Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
مایه‌ی بدبختی ایران (بلكه مایه‌ی سراسر شرق) ، بیش از همه چیز ، اندیشه‌های كج و پراكنده است. ...
این اندیشه‌های پراكنده دو زیان بسیار بزرگی را دربر دارد :
زیرا از یكسو مردم را از هم می‌پراكند و پریشانی بمیان ایشان می‌اندازد ،
از سوی دیگر چون چیزهای پوچ و كجیست مردم را كوتاه‌اندیش میگرداند و خویهاشان پست و ناستوده می‌سازد.
(پرچم روزانه شماره‌ی ۶۹)
تا اندیشه‌های آشفته و مغزفرسا و این بدآموزیهای اراده‌كش در میانست شما از هیچ كوششی نتیجه نخواهید برد.
*
این از چیست كه [در پیشامد شهریور ۲۰] افراد [سربازان و زیردستان] آنگونه و افسران اینگونه درآمدند؟!..
[افراد کمتر یکی نادرستی کرده اندیشه‌ی گریز بدل راه نداده استوار ایستادند و افسران (بویژه رده های بالا) کمتر یکی درستکاری کرده پای ایستادگی استوار داشتند]
آیا این دلیل نیست كه علت درماندگیهای ایران این اندیشه‌های پراكنده میباشد كه بنام فلسفه یا ادبیات یا هر نام دیگری در كتابها و روزنامه ها نوشته می‌شود و كسان باسواد آنها را خوانده بیاد خود می‌سپارند
و بدینسان عزم و اراده‌شان از كار می‌افتد؟!..
آیا دلیل آن نیست كه ما تا باین درد چاره نكنیم از هیچ كوششی نتیجه نخواهیم برداشت؟!..
(پرچم روزانه شماره‌ی ۸۵)
*
این اندیشه‌های پراكنده دو زیان بسیار بزرگی را دربر دارد :
زیرا از یكسو مردم را از هم می‌پراكند و پریشانی بمیان ایشان می‌اندازد ،
از سوی دیگر چون چیزهای پوچ و كجیست مردم را كوتاه‌اندیش میگرداند و خویهاشان پست و ناستوده می‌سازد.
(پرچم روزانه شماره‌ی ۶۹)
تا اندیشه‌های آشفته و مغزفرسا و این بدآموزیهای اراده‌كش در میانست شما از هیچ كوششی نتیجه نخواهید برد.
*
این از چیست كه [در پیشامد شهریور ۲۰] افراد [سربازان و زیردستان] آنگونه و افسران اینگونه درآمدند؟!..
[افراد کمتر یکی نادرستی کرده اندیشه‌ی گریز بدل راه نداده استوار ایستادند و افسران (بویژه رده های بالا) کمتر یکی درستکاری کرده پای ایستادگی استوار داشتند]
آیا این دلیل نیست كه علت درماندگیهای ایران این اندیشه‌های پراكنده میباشد كه بنام فلسفه یا ادبیات یا هر نام دیگری در كتابها و روزنامه ها نوشته می‌شود و كسان باسواد آنها را خوانده بیاد خود می‌سپارند
و بدینسان عزم و اراده‌شان از كار می‌افتد؟!..
آیا دلیل آن نیست كه ما تا باین درد چاره نكنیم از هیچ كوششی نتیجه نخواهیم برداشت؟!..
(پرچم روزانه شماره‌ی ۸۵)
*
🔶 مگر فهم و دانش آزاد نیست؟!
(بخش یکم)
🔸 در جهان حقایقی هست كه هر كس باید آنها را بپذیرد ، و آنانكه گردن پیچند و نپذیرند روسفید نتوانند بود.
🔸آقای رئیس فرهنگ آن سعدی و حافظ كه شما آن همه هواداری از آنها نشان میدهید و وزارت فرهنگ كتابهای ایشان را بدست نورسان میدهد هردو آلوده و بیناموس بوده‌اند و در كتابهای خود آشكاره دم از ساده‌بازی و بیناموسی میزنند. آن باب پنجم گلستانست كه با صد بیشرمی نوشته شده و این شعرهای حافظست كه پرده‌ی آزرم را دریده. چنین كسانی چه شایسته است كه كتابهاشان بدست جوانان داده شود؟!.. آخر پس غیرت و آزرم كجا رفته؟!.. من نمیدانم شماها در خوابید یا بیدار؟!.. نمیدانم چرا زشتی این كار را نمی‌فهمید؟!..
(بخش یکم)
🔸 در جهان حقایقی هست كه هر كس باید آنها را بپذیرد ، و آنانكه گردن پیچند و نپذیرند روسفید نتوانند بود.
🔸آقای رئیس فرهنگ آن سعدی و حافظ كه شما آن همه هواداری از آنها نشان میدهید و وزارت فرهنگ كتابهای ایشان را بدست نورسان میدهد هردو آلوده و بیناموس بوده‌اند و در كتابهای خود آشكاره دم از ساده‌بازی و بیناموسی میزنند. آن باب پنجم گلستانست كه با صد بیشرمی نوشته شده و این شعرهای حافظست كه پرده‌ی آزرم را دریده. چنین كسانی چه شایسته است كه كتابهاشان بدست جوانان داده شود؟!.. آخر پس غیرت و آزرم كجا رفته؟!.. من نمیدانم شماها در خوابید یا بیدار؟!.. نمیدانم چرا زشتی این كار را نمی‌فهمید؟!..
magar fahmo dãnew ãzãd nist 1.pdf
83.5 KB
🔶مگر فهم و دانش آزاد نیست؟!
(بخش یکم)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)
(بخش یکم)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)
✴️گلچینی از کتاب پلوتارخ
شاید خواندن این کتاب ارجمند تاریخی را همه کس خوش ندارد. این کتاب داستان زندگانی برخی مردان تاریخی ایران و یونان و روم و تاریخ جنگهای این کشورهاست.
