✴️ از نوشته‌های خوانندگان
🔶 آیا از نبرد با راستیها چه نتیجه برمیدارند؟!..
من از سال نخست پیمان یکی از هواداران آن بودم. بخاطر دارم در شماره‌های نخست سال دوم دارنده‌ی گرامی آن یک رشته راستیها درباره‌ی شعر و شاعری و ادبیات برشته‌ی نگارش کشیده بود. در آن موقع انتشار این رشته گفتارها باغلب فضلا و ادبا گران آمده از هر دهنی آوازی برخاست نهایت بدگویی و زباندرازی از مجامع ادبی و یکی دو روزنامه‌ی بی‌آبروی آنموقع تجاوز نکرد بالاخره دارنده‌ی پیمان ناگزیر شد دعوت انجمن ادبی تهران را پذیرفته و یک رشته سخنگویی مایه‌داری در اطراف ادبیات و اندازه‌ی نیاز آدمی بشعر بپردازد. این سخنگویی با اینکه سراسرش راستی بود انتشار آن ابتدا با سانسور مأمورین وظیفه‌نشناس مصادف و از پیمان خارج بعداً بطور جداگانه برای خوانندگان فرستاده شد. هرچند این بخش ارجدار پیمان تولید هیاهو درمیان نادانان نمود چون سراسرش راستی بود اغلب از آنان که عمری در شاعری گذرانده و هنوز در کمند زلف یار و چاه زنخدان معشوق گیر کرده بودند از گفته‌های خود بیزاری نموده دیوانها بآتش سوخته شد نیز چندی پیش دو گفتار در پیرامون شعر در پرچم منتشر شد. این مرتبه هم نادانان سر بهیاهو برداشته تا جایی که مردک نادانی در روزنامه‌ی بی‌آبرویی زبان ببدگویی دارنده‌ی پرچم باز نموده باتکاء سخنان پوچی بخود حق داد یاوه‌گویی نماید قصد من در اینجا تنها انزجار از پست‌نهادی او نیست بلکه میخواهم یادآور شوم که با همه‌ی آلودگیهایی که اکثر شعرا دارند چه سزاست از آنها طرفداری شود و اگر بگفته‌های سراسر زیان آنان ایرادی گرفته می‌شود چرا فلان نادان جانبداری میکند؟! آیا از نبرد با راستیها چه نتیجه برمیدارند؟! من از ابتدای دانش‌آموزی از شعر و ادبیات بیزاری می‌نمودم. خوب بخاطر دارم اغلب بواسطه‌ی همین عدم تمایل در حفظ کردن اشعار مورد توبیخ آموزگاران یا دبیران خود واقع می‌شدم و روی همین انزجار کمتر بدیوان شعرا توجهی دارم. تصادفاً چندی پیش در مجلسی بودم میزبان از اینکه پسرش بدون آموزگار توانسته گلستان سعدی را ختم کند بخود مباهات میکرد. من تا آن موقع بکتاب نامبرده توجهی نکرده بودم. برآن شدم از نظر سود و زیان بآن نگاهی کنم. در موقع مطالعه‌ی باب پنجم ، عشق و جوانی ، بنظرم خوب[؟] و حکایتهای سراسر ننگین «در عنفوان جوانی چنانچه افتد و دانی» یا «با شاهد پسری سری و سری داشتم» یا
«امرد آنگه که ساده‌روی بود تلخ گفتار و تندخوی بود
چون بریش آمد و بلعنت شد مردم‌آمیز و مهرجوی بود»
خواندم آشوبی در من تولید شده فکر کردم آخر این چه بزرگیست که تعلیمات او تماماً ننگین‌کاری و غیرت‌کشی است؟! چرا باید در عوض اینکه دیوان او طعمه‌ی آتش گردد اولین کتاب درسی نوآموزان و زینت‌بخش کتابخانه‌ها گردد؟!.
