🔶 تا چه اندازه از آمیغها دورند!

(بخش پایانی)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)

❤️ یک تانکر آب ارمغان یک سیستانی به مردم لرستان

ویرانیهای سیل و گرفتاریهای سیلزدگان را همه گفتند و ما نیز یاد کردیم. اکنون از یاوریهای مردم به یکدیگر و نیکوکاران نیز بگوییم.

از آن راه بسیار دور به چنین کاری برخاستن جز از دلی پاک و احساساتی گرم ساخته نیست : رسانیدن آب به تشنه لبان.

پاداشش خشنودی خدا، آرامش روان ، وجدان آسوده و کارنامه‌ی درخشان کردارهایش می‌باشد.

🔹اثر چنین کاری بر دلهای هم‌میهنان از موعظه‌های صد ملا نیز برنمی‌آید.

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
5) لوساندير ‌ ـ تکه‌ی 3

🔸 ولى كسانى كه بزرگوارى و پاكدلى را در يك سردار شرط مى‌شمارند چون او را با كاليكراتيداس بسنجش مى‌نهادند تفاوت را بسيار مى‌ديدند زيرا لوساندر حيله و نيرنگ بكار برده بسيارى از كارها را بدروغ و فريب پيش مى‌برد. در هر جا كه راستى و دادگرى سود داشت دست بدامن دغلكارى مى‌زد و در جایهاى ديگر از آن روى برمى‌گردانيد. بعبارت ديگر او راست را بر دروغ برترى نمى‌نهاد بلكه راست و دروغ هر دو را يكى ‌شمرده هر كدام باعث پيشرفت كار بود سودمند مى‌دانست وگرنه ناسودمند مى‌شمرد. كسانى كه مى‌گفتند : «پسران هركولس در جنگ نيرنگ بکار نمى‌زنند» او بر اين سخن مى‌خنديد و چنين ‌مى‌گفت : «در جايى كه پوست شير نرسد بايد از پوست روباه بر سر آن دوخت.»
چنانكه رفتار خود او در داستان ميلتوس1 بهمين راه بود زيرا بدوستان و بستگان خود وعده داده بود يارى بآنان كرده ريشه‌ی حكمرانى توده را از آن شهر براندازد و دشمنان‌ ايشان را از شهر بيرون راند و چون شنيد كه دو دسته با هم آشتى كرده كشاكش را بكنار نهاده‌اند چنين وانمود كه از آن آشتى خرسندى دارد ولى در نهان كسانى را برانگيخت كه بار ديگر كشاكش را دنبال كنند و سپس كه بار ديگر دوتيرگى پيش آمد بيدرنگ بشهر شتافت و چون كسانى از آنانكه دوباره به كشمكش برخاسته بودند نزد وى آمدند زبان بنكوهش آنان ‌باز نمود ، ليكن در نهان بديگران اطمينان داده مى‌گفت : «من با شما هستم از هيچى نترسيد.» همه‌ی اين كارها از بهر آن مى‌كرد كه سردستگان توده ترس نكرده از شهر نگريزند بلكه در آنجا ايستادگى كرده و همگى با دست او كشته شوند چنانكه ايستادند و كشته شدند.
سخنى كه ازو نيز ياد كرده‌اند مى‌رساند كه دربند سوگند بخدايان نيز نبوده و چنين گناه ‌بزرگى را گناه نمى‌شمرده. چه او گاهى مى‌گفته : «بچگان را با بازيچه بايد فريب داد و بزرگان را با سوگند.» اين جمله ازآنِ پولوكراتيس ‌پادشاه ساموس بوده ، ولى سخنى كه از يك پادشاه بيدادگرى سر زده چه شايستگى بيك سردارى دارد؟ اين‌ چه رواست كه كسى از دشمن بترسد و پرواى ايشان ننمايد؟!
كورش اينزمان كس فرستاده لوساندير را به سارديس خواند و باو مقدارى پول پرداخت‌ و نيز وعده‌ی پولهاى ديگر داده با لهجه‌ی جوانى و مهربانى گفت : «اگر پدر من چيزى بتو ندهد خود من از كيسه‌ی خويش دستگيريها از تو خواهم نمود. اگر پولم نماند آن هنگام كرسى زرين و سيمين را كه بر روى آن مى‌نشينم تكه‌تكه نموده‌ پول براى تو تهيه خواهم نمود.» و چون به ماد (ايران) نزد پدر خود بايستى برود لوساندير را بجاى خويش گزارده ‌خواستار گرديدند كه باجهاى شهرها را گرد بياورد و بکارهاى حكومت پرداخته نگاهدارى از شهرها بكند. نيز سپرد كه تا بازگشت او جنگى در دريا ننمايد زيرا او در بازگشت كشتيهاى بسيارى از كيليكيا و فينيقيا همراه خواهد آورد. اين سپارشها را كرده روانه‌ی نزد پدر خود گرديد تا ديدارى ازو بكند.
كشتيهاى لوساندير كمتر از آن بود كه بجنگ برخيزد و بيشتر از آن بود كه بيكبار بیکار بنشيند. اينبود كه آنان را برداشته بسفر برخاست و پاره جزيره‌هايى را بدست آورد. نيز آييگنا و سالامين را ويرانه ساخت. سپس از آنجا در آتيكا لنگر انداخته بپادشاه آگيس كه از دكليا براى ديدن او آمده بود سلامى گفت و بدينسان بسپاهيان خشكى نشان داد كه به هر كجا كه بخواهد مى‌تواند سفر كند و خود اختيار همه‌ی دريا را دارد. ولى چون شنيد آتنيان از دنبال او مى‌آيند از راه ديگرى از ميان جزيره‌ها بسوى آسيا بگريخت و چون ديد در هلسپونت پاسبانى نيست با همه‌ی كشتيهاى خود از دريا به لامپساكوس‌ حمله برد. در حالى كه ثوراكس2 نيز از خشكى باو يارى مى‌نمود و تا نزديك ديوارهاى شهر رسيده بود. بدينسان شهر را با زور بگشاد و بسپاهيان اجازه داد كه بتاراج بپردازند. در اين هنگام كشتيهاى آتنيان كه يكصد و هشتاد كشتى بود به الايوس3 در خرسونيسى ‌رسيده بود و چون شنيدند كه لامپساكوس ويرانه گرديده روانه‌ی ‌سيستوس شدند و از آنجا آذوقه برداشته روانه‌ی آبيگوسپوتامى‌ گرديدند كه بر دشمن كه هنوز در لامپساکوس بود برانند. در ميان سركردگان آتنى اينزمان يكى هم فيلوكليس‌4 بود و اين آنكس است كه پيشنهاد كرده بود قانونى نهاده شود كه انگشت نرينه‌ی دست راست اسيران را ببرند تا نيزه نتوانند برداشت ولى پارو بتوانند زد.

1ـ Miletus
2ـ Thorax
3ـ Elaeuc
4ـ Philocles

🔶 چگونه «حزب» می‌سازند

(همه‌ی بخشها در یکجا)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)

🔶 آلودگیهای ایران چیست؟..

آلودگیهای ایران همان بدآموزیها و كیشهای پراكنده‌ی گوناگونست كه شرح داده‌ایم. مشروطه [دمکراسی] را نیز همینها بی‌نتیجه گزاردند.

ببینید در یك كشوری آلودگی بالاتر از این چه باشد كه یك ملایی بالای منبر رود و بگوید : «مردم میهن‌پرستی بت‌پرستیست» و یكی نباشد كه از دهان آن ملای پلید بزند؟.. من از شما میپرسم : میهن‌پرستی چیست؟..

🔸میهن‌پرستی همانست كه مردمِ یك كشوری آن كشور را خانه‌ی خود بدانند و به آبادی آن دلبستگی نشان دهند و در راه نگهداری آن به كوشش و جانفشانی آماده باشند. میهن‌پرستی آنست كه بیست‌ملیون مردم یا بیشتر یا كمتر با یكدیگر همدست گردند و در سود و زیان همباز[شریک] باشند و در پیشامدها پشتیبانی از یكدیگر كنند. این معنی میهن‌پرستی است.

🔸میهن‌پرستی به همه كس واجبست. زیرا كشوری یا سرزمینی كه یك مردمی در دست میدارند خانه‌ی ایشانست ، كشتزار ایشانست ، آسایشگاه ایشانست. مثلاً ایران كه یك كشوریست گذشته از آنكه ایرانیان در آنجا میزیند ، خواروبار و دیگر نیازمندیهای زندگانی نیز از آنجا بدست می‌آورند. پس پیداست كه باید اختیار این سرزمین را خودشان در دست دارند تا بتوانند آن را نیك آباد كنند و روزیِ خود و خاندانشان را بسیج كنند ، اگر این سرزمین اختیارش در دست بیگانگان باشد پیداست كه آنها جز درپی بهره‌مندی خود نخواهند بود ، و پروای ایرانیان نخواهند كرد ، و هر زمان كه خواستند گندم و جو و دیگر چیزهای این سرزمین را كشیده برده ایرانیان را دچار گرسنگی خواهند گردانید (چنانكه پارسال[1321] همین كار را كردند).
اینست به هر كسی واجبست كه به آبادی كشور و به آزادی آن علاقمند باشد میهن‌پرستی نیز همینست. پس آن ملای پلید كه میرود بالای منبر و میگوید «میهن‌پرستی بت‌پرستیست» نادانست ، نافهم است ، دلش به مردم نمی‌سوزد : تنها در اندیشه‌ی پر كردن شكم خود می‌باشد. در مشروطه نیز همین ملاهای نادان و شكمپرست بودند كه سنگ راه شدند و از پیشرفت آن جلو گرفتند.

🔸اینكه مشروطه در ایران به نتیجه‌ی نیكی نرسید علتهای گوناگون میداشت ولی بزرگترین آنها ایستادگی این ملایان نافهم و نادان میبود.

اكنون می‌آییم ببینیم كه این ملایان از كجا پیدا شده‌اند؟.. چرا تا به این اندازه نافهم و نادانند؟.. چرا دشمنی با كشور و توده‌ی خود میكنند؟. همان ملا اگر یك دفعه ناهاری پیدا نكند و گرسنه بماند فریادش بلند شود. پس چگونه لگد به سرچشمه‌ی روزی خود و ملیونها كسان میزند؟.. یك كسی تا به این اندازه نافهم و بدخواه چگونه تواند بود؟..

🔸هنگامی كه میخواهیم اینها را جستجو كنیم به كیش شیعی برخورده می‌بینیم این ملاها پدید آورده‌ی آن كیشند. در واقع آن كیشست كه میهن‌پرستی یا نگهداری كشور را دشمن میدارد و آن را نمیخواهد ، آن كیشست كه به پیروان خود دستور میدهد كه شما باید تنها درپی زیارت رفتن و روضه‌خوانی كردن و دعای ندبه خواندن و مانند اینها باشید و كینه‌ی علی و عمر را فراموش نكنید ، داستان فدك را از یاد نبرید ، دست از دامن عایشه برندارید ...

🔸پس ببینید كه چنانكه گفتم سرچشمه‌ی بدبختی ایران این كیش و دیگر بدآموزیهاست. اینهاست كه مردم را دودل و سست‌اندیشه میگرداند و از كوشیدن در راه كشور و توده بازمیدارد. از اینسوی جلوگیر مشروطه در ایران همین كیش و همین گرفتاریها بوده است ، وگرنه مشروطه یا سررشته‌داری توده بسیار ارجدار است.

(پرچم نیمه‌ماهه شماره‌ی 8 ، گفتار «گفت و شنید» ـ بخش دوم )

🔶 در پیرامون ادبیات
نشست پنجم : واژه‌اي كه بسيار شوم درآمده
تکه‌ی 7

🔸 داستانهايي هست كه من ننگم مي‌آيد بگويم. ولي اگر نگويم بجايي نخواهد رسيد. بدخواهان چون خود را آزاد بينند از هيچ گونه خيانت درباره‌ی اين توده باز نخواهند ايستاد.
سالي كه از خوزستان به تهران بازگشته بودم ، يكي از نويسندگان كه مي‌شناختم گرفتار بيماري سعديست ، داستانش را شنيدم كه در آموزشگاه وزارت جنگ بجواناني دام درچيده و ناپاكيها كرده ، و چون دانسته شده با رسوايي بسيار از آموزشگاه بيرون كرده‌اند. با اين حال چندي نگذشت كه وزارت فرهنگ شاگرداني را كه باروپا مي‌فرستاد او را بعنوان سرپرستي همراه گردانيد كه مي‌بايستي گفت : «گوسفندان را بگرگ گرسنه سپرد». ما چنين رفتاري را هم از وزارت فرهنگ كه ديده‌بانش همان فروغي مي‌بود ديده‌ايم.
آنگاه همان مردك ناپاك ، همان «نامرد نازن» ، اكنون يكي از استادان دانشگاهست و از بس در كارهاي زشت خود گستاخست بارها ديده‌ام درميان نوشته‌هايش آن بيماري پست خود را در قالبي ريخته به رخ خوانندگان مي‌كشد. تاريخي براي دبيرستانها نوشته كه در آنجا بارها اين رفتار بي‌آزرمانه را كرده. مثلاً با صد بيشرمي زردشت را كه مايه‌ی سرفرازي ايرانيانست بسيار خوار مي‌گيرد و زباندرازيها مي‌كند. ولي ماني را به پيغمبري مي‌ستايد و بزرگش مي‌گرداند و چنين مي‌گويد كه ماني «جمال‌پرست» مي‌بود.
من نمي‌دانم ماني چه گفته كه عنوان بدست اين مردك و همكارانش داده كه او را به «جمال‌پرستي» و دوست داشتن «زيباييهاي طبيعت» مي‌ستايند ، و در آن ميان مي‌خواهند به بيماري پست و كار زشت خود رنگ فلسفه دهند.
همان مردك گفتاري در يكي از مهنامه‌ها درباره‌ي زبان نوشته. در آغاز آن چنين شيرين‌زباني مي‌كند : «كساني كه خداوند خميره‌ی وجود ايشان را با لطف ذوق و صفاي قريحه سرشته و با اعطاي اين لطيفه‌ی غيبي بمقام جليل پرستندگي مظاهر جمال و كمال ارتقاء داده و از ساير اجناس مردم مميزشان كرده است ...»
ببينيد اندازه‌ی بيشرمي را ! ببينيد اندازه‌ی گستاخي را !. راست گفته‌اند كه دزد را چون دنبال نكني دارنده‌ی خانه گردد. مردك با آن بي‌ناموسي و پستي دعوي برتري و برگزيدگي مي‌نمايد. بچه‌بازي و ناپاكي را «لطيفه‌ی غيبي» مي‌خواند. در جايي كه شاعران سخنان ياوه خود را «وحي» نامند چه شگفت كه اينان نيز بچه‌بازي را «لطيفه‌ی غيبي» شمارند.
يكي نمي‌گويد : اي «نامرد نازن» اگر راست مي‌گويي پس چرا زن نمي‌گيري؟!. آيا زنها از «مظاهر جمال» نيستند؟!. آنگاه پس چرا اين فلسفه‌ی خود را آشكاره نمي‌نويسي تا مردم بدانند؟!. پس چرا در اينجا و آنجا قاچاقي جمله‌هايي مي‌گنجاني؟!. پس چرا آن روزي كه از وزارت جنگ دنبالت كردند انكار مي‌كردي و با آنكه بچه‌هاي مردم را آلوده‌ی بيماريهاي ناپاك خود گردانيده بودي با آن نشانيهاي آشكار شرم نمي‌كردي و سوگندها مي‌خوردي؟!. پس چرا آن روز بالا نيفراشتي كه بگويي من اينكاره‌ام ، خدا «خميره‌ی وجود مرا با لطف ذوق و صفاي قريحه آفريده و از ديگر اجناس بشر مميز گردانيده»؟!. پس چرا آن روز نگفتي : «اين لطيفه‌ی غيبي است كه خدا بمن و همكاران من داده؟!.»
سَهِشها رشته را از دستم گرفت. در وزارت فرهنگ اين گونه «الواتيها» نيز هست. دستگاهي كه فروغيها بنيادگزارش باشند بهتر از اين نتواند بود. آن ستايشها كه فروغي از «عشق پاك» سعدي مي‌كند و وزارت فرهنگ آن را در ديباچه‌ی كتاب بچاپ مي‌رساند ، براي رواج دادن باين ناپاكيهاست. وگرنه «عشق سعدي» ناپاكترين چيزها بوده است.
بارها گفته‌ام وزارت فرهنگ آن ميزها با پشت ميزنشينها و آن دبستانها و دبيرستانها و دانشكده‌ها با آموزگاران و استادان نيست. در پشت سر اينها دستگاه ديگري هست كه كارها در دست آنست.
يك چيز گفتني آنست كه در اين گلستان كه با دست وزارت فرهنگ چاپ شده برخي از داستانهاي بسيار زشت باب پنجمش انداخته شده. اين نتيجه‌ی ايرادگيريهاي ماست. اين شيوه‌ی دغلكارانست كه چون ايرادي بكارهاشان گرفتي بجاي آنكه سخن شما را بپذيرند و بنافهمي خود بخَستُوند1 و بازگشته با شما همدستي نمايند ، برويه‌كاريها2 پرداخته برخي چيزهاي زننده را از ميان بردارند.


1ـ خستويدن (همچون برگزیدن) = اعتراف كردن ـ و
2ـ رويه‌كاري = ظاهرسازي ـ و

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
5) لوساندير ‌ ـ تکه‌ی 4

🔸 اينان همگى اميدوار بودند كه فردا بامداد جنگ خواهد درگرفت. ولى لوساندير انديشه‌ی ديگرى در مغز خود مى‌پرورد و به ناخدايان و كشتیرانان خود چنين دستور داد كه بهنگام سفيده‌ی بامداد بكشتيها رفته و چنين وانمايند كه امروز جنگ‌ خواهد بود و خود را بصف نهاده خاموش و آرام بايستند و منتظر حكمى باشند كه دوباره بآنان داده شود. ناخدايان اين كردند و چون آفتاب بردميد و آتنيان كشتيهاى خود را بحركت آورده بقصد جنگ پيش آمدند ، لوساندير با همه‌ی آراستگى و آمادگى كه هنوز از بامداد داشت هيچگونه جنبشى ننموده و بجنگ پيش نيامد. تنها كارى كه كرد اين بود كه پاره‌ای قايقها را فرستاده به كشتیبانان كه خود را بصف نهاده‌ بودند دستور داد كه هرگز جنبشى نكنند و از جاى خود تكان نخورده قصد جنگ ننمايد و چون بدينسان روز بپايان رسيد و آتنيان برگشتند ، او همچنان سپاهيان را در كشتيها نگاهداشت و اجازه‌ی بيرون رفتن نداد و تا آنان خبر پياده شدن آتنيان را نياوردند كسان خود را از كشتى بيرون نساخت. بهمين شيوه بود رفتار او در روزهاى دوم و سوم و چهارم. از اينجا آتنيان يقين كردند كه دشمن را ترس فراگرفته و اينست كه جرأت جنگ ‌نمى‌كند و نخواهد كرد. در اين هنگام بود كه الكبياديس كه در خرسونيسى مى‌زيست بر اسبى سوار گرديده نزد آتنيان آمد و بسركردگان از جهت جايگاه لشكر ايرادهايى گرفت. نخست اينكه لشكرگاه را در جايى قرار داده بودند كه ريگزاری در كنار دريا و از هر سوى ‌باز و بى‌پناه بود وآنگاه بندرى براى پياده شدن از كشتى نداشت. دوم اينكه آذوقه را از سيستوس بايستى بياوردند در حالى كه اگر راهى از دريا پيموده تا به بندر آن شهر مى‌رسيدند هم به آذوقه نزديك ‌مى‌شدند و هم از دشمن كه با دو چشم آنان را مى‌پاييد دور مى‌شدند. بهرحال سرداران باين ايرادهاى او گوش ندادند بلكه توديوس درشتيها كرده و چنين‌ پاسخ داد كه اكنون نه او بلكه ديگران سردار سپاه مى‌باشند. اينبود الكبياديس كه گمان خيانتكارى نيز بآنان مى‌برد از آنجا دور گرديد.1


1ـ اين داستان را در سرگذشت الكبياديس نيز آورده بود.

🔶 بهتر است به كارهای زندگی پردازید

🔸مردمی كه نه معنی راست بازرگانی یا داد و ستد را میدانند ، و نه از زمین پهناور باردهی كه خدا به دستشان سپرده بهره‌مندی میتوانند ، و رویهم‌رفته در هر رشته از كارهای زندگانی درمانده‌اند و كارشان به زیردستی بیگانگان كشیده است بسیار نابجاست كه سخن از رازهای پوشیده‌ی آفرش رانند و یا در آن باره به پرسش پردازند

🔸ما نیز پرچم را برای گفتگو از فلسفه برپا نگردانیده‌ایم. بلكه بیش از همه میخواهیم معنی زندگانی و كارهای آن را به مردم بفهمانیم.

🔶 چرا گرمابه‌ی دوش باشد؟ مگر آب كُر پاك نیست؟!

🔶 پرسش از علما و دانشمندان و نویسندگان و روزنامه نگاران ایران

🔶 بهتر است به كارهای زندگی پردازید

🔶 چرا گرمابه‌ی دوش باشد؟ مگر آب كُر پاك نیست؟!

🔶پرسش از علما و دانشمندان و نویسندگان و روزنامه نگاران ایران

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتارهایی از پرچم نیمه‌ماهه)

✴️ هر كسی باید خود نیك باشد

🔸راه نیكی یك توده آنست كه هر كسی نخست بخود پردازد و خود را از بدیها پیراسته گرداند.
(پرچم روزانه ش 5)

🔸باید هر كسی نخست بخود پردازد و خود را از بدیها بپیراید ... همه باید نیك باشیم تا از جهان نیكی بینیم.
(پرچم روزانه ش 5)

🔸هر كسی خود را در آن حالی كه هست آراسته و پیراسته می‌شمارد و گمان عیب یا بدی بخود نمی‌برد.
(پرچم روزانه ش 5)

🔸راه ما اینست كه هر كسی نخست بخود پردازد و آن نیكیهایی را كه از دیگران میخواهد نخست در خود پدید آورد.
(پرچم روزانه ش 5)

🔸باید یك دسته آزادگانی جدا گردند و دست بهم داده نخست خود نیك گردند و سپس بنیكی دیگران كوشند و بنیك و بد تقید نمایند و بی‌پروا نباشند ـ یك راهی را پیش گیرند و یك مقصدی را دنبال كنند. اینست چاره و بس. هم اینست آنچه ما میخواهیم و در راهش میكوشیم.
اینكه میگویم «یك دسته» برای آنست كه همگی نیكی‌پذیر نمی‌باشند. ما این را آزموده‌ایم و میدانیم دسته‌های انبوهی از این توده درخورِ نیك بودن نیستند. از آنسو بنیكی همگی نیازی هم نمی‌باشد و ما نباید معطل آن باشیم.
(پرچم روزانه ش 14)

🔸برای نیكی یك توده گذشته از آنكه باید نیك و بد دانسته شود و آنگاه هر كسی بخود پردازد ، یك شرط بزرگ دیگر اینست كه بنیاد زندگی بروی نیكی باشد كه اگر كسی نیكو بود قدرش دانند و پاسش دارند ، و اگر بد بود خوارش گیرند و پستش شمارند. این خود عامل بزرگی در نیكی توده است.
(پرچم روزانه ش 14)

🔸این یكی از نادانیهای ایرانیانست كه هر كسی نیكی را از دیگران میخواهد. هر كسی خود پاك و نیكست و آن دیگرانند كه بدند و باید نیك گردند.
(پرچم نیمه ماهه ص145)

✴️ آیا مدعیان آزادی خود به آزادیِ گفتار ارج می‌نهند؟!

یک خوی زشت و زیانمندی در ایران گریبان پیر و جوان ، زن و مرد را گرفته که سرچشمه‌ی آن تعصب است و میتوان آن را گونه‌ای از «کیش شخصیت» بشمار آورد. عیب این خوی یا «کیش» آنست که سخن را به سخنران می‌سنجد.

اگر شنونده به سخنران خوشگمان بود دیگر کاری ندارد که سخنش پوچ است یا مغزدار ، بیدرنگ آن را می‌ستاید. اگر خردپذیر نبود و جای ستایش ندید باز دست برنمی‌دارد و برای آن بهانه‌ای (توجیه) می‌تراشد. اگر بوارونه ، شنونده به سخنران بدگمان بود ، کاری به این ندارد که فلان سخن او پرمغز و راست است ، این بار می‌بینید بجای آنکه بمعنی و ارج آن سخن با دیده‌ی خرد بنگرد ، آغاز میکند به بازگفتن پیشینه‌ی سخنران و اینکه چه ناستودگیها در زندگی و رفتارش داشته. گاهی دیده می‌شود داوری درباره‌ی سخنران را ملاک سنجش آن سخن می‌گیرد. اینست رفتار افسوس‌آور بسیار کسان.

اینان هیچ پروا ندارند که بدینسان جای گله از سانسور و سرکوب آزادی نمی‌ماند زیرا کسانی که بجای سود جستن از دلیل و داوری خرد ‌ و آزاد گزاردن میدان گفتگو ، به غوغاییگری و شلتاق دست می‌یازند چه حق دارند از نبود آزادی گله کنند؟!.

زمانی بود که اینان توده را در اندیشه‌ی خود به دو دسته‌ی «راستی» و «چپی» بخش کرده بودند. اگر کسی خود را چپی می‌دانست و به آن سرفرازی می‌نمود هر کسی را که اندیشه‌اش با او سازش نمی‌داشت «راستی» می‌نامید. وارونه‌اش هم آن دیگری هر کسی را که اندیشه‌هایش با ازآن او یکسان نبود «چپی» یا «بلشویک» می‌نامید.

سپس زمانی رسید که اگر کسی به ضد شاه و حکومت او سخنی میگفت کیش شخصیت انگی برو می‌زد. مثلاً او را «چریک» یا کسی که «کله‌اش بوی قرمه سبزی میدهد» میخواند. اگر به هواداری او سخن میگفت ، می‌شد «ساواکی». اگر از دین هواداری میکرد می‌شد : «اُمُّل» یا «ایده‌آلیست». اگر به کیشها ناباوری نشان میداد ، می‌شد «کمونیست» (این جانشین انگ «بابی» در دوره‌ی مشروطه و «دهری» یا «طبیعی» پس از آن جنبش گردیده بود). اگر از ایرانیگری و میهن‌پرستی سخن میراند ، می‌شد : «شوونیست» و «فاشیست». اگر ایرانی و هندی و ترک و عرب و دیگر تیره‌ها را همه یکسان میدانست «میهن‌پرست» نبود. «میهن‌پرست» آن بود که نژاد آریایی را بدیگران برتری دهد.

سپس که نوبت به حکومت ملایان رسید ، انگها جور دیگری شد : اگر از آزادیخواهی یا سامان توده‌ای در غرب هواداری میکرد می‌شد : «لیبرال». (زمانی این واژه را دسته‌ی انبوهی از مردم برای نشان دادن دشمنی که باید سرش را کوفت بکار می‌بردند). اگر از یک کار شاه یا رضاشاه هواداری میکرد می‌شد «طاغوتی». اگر از کارهای «حزب‌اللهی‌ها» نکوهشی میکرد می‌شد «ضد انقلاب» یا «منافق».

اینها مهمترین انگها بود که در هر دوره ، از مشروطه تا به امروز ، نه برای یک گفتگوی آزاد و حقیقت‌جویی بلکه برای راندن رقیب از میدان بکار رفته. بدینسان می‌توان بیگمان بود که در صدوده بیست سال گذشته‌ اینگونه انگ زدنها جای گفتگوهای آزاد و دور از هیاهو را گرفته و این توده با چنین غوغاییگریها بسر برده است.

یکی از گرفتاریهایی که ما در زمینه‌ی بازنمودن حقایق زندگانی همیشه با آن روبرو بوده‌ایم همین «کیش» یا خوی زشت است. بیش از همه این را در زمینه‌ی شعر و شاعری یا به گفته‌ی آنان «ادبیات» دیده‌ایم. اینهمه غوغا و هایهوی که برپا کرده‌اند از آن نیست که سخنان ما را در این زمینه نیک فهمیده‌اند بلکه چون شنیده‌اند فلان کس از حافظ بد گفته همان بس بوده که دور ایستند و نزدیک نیایند که ببینند سخنش چه بوده. چه چیزی گفته که کسانی آن را «بدگویی» می‌شمارند و آیا سزاست یا ناسزا. در اندیشه‌ی ایشان کسی نباید به حافظ ایراد گیرد. نباید به سعدی ایراد گیرد. اینها «مفاخر ملی‌» مایند. برخی از آنها با یک دلتنگی بسیار چنین میگویند : «اینها را هم که نداشته باشیم برای ما دیگر چه می‌ماند؟!». آدم می‌ماند به بینوایی اینها جز افسوسخواری چه کند.

یک مردم آزادیخواه و آزاده باید تاب شنیدن سخنان مخالف خود را بیابند. سخن از هیتلر و خمینی هم باشد جای اندیشیدن دارد. آن نه خردمندست که همینکه سخنی را بخلاف باورش شنید به پرخاش و مخالفت برخیزد.

ما در این کانال گاه بوده و پس از این هم تواند بود که سخنانی درست و آگاهاننده از سخنرانانی بیاوریم که با آنان از هر باره همداستان نیستیم. این هواداری از همه‌ی سخنان ، اندیشه‌ها و باورهای او نیست. این کار یک خواست بیشتر ندارد و آن آگاهی و بیداری خوانندگانست.

نویسنده این را از کس درخور اعتمادی شنیده‌ام که میتوانم به راستی آن دلگرم باشم : روزی در پارلمان انگلیس رقیب حزب محافظه کار سخنانی گفت و چون پایان یافت نشست. نوبت به چرچیل رسید. بسیاری انتظار داشتند او در مخالفت رقیبش سخنانی بگوید. چرچیل برخاست و چنین گفت : «سخنان آقای ... را نیک گوش کردم. همه درست و پذیرفتنی است».
آیا چنین کاری از بزرگی چرچیل (در نزد توده‌ی انگلیس) کاست یا به آن افزود؟! آیا اگر کسی همباور ما نیست هیچ سخن راستی نیز نتواند گفت؟!
🔸🔸
در پیامی که یکی از همراهان کانال دیروز فرستاده‌ یادداشت ارجداری از آقای محمدجواد اسعدی هست. ایشان در یادداشت خود نکته‌ی ارجدار و درخور پروایی را بمیان آورده‌اند. چون سخن ارجداریست ما یادداشت ایشان را (با اندکی کوتاهی) در اینجا می‌آوریم. ما آقای اسعدی را هیچ نمی‌شناسیم و چه بسا این نام مستعار باشد ولی سخن ایشان بجا و باریک‌بینانه می‌باشد. داوری ما روی حقیقتی بوده است که در این نوشتار آمده. ایشان نوشته‌اند :

🔷 «مصادره‌ی ‌اعتراض»
سرکوب ‌بدون‌درد و خونریزی!

چند شب پیش که «دورهمی» تمام شد ،[مهران] مدیری در آخرین پلاتویش ایستاد و رو به دوربین گفت : «من ـ مهران مدیری ـ در تمام سال‌های فعالیتم ، طرف مردم ایستاده‌ام و سعی کرده‌ام صدای مردم باشم»!

به نظر من خنده‌دارترین قسمت «دورهمی» در تمام این مدت ، همین ثانیه‌های آخرش بود. همین که یک نفر از طریق دوربین «صدا و سیما» به مردم اعلام کند که «من صدای شما هستم»! همین کافی است که من این یادداشت را همین جا تمام کنم ، اما اضافه می‌نویسم برای کسانی که به شرح علاقه‌مندترند تا مجمل.
🔹🔹
همه‌ی حکومت‌های دنیا ، سالهاست به درستی دریافته‌اند که سرکوب اعتراض ، به فشردنِ فنری می‌ماند که بالاخره یک روز رها خواهد شد و پتانسیلِ آن وقتی در برود ، به در و دیوار خواهد خورد و شیشه‌ها را خواهد شکست. این شد که استراتژیِ «مصادره‌ی اعتراض» خلق شد!

«مصادره‌ی اعتراض» یعنی جریانِ محافظه‌کار ، خودش ابزارِ اعتراض را در دست بگیرد و پیش از معترضینِ واقعی ، خودش دست به کار شود. یعنی اعتراض وجود داشته باشد ، منتها کانالیزه شود در یک مسیر بی خطر. همان طور که جلوی سیلاب را نمی‌توان گرفت ، اما می‌شود هدایتش کرد به مسیری که ول شود توی بیابان.

«مسیر بیخطر» در مملکت ما «دولت» است. دولتی که نقش بلاگردان را دارد ؛ هرجا کارها درست پیش نرفت ، راحت حواله‌اش می‌‌دهند به بی‌عرضگی دولت ، که خب البته منتخب خود مردم است! چشمشان کور ، دندشان نرم!

هر جا هم که کارها اشتباهاً درست پیش رفت که خب معلوم است باید مدیون کی باشیم!
شومن‌هایی مثل مدیری و رشیدپور ، شاهکار ایده‌پردازانِ محافظه‌کار و در همین راستا است. اگر به موضوعاتی که در تریبون‌هایشان به چالش می‌کشند توجه کنید می‌بینید همگی در حوزه‌ی مسئولیت‌های دولت است. موضوعاتی مثل : بهداشت و درمان ، کار ، آب و هوا ، حمل و نقل و جاده ها ، اقتصاد ، بانک‌ها و ...

جاهایی هم که از آسیب‌ها و چالش‌های فراگیرتری مثل آسیبهای اجتماعی و فرهنگی و هویتی سخن گفته می‌شود ، ناگفته پیداست که باز نوک پیکان به سمت ارشاد و بهزیستی و بخش‌های فرهنگیِ دولتی نشانه می‌رود. حال آنکه کیست که نداند سکان فرهنگ و هنر مملکت را دیگران دارند می‌گردانند به هر سمت ناکجا آبادی که مطلوب خودشان است و وزارت ارشاد فقط به عنوان بازیگر نخودی ، نقش همان بلاگردان را دارد.