ولی ما به کسانی که از خواندن این کتاب دست بازداشته‌اند پیشنهاد میکنیم باری داستان پناهنده گردیدن ثمیستوکلیس به دربار هخامنشی را از دست نداده بخوانند.
این داستان چندان پرآوازه است که ناپلئون هنگام تسلیم شدنش به انگلیسیان آن را بیاد سرکرده‌ی انگلیسی می‌آورد و خواهان زینهار و نوازش ایشان میگردد.
شاید خواندن این کتاب ارجمند تاریخی را همه کس خوش ندارد. این کتاب داستان زندگانی برخی مردان تاریخی ایران و یونان و روم و تاریخ جنگهای این کشورهاست.
ولی ما به کسانی که از خواندن این کتاب دست بازداشته‌اند پیشنهاد میکنیم باری داستان پناهنده گردیدن ثمیستوکلیس به دربار هخامنشی را از دست نداده بخوانند.
این داستان چندان پرآوازه است که ناپلئون هنگام تسلیم شدنش به انگلیسیان آن را بیاد سرکرده‌ی انگلیسی می‌آورد و خواهان زینهار و نوازش ایشان میگردد.
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
1) ثميستوكليس ـ تکه‌ی 18
🔸 در آن هنگام كه او روانه‌ی كنار دريا بود تا بزيان يونان تلاشى كند يكى از ايرانيان كه نام او ايپكسويس1 و خود حكمران فروگياى2 بالا بود انتظار او را مى‌كشيد كه نابودش گرداند و براى اين كار از مدتها پيش دسته‌اى از مردم پسيديا3 را آماده نموده و چنين دستور داده بود كه چون وى براى آسودن از فرسودگى راه شهرى كه در آن نزديكيها نهاده و «سرشير» نام داشت مى‌رسد در آنجا دست بكشتن او باز كنند. ولى ثميستوكليس هنگامى كه در نيمروزى خوابيده بود مادر خدايان نزد وى آمده چنين گفت : «اى ثميستوكليس از سرشير دورى گزين تا گرفتار پنجه‌ی شير نباشى و براى اين آگاهى كه بتو مى‌دهم بايد دختر تو منسيپتوليما4 پرستار من باشد.» ثميستوكليس از اين خواب در شگفت شده سپاسها بر آن خداى مادر گزارد و براهنمايى او شاهراه را رها كرده و دورى زده راه ديگرى پيش گرفت و شباهنگام در ميان بيابانى فرود آمد. ليكن چون يكى از اسبهاى باركش او در راه بآب افتاده بار او همه تر گرديده بود چاكران او پرده‌هايى را كه تر بود بياويختند تا خشك گردد. شباهنگام كه آن چند تن پسيدى بآنجا رسيدند در روشنايى ماه آن پرده‌ها را ديده درست نشناختند كه چيست بلكه آنها را چادر ثميستوكليس پنداشته ناگهان با شمشيرهاى آخته بسوى آنها دويدند و پرده‌ها را بالا زدند و در اين هنگام بود كه چاكران آنان را ديده گرفتارشان ساختند. بدينسان ثميستوكليس از خطر آسوده ماند و براى سپاسگزارى بر آن خداى مادينه كه مايه‌ی رهايى او بود پرستشگاهى در شهر ماگنیسيا ساخته وقف آن خداى گردانيد و دختر خود منيسپتوليما را بپرستارى در آنجا برگماشت.
سپس چون بشهر سارديس درآمد بزيارت پرستشگاههاى خدايان در آنجا رفت و چون كار و سرگرمى براى خود نداشت بتماشاى عمارتهاى آنها مى‌پرداخت و آرايشهايى كه كرده بودند مى‌ديد و هديه‌هايى كه بخدايان آورده شده بود رسيدگى مى‌نمود. از جمله در پرستشگاه مادر خدايان در آنجا تنديس كوچكى از برنج از يك دوشيزه ببلندى دو ذراع دريافت كه بنام «آبكش» مى‌ناميدند. اين تنديس را خود او زمانى كه در آتن ناظر آبها بود از رهگذر پولهايى كه بعنوان جريمه از كسانى كه آب توده‌ی انبوه را براى خوردن و گساردن خود مى‌بردند مى‌گرفت ساخته بود. از اين جهت از ديدن او در اين هنگام سخت دلگير گرديد و از آنسوى چون مى‌خواست اندازه‌ی ارج و شكوه خود را كه نزد ايرانيان پيدا كرده بود بچشم يونانيان بكشد از اينجا با حكمران سارديس بگفتگو برخاست كه آن تنديس دوباره به آتن پس فرستاده شود. ولى حكمران از اين كار او سخت برآشفته چنين گفت : كه اين سخن او را براى آگاهى پادشاه خواهد نوشت. ثميستوكليس را ترس فراگرفته ناگزير شد هديه‌هايى براى زنان و برگزيدگان حكمران بفرستد و از اين راه خشم او را فرونشاند و از آن پس هميشه با احتياط رفتار كرده سخت مى‌پاييد كه رشك و خشم ايرانيان را بهيجان نياورد. ثئوپومپوس مى‌نويسد : از اين پس ديگر بگردش هم نپرداخته در خانه‌ى خود در ماگنیسيا به تن‌آسايى و گوشه‌نشينى پرداخت و زمان درازى در آنجا آسوده مى‌زيست كه هديه‌ها از هر كسى باو رسيده نوازشها از مردم بهره‌ی او مى‌گرديد. بويژه از بزرگان ايران كه هيچگونه نوازش ازو دريغ نمى‌داشتند. در اين هنگام پادشاه نيز در آسياى درونى گرفتاريها پيدا كرده و هرگز به يونانيان نمى‌پرداخت تا ازو هم چشم كوشش و تلاشى داشته باشند.
