ce mibãyad kard 4.pdf
77.4 KB
🔶 چه می‌باید کرد؟..
(بخش چهارم)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)
(بخش چهارم)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)
✴️روز هفده دی‌ماه ، روز برداشتن چادر ✴️
🔸٥ـ پرده‌داري‌ای كه زنان را بايد بود
(بخش پایانی گفتار یکم کتاب)
كساني خواهند گفت : پس چه بايد كرد؟!.. آيا زنها بايد بيكبار آزاد باشند؟!.. مي‌گويم زنها بيكبار آزاد نتوانند بود. بيكبار آزاد بودن زنها بزيان خود آنهاست ، بزيان مردهاست ، بزيان توده است.
زنها بايستي به دو چيز پابستگي نمايند :
🔸 يكي آنكه بكوچه و خيابان ، و همچنين بانجمنها و بزمها ، بي‌آرايش و ساده درآيند. آرايش و خودنمايي را بخانه و براي شوهران خود نگه دارند.
🔸ديگري آنكه با مردان بيگانه آزادانه درنياميزند و به بزمها جز همراه شوهران و خويشان نزديك خود نروند.
🔸آن پرده‌داري‌ای كه زنان را بايد بود اينهاست. اينهاست كه زنان را از لغزش و از فريب و نيرنگ مردان نگاه تواند داشت.
🔸زني كه بكوچه و خيابان با آرايش مي‌آيد ، آن معنايش نگاه مردان را بسوي خود كشيدنست. اگر اين نيست پس چيست؟!.. چنين زني چه شگفتست كه خود بلغزد و ديگران را نيز بلغزاند؟!..
🔸زني كه آزادانه با مردان درمي‌آميزد بدشواري خواهد توانست خود را نگه دارد ، بدشواري خواهد توانست فريب مردان را نخورد. چيزيست بسيار آزموده : زن از بازارِ آميزشِ آزادانه سرمايه باخته بيرون آيد. آميزش آزادانه زن را لغزشگاهيست كه خود بلغزد و ديگران را نيز بلغزاند.
🔸زنهاي ايران دو چيز بد را از اروپا ياد مي‌گيرند : يكي آراسته بميان مردان درآمدن و شيكترين رختهاي خود را براي كوچه و خيابان نگاه داشتن ، ديگري با مردان آزادانه درآميختن و ببزمها خودسرانه رفتن. اينها هر دو غلطست. هر دو بزيان خود زنهاست.
🔸بانوان ايران بايد بدانند كه زن در اروپا ارجمند نيست. اروپاييان زن را گرامي نمي‌دارند.
🔸بايد فريب آن سخناني كه در روزنامه‌هاست نخورند. اروپاييان در بسيار چيزها گمراهند و يكي هم داستان زنهاست.
🔸بيشتر اروپاييان زنها را افزاري براي خوشگذراني و كامگزاري مردان شناخته‌اند و بيش از اين معنايي بزنان نمي‌دهند. اينست آنها را ببزمها مي‌كشانند ، پرده‌هاشان مي‌درند ، از جايگاه خود پايين مي‌آورند.
🔸در همان اروپا مليونها زنها بي‌شوهرند. مليونها دختران بي‌نگهبان درمانده‌اند. ما داستانهايي مي‌خوانيم كه فلان جوان روماني سيصد دختر را فريب داده ، بَهمان آدمكش فرانسه‌اي دويست زن را بزني گرفته و كشته. اينها نمونه‌هاييست كه چگونه زن در اروپا بي‌ارج و زير پا ريخته ميباشد.
🔸شما نمونه‌ي زندگاني اروپايي را در ايران مي‌داريد. جوانان درسخوانده اين چيزها را از اروپاييان نيك ياد گرفته‌اند و در اين بديها پيرو اروپاييانند. شما مي‌بينيد كه كمتر يكي از ايشان درپي آنست كه دختري را بگيرد و او را ارجمند و گرامي نگاه دارد. نود درصد ايشان درپي آنند كه دختران را فريب دهند و بنام «عشق» و دلدادگي بدام اندازند و پس از كامگزاريها رهاشان كنند. آنهمه رمان‌نويسيها و پيس‌نويسيها و گفتارنويسيها و هواداري از زنها نشان‌دادنها جز براي اين نيست.
شاعران ايران كه واژه‌ي «عشق» را ياد گرفته معنايي برايش نشناخته بودند ، اين جوانان و مردان معناي آن را نيك شناخته‌اند و نيك بكار مي‌بندند.
اينهمه هواداريها كه با زبان از زنها مي‌كنند شما از يكي بپرسيد : «پس چرا زن نمي‌گيري؟!..» آن هنگام خواهي ديد آقا فيلسوف شد و چنين پاسخ داد : «مگر زن گرفتن آسانست؟!.. تا من زندگانيم را مرتب نكنم و خانه‌اي از خود نداشته باشم چرا بايد دختر مردم را بياورم و بدبخت گردانم!..». خواهي ديد بگفته‌ي تهرانيها چيزي هم تلبكار درآمد.
🔸اگر عشقبازي با دختران دبيرستانها و رقص با زنان در كافه‌ها نبودي آنگاه دانسته شدي كه پابستگي آقا بفلسفه‌ي خود تا چه اندازه است. آنگاه ديده شدي كه همه‌ي اينها فراموش گرديده آقا درپي زنيست كه بگيرد و بخانه آورد و نگاه دارد.
🔸 بانوان بايد بدانند كه آزادي زنان و آميزشهاي خودسرانه‌ي آنان با مردان كه شيوه‌ي زندگاني اروپاييست ، پيش از همه و بيش از همه ، زيانش بخود زنانست. اين خود زيان ايشانست كه مردان زن نگيرند و زنان بي‌شوهر مانند و سختيها ببينند. چنانكه زنهاي اروپا مي‌بينند.
آري در آن شيوه‌ي اروپايي راه هوسبازي بروي زنها باز است. يك زن اگر درپي هوسبازي و كامگزاري باشد ميدانش گشاده است. ولي زندگاني همه‌اش هوسبازي نيست. تنها با هوسبازي بجايي نتوان رسيد. زندگاني به خانواده‌داري نيازمند است.
🔸در زندگاني خوشيهاي بسياري هست كه جز از راه رفتار خردمندانه بدست نتواند آمد. از خوشيهاي زندگانيست كه زن داراي بچگاني باشد و بپروردن آنها پردازد ، و چون بزرگ شدند دختران را بشوهر دهد و براي پسران زن گيرد و داراي دامادها و عروسها گردد.
🔸٥ـ پرده‌داري‌ای كه زنان را بايد بود
(بخش پایانی گفتار یکم کتاب)
كساني خواهند گفت : پس چه بايد كرد؟!.. آيا زنها بايد بيكبار آزاد باشند؟!.. مي‌گويم زنها بيكبار آزاد نتوانند بود. بيكبار آزاد بودن زنها بزيان خود آنهاست ، بزيان مردهاست ، بزيان توده است.
زنها بايستي به دو چيز پابستگي نمايند :
🔸 يكي آنكه بكوچه و خيابان ، و همچنين بانجمنها و بزمها ، بي‌آرايش و ساده درآيند. آرايش و خودنمايي را بخانه و براي شوهران خود نگه دارند.
🔸ديگري آنكه با مردان بيگانه آزادانه درنياميزند و به بزمها جز همراه شوهران و خويشان نزديك خود نروند.
🔸آن پرده‌داري‌ای كه زنان را بايد بود اينهاست. اينهاست كه زنان را از لغزش و از فريب و نيرنگ مردان نگاه تواند داشت.
🔸زني كه بكوچه و خيابان با آرايش مي‌آيد ، آن معنايش نگاه مردان را بسوي خود كشيدنست. اگر اين نيست پس چيست؟!.. چنين زني چه شگفتست كه خود بلغزد و ديگران را نيز بلغزاند؟!..
🔸زني كه آزادانه با مردان درمي‌آميزد بدشواري خواهد توانست خود را نگه دارد ، بدشواري خواهد توانست فريب مردان را نخورد. چيزيست بسيار آزموده : زن از بازارِ آميزشِ آزادانه سرمايه باخته بيرون آيد. آميزش آزادانه زن را لغزشگاهيست كه خود بلغزد و ديگران را نيز بلغزاند.
🔸زنهاي ايران دو چيز بد را از اروپا ياد مي‌گيرند : يكي آراسته بميان مردان درآمدن و شيكترين رختهاي خود را براي كوچه و خيابان نگاه داشتن ، ديگري با مردان آزادانه درآميختن و ببزمها خودسرانه رفتن. اينها هر دو غلطست. هر دو بزيان خود زنهاست.
🔸بانوان ايران بايد بدانند كه زن در اروپا ارجمند نيست. اروپاييان زن را گرامي نمي‌دارند.
🔸بايد فريب آن سخناني كه در روزنامه‌هاست نخورند. اروپاييان در بسيار چيزها گمراهند و يكي هم داستان زنهاست.
🔸بيشتر اروپاييان زنها را افزاري براي خوشگذراني و كامگزاري مردان شناخته‌اند و بيش از اين معنايي بزنان نمي‌دهند. اينست آنها را ببزمها مي‌كشانند ، پرده‌هاشان مي‌درند ، از جايگاه خود پايين مي‌آورند.
🔸در همان اروپا مليونها زنها بي‌شوهرند. مليونها دختران بي‌نگهبان درمانده‌اند. ما داستانهايي مي‌خوانيم كه فلان جوان روماني سيصد دختر را فريب داده ، بَهمان آدمكش فرانسه‌اي دويست زن را بزني گرفته و كشته. اينها نمونه‌هاييست كه چگونه زن در اروپا بي‌ارج و زير پا ريخته ميباشد.
🔸شما نمونه‌ي زندگاني اروپايي را در ايران مي‌داريد. جوانان درسخوانده اين چيزها را از اروپاييان نيك ياد گرفته‌اند و در اين بديها پيرو اروپاييانند. شما مي‌بينيد كه كمتر يكي از ايشان درپي آنست كه دختري را بگيرد و او را ارجمند و گرامي نگاه دارد. نود درصد ايشان درپي آنند كه دختران را فريب دهند و بنام «عشق» و دلدادگي بدام اندازند و پس از كامگزاريها رهاشان كنند. آنهمه رمان‌نويسيها و پيس‌نويسيها و گفتارنويسيها و هواداري از زنها نشان‌دادنها جز براي اين نيست.
شاعران ايران كه واژه‌ي «عشق» را ياد گرفته معنايي برايش نشناخته بودند ، اين جوانان و مردان معناي آن را نيك شناخته‌اند و نيك بكار مي‌بندند.
اينهمه هواداريها كه با زبان از زنها مي‌كنند شما از يكي بپرسيد : «پس چرا زن نمي‌گيري؟!..» آن هنگام خواهي ديد آقا فيلسوف شد و چنين پاسخ داد : «مگر زن گرفتن آسانست؟!.. تا من زندگانيم را مرتب نكنم و خانه‌اي از خود نداشته باشم چرا بايد دختر مردم را بياورم و بدبخت گردانم!..». خواهي ديد بگفته‌ي تهرانيها چيزي هم تلبكار درآمد.
🔸اگر عشقبازي با دختران دبيرستانها و رقص با زنان در كافه‌ها نبودي آنگاه دانسته شدي كه پابستگي آقا بفلسفه‌ي خود تا چه اندازه است. آنگاه ديده شدي كه همه‌ي اينها فراموش گرديده آقا درپي زنيست كه بگيرد و بخانه آورد و نگاه دارد.
🔸 بانوان بايد بدانند كه آزادي زنان و آميزشهاي خودسرانه‌ي آنان با مردان كه شيوه‌ي زندگاني اروپاييست ، پيش از همه و بيش از همه ، زيانش بخود زنانست. اين خود زيان ايشانست كه مردان زن نگيرند و زنان بي‌شوهر مانند و سختيها ببينند. چنانكه زنهاي اروپا مي‌بينند.
آري در آن شيوه‌ي اروپايي راه هوسبازي بروي زنها باز است. يك زن اگر درپي هوسبازي و كامگزاري باشد ميدانش گشاده است. ولي زندگاني همه‌اش هوسبازي نيست. تنها با هوسبازي بجايي نتوان رسيد. زندگاني به خانواده‌داري نيازمند است.
🔸در زندگاني خوشيهاي بسياري هست كه جز از راه رفتار خردمندانه بدست نتواند آمد. از خوشيهاي زندگانيست كه زن داراي بچگاني باشد و بپروردن آنها پردازد ، و چون بزرگ شدند دختران را بشوهر دهد و براي پسران زن گيرد و داراي دامادها و عروسها گردد.
🔸 اين يكي از بهترين خوشيهاست كه زن نيكنام زيد و چون بهنگام سالخوردگي رسيد از همه‌ي فرزندان و خويشان پاسداري و ارجشناسي ببيند. زني كه درپي هوسها باشد از اين خوشيها بي‌بهره خواهد گرديد و چه‌بسا كه يك‌نيم بيشتر زندگي را با پشيماني و شرمندگي بسر خواهد برد.
🔸سخن كوتاه مي‌كنم : اين دسته‌ي نوانديشان كه مي‌خواهند زنان را بزندگاني اروپايي كشانند و برايشان بزمهاي بال و رقص پديد مي‌آورند و دختران ساده‌دل را دنبال كرده آنها را براه عشقبازي مي‌كشانند ، در دشمني و بدخواهي با زنان ، از آن آخوندهاي تيره‌مغز كه هواداري از روگيري و خانه‌نشيني زنان مي‌نمودند ، چندان كمي نمي‌دارند ، بلكه گاهي با ايشان در يك پايه‌اند.
🔸اين داستان نيك روشن خواهد شد هنگامي كه ما بخواهيم زنان سيه‌روز بدكاره را كه از توده رانده شده‌اند دنبال كنيم و بداستان هر يكي رسيدگي نماييم كه بيگمان خواهيم ديد كه چنانكه يك دسته از آنان بگير ميرزا كاظم‌ها و ميرزا عنايت‌ها و شيخ حسين‌ها افتاده‌اند كه بنام «صيغه‌ي ده‌روزه» سرمايه‌شان از دستشان گرفته و رها كرده‌اند و آن بدبختان از چشم‌بستگي و درماندگي راه بجايي نداشته و بآن كار سياه افتاده‌اند ، يك دسته نيز قرباني آميزشهاي آزادانه و عشقبازي ساده‌دلانه گرديده‌اند و انجام كارشان بسياهي كشيده.
🔸سخن كوتاه مي‌كنم : اين دسته‌ي نوانديشان كه مي‌خواهند زنان را بزندگاني اروپايي كشانند و برايشان بزمهاي بال و رقص پديد مي‌آورند و دختران ساده‌دل را دنبال كرده آنها را براه عشقبازي مي‌كشانند ، در دشمني و بدخواهي با زنان ، از آن آخوندهاي تيره‌مغز كه هواداري از روگيري و خانه‌نشيني زنان مي‌نمودند ، چندان كمي نمي‌دارند ، بلكه گاهي با ايشان در يك پايه‌اند.
🔸اين داستان نيك روشن خواهد شد هنگامي كه ما بخواهيم زنان سيه‌روز بدكاره را كه از توده رانده شده‌اند دنبال كنيم و بداستان هر يكي رسيدگي نماييم كه بيگمان خواهيم ديد كه چنانكه يك دسته از آنان بگير ميرزا كاظم‌ها و ميرزا عنايت‌ها و شيخ حسين‌ها افتاده‌اند كه بنام «صيغه‌ي ده‌روزه» سرمايه‌شان از دستشان گرفته و رها كرده‌اند و آن بدبختان از چشم‌بستگي و درماندگي راه بجايي نداشته و بآن كار سياه افتاده‌اند ، يك دسته نيز قرباني آميزشهاي آزادانه و عشقبازي ساده‌دلانه گرديده‌اند و انجام كارشان بسياهي كشيده.
🔶 کتاب فرهنگ چیست؟
گفتار یکم : فرهنگ چیست؟ ، تکه‌ی 6 (پایان گفتار یکم)
🔸 دوم: در گفته هاي خيام و حافظ و مولوي چه سخن سودمندي توان يافت؟!.. كدام پند يا اندرز درميان آنها هست؟!.. آنچه حافظ و خيامست همه گفته هاشان در زمينه ستايش باده ، و پافشاري در جبريگري ، و خرد‌گيري بآفريدگار ، و نكوهش بخرد و دانش ، و كشاكش و بدگويي با زاهدان و صوفيان و مانند اينهاست. حافظ چون خواستش بيش از همه غزل ساختن و قافيه بافتن مي‌بوده بيشتر شعرهايش بيكبار بيمعنيست.
آري شما چيزهايي را نيك مي‌شماريد. ولي آنها نيز بد است و شما نمي‌فهميد.
شعر پايين را از شاهكارهاي حافظ مي‌شمارند :
من اگر نيكم اگر بد تو برو خود را باش كه گناه دگري بر تو نخواهند نوشت
ولي آيا اين سخن نيكست؟!.. در زندگاني توده‌اي كه همه باهم ميدارند و نيك و بد هر كس با ديگران بهم بسته است يكي را سزد گفت : «من اگر نيكم اگر بد تو برو خود را باش» ؟!..
همچنين شعر پايين از گفته‌هاي برگزيده حافظ شمرده مي‌شود :
غلام همت آنم كه زير چرخ كبود ز هرچه رنگ تعلق پذيرد آزاد است
ليكن شما نيك انديشيد كه اگر كسي از هر «علاقه‌اي» خود را آزاد گرداند ـ زن نگيرد ، فرزند ندارد ، خانه نسازد ، رخت نپوشد ، درپي روزي نباشد ، چه تواند بود و چه حالي تواند يافت؟!.. آيا جز يك ديوانه‌ی لخت و گلخن‌خواب و دريوزه‌گردي تواند بود؟!..
آنچه مولويست همه‌ی گفته‌هاي او در زمينه‌ی «وحدت وجود» است و جز بافندگيهاي صوفيانه نمي‌باشد. آن داستانها و افسانه‌ها كه سروده همه از اين باره ميباشد و من نمي‌دانم كدام پند يا اندرزي در آنهاست؟!..
آري درميان گفته‌هاي سعدي پندها و اندرزهايي هست. ولي بسياري از آنها نيز نيك مي‌نمايد و خود بد است. مثلاً شعر پايين :
استاد معلم چو بود كم‌آزار خرسك‌بازند كودكان در بازار
يا شعر پايين :
قرار در كف آزادگان نگيرد مال چو صبر در دل عاشق چو آب در غربال
اينها را نيك مي‌شمارند. ولي بسيار بد است. آنگاه سعدي خواستش جز سخن بافي نمي‌بوده ، و اينست كمتر سخني را در اينجا گفته كه در جاي ديگر آخشيجش را نگفته باشد.
سوم : اين شيوه كه از گفته‌هاي خيام و سعدي و حافظ و مولوي و مانندگانشان پند و اندرزهايي برگزيده شود خود غلطست ، كه نه تنها سودي نتواند داد زيان نيز دربر تواند داشت. زيرا پند و اندرز از كسي سزنده است كه پاك باشد و خود بگفته‌هايش كار بندد. وگرنه اگر شما مطربي براي رقاصي بياوريد و او نيز درميان جست و خيزهايش سخنان پندآميز سرايد ، گدايي كه بدم در مي‌آيد او هم زبان باندرز مي‌گشايد ، و تاكنون كي شده كه كسي از مطرب يا از گدا پند آموزد و اندرز ياد گيرد؟!.. پندآموزي مطرب و گدا بيش از اين نتيجه نتواند داد كه از ارج و بهاي پند و اندرز كاهد. پند و اندرز گفتن سعدي و حافظ و ديگر شاعران نيز همان حال را داشته است.
گفتار یکم : فرهنگ چیست؟ ، تکه‌ی 6 (پایان گفتار یکم)
🔸 دوم: در گفته هاي خيام و حافظ و مولوي چه سخن سودمندي توان يافت؟!.. كدام پند يا اندرز درميان آنها هست؟!.. آنچه حافظ و خيامست همه گفته هاشان در زمينه ستايش باده ، و پافشاري در جبريگري ، و خرد‌گيري بآفريدگار ، و نكوهش بخرد و دانش ، و كشاكش و بدگويي با زاهدان و صوفيان و مانند اينهاست. حافظ چون خواستش بيش از همه غزل ساختن و قافيه بافتن مي‌بوده بيشتر شعرهايش بيكبار بيمعنيست.
آري شما چيزهايي را نيك مي‌شماريد. ولي آنها نيز بد است و شما نمي‌فهميد.
شعر پايين را از شاهكارهاي حافظ مي‌شمارند :
من اگر نيكم اگر بد تو برو خود را باش كه گناه دگري بر تو نخواهند نوشت
ولي آيا اين سخن نيكست؟!.. در زندگاني توده‌اي كه همه باهم ميدارند و نيك و بد هر كس با ديگران بهم بسته است يكي را سزد گفت : «من اگر نيكم اگر بد تو برو خود را باش» ؟!..
همچنين شعر پايين از گفته‌هاي برگزيده حافظ شمرده مي‌شود :
غلام همت آنم كه زير چرخ كبود ز هرچه رنگ تعلق پذيرد آزاد است
ليكن شما نيك انديشيد كه اگر كسي از هر «علاقه‌اي» خود را آزاد گرداند ـ زن نگيرد ، فرزند ندارد ، خانه نسازد ، رخت نپوشد ، درپي روزي نباشد ، چه تواند بود و چه حالي تواند يافت؟!.. آيا جز يك ديوانه‌ی لخت و گلخن‌خواب و دريوزه‌گردي تواند بود؟!..
آنچه مولويست همه‌ی گفته‌هاي او در زمينه‌ی «وحدت وجود» است و جز بافندگيهاي صوفيانه نمي‌باشد. آن داستانها و افسانه‌ها كه سروده همه از اين باره ميباشد و من نمي‌دانم كدام پند يا اندرزي در آنهاست؟!..
آري درميان گفته‌هاي سعدي پندها و اندرزهايي هست. ولي بسياري از آنها نيز نيك مي‌نمايد و خود بد است. مثلاً شعر پايين :
استاد معلم چو بود كم‌آزار خرسك‌بازند كودكان در بازار
يا شعر پايين :
قرار در كف آزادگان نگيرد مال چو صبر در دل عاشق چو آب در غربال
اينها را نيك مي‌شمارند. ولي بسيار بد است. آنگاه سعدي خواستش جز سخن بافي نمي‌بوده ، و اينست كمتر سخني را در اينجا گفته كه در جاي ديگر آخشيجش را نگفته باشد.
سوم : اين شيوه كه از گفته‌هاي خيام و سعدي و حافظ و مولوي و مانندگانشان پند و اندرزهايي برگزيده شود خود غلطست ، كه نه تنها سودي نتواند داد زيان نيز دربر تواند داشت. زيرا پند و اندرز از كسي سزنده است كه پاك باشد و خود بگفته‌هايش كار بندد. وگرنه اگر شما مطربي براي رقاصي بياوريد و او نيز درميان جست و خيزهايش سخنان پندآميز سرايد ، گدايي كه بدم در مي‌آيد او هم زبان باندرز مي‌گشايد ، و تاكنون كي شده كه كسي از مطرب يا از گدا پند آموزد و اندرز ياد گيرد؟!.. پندآموزي مطرب و گدا بيش از اين نتيجه نتواند داد كه از ارج و بهاي پند و اندرز كاهد. پند و اندرز گفتن سعدي و حافظ و ديگر شاعران نيز همان حال را داشته است.
کتاب «دردها و درمانها» که آن را میتوان روانشناسی عقب‌ماندگی نامید گرد آمده‌ی گفتارهایی از مهنامه‌ی پیمان می‌باشد در کتابخانه گزارده گردید.
https://t.me/kasravi_ahmad/690
https://t.me/kasravi_ahmad/690
🔶 در پیرامون زبان
(بخش پایانی)
🔸درآمیختگی با كلمه‌های بیگانه بویژه با كلمه‌های تازی یكی از آلودگیهای زبان میبود. از هزارسال باز این درآمیختگی آغاز یافته و در زمان ما بجایی رسیده بود كه برخی از نوشته‌ها هشتاد بلكه نود در صد عربی میبود و گذشته از كلمه‌ها جمله‌ها نیز بكار میرفت ، و به اینها میبایست چاره كرده شود.
🔸 این كار به نام دشمنی با كلمه‌های بیگانه نمیبود و بلكه چنانكه گفتیم انگیزه‌هایی برای خود میداشت. از اینرو كلمه‌هایی كه انگیزه‌ای درباره‌ی آن نمیبود میبایست به حال خود بماند. مثلاً كلمه‌های جمله ، كلمه ، فرش ، كتاب ، جلد و مانند اینها كه نامهای دوم نیست و از آنسوی به جداشده‌ای از اینها نیاز نمیداریم
(بخش پایانی)
🔸درآمیختگی با كلمه‌های بیگانه بویژه با كلمه‌های تازی یكی از آلودگیهای زبان میبود. از هزارسال باز این درآمیختگی آغاز یافته و در زمان ما بجایی رسیده بود كه برخی از نوشته‌ها هشتاد بلكه نود در صد عربی میبود و گذشته از كلمه‌ها جمله‌ها نیز بكار میرفت ، و به اینها میبایست چاره كرده شود.
🔸 این كار به نام دشمنی با كلمه‌های بیگانه نمیبود و بلكه چنانكه گفتیم انگیزه‌هایی برای خود میداشت. از اینرو كلمه‌هایی كه انگیزه‌ای درباره‌ی آن نمیبود میبایست به حال خود بماند. مثلاً كلمه‌های جمله ، كلمه ، فرش ، كتاب ، جلد و مانند اینها كه نامهای دوم نیست و از آنسوی به جداشده‌ای از اینها نیاز نمیداریم
dar pirãmune zabãn 6.pdf
77.1 KB
🔶 در پیرامون زبان
(بخش پایانی)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)
(بخش پایانی)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)
🔶 چه مي‌بايد كرد؟..
(بخش پنجم)
🔸يك توده بايد خود نيك باشند تا توانند از كوششهاي پيشروان و از پیشامدهاي جهان بهره يابند و بلند گردند ، و اين نيكي جز با نيك گرديدن يكايك باشندگان نتواند بود.
🔸 هر كسي بايد نخست بخود پردازد و خود را پاك و نیک گرداند سپس هم به نيك گردانيدن ديگران كوشد و بآنان در اين راه ياري كند ، اينست راهي كه ما را تواند برستگاري و فيروزي رسانيد.
🔸مردمي كه مي‌خواهند با هوس و دلخواه زيند و زندگي را تنها براي خودفروشي و جداسري مي‌خواهند سرنوشت آنان جز خواري و زبوني نتواند بود.
(بخش پنجم)
🔸يك توده بايد خود نيك باشند تا توانند از كوششهاي پيشروان و از پیشامدهاي جهان بهره يابند و بلند گردند ، و اين نيكي جز با نيك گرديدن يكايك باشندگان نتواند بود.
🔸 هر كسي بايد نخست بخود پردازد و خود را پاك و نیک گرداند سپس هم به نيك گردانيدن ديگران كوشد و بآنان در اين راه ياري كند ، اينست راهي كه ما را تواند برستگاري و فيروزي رسانيد.
🔸مردمي كه مي‌خواهند با هوس و دلخواه زيند و زندگي را تنها براي خودفروشي و جداسري مي‌خواهند سرنوشت آنان جز خواري و زبوني نتواند بود.
ce mibãyad kard 5.pdf
74 KB
🔶 چه می‌باید کرد؟..
(بخش پنجم)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)
(بخش پنجم)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)
Wahriyãrãne Gomnãm 3-19.pdf
54.7 KB
شهریاران گمنام
❇️ بخش سومین - شدادیان - ۱۹
✳️ گفتار دومین : شدادیان آنی
✴️ بنیاد حکمرانی ؛ ۱۰- ابوشجاع منوچهر پسر ابوالسوار
❇️ بخش سومین - شدادیان - ۱۹
✳️ گفتار دومین : شدادیان آنی
✴️ بنیاد حکمرانی ؛ ۱۰- ابوشجاع منوچهر پسر ابوالسوار
🔶 کتاب فرهنگ چیست؟
گفتار دوم : فرهنگ در معني والاترش ، تکه‌ی 1
🔸 چنانكه گفتيم فرهنگ يا ياد دادن آميغها و دانشها بجوانان بهر اينست كه در زندگاني بينا باشند. ليكن در اين ميان يك نتيجه‌ی بسيار گرانمايه‌تري نيز خواسته مي‌شود ، و آن اينكه «روانها نيرومند گردد و بهوسها و خويهاي پست جاني چيره باشد». اين يك خواست بزرگتر ديگريست و فرهنگ در معني والاترش بهر اين نتيجه ميباشد.
براي آنكه اين سخن نيك روشن گردد بايد بياد آورد گوهر آدمي و سخناني را كه ما درباره‌ی آن نوشته‌ايم. ما بارها گفته‌ايم :
آدمي داراي دو گوهر است : گوهر تن و جان با هوسهاي گوناگون و با خويهاي پست خودخواهي و خودنمايي و آز و خشم و كينه و برتريفروشي و گردنكشي و جداسري و ستم و چاپلوسي و مانند اينها ، و گوهر روان با خرد و فهم و انديشه و فرجاد و آزرم و شرم و با سهشهاي گرانمايه‌ی نيكخواهي و غمخواري و داددوستي و آباديخواهي و آميغ‌پژوهي و مانند اينها.
همچنين بارها گفته‌ايم :
اين دو گوهر با آنكه توأم است بآخشيج يكديگر ميباشند و هميشه با هم در كشاكشند كه همچون دو كفه‌ی ترازو ، اگر يكي بالا رفت آن ديگري پايين خواهد افتاد.
همچنين بارها گفته‌ايم :
آدمي اگر بسر خود ماند بيشتر آنست كه گوهر جاني چيره درآمده و روان و خرد ، و ديگر سهشهاي ستوده‌ی آدمي را ناتوان خواهد گردانيد.
اين خود جستار بزرگيست كه روان و خرد آدمي چگونه و از چه راه نيرومند تواند گرديد؟!.. جستاريست كه بايد بآن ارج بسيار گزاشت.
ما در اين جستار نيز بسخن پرداخته پاسخ اين پرسش را داده‌ايم :
مايه‌ی نيرومندي روان و خرد ، بيش از هر چيزي ، شناختن معني جهان و زندگاني و پي بردن بآميغهاست. كسي كه معني جهان و زندگي را نيك بداند و آميغها را دريابد ، هرآيينه روان و خردش توانا خواهد گرديد.
چنانكه نيكخوييها نيز از اين راهست. از اين راهست كه كسي ستوده‌خو تواند گرديد. زيرا چنانكه در بالا نوشته‌ايم خويهاي بد ازآنِ گوهر جاني ميباشد ، و چون روان نيرو گيرد ناچاريست كه آن خويها ناتوان گردد و در زير فرمان خرد باشد.
اينست هر كسي بايد آميغهاي زندگي را ياد گيرد و جهان را چنانكه هست بشناسد و از گوهر آدميگري و از باياي آن آگاهي يابد.
فرهنگ در معني والاترش اينست. از اينجاست ميگوييم : يك نتيجه‌ی بزرگي كه از فرهنگ بايد بدست آيد نيرومندي روانها و خردها ميباشد.
ليكن جاي افسوسست كه فرهنگ كنوني ايران نه تنها چنين نتيجه‌اي نمي‌دهد و مايه‌ی نيرومندي روانها و خردها نمي‌گردد ، نتيجه‌ی وارونه داده روانها و خردها را هرچه ناتوانتر ، بلكه پاك بيكاره مي‌گرداند و خويهاي ناستوده‌ی جاني هرچه چيره‌تر مي‌شود. زيرا چنانكه گفتيم در دبستانها و دبيرستانها و دانشكده‌ها بجاي آميغهاي زندگاني ، بدآموزيهاي سعدي و حافظ و خيام و ديگر شاعران و نويسندگان را مي‌آموزند. اين بدآموزيها هر يكي در تنهايي زيانهايي را دربر ميدارد و مايه‌ی گمراهي جوانان و نوخاستگان مي‌گردد ، و چون چند رشته از آنها با هم آميخته مي‌شود همين درآميختگي يك زيان بزرگ ديگري را دربر ميدارد و مايه‌ی بيكارگي خردها و فهمها ميباشد. براي بيكارگي فهمها و خردها هيچ چيزي كارگرتر از آموزاكهاي درهم نتواند بود.
گفتار دوم : فرهنگ در معني والاترش ، تکه‌ی 1
🔸 چنانكه گفتيم فرهنگ يا ياد دادن آميغها و دانشها بجوانان بهر اينست كه در زندگاني بينا باشند. ليكن در اين ميان يك نتيجه‌ی بسيار گرانمايه‌تري نيز خواسته مي‌شود ، و آن اينكه «روانها نيرومند گردد و بهوسها و خويهاي پست جاني چيره باشد». اين يك خواست بزرگتر ديگريست و فرهنگ در معني والاترش بهر اين نتيجه ميباشد.
براي آنكه اين سخن نيك روشن گردد بايد بياد آورد گوهر آدمي و سخناني را كه ما درباره‌ی آن نوشته‌ايم. ما بارها گفته‌ايم :
آدمي داراي دو گوهر است : گوهر تن و جان با هوسهاي گوناگون و با خويهاي پست خودخواهي و خودنمايي و آز و خشم و كينه و برتريفروشي و گردنكشي و جداسري و ستم و چاپلوسي و مانند اينها ، و گوهر روان با خرد و فهم و انديشه و فرجاد و آزرم و شرم و با سهشهاي گرانمايه‌ی نيكخواهي و غمخواري و داددوستي و آباديخواهي و آميغ‌پژوهي و مانند اينها.
همچنين بارها گفته‌ايم :
اين دو گوهر با آنكه توأم است بآخشيج يكديگر ميباشند و هميشه با هم در كشاكشند كه همچون دو كفه‌ی ترازو ، اگر يكي بالا رفت آن ديگري پايين خواهد افتاد.
همچنين بارها گفته‌ايم :
آدمي اگر بسر خود ماند بيشتر آنست كه گوهر جاني چيره درآمده و روان و خرد ، و ديگر سهشهاي ستوده‌ی آدمي را ناتوان خواهد گردانيد.
اين خود جستار بزرگيست كه روان و خرد آدمي چگونه و از چه راه نيرومند تواند گرديد؟!.. جستاريست كه بايد بآن ارج بسيار گزاشت.
ما در اين جستار نيز بسخن پرداخته پاسخ اين پرسش را داده‌ايم :
مايه‌ی نيرومندي روان و خرد ، بيش از هر چيزي ، شناختن معني جهان و زندگاني و پي بردن بآميغهاست. كسي كه معني جهان و زندگي را نيك بداند و آميغها را دريابد ، هرآيينه روان و خردش توانا خواهد گرديد.
چنانكه نيكخوييها نيز از اين راهست. از اين راهست كه كسي ستوده‌خو تواند گرديد. زيرا چنانكه در بالا نوشته‌ايم خويهاي بد ازآنِ گوهر جاني ميباشد ، و چون روان نيرو گيرد ناچاريست كه آن خويها ناتوان گردد و در زير فرمان خرد باشد.
اينست هر كسي بايد آميغهاي زندگي را ياد گيرد و جهان را چنانكه هست بشناسد و از گوهر آدميگري و از باياي آن آگاهي يابد.
فرهنگ در معني والاترش اينست. از اينجاست ميگوييم : يك نتيجه‌ی بزرگي كه از فرهنگ بايد بدست آيد نيرومندي روانها و خردها ميباشد.
ليكن جاي افسوسست كه فرهنگ كنوني ايران نه تنها چنين نتيجه‌اي نمي‌دهد و مايه‌ی نيرومندي روانها و خردها نمي‌گردد ، نتيجه‌ی وارونه داده روانها و خردها را هرچه ناتوانتر ، بلكه پاك بيكاره مي‌گرداند و خويهاي ناستوده‌ی جاني هرچه چيره‌تر مي‌شود. زيرا چنانكه گفتيم در دبستانها و دبيرستانها و دانشكده‌ها بجاي آميغهاي زندگاني ، بدآموزيهاي سعدي و حافظ و خيام و ديگر شاعران و نويسندگان را مي‌آموزند. اين بدآموزيها هر يكي در تنهايي زيانهايي را دربر ميدارد و مايه‌ی گمراهي جوانان و نوخاستگان مي‌گردد ، و چون چند رشته از آنها با هم آميخته مي‌شود همين درآميختگي يك زيان بزرگ ديگري را دربر ميدارد و مايه‌ی بيكارگي خردها و فهمها ميباشد. براي بيكارگي فهمها و خردها هيچ چيزي كارگرتر از آموزاكهاي درهم نتواند بود.
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
می‌شنوم كسانی میگویند : «ما گناهكاریم و اینها سزای گناههای ماست».
میگویم : راستست این مردم گناهكارند كه بدینسان آسیب و گزند می‌بینند ، ولی نه بآن معنی كه شما می‌پندارید.
گناه این مردم نه آنست كه سینه نزده‌اند ، سر نشكافته‌اند ، گوش بسخنان ملایان نداده‌اند ، زنها روهاشان را باز كرده‌اند.
اینها گناه نیست و مایه‌ی گرفتاری اینها نمیباشد.
گناه این مردم آنست كه معنی زندگانی را نمی‌شناسند ،
آنست كه خرد را كنار گزارده پیروی از پندار و هوس و كینه و نادانی مینمایند ،
آنست كه در یك كشوری بیست و سی دسته‌اند و هر دسته‌ای جز درپی دلخواه خود نیست ،
آنست كه خدا سرزمینی باین باردهی بایشان داده و ارج آن را نمی‌شناسند.
از یك سرزمینی كه برای زندگانی سیصد ملیون مردم كفایت دارد باندازه‌ی زندگانی بیست ملیون استفاده نمیكنند.
(پرچم روزانه شماره‌ی ۲۳۹)
میگویم : راستست این مردم گناهكارند كه بدینسان آسیب و گزند می‌بینند ، ولی نه بآن معنی كه شما می‌پندارید.
گناه این مردم نه آنست كه سینه نزده‌اند ، سر نشكافته‌اند ، گوش بسخنان ملایان نداده‌اند ، زنها روهاشان را باز كرده‌اند.
اینها گناه نیست و مایه‌ی گرفتاری اینها نمیباشد.
گناه این مردم آنست كه معنی زندگانی را نمی‌شناسند ،
آنست كه خرد را كنار گزارده پیروی از پندار و هوس و كینه و نادانی مینمایند ،
آنست كه در یك كشوری بیست و سی دسته‌اند و هر دسته‌ای جز درپی دلخواه خود نیست ،
آنست كه خدا سرزمینی باین باردهی بایشان داده و ارج آن را نمی‌شناسند.
از یك سرزمینی كه برای زندگانی سیصد ملیون مردم كفایت دارد باندازه‌ی زندگانی بیست ملیون استفاده نمیكنند.
(پرچم روزانه شماره‌ی ۲۳۹)
Wahriyãrãne Gomnãm 3-20.pdf
53.1 KB
شهریاران گمنام
❇️ بخش سومین - شدادیان - ۲۰
✳️ گفتار دومین : شدادیان آنی
✴️ جنگهای منوچهر با ترکان ؛ جوانمردی یک بزرگ ایرانی ؛ کشته شدن ابونصر برادر منوچهر ؛ ابوالسوار شاوور دوم پسر منوچهر
❇️ بخش سومین - شدادیان - ۲۰
✳️ گفتار دومین : شدادیان آنی
✴️ جنگهای منوچهر با ترکان ؛ جوانمردی یک بزرگ ایرانی ؛ کشته شدن ابونصر برادر منوچهر ؛ ابوالسوار شاوور دوم پسر منوچهر
🔶 پاسخ بهائیان
🔸در این چندگاه كه با بهائیان گفتگو میداریم یك نكته‌ای كه به ما روشن گردیده آنست كه سران بهایی و پیشروان آنان ، بیشترشان همان ملایانند و در گفتگو همان شیوه‌ی ملایان را بكار میبرند. اینان نیز می‌پندارند كه به هر ایرادی باید پاسخ داد ، و اگر پاسخی نداشت باید خشك و تری به هم بافت ، و این را به خود بایا می‌شمارند.
🔸یك بهاءالله كه همچون دیگران نیاز به خوردن و خوابیدن میداشت و همچون دیگران بیمار می‌شد و می‌ترسید و سرما میخورد و گرما میخورد ، یك بهاءالله كه از ترس دولت عثمانی دم زدن نمی‌یارست و در پشت سر امام سنی نماز میخواند ، یك بهاءالله كه عربی را غلط مینوشت و آن جربزه نمیداشت كه یك زبانی یاد بگیرد ـ چنین مرد نیازمند و ترسا و بی‌جربزه كجا و خدایی كجا؟!..
🔸در این چندگاه كه با بهائیان گفتگو میداریم یك نكته‌ای كه به ما روشن گردیده آنست كه سران بهایی و پیشروان آنان ، بیشترشان همان ملایانند و در گفتگو همان شیوه‌ی ملایان را بكار میبرند. اینان نیز می‌پندارند كه به هر ایرادی باید پاسخ داد ، و اگر پاسخی نداشت باید خشك و تری به هم بافت ، و این را به خود بایا می‌شمارند.
🔸یك بهاءالله كه همچون دیگران نیاز به خوردن و خوابیدن میداشت و همچون دیگران بیمار می‌شد و می‌ترسید و سرما میخورد و گرما میخورد ، یك بهاءالله كه از ترس دولت عثمانی دم زدن نمی‌یارست و در پشت سر امام سنی نماز میخواند ، یك بهاءالله كه عربی را غلط مینوشت و آن جربزه نمیداشت كه یك زبانی یاد بگیرد ـ چنین مرد نیازمند و ترسا و بی‌جربزه كجا و خدایی كجا؟!..
pãsoxe Bahãiãn.pdf
87.1 KB
🔶 پاسخ بهاییان
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)
🔶چه مي‌بايد كرد؟..
(بخش ششم)
🔸در نهاد آدمي خيمهاي ناستوده فراوانند ، و يكي از آنها اينست كه بكمي در خود گردن نگزارد و ديگري آنكه هميشه بديگران برتري فروشد و خرده‌ها گيرد. اينها هر دو از ريشه‌ي خودخواهيست
🔸ما سرچشمه‌ي بديها آن باورها و پندارها و آگاهيهاي بيپا و پراكنده را مي‌شماريم كه در مغزها آكنده شده و ميگوييم پيش از همه بايد اينها را از مغزها بيرون گردانيد و پيداست كه چنين درخواستي چگونه گران افتد بويژه با ناتواني و سستي خردها.
(بخش ششم)
🔸در نهاد آدمي خيمهاي ناستوده فراوانند ، و يكي از آنها اينست كه بكمي در خود گردن نگزارد و ديگري آنكه هميشه بديگران برتري فروشد و خرده‌ها گيرد. اينها هر دو از ريشه‌ي خودخواهيست
🔸ما سرچشمه‌ي بديها آن باورها و پندارها و آگاهيهاي بيپا و پراكنده را مي‌شماريم كه در مغزها آكنده شده و ميگوييم پيش از همه بايد اينها را از مغزها بيرون گردانيد و پيداست كه چنين درخواستي چگونه گران افتد بويژه با ناتواني و سستي خردها.