شما یک نقد اساسی در این شوآف‌ها پیدا کنید که نشانه رفته باشد به سمت مجلس خبرگان ، شورای نگهبان ، قوه‌ی قضاییه ، سپاه ، حوزه‌های علمیه یا امام‌جمعه‌ها ، که اتفاقاً سوژه هم برای یک استندآپ‌کمدی جذاب کم ندارند و باز اتفاقاً بازی‌کنان اصلی‌اند.

دوست داشتم توی آن استودیو بودم و بلند می‌شدم می‌گفتم آقای مهران مدیری ، در اینکه تو ایستاده‌ای شکی نیست ، اما نه در کنار مردم! تو اتفاقاً تمام قد ایستاده‌ای روبروی مردم. تو صدای مردم نیستی...! تو اتفاقاً عربده‌ای هستی که قرار است صدای مردم را در خودش گم کند.

((تو مأموری که اعتراض را لوث کنی)) ، اعتراض را کانالیزه کنی و بدون درد و خونریزی همه چیز را فیصله بدهی. تو مأموری که یک طرف این فنرِ فشرده‌ شده را بگیری تا آرام‌آرام باز شود و بی‌هوا در‌نرود! فنری که امروز طرف دیگرش را اصلاح‌طلبان گرفته‌اند. مأموری که ساعت دوازده شب ، بعد از اینکه مردم را یک دل سیر خنداندی ، بهشان بگویی : «آسوده بخوابید که ما خودمان به جایتان اعتراض می‌کنیم...»!
محمدجواد اسعدی

آیا ریختن میلیاردها دلار در راه دست یافتن به تکنولوژی هسته‌ای کار خردمندانه‌ای بوده؟!
چرا هرگاه سخن از دمکراسی داشتن میرود حکومت بیست و اند انتخابات را ملاک دمکراسی میگیرد؟!
آیا چنان تصمیمهایی از روی اصول دمکراسی گرفته شده؟!

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
5) لوساندير ‌ ـ تکه‌ی 4

🔸 اينان همگى اميدوار بودند كه فردا بامداد جنگ خواهد درگرفت. ولى لوساندير انديشه‌ی ديگرى در مغز خود مى‌پرورد و به ناخدايان و كشتیرانان خود چنين دستور داد كه بهنگام سفيده‌ی بامداد بكشتيها رفته و چنين وانمايند كه امروز جنگ‌ خواهد بود و خود را بصف نهاده خاموش و آرام بايستند و منتظر حكمى باشند كه دوباره بآنان داده شود. ناخدايان اين كردند و چون آفتاب بردميد و آتنيان كشتيهاى خود را بحركت آورده بقصد جنگ پيش آمدند ، لوساندير با همه‌ی آراستگى و آمادگى كه هنوز از بامداد داشت هيچگونه جنبشى ننموده و بجنگ پيش نيامد. تنها كارى كه كرد اين بود كه پاره‌ای قايقها را فرستاده به كشتیبانان كه خود را بصف نهاده‌ بودند دستور داد كه هرگز جنبشى نكنند و از جاى خود تكان نخورده قصد جنگ ننمايد و چون بدينسان روز بپايان رسيد و آتنيان برگشتند ، او همچنان سپاهيان را در كشتيها نگاهداشت و اجازه‌ی بيرون رفتن نداد و تا آنان خبر پياده شدن آتنيان را نياوردند كسان خود را از كشتى بيرون نساخت. بهمين شيوه بود رفتار او در روزهاى دوم و سوم و چهارم. از اينجا آتنيان يقين كردند كه دشمن را ترس فراگرفته و اينست كه جرأت جنگ ‌نمى‌كند و نخواهد كرد. در اين هنگام بود كه الكبياديس كه در خرسونيسى مى‌زيست بر اسبى سوار گرديده نزد آتنيان آمد و بسركردگان از جهت جايگاه لشكر ايرادهايى گرفت. نخست اينكه لشكرگاه را در جايى قرار داده بودند كه ريگزاری در كنار دريا و از هر سوى ‌باز و بى‌پناه بود وآنگاه بندرى براى پياده شدن از كشتى نداشت. دوم اينكه آذوقه را از سيستوس بايستى بياوردند در حالى كه اگر راهى از دريا پيموده تا به بندر آن شهر مى‌رسيدند هم به آذوقه نزديك ‌مى‌شدند و هم از دشمن كه با دو چشم آنان را مى‌پاييد دور مى‌شدند. بهرحال سرداران باين ايرادهاى او گوش ندادند بلكه توديوس درشتيها كرده و چنين‌ پاسخ داد كه اكنون نه او بلكه ديگران سردار سپاه مى‌باشند. اينبود الكبياديس كه گمان خيانتكارى نيز بآنان مى‌برد از آنجا دور گرديد.1


1ـ اين داستان را در سرگذشت الكبياديس نيز آورده بود.

یک روحانی (لطف الله سپهر رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی ‎خوزستان)، خاک کربلا را در کارون می‌افکند تا به‌واسطه آن، مردم خوزستان از سیل در امان بمانند!

حقیقتا جای هیچ‌گونه توضیحی نمی‌ماند! جز اینکه تفاهم‌نامه سازمان مدیریت بحران با حوزه علمیه برای کاهش بلایای طبیعی را به یاد شما بیاوریم.

سازمان مدیریت بحران مملکت با حوزه علمیه تفاهم‌نامه امضا کرد تا این نهاد به کاهش بلایای طبیعی کمک کند. چگونه؟! در این ویدئو ببینید! با افکندن تربت کربلا در کارون!

تنها به این بیندیشیم که با چنین «مدیریت»ی بود که ایران از کشوری پیشرو در منطقه در دهه ۵۰ شمسی به وضعیتی سقوط کرده است که مردم آن، از هر فرصتی استفاده می‌کنند تا از کشور مهاجرت کنند.

@Tavaana_TavaanaTech

واگیربودن (سرایت) مردمفریبی را در کلیپ بالا ببینید.

✴️ ای ایرانیان از پیرامون این نیرنگبازان پراکنده شوید. این کار را که میتوانید. اینکه دیگر خطر گلوله خوردن و زندان ندارد.

✴️ از اینان دوری کنید چنانکه از کاسب گرانفروش دوری میکنید.
آنها که سخن از نافرمانی مدنی میرانند اینک این گام نخست آن.

🔶 چشم‌پوشی از بدان تلخترین میوه‌ها را خواهد داد

🔸حس نفرت از بدیها و قدردانی از نیكیها سست گردیده.

🔸ما می‌بینیم كسانی صد پستی میكنند و باز درمیان مردم با سرفرازی زندگی مینمایند و از كسی بی‌احترامی نمی‌بینند.

🔸برای آزاد زیستن و سرفراز بودن شرطهایی هست و یكی از مهمترین آنها اینست كه جدایی میانه‌ی نیك و بد گزارید و از بدان نفرت كنید.

🔸مردمی كه جدایی میانه‌ی نیكان و بدان نگزارند و از بدان و خیانتكاران نفرت و بیزاری ننمایند روی رستگاری نخواهند دید.

🔶 چشم‌پوشی از بدان تلخترین میوه‌ها را خواهد داد

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه ـ بکوتاهی)

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
5) لوساندير ‌ ـ تکه‌ی 5

🔸 اما در روز پنجم چون آتنيان بشيوه‌ی هر روز از جلو دشمن برگشتند و سخت مغرور شده‌ دشمن را خوار مى‌شمردند. لوساندير چند كشتى را براى خبر آوردن فرستاد و بايشان چنين دستور داد : اگر ديديد آتنيان پياده شدند بيدرنگ بازگرديد و به هر تندى كه مى‌توانيد راه پيماييد و چون به نيمه‌ی راه مى‌رسيد دوباره بصف ايستاده سپر برنجى را كه نشان جنگ است از سمت‌ جلو كشتيها بلند گردانيد. خود او هم باينسو و آنسو دويده بكشتيها نزديك شده ناخدايان و كشتیبانان را دل ‌مى‌داد و چنين مى‌سپرد كه هيچ كسى از سپاهى يا كارگر كشتى از جاى خود بيرون نرود بلكه ‌همگى آماده بايستند كه چون نشانه‌ی جنگ داده شد بيكبار دست بکار زنند. بدين ترتيب بود كه چون نشانه‌ی جنگ داده شد و آواز شيپور از كشتى فرماندهى بلند گرديد كشتيها بصف ايستادند. از آنسوى سپاهيان پياده بكوشش برخاستند كه دماغه‌ی كنار دريا را بدست آوردند. فاصله در ميانه‌ی دو خشكى در آنجا دو ميل كمابيش است كه در سايه‌ی كوشش و غيرت‌ كارگران كشتى بزودى پيموده گرديد. كونون يكى از فرماندهان آتنيان نخست كسى بود كه از خشكى چشمش باین كشتيها افتاد و ديد كه از دور مى‌شتابند و اينبود داد زده دستور داد آتنيان بكشتيها برگردند و از سراسيمگى گاهى لابه بلشكريان نموده و گاهى درشتى آشكار مى‌ساخت و برخیها را با زور بكشتيها مى‌رسانيد. ولى از همه‌ی اين كوششهاى او نتيجه‌ای بدست نيامد. زيرا آتنيان از آنجا كه انتظار جنگ را نداشتند چون از دريا برگشتند همگى پراكنده شدند كه برخى روانه‌ی بازار گرديده پاره‌اى در آن بيابان اينسو و آنسو رفتند يا در چادرهاى خود خوابيدند. دسته‌اى هم سرگرم خوراك‌پزى بودند. اينها همه نتيجه‌ی ناآزمودگى سركردگان بود كه چنين پیشامدى را هرگز گمان نمى‌بردند و چون دشمن با خروش و فرياد دلخراش جلو مى‌آمد كونون با هشت كشتى روى بگريز نهاده از آنجا روانه‌ی قبرس گرديده و از آنجا به ايوگوراس‌1 رفت و جان بدر برد. پلوپونيسيان بر كشتيهاى بازمانده افتاده برخى را كه تهى بود برگرفتند و برخى را كه ‌كسانش فرارسيده مى‌خواستند سوار شوند در همان حال به ته دريا فرو بردند. سپاهيانى كه بياورى مى‌آمدند چون بى‌ابزار جنگ مى‌رسيدند در همانجا در كشتى و يا در خشكى كشته مى‌شدند و آنانكه مى‌گريختند دشمنان دنبالشان مى‌نمودند. لوساندير سه‌هزار تن دستگير گرفت كه سرداران نيز در ميان ايشان بودند و همه‌ی كشتيهاى ‌آتن را بجز از يك كشتى بنام پارالوس و آن هشت كشتى كه كونون برده همه را بدست ‌آورد. سپس با شيپور و موزيك روى بچادرها آورده آنجا را تاراج نمود و كشتيها را از دنبال ‌انداخته با اين ‌حال روى به لامپساكوس نهاد. بدينسان او باندك رنجى يك كار بزرگى را انجام داد و در يك ساعت جنگى را كه از جهت نتيجه‌هاى دنبالى آن بیمانند بود بپايان آورد ـ جنگى كه تاكنون هزار بار صورت خود را تغيير داده و در اين مدت چندان سركردگانى را نابود ساخته بود كه در همه‌ی جنگهاى پيشين يونان تا آنزمان رویهم‌رفته نابود نشده بود. چنين پتياره‌ی جنگى سرانجام با دست يك مرد بپايان رسيد.


1ـ Evagoras