1ـ Epixyes
2ـ Phrygia
3ـ Pisidia
4ـ Mnesiptolema
1) ثميستوكليس ـ تکه‌ی 18
🔸 در آن هنگام كه او روانه‌ی كنار دريا بود تا بزيان يونان تلاشى كند يكى از ايرانيان كه نام او ايپكسويس1 و خود حكمران فروگياى2 بالا بود انتظار او را مى‌كشيد كه نابودش گرداند و براى اين كار از مدتها پيش دسته‌اى از مردم پسيديا3 را آماده نموده و چنين دستور داده بود كه چون وى براى آسودن از فرسودگى راه شهرى كه در آن نزديكيها نهاده و «سرشير» نام داشت مى‌رسد در آنجا دست بكشتن او باز كنند. ولى ثميستوكليس هنگامى كه در نيمروزى خوابيده بود مادر خدايان نزد وى آمده چنين گفت : «اى ثميستوكليس از سرشير دورى گزين تا گرفتار پنجه‌ی شير نباشى و براى اين آگاهى كه بتو مى‌دهم بايد دختر تو منسيپتوليما4 پرستار من باشد.» ثميستوكليس از اين خواب در شگفت شده سپاسها بر آن خداى مادر گزارد و براهنمايى او شاهراه را رها كرده و دورى زده راه ديگرى پيش گرفت و شباهنگام در ميان بيابانى فرود آمد. ليكن چون يكى از اسبهاى باركش او در راه بآب افتاده بار او همه تر گرديده بود چاكران او پرده‌هايى را كه تر بود بياويختند تا خشك گردد. شباهنگام كه آن چند تن پسيدى بآنجا رسيدند در روشنايى ماه آن پرده‌ها را ديده درست نشناختند كه چيست بلكه آنها را چادر ثميستوكليس پنداشته ناگهان با شمشيرهاى آخته بسوى آنها دويدند و پرده‌ها را بالا زدند و در اين هنگام بود كه چاكران آنان را ديده گرفتارشان ساختند. بدينسان ثميستوكليس از خطر آسوده ماند و براى سپاسگزارى بر آن خداى مادينه كه مايه‌ی رهايى او بود پرستشگاهى در شهر ماگنیسيا ساخته وقف آن خداى گردانيد و دختر خود منيسپتوليما را بپرستارى در آنجا برگماشت.
سپس چون بشهر سارديس درآمد بزيارت پرستشگاههاى خدايان در آنجا رفت و چون كار و سرگرمى براى خود نداشت بتماشاى عمارتهاى آنها مى‌پرداخت و آرايشهايى كه كرده بودند مى‌ديد و هديه‌هايى كه بخدايان آورده شده بود رسيدگى مى‌نمود. از جمله در پرستشگاه مادر خدايان در آنجا تنديس كوچكى از برنج از يك دوشيزه ببلندى دو ذراع دريافت كه بنام «آبكش» مى‌ناميدند. اين تنديس را خود او زمانى كه در آتن ناظر آبها بود از رهگذر پولهايى كه بعنوان جريمه از كسانى كه آب توده‌ی انبوه را براى خوردن و گساردن خود مى‌بردند مى‌گرفت ساخته بود. از اين جهت از ديدن او در اين هنگام سخت دلگير گرديد و از آنسوى چون مى‌خواست اندازه‌ی ارج و شكوه خود را كه نزد ايرانيان پيدا كرده بود بچشم يونانيان بكشد از اينجا با حكمران سارديس بگفتگو برخاست كه آن تنديس دوباره به آتن پس فرستاده شود. ولى حكمران از اين كار او سخت برآشفته چنين گفت : كه اين سخن او را براى آگاهى پادشاه خواهد نوشت. ثميستوكليس را ترس فراگرفته ناگزير شد هديه‌هايى براى زنان و برگزيدگان حكمران بفرستد و از اين راه خشم او را فرونشاند و از آن پس هميشه با احتياط رفتار كرده سخت مى‌پاييد كه رشك و خشم ايرانيان را بهيجان نياورد. ثئوپومپوس مى‌نويسد : از اين پس ديگر بگردش هم نپرداخته در خانه‌ى خود در ماگنیسيا به تن‌آسايى و گوشه‌نشينى پرداخت و زمان درازى در آنجا آسوده مى‌زيست كه هديه‌ها از هر كسى باو رسيده نوازشها از مردم بهره‌ی او مى‌گرديد. بويژه از بزرگان ايران كه هيچگونه نوازش ازو دريغ نمى‌داشتند. در اين هنگام پادشاه نيز در آسياى درونى گرفتاريها پيدا كرده و هرگز به يونانيان نمى‌پرداخت تا ازو هم چشم كوشش و تلاشى داشته باشند.
1ـ Epixyes
2ـ Phrygia
3ـ Pisidia
4ـ Mnesiptolema
porsewhãye mã az Bahãiãn 1-2.pdf
101.4 KB
🔶پرسشهای ما از بهائیان
(همه‌ی بخشها در یکجا)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)
(همه‌ی بخشها در یکجا)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)
🔶 مگر فهم و دانش آزاد نیست؟!
(بخش دوم)
🔸ما به شاعران كتك نمیزنیم كه شما بیایید و نگزارید ، ما به آنان ایرادهای بسیار روشن میگیریم و شما كه دانشمندید باید آن ایرادها را بخوانید و بیندیشید كه اگر راست یافتید بپذیرید و با ما همدستی كنید و اگر راست نیافتید هر پاسخی كه میدانید بنویسید و به چاپ رسانید كه همگی بدانند. اینست راهی كه باید یك دانشمند پیش گیرد
🔸آیا این بخردانه است كه مردمان ، جهان را هیچ و پوچ پندارند و پروای آن نكنند؟! آیا درس دادن این سخنان به جوانان ریشه‌ی كشور را كندن نیست؟!..
(بخش دوم)
🔸ما به شاعران كتك نمیزنیم كه شما بیایید و نگزارید ، ما به آنان ایرادهای بسیار روشن میگیریم و شما كه دانشمندید باید آن ایرادها را بخوانید و بیندیشید كه اگر راست یافتید بپذیرید و با ما همدستی كنید و اگر راست نیافتید هر پاسخی كه میدانید بنویسید و به چاپ رسانید كه همگی بدانند. اینست راهی كه باید یك دانشمند پیش گیرد
🔸آیا این بخردانه است كه مردمان ، جهان را هیچ و پوچ پندارند و پروای آن نكنند؟! آیا درس دادن این سخنان به جوانان ریشه‌ی كشور را كندن نیست؟!..
magar fahmo dãnew ãzãd nist 2.pdf
80.2 KB
🔶مگر فهم و دانش آزاد نیست؟!
(بخش پایانی)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)
(بخش پایانی)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)
pãyehãi ke barãye niko bad gozãrde wavad 1-3.pdf
104.1 KB
🔶 پايه‌هايي كه براي نيك و بد گزارده شود بايد آن را سست نگردانيد
(همه‌ی بخشها در یکجا)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پیمان)
(همه‌ی بخشها در یکجا)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پیمان)
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
مایه‌ی بدبختی ایران (بلكه مایه‌ی سراسر شرق) ، بیش از همه چیز ، اندیشه‌های كج و پراكنده است. ...
این اندیشه‌های پراكنده دو زیان بسیار بزرگی را دربر دارد : زیرا از یكسو مردم را از هم می‌پراكند و پریشانی بمیان ایشان می‌اندازد ، از سوی دیگر چون چیزهای پوچ و كجیست مردم را كوتاه‌اندیش میگرداند و خویهاشان پست و ناستوده می‌سازد.
(پرچم روزانه شماره‌ی ۶۹)
این كشور پر از اختلاف عقیده است و در سراسر آن هزار تن با یك فهم و اندیشه بآسانی نتوان یافت.
(پرچم روزانه شماره‌ی ۲۸)
اتحاد یا یگانگی بسته بآنست كه اندیشه‌ها یكی باشد ، و یكی بودن اندیشه‌ها بسته بآنست كه حقایق بمیان آید و این اندیشه‌های پراكنده كه مغزها را پر كرده از میان برخیزد.
(پرچم روزانه ش ۴۰)
این اندیشه‌های پراكنده دو زیان بسیار بزرگی را دربر دارد : زیرا از یكسو مردم را از هم می‌پراكند و پریشانی بمیان ایشان می‌اندازد ، از سوی دیگر چون چیزهای پوچ و كجیست مردم را كوتاه‌اندیش میگرداند و خویهاشان پست و ناستوده می‌سازد.
(پرچم روزانه شماره‌ی ۶۹)
این كشور پر از اختلاف عقیده است و در سراسر آن هزار تن با یك فهم و اندیشه بآسانی نتوان یافت.
(پرچم روزانه شماره‌ی ۲۸)
اتحاد یا یگانگی بسته بآنست كه اندیشه‌ها یكی باشد ، و یكی بودن اندیشه‌ها بسته بآنست كه حقایق بمیان آید و این اندیشه‌های پراكنده كه مغزها را پر كرده از میان برخیزد.
(پرچم روزانه ش ۴۰)
🔶 در پیرامون ادبیات
نشست یکم : معني «ادبيات» و تاريخچه‌ي آن واژه
تکه‌ی 3
🔸 «مَعْن اندر باز گشتن مردمان بُست را همه مصادره كرد و اينجا بسيستان آمد و همان عادت را فروگرفت كه با مردمان همي‌داشت. مردمان سيستان شوريده گشتند. عبدالله بن العلا بشكايت سوي منصور يكي نامه نبشت. نامه براه اندر بگرفتند سوي معن آوردند و عبدالله بن العلا را بخواند وز آن حال پرسيد. انكار كرد. سرش فرمود تا برهنه كردند و چهارصد تازيانه بزد او را و آن گروه را كه با او در آن بودند فرمود كه گردن بزنيد تا خويشتن بازخريدند و مال عظيم از ايشان بستد و چهل مرد گرفت از خوارج و بند برنهاد و به بُست فرستاد كه كارشان فرمايند و تا مرا آنجا سراي بنا كنند و برايشان در كار كردن شتاب كنيد و هر جای تمام شدی نامه کردی که جای دیگر نیز چنین و چنین کنید و مال بسيار همي‌بخشيد چندان كه از عدد و احصاء اندر گذشت. باز روزي مروان ابن ابي حفصه اندر آمد پيش او و مروان شاعر او بود و روزي چند بود تا معن او را نديده بود. گفتا كجا بودي؟. گفت : بنده‌زاده آمده بود و بنده بحديث او مشغول بود. گفتا چه نام كردي؟ گفت (شعر) :
سميت معنا بمعن ثم قلت له هذا سمي عقيده المجد و الجود1
گفتا يا غلام هزار دينار ده او را و يا مروان بيت ديگر بگوي. گفت (ايضاً) :
انت الجواد و منك الجواد اوله و ان هلكت فما جود بموجود2
باز گفت : يا غلام هزار دينار ديگر بده و تو بيتي ديگري بگوي. (تا شش بيت همچنان پيش مي‌رود). غلام گفت دينار نيز نماند اندر خزينه. معن گفت بخداي تعالا كه اگر مرا دينار بودي و تو همچنين تا هزار بيت همي‌گفتي هر بيتي را هزار دينار همي‌دادمي. هميشه همچنين بود و مال بجور ستدي و بجود همي‌دادي تا بتبذير كردن مال و بتدبير كردن بد دل بخردان ازو بَرا شد و از جور كه همي‌كرد ، گروهي از خوارج بيعت كردند بكشتن او بمكابره ...»