چه سزاست برای گوینده‌ی آن جشن هفتصد ساله گرفته شود و اگر پاکمردی قد علم کرده زیان گفته‌های او را متذکر شود آنوقت دسته‌ی نادانی بطرفداری برخاسته ادعا کنند به آثار بزرگان توهین شده؟! اگر این نوآموزان بچه‌های ما هستند چرا باید بگذاریم در عوض کسب کمالات اراجیف دیوانهای سعدی ، حافظ ، خیام ، ایرج در مغز آنها جایگیر شود؟! آخر توده‌ای که با این تعلیمات شوم بزرگ می‌شود کی میتوان به غیرت و مردانگی آنها اطمینان داشت؟! میخواهیم از آن دسته نادانانی که با حقایق نبرد کرده نمی‌گزارند دامن توده‌ی ایرانی از لوث این ننگین‌کاریها پاک شود بپرسیم شما که در دامن این خاک پرورش یافته‌اید و از نعمتهای آن برخوردار می‌شوید چرا راضی می‌شوید برادران یا خواهران شما در ابتدای کودکی خردهایشان با این نوشته‌های ننگین تباه شود و در عوضِ اینکه با دارنده‌ی پرچم دست بدست داده به گرفتاریهای امروزه علاج کنید در مقابل راستیها ایستادگی می‌نمایید. مطمئن بدانید این فیروزی خداییست که نافهمی شما را نشان داده و در نظر توده رسوا می‌نماید.
شاه تقی ـ پاکباز تبریزی
(پرچم روزانه شماره‌ی 143)
🔶 آیا از نبرد با راستیها چه نتیجه برمیدارند؟!..
من از سال نخست پیمان یکی از هواداران آن بودم. بخاطر دارم در شماره‌های نخست سال دوم دارنده‌ی گرامی آن یک رشته راستیها درباره‌ی شعر و شاعری و ادبیات برشته‌ی نگارش کشیده بود. در آن موقع انتشار این رشته گفتارها باغلب فضلا و ادبا گران آمده از هر دهنی آوازی برخاست نهایت بدگویی و زباندرازی از مجامع ادبی و یکی دو روزنامه‌ی بی‌آبروی آنموقع تجاوز نکرد بالاخره دارنده‌ی پیمان ناگزیر شد دعوت انجمن ادبی تهران را پذیرفته و یک رشته سخنگویی مایه‌داری در اطراف ادبیات و اندازه‌ی نیاز آدمی بشعر بپردازد. این سخنگویی با اینکه سراسرش راستی بود انتشار آن ابتدا با سانسور مأمورین وظیفه‌نشناس مصادف و از پیمان خارج بعداً بطور جداگانه برای خوانندگان فرستاده شد. هرچند این بخش ارجدار پیمان تولید هیاهو درمیان نادانان نمود چون سراسرش راستی بود اغلب از آنان که عمری در شاعری گذرانده و هنوز در کمند زلف یار و چاه زنخدان معشوق گیر کرده بودند از گفته‌های خود بیزاری نموده دیوانها بآتش سوخته شد نیز چندی پیش دو گفتار در پیرامون شعر در پرچم منتشر شد. این مرتبه هم نادانان سر بهیاهو برداشته تا جایی که مردک نادانی در روزنامه‌ی بی‌آبرویی زبان ببدگویی دارنده‌ی پرچم باز نموده باتکاء سخنان پوچی بخود حق داد یاوه‌گویی نماید قصد من در اینجا تنها انزجار از پست‌نهادی او نیست بلکه میخواهم یادآور شوم که با همه‌ی آلودگیهایی که اکثر شعرا دارند چه سزاست از آنها طرفداری شود و اگر بگفته‌های سراسر زیان آنان ایرادی گرفته می‌شود چرا فلان نادان جانبداری میکند؟! آیا از نبرد با راستیها چه نتیجه برمیدارند؟! من از ابتدای دانش‌آموزی از شعر و ادبیات بیزاری می‌نمودم. خوب بخاطر دارم اغلب بواسطه‌ی همین عدم تمایل در حفظ کردن اشعار مورد توبیخ آموزگاران یا دبیران خود واقع می‌شدم و روی همین انزجار کمتر بدیوان شعرا توجهی دارم. تصادفاً چندی پیش در مجلسی بودم میزبان از اینکه پسرش بدون آموزگار توانسته گلستان سعدی را ختم کند بخود مباهات میکرد. من تا آن موقع بکتاب نامبرده توجهی نکرده بودم. برآن شدم از نظر سود و زیان بآن نگاهی کنم. در موقع مطالعه‌ی باب پنجم ، عشق و جوانی ، بنظرم خوب[؟] و حکایتهای سراسر ننگین «در عنفوان جوانی چنانچه افتد و دانی» یا «با شاهد پسری سری و سری داشتم» یا
«امرد آنگه که ساده‌روی بود تلخ گفتار و تندخوی بود
چون بریش آمد و بلعنت شد مردم‌آمیز و مهرجوی بود»
خواندم آشوبی در من تولید شده فکر کردم آخر این چه بزرگیست که تعلیمات او تماماً ننگین‌کاری و غیرت‌کشی است؟! چرا باید در عوض اینکه دیوان او طعمه‌ی آتش گردد اولین کتاب درسی نوآموزان و زینت‌بخش کتابخانه‌ها گردد؟!.
چه سزاست برای گوینده‌ی آن جشن هفتصد ساله گرفته شود و اگر پاکمردی قد علم کرده زیان گفته‌های او را متذکر شود آنوقت دسته‌ی نادانی بطرفداری برخاسته ادعا کنند به آثار بزرگان توهین شده؟! اگر این نوآموزان بچه‌های ما هستند چرا باید بگذاریم در عوض کسب کمالات اراجیف دیوانهای سعدی ، حافظ ، خیام ، ایرج در مغز آنها جایگیر شود؟! آخر توده‌ای که با این تعلیمات شوم بزرگ می‌شود کی میتوان به غیرت و مردانگی آنها اطمینان داشت؟! میخواهیم از آن دسته نادانانی که با حقایق نبرد کرده نمی‌گزارند دامن توده‌ی ایرانی از لوث این ننگین‌کاریها پاک شود بپرسیم شما که در دامن این خاک پرورش یافته‌اید و از نعمتهای آن برخوردار می‌شوید چرا راضی می‌شوید برادران یا خواهران شما در ابتدای کودکی خردهایشان با این نوشته‌های ننگین تباه شود و در عوضِ اینکه با دارنده‌ی پرچم دست بدست داده به گرفتاریهای امروزه علاج کنید در مقابل راستیها ایستادگی می‌نمایید. مطمئن بدانید این فیروزی خداییست که نافهمی شما را نشان داده و در نظر توده رسوا می‌نماید.
شاه تقی ـ پاکباز تبریزی
(پرچم روزانه شماره‌ی 143)
با درود به تمامی آزادگان و "روشنفکران" وطن!
چرا عقب افتاده‌ایم؟ سوالیست که در مورد آن بسیار نوشتند. اما این دو تصویر جان کلام را به نمایش گذاشته است
"رهبران" اپوزسیون ، سیاسی ، وزیران ، مدیران ، هر که ادعائی دارد ، همه‌شان خوب است با این دو تصویر توجه کنند. بله ، صدراعظم آلمان ، رهبر سومین یا چهارمین قدرت اقتصادی جهان ، بمانند یک شهروند عادی در حال خرید روزمره است
اگر آلمان ، آلمان شد ؛ اگر آلمانیها توانست از زیر خاکسترهای جنگ جهانی دوم که تمام کشورشان را نابود کرده بود برخیزند ، بخاطر داشتن اینگونه راهبران بوده اینگونه رهبران در کره مریخ بوجود نیامدند و از روی خوش‌شانسی ملت آلمان ، رهبرشان نشدند. اینگونه رهبران را ملت آلمان ساخته‌اند. اینگونه رهبران ، ملت آلمان را رهبری کردند تا آنان آلمان را بسازند
رهبران سیاسی ، در هر اندازه‌ای که هستند ، باید رهبری کنند نه موج سواری؛ ایران احتیاج به ائتلاف تمام نیروهای دموکراتیک ملیش دارد. بله ایران به تمام فرزندان خلفش نیازمند است.
این اولین درسی است که ما باید یاد بگیریم ، تا راه بیفتیم. آنوقت است که شاید بتوانیم عقب افتادگی هایمان را جبران کنیم!
اکبر کریمیان
چرا عقب افتاده‌ایم؟ سوالیست که در مورد آن بسیار نوشتند. اما این دو تصویر جان کلام را به نمایش گذاشته است
"رهبران" اپوزسیون ، سیاسی ، وزیران ، مدیران ، هر که ادعائی دارد ، همه‌شان خوب است با این دو تصویر توجه کنند. بله ، صدراعظم آلمان ، رهبر سومین یا چهارمین قدرت اقتصادی جهان ، بمانند یک شهروند عادی در حال خرید روزمره است
اگر آلمان ، آلمان شد ؛ اگر آلمانیها توانست از زیر خاکسترهای جنگ جهانی دوم که تمام کشورشان را نابود کرده بود برخیزند ، بخاطر داشتن اینگونه راهبران بوده اینگونه رهبران در کره مریخ بوجود نیامدند و از روی خوش‌شانسی ملت آلمان ، رهبرشان نشدند. اینگونه رهبران را ملت آلمان ساخته‌اند. اینگونه رهبران ، ملت آلمان را رهبری کردند تا آنان آلمان را بسازند
رهبران سیاسی ، در هر اندازه‌ای که هستند ، باید رهبری کنند نه موج سواری؛ ایران احتیاج به ائتلاف تمام نیروهای دموکراتیک ملیش دارد. بله ایران به تمام فرزندان خلفش نیازمند است.
این اولین درسی است که ما باید یاد بگیریم ، تا راه بیفتیم. آنوقت است که شاید بتوانیم عقب افتادگی هایمان را جبران کنیم!
اکبر کریمیان
🔶 در پاسخ حقیقتگو
🔸 6ـ خدایی كه کیشها می‌ستایند آفریدگار راست نیست
(تکه‌ی یک از دو)
در كیشها نیز چنین راهی را رفته‌اند و آنچه كه طبیعی است با صد شگفتی و دلكشی كه دارد ارجمند نشمارند و تو گویی آنها را از خدا ندانند و همیشه كارهای بیرون از آیین طبیعت را بنام خدا یاد كنند. مثلاً اگر كسی گوید : این بخار است كه از زمین برخیزد و ابر گردد و باران از آن فرود آید ، سخت برنجند و او را بیدین شمارند. زیرا پیش ایشان باران را دانه دانه فرشتگان بزمین رسانند. فراموش نشده تا بیست سال پیش صدها بلكه هزارها كسان را بهمین دستاویز بیدین خوانده بآزارش برمی‌خاستند.
ما بارها گفته‌ایم طبیعت پدیدآورده‌ی خداست و كارخانه‌ی اوست و آیین آن را جز خدا ننهاده. در جهان هرگز دست دیگری در كار نیست. شما چون هسته‌ای را می‌كارید و از آن نهالی سر می‌زند و پس از سالها درخت بزرگ و باروری می‌گردد كه تنه‌اش جدا و برگش جدا و گلش جداست ، این خود سراپا شگفت و خود نمونه‌ی روشنی از توانایی آفریدگار می‌باشد و پیداست كه چنین آفریدگاری به هر كاری تواناست. ولی این نهاده‌ی خود اوست كه باید هسته‌ای را كاشت و زمانی چشم براه داشت تا درخت باروری پدید آید و بی‌این هرگز درختی پدید نیاید.
اینهمه چیزهای بیرون از آیین طبیعت همینكه كسی بپرسد درزمان[=بیدرنگ] پاسخ دهند : «مگر خدا به هر كاری توانا نیست؟!..» آیا این پاسخ درست است؟!.. این پاسخ برای كسانیست كه چشم از جهان پوشند و فیلسوفانه پنداربافی كنند. برای كسانیست كه از هر چیزی بسخن بسنده كنند و هیچگاه دربند نتیجه نباشند.
یكی بگوید : شما را با توانایی آفریدگار چه كار است؟!. چرا این نمی‌بینید كه آفریدگار برای كارهای جهان آیینی نهاده و هیچگاه چیزی بیرون از آن آیین دیده نشود؟!.. این خود نهاده‌ی خداست كه از سنگ شتر برنیاید ، و از انگشت آب روان نگردد ، و خورشید چون فرورفت دیگر بازنگردد. آخر چه سودی از این كارها جهان را خواهد بود؟!.. این چه هوس است كه راه راست زندگانی را رها كرده و همیشه خود را به راههای پیچاپیچ زنید؟!..
كسانی خواهند پرسید : پس چرا داستانها از این گونه از موسا و عیسا در قرآن یاد شده؟.. میگویم : این گونه چیزها در قرآن راز دیگری دارد و ما چگونگی آنها را در جای خود باز خواهیم نمود. آنچه را كه در اینجا میگویم آنست كه هرگز نمی‌توان بدستاویز آنها با دانشها پیكار نمود. ما از زمان موسا و عیسا بسیار دور شده‌ایم و بیكبار باید ایشان و داستان ایشان را كنار گزاریم و بكار و زندگانی خود پردازیم. موسا و عیسا آیند و روند و آن خدای آفریدگار است كه همیشه هست و خواهد بود و همواره جهان را راه خواهد برد.
دین بمعنی درست خود چنانكه بآفریدگار راه می‌نماید باید از یكسو نیز مردمان را به طبیعت و آیین آن آشنا گرداند كه به پندارهای بیهوده نگرایند و بچیزهای ناشدنی دل نبندند و راه زندگی را از دست ندهند و هر چیزی را از راه طبیعی آن جویند. امروز كیشها همه وارونه‌ی آن را می‌دارند و طبیعت را یك چیز ناستوده و بی‌ارج نشان میدهند. دیگر چه گمراهی بدتر ازین؟!..
🔸 6ـ خدایی كه کیشها می‌ستایند آفریدگار راست نیست
(تکه‌ی یک از دو)
در كیشها نیز چنین راهی را رفته‌اند و آنچه كه طبیعی است با صد شگفتی و دلكشی كه دارد ارجمند نشمارند و تو گویی آنها را از خدا ندانند و همیشه كارهای بیرون از آیین طبیعت را بنام خدا یاد كنند. مثلاً اگر كسی گوید : این بخار است كه از زمین برخیزد و ابر گردد و باران از آن فرود آید ، سخت برنجند و او را بیدین شمارند. زیرا پیش ایشان باران را دانه دانه فرشتگان بزمین رسانند. فراموش نشده تا بیست سال پیش صدها بلكه هزارها كسان را بهمین دستاویز بیدین خوانده بآزارش برمی‌خاستند.
ما بارها گفته‌ایم طبیعت پدیدآورده‌ی خداست و كارخانه‌ی اوست و آیین آن را جز خدا ننهاده. در جهان هرگز دست دیگری در كار نیست. شما چون هسته‌ای را می‌كارید و از آن نهالی سر می‌زند و پس از سالها درخت بزرگ و باروری می‌گردد كه تنه‌اش جدا و برگش جدا و گلش جداست ، این خود سراپا شگفت و خود نمونه‌ی روشنی از توانایی آفریدگار می‌باشد و پیداست كه چنین آفریدگاری به هر كاری تواناست. ولی این نهاده‌ی خود اوست كه باید هسته‌ای را كاشت و زمانی چشم براه داشت تا درخت باروری پدید آید و بی‌این هرگز درختی پدید نیاید.
اینهمه چیزهای بیرون از آیین طبیعت همینكه كسی بپرسد درزمان[=بیدرنگ] پاسخ دهند : «مگر خدا به هر كاری توانا نیست؟!..» آیا این پاسخ درست است؟!.. این پاسخ برای كسانیست كه چشم از جهان پوشند و فیلسوفانه پنداربافی كنند. برای كسانیست كه از هر چیزی بسخن بسنده كنند و هیچگاه دربند نتیجه نباشند.
یكی بگوید : شما را با توانایی آفریدگار چه كار است؟!. چرا این نمی‌بینید كه آفریدگار برای كارهای جهان آیینی نهاده و هیچگاه چیزی بیرون از آن آیین دیده نشود؟!.. این خود نهاده‌ی خداست كه از سنگ شتر برنیاید ، و از انگشت آب روان نگردد ، و خورشید چون فرورفت دیگر بازنگردد. آخر چه سودی از این كارها جهان را خواهد بود؟!.. این چه هوس است كه راه راست زندگانی را رها كرده و همیشه خود را به راههای پیچاپیچ زنید؟!..
كسانی خواهند پرسید : پس چرا داستانها از این گونه از موسا و عیسا در قرآن یاد شده؟.. میگویم : این گونه چیزها در قرآن راز دیگری دارد و ما چگونگی آنها را در جای خود باز خواهیم نمود. آنچه را كه در اینجا میگویم آنست كه هرگز نمی‌توان بدستاویز آنها با دانشها پیكار نمود. ما از زمان موسا و عیسا بسیار دور شده‌ایم و بیكبار باید ایشان و داستان ایشان را كنار گزاریم و بكار و زندگانی خود پردازیم. موسا و عیسا آیند و روند و آن خدای آفریدگار است كه همیشه هست و خواهد بود و همواره جهان را راه خواهد برد.
دین بمعنی درست خود چنانكه بآفریدگار راه می‌نماید باید از یكسو نیز مردمان را به طبیعت و آیین آن آشنا گرداند كه به پندارهای بیهوده نگرایند و بچیزهای ناشدنی دل نبندند و راه زندگی را از دست ندهند و هر چیزی را از راه طبیعی آن جویند. امروز كیشها همه وارونه‌ی آن را می‌دارند و طبیعت را یك چیز ناستوده و بی‌ارج نشان میدهند. دیگر چه گمراهی بدتر ازین؟!..
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
10) پومپيوس ـ تکه‌ی 18
🔸 خود پومپيوس در يك خطبه‌اي چنين مي‌گفت : من هميشه به هر كاري زودتر از آن آمده‌ام كه خودم اميد داشتم و زودتر از آن كناره جسته‌ام كه شما اميدوار بوديد. چنانكه پراكنده كردن سپاهيان بهترين گواه اين سخن مي‌باشد. ولي چون مي‌بينم كه قيصر نمي‌خواهد زور خود را رها نمايد از اين جهت من نيز در شهر بدستياري سمتها و فرمانها مي‌كوشم خود را در برابر او زورمند گردانم. ولي با اين حال هرگز در آرزوي تغيير دادن بكارها نيستم و هرگز نمي‌خواهم باو بدگمان باشم بلكه مي‌خواهم او را بچيزي نشمارم و بيپروايي نمايم و با آنكه مي‌ديد كارهاي حكومت را برخلاف رضاي او بكساني مي‌سپارند و بمردم شهر رشوه‌هايي داده و از اين راه بكارهايي برگزيده مي‌شوند با اين حال ايستادگي از خود نشان نمي‌داد و بدان مي‌كوشيد كه شهر پاك بي‌حكومت گردد. در همين هنگام بود كه پيشنهاد مي‌شد ديكتاتوري براي روم برگزيده شود و لوكولوس كه يكي از تريبونان بود نخست او بچنين پيشنهادي مبادرت نمود ولي با اين جسارت جان خود را بخطر انداخت و كاتو با او بدشمني برخاسته از تريبوني بيرونش گردانيد. درباره‌ی خود پومپيوس نيز بسياري از دوستانش پيش افتاده از جانب او عذرخواهي مي‌نمودند و چنين مي‌گفتند كه خود او هرگز چنان سمتