرزوی سرفرازی كشور و توده می‌نمودند وگرنه مشروطه را بمعنی سررشته‌داریِ توده نمی‌شناختند.
این گناه ایشان نبوده. چنانكه گفتم كسانی می‌بایست معنی درست این را بفهمانند و چنین كسانی نبوده‌اند و اگر بوده‌اند سود خود را در چنین كوشش ندیده‌اند. اینست نام مشروطه یكی از كلمه‌هاییست كه جز یك معنای مبهمی از آن در دلهای ایرانیان نتوان یافت و خود در نتیجه‌ی همان است كه ارجشناسی از آن نمی‌نمایند.

🔸این یكی از درماندگیهای ایرانیان شده كه هر چیزی را كه میدارند و یا از دیگران میگیرند بمعنی درست آن پی نمی‌برند و تنها بیك معنی تاریكی از آن بس میكنند.

🔶 شانزده خواست آزادگان

(بخش چهارم)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

🔶 نتيجه‌هايي كه از اين سخنان بدست مي‌آيد :
(بخش یکم)

🔸هوس آدمي پايان ندارد و بارها ديده مي‌شود كه يك كسي سخني را كه امروز سروده و بگمان خود قاعده‌اي براي نيك و بد گزارده فردا بهوس وارونه‌ي آن را گويد و خود سخن خود را از اثر اندازد.

🔸همان كتابها كه گفتيم [کتابهای زمان مغول] ، بهترين مثلها را در اين زمينه دربر مي‌دارند. شما هر يكي از آنها را بگيريد وارونه‌گوييهاي فراوان در آن توانيد يافت.

🔸اگر شناختن نيك و بد و دانستن راه زندگاني باين آسانيست كه هر كسي بتواند ، در آن حال چه نياز بگفتن شماست؟!..

🔶نتیجه‌هایی که از این سخنان بدست می‌آید

(بخش یکم)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)