اين داستان نمونه‌ي نيكيست كه آن دهندگان پول را چگونه گرفتندي و بشاعران چگونه دادندي. معن با ستم و تاراجگري و نامردي داراك[=مال] مردم را از دستشان مي‌گرفته و بهوس و بيباكي بشاعر در برابر هر بيت شعر ، هزار دينار (كه هر ديناري چهارده نخود3 بيشتر زر مي‌داشته و بحساب امروز نزديك به دويست ريال مي‌بوده) مي‌پرداخته. آنگاه آرزو مي‌داشته كه پول دارد و تا هزار بيت همچنان پول پردازد. چنين كسي بكارهايش جز نافهمي و تيره‌دروني چه معنايي توان داد؟
يك داستان شيرين‌تر از آن از شاه عباس است كه چون بيادم آمده مي‌بايد ياد كنم : شاني نام شاعري ، شعرهايي در ستايش امام علي بي ابيطالب گفته بوده براي شاه عباس مي‌خواند. يك بيتش اين بوده :
اگر دشمن كشد ساغر و گر دوست بياد ابروي مردانه‌ي اوست
شاه از اين بيت بي‌اندازه خشنود گرديده دستور مي‌دهد كيسه‌هاي زر مي‌آورند و شاعر را در كفه‌ی ترازو گزارده باندازه‌ی سنگيني خودش زر باو مي‌دهد. شاعران بَرو رشك مي‌برند و هر يكي بآرزوي چنان صله‌اي شعرها مي‌گويد. از جمله عجزي نام شعرهايي مي‌گويد و روزي كه شاه عباس به اصطبل رفته بوده خود را بآنجا رسانده شعرهايش مي‌خواند و گله مي‌كند كه به شاني چنان دهشي رفته و با زر كشيده شده. شاه مي‌گويد : چون در اصطبل هستيم بهتر است تو را هم با سرگين بكشيم.
اين نمونه‌ي ديگري از هوسبازيهاي پادشاهان شعردوست بوده. در يك جا از يك بيت خوشش آمده شاعر را با زر مي‌كشد ، و در يك جا مي‌خواسته شاعري را با سرگين كشد. در جايي كه رشته‌ي كار در دست هوس بود بهتر از اين نتواند بود.
داستان شيرين ديگري هم از كريمخانست. كريمخان از ديگران خردمندتر مي‌بوده. مي‌گويند : شاعري بنزد كريمخان آمد و قصيده‌اي كه در ستايش او گفته و چاپلوسيها نموده بود خواند و بپايان رسانيد. كريمخان آواز داد : «كُره ، صد تومان باين شاعر بدهيد». شاعر خشنود گرديده سري فرود آورد و بيرون آمد. ولي پيش هر كس رفت پولي گيرد نتيجه نديد. بنزد كريمخان بازگشته گله كرد كه كسي پول نداد. كريمخان گفت : «كُره ، تو دروغهايي گفته بودي و خواندي و ما خوشمان آمد. ما هم دروغي گفتيم كه تو خوشت بيآيد ، ديگر پول چيست؟!.»
1ـ معن را معن ناميدم و گفتم تو همنام هم پيمان بزرگي و رادي هستي.
2ـ تو رادي و از تست آغاز رادي. اگر تو نابود شوي ديگر رادي درميان نخواهد بود.
3ـ يك نخود = 0.2 گرم. هر دینار کمابیش به اندازه‌ی یک سکه‌ی «تمام» زر داشته. - و
نشست یکم : معني «ادبيات» و تاريخچه‌ي آن واژه
تکه‌ی 3
🔸 «مَعْن اندر باز گشتن مردمان بُست را همه مصادره كرد و اينجا بسيستان آمد و همان عادت را فروگرفت كه با مردمان همي‌داشت. مردمان سيستان شوريده گشتند. عبدالله بن العلا بشكايت سوي منصور يكي نامه نبشت. نامه براه اندر بگرفتند سوي معن آوردند و عبدالله بن العلا را بخواند وز آن حال پرسيد. انكار كرد. سرش فرمود تا برهنه كردند و چهارصد تازيانه بزد او را و آن گروه را كه با او در آن بودند فرمود كه گردن بزنيد تا خويشتن بازخريدند و مال عظيم از ايشان بستد و چهل مرد گرفت از خوارج و بند برنهاد و به بُست فرستاد كه كارشان فرمايند و تا مرا آنجا سراي بنا كنند و برايشان در كار كردن شتاب كنيد و هر جای تمام شدی نامه کردی که جای دیگر نیز چنین و چنین کنید و مال بسيار همي‌بخشيد چندان كه از عدد و احصاء اندر گذشت. باز روزي مروان ابن ابي حفصه اندر آمد پيش او و مروان شاعر او بود و روزي چند بود تا معن او را نديده بود. گفتا كجا بودي؟. گفت : بنده‌زاده آمده بود و بنده بحديث او مشغول بود. گفتا چه نام كردي؟ گفت (شعر) :
سميت معنا بمعن ثم قلت له هذا سمي عقيده المجد و الجود1
گفتا يا غلام هزار دينار ده او را و يا مروان بيت ديگر بگوي. گفت (ايضاً) :
انت الجواد و منك الجواد اوله و ان هلكت فما جود بموجود2
باز گفت : يا غلام هزار دينار ديگر بده و تو بيتي ديگري بگوي. (تا شش بيت همچنان پيش مي‌رود). غلام گفت دينار نيز نماند اندر خزينه. معن گفت بخداي تعالا كه اگر مرا دينار بودي و تو همچنين تا هزار بيت همي‌گفتي هر بيتي را هزار دينار همي‌دادمي. هميشه همچنين بود و مال بجور ستدي و بجود همي‌دادي تا بتبذير كردن مال و بتدبير كردن بد دل بخردان ازو بَرا شد و از جور كه همي‌كرد ، گروهي از خوارج بيعت كردند بكشتن او بمكابره ...»
اين داستان نمونه‌ي نيكيست كه آن دهندگان پول را چگونه گرفتندي و بشاعران چگونه دادندي. معن با ستم و تاراجگري و نامردي داراك[=مال] مردم را از دستشان مي‌گرفته و بهوس و بيباكي بشاعر در برابر هر بيت شعر ، هزار دينار (كه هر ديناري چهارده نخود3 بيشتر زر مي‌داشته و بحساب امروز نزديك به دويست ريال مي‌بوده) مي‌پرداخته. آنگاه آرزو مي‌داشته كه پول دارد و تا هزار بيت همچنان پول پردازد. چنين كسي بكارهايش جز نافهمي و تيره‌دروني چه معنايي توان داد؟
يك داستان شيرين‌تر از آن از شاه عباس است كه چون بيادم آمده مي‌بايد ياد كنم : شاني نام شاعري ، شعرهايي در ستايش امام علي بي ابيطالب گفته بوده براي شاه عباس مي‌خواند. يك بيتش اين بوده :
اگر دشمن كشد ساغر و گر دوست بياد ابروي مردانه‌ي اوست
شاه از اين بيت بي‌اندازه خشنود گرديده دستور مي‌دهد كيسه‌هاي زر مي‌آورند و شاعر را در كفه‌ی ترازو گزارده باندازه‌ی سنگيني خودش زر باو مي‌دهد. شاعران بَرو رشك مي‌برند و هر يكي بآرزوي چنان صله‌اي شعرها مي‌گويد. از جمله عجزي نام شعرهايي مي‌گويد و روزي كه شاه عباس به اصطبل رفته بوده خود را بآنجا رسانده شعرهايش مي‌خواند و گله مي‌كند كه به شاني چنان دهشي رفته و با زر كشيده شده. شاه مي‌گويد : چون در اصطبل هستيم بهتر است تو را هم با سرگين بكشيم.
اين نمونه‌ي ديگري از هوسبازيهاي پادشاهان شعردوست بوده. در يك جا از يك بيت خوشش آمده شاعر را با زر مي‌كشد ، و در يك جا مي‌خواسته شاعري را با سرگين كشد. در جايي كه رشته‌ي كار در دست هوس بود بهتر از اين نتواند بود.
داستان شيرين ديگري هم از كريمخانست. كريمخان از ديگران خردمندتر مي‌بوده. مي‌گويند : شاعري بنزد كريمخان آمد و قصيده‌اي كه در ستايش او گفته و چاپلوسيها نموده بود خواند و بپايان رسانيد. كريمخان آواز داد : «كُره ، صد تومان باين شاعر بدهيد». شاعر خشنود گرديده سري فرود آورد و بيرون آمد. ولي پيش هر كس رفت پولي گيرد نتيجه نديد. بنزد كريمخان بازگشته گله كرد كه كسي پول نداد. كريمخان گفت : «كُره ، تو دروغهايي گفته بودي و خواندي و ما خوشمان آمد. ما هم دروغي گفتيم كه تو خوشت بيآيد ، ديگر پول چيست؟!.»
1ـ معن را معن ناميدم و گفتم تو همنام هم پيمان بزرگي و رادي هستي.
2ـ تو رادي و از تست آغاز رادي. اگر تو نابود شوي ديگر رادي درميان نخواهد بود.
3ـ يك نخود = 0.2 گرم. هر دینار کمابیش به اندازه‌ی یک سکه‌ی «تمام» زر داشته. - و
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
1) ثميستوكليس ـ تکه‌ی 19 (پایان این داستان)
🔸 ولى چون مصر بشورش برخاست و يونانيان بهمراهى آنان برخاسته كشتيهاى آتن در سراسر دريا تا قبرس و كيليكيا بگردش پرداختند و كيمون خود را خداوند درياها مى‌شناخت پادشاه توجه خود را باينسوى گردانيده خواست نخست جلو يونانيان را بگيرد تا بزرگتر و نيرومندتر از آن نگردند و از اين جهت لشكرها بر سر آنان مى‌فرستاد و سركردگان روانه مى‌ساخت. در اين هنگام بود كه فرستادگانى نزد ثميستوكليس فرستاده وعده‌هاى او را يادآورى نمود و ازو درخواست كه از روى آن وعده‌ها كوششى در برابر يونانيان بكند. ولى اين پيامها او را بکارى برنيانگيخت با آنكه اگر بکار برمى‌خاست يكى از فرماندهان بزرگ و نيرومند جنگ او بود. چه هرگز ميلى در خود بكوشش و تلاش نمى‌ديد و اين شايد از اين جهت بود كه از نتيجه نوميدى داشت زيرا يونانيان اينزمان سركردگان كاردانى داشتند و از جمله كيمون پيشرفتهاى بسيارى در كار جنگجويى پيدا كرده هميشه فيروزى مى‌يافت. وآنگاه براى او شرم‌آور بود كه آن كارهاى سرفرازانه‌ی پيشين خود و نيكناميها كه يافته بود از اين راه لكه‌دار گرداند و اينبود بر آن سر شد كه زندگانى خود را بپايان برساند و نيكنامى خود را از دست ندهد. روزى براى خدايان قربانيها گزارد و دوستان خود را بميهمانى خوانده و پس از پذيرايى و دست فشردن با يكديگر با نوشيدن خون گاو زندگانى خود را بپايان رسانيد. اين سخن مشهوریست كه در اين باره نوشته‌اند. كسانى هم نوشته‌اند كه او زهر خورده بیدرنگ بمرد. روزهاى آخرين او در شهر ماگنیسيا مى‌گذشت و عمر او شصت و پنج سال بود كه بيشتر آن را در جنگ و در كارهاى سياسى و در حكمرانى بسر داده بود. اين خبر چون بپادشاه رسيد از آنگونه خودكشى او بيشتر در شگفت شده و بزرگى او را بيش از پيش بشناخت و همچنان نوازش از بازماندگان و دوستان او دريغ نمى‌ساخت.
ثميستوكليس را از آرخيپى1 دختر لوساندر از مردم الويكى سه پسر بود : آرخپتوليس2 ، پولئوكتوس3 ،كلئوفانتوس4. افلاطون فيلسوف از اين پسر آخرى گفتگو كرده او را در اسب‌سوارى ماهرترين كس ولى خود مرد بى‌معنايى مى‌ستايد. گذشته از اينان دو پسر بزرگتر او يكى را بنام ديوكليس5 و ديگرى بنام نيوكليس6 بود. نيوكليس در جوانى مرد. ديوكليس را هم پدربزرگ او لوساندير بفرزندى برداشت. دختران او بسيار بودند و يكى از آنان بنام منیسپتوليما را كه از زن دومين او بود آرخپتوليس برادرش كه از مادر جدا بودند بزنى گرفت. ايتاليا7 را پانثويدس8 بزنى گرفت كه از مردم جزيره‌ی خيوس بود. نيز سوباريس9 را نيكوميديس10 آتنى بزنى گرفت پس از مرگ ثميستوكليس برادرزاده‌ی (يا خواهرزاده‌ی) او فراسيكليس11 به ماگنیسيا رفته دختر ديگر او نيكوماخى12 را برضايت برادر او بزنى گرفت و خرج خواهر او آسيا13 را كه كوچكترين آن فرزندان بود عهده‌دار شد.
مردم ماگنیسيا يك گور زيبا و پرشكوهى از ثميستوكليس در شهر خود در ميان بازار دارند. اما سخنى كه اندوكسيديس در خطابه‌ی خود براى ياران خويش بزبان مى‌آورد در زمينه‌ی اينكه چگونه آتنيان گور او را تاراج نموده خاكستر او را بباد دادند درخور باور كردن نيست. زيرا يقين است كه مقصود او برانگيختن هواداران اولیگارشى بدشمنى مردمان مى‌باشد و باين مقصود آن سخن را پديد آورده است.
1ـ Archippe
2ـ Archeptolis
3ـ Poleuctus
4ـ Cleophantus
5ـ Diocles
6ـ Neocles
7ـ Italia
8ـ Panthoides
9ـ Sybaris
10ـ Nicomedes
11ـ Phrasicles
12ـ Nicomache
13ـ Asia
«پایان این بخش»
1) ثميستوكليس ـ تکه‌ی 19 (پایان این داستان)
🔸 ولى چون مصر بشورش برخاست و يونانيان بهمراهى آنان برخاسته كشتيهاى آتن در سراسر دريا تا قبرس و كيليكيا بگردش پرداختند و كيمون خود را خداوند درياها مى‌شناخت پادشاه توجه خود را باينسوى گردانيده خواست نخست جلو يونانيان را بگيرد تا بزرگتر و نيرومندتر از آن نگردند و از اين جهت لشكرها بر سر آنان مى‌فرستاد و سركردگان روانه مى‌ساخت. در اين هنگام بود كه فرستادگانى نزد ثميستوكليس فرستاده وعده‌هاى او را يادآورى نمود و ازو درخواست كه از روى آن وعده‌ها كوششى در برابر يونانيان بكند. ولى اين پيامها او را بکارى برنيانگيخت با آنكه اگر بکار برمى‌خاست يكى از فرماندهان بزرگ و نيرومند جنگ او بود. چه هرگز ميلى در خود بكوشش و تلاش نمى‌ديد و اين شايد از اين جهت بود كه از نتيجه نوميدى داشت زيرا يونانيان اينزمان سركردگان كاردانى داشتند و از جمله كيمون پيشرفتهاى بسيارى در كار جنگجويى پيدا كرده هميشه فيروزى مى‌يافت. وآنگاه براى او شرم‌آور بود كه آن كارهاى سرفرازانه‌ی پيشين خود و نيكناميها كه يافته بود از اين راه لكه‌دار گرداند و اينبود بر آن سر شد كه زندگانى خود را بپايان برساند و نيكنامى خود را از دست ندهد. روزى براى خدايان قربانيها گزارد و دوستان خود را بميهمانى خوانده و پس از پذيرايى و دست فشردن با يكديگر با نوشيدن خون گاو زندگانى خود را بپايان رسانيد. اين سخن مشهوریست كه در اين باره نوشته‌اند. كسانى هم نوشته‌اند كه او زهر خورده بیدرنگ بمرد. روزهاى آخرين او در شهر ماگنیسيا مى‌گذشت و عمر او شصت و پنج سال بود كه بيشتر آن را در جنگ و در كارهاى سياسى و در حكمرانى بسر داده بود. اين خبر چون بپادشاه رسيد از آنگونه خودكشى او بيشتر در شگفت شده و بزرگى او را بيش از پيش بشناخت و همچنان نوازش از بازماندگان و دوستان او دريغ نمى‌ساخت.
ثميستوكليس را از آرخيپى1 دختر لوساندر از مردم الويكى سه پسر بود : آرخپتوليس2 ، پولئوكتوس3 ،كلئوفانتوس4. افلاطون فيلسوف از اين پسر آخرى گفتگو كرده او را در اسب‌سوارى ماهرترين كس ولى خود مرد بى‌معنايى مى‌ستايد. گذشته از اينان دو پسر بزرگتر او يكى را بنام ديوكليس5 و ديگرى بنام نيوكليس6 بود. نيوكليس در جوانى مرد. ديوكليس را هم پدربزرگ او لوساندير بفرزندى برداشت. دختران او بسيار بودند و يكى از آنان بنام منیسپتوليما را كه از زن دومين او بود آرخپتوليس برادرش كه از مادر جدا بودند بزنى گرفت. ايتاليا7 را پانثويدس8 بزنى گرفت كه از مردم جزيره‌ی خيوس بود. نيز سوباريس9 را نيكوميديس10 آتنى بزنى گرفت پس از مرگ ثميستوكليس برادرزاده‌ی (يا خواهرزاده‌ی) او فراسيكليس11 به ماگنیسيا رفته دختر ديگر او نيكوماخى12 را برضايت برادر او بزنى گرفت و خرج خواهر او آسيا13 را كه كوچكترين آن فرزندان بود عهده‌دار شد.
مردم ماگنیسيا يك گور زيبا و پرشكوهى از ثميستوكليس در شهر خود در ميان بازار دارند. اما سخنى كه اندوكسيديس در خطابه‌ی خود براى ياران خويش بزبان مى‌آورد در زمينه‌ی اينكه چگونه آتنيان گور او را تاراج نموده خاكستر او را بباد دادند درخور باور كردن نيست. زيرا يقين است كه مقصود او برانگيختن هواداران اولیگارشى بدشمنى مردمان مى‌باشد و باين مقصود آن سخن را پديد آورده است.
1ـ Archippe
2ـ Archeptolis
3ـ Poleuctus
4ـ Cleophantus
5ـ Diocles
6ـ Neocles
7ـ Italia
8ـ Panthoides
9ـ Sybaris
10ـ Nicomedes
11ـ Phrasicles
12ـ Nicomache
13ـ Asia
«پایان این بخش»
🔶 یكی از دشواریهای قرآن
🔸از ملایان بپرس كه با آنكه پیغمبر اسلام در قرآن آشكاره و در چند جا از «معجزه» ناتوانی مینماید و بیزاری نشان میدهد شما چگونه آن همه داستانها را در كتابهاتان به نام «معجزه» نوشته‌اید؟!.. شما چگونه آن آیه‌های قرآن را نفهمیده‌اید؟!.. در جایی كه آیه‌هایی را به آن آشكاری نفهمید دیگر چیزها را چه سان خواهید فهمید؟!..
🔸داستان پیغمبر اسلام هرچه بوده است بوده است. امروز ما را كارهای بسیار بزرگتر از آن در پیش است.
🔸از ملایان بپرس كه با آنكه پیغمبر اسلام در قرآن آشكاره و در چند جا از «معجزه» ناتوانی مینماید و بیزاری نشان میدهد شما چگونه آن همه داستانها را در كتابهاتان به نام «معجزه» نوشته‌اید؟!.. شما چگونه آن آیه‌های قرآن را نفهمیده‌اید؟!.. در جایی كه آیه‌هایی را به آن آشكاری نفهمید دیگر چیزها را چه سان خواهید فهمید؟!..
🔸داستان پیغمبر اسلام هرچه بوده است بوده است. امروز ما را كارهای بسیار بزرگتر از آن در پیش است.
yeki az dowvãrihãye Qor'ãn.pdf
83 KB
🔶یکی از دشواریهای قرآن
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)
wenãxtane niko bad kãre ãsãni nist 1-2.pdf
88.3 KB
🔶 شناختن نیک و بد کار آسانی نیست
(همه‌ی بخشها در یکجا)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پیمان)
(همه‌ی بخشها در یکجا)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پیمان)
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
کسانی نیکی را تنها از بهر گفتن می‌خواهند
كسانی هستند كه چون در جایی نشستند و یا بكسی رسیدند از بدیها نكوهش می‌كنند و چون پایش بیفتد خودشان از آنها پرهیز نمی‌جویند.
اینان آن نادانانیند كه نیكی را تنها گفتن می‌دانند. آن بیخردانیند كه نمی‌دانند نیكی بكردار است نه بگفتار.
اگر دیگران بد باشند اینان بدترند. باید اینان را خوار داشت و پستی‌شان را برخشان كشید تا گستاختر نگردند.
برخی نیز چنین وامی‌نمایند كه چون دیگران بد می‌باشند آنان را از بدیها گریزی نیست ولی این بهانه هرگز پذیرفتنی نیست. از كجا داستان باژگونه نباشد؟! ما اگر این بهانه را بپذیریم هر كس آن را دستاویز خواهد داشت.
اینان می‌خواهند از یكسو در شمار نیكان باشند و از سوی دیگر از بدیها بهره بردارند و این آرزوییست كه هرگز پیش نخواهد رفت.
تو هرچه میخواهی بگوی. تا نیكی نكنی نیك نخواهی بودن.
(پیمان ، سال چهارم ، شماره‌ی ۲ ، ص ۹۵)
كسانی هستند كه چون در جایی نشستند و یا بكسی رسیدند از بدیها نكوهش می‌كنند و چون پایش بیفتد خودشان از آنها پرهیز نمی‌جویند.
اینان آن نادانانیند كه نیكی را تنها گفتن می‌دانند. آن بیخردانیند كه نمی‌دانند نیكی بكردار است نه بگفتار.
اگر دیگران بد باشند اینان بدترند. باید اینان را خوار داشت و پستی‌شان را برخشان كشید تا گستاختر نگردند.
برخی نیز چنین وامی‌نمایند كه چون دیگران بد می‌باشند آنان را از بدیها گریزی نیست ولی این بهانه هرگز پذیرفتنی نیست. از كجا داستان باژگونه نباشد؟! ما اگر این بهانه را بپذیریم هر كس آن را دستاویز خواهد داشت.
اینان می‌خواهند از یكسو در شمار نیكان باشند و از سوی دیگر از بدیها بهره بردارند و این آرزوییست كه هرگز پیش نخواهد رفت.
تو هرچه میخواهی بگوی. تا نیكی نكنی نیك نخواهی بودن.
(پیمان ، سال چهارم ، شماره‌ی ۲ ، ص ۹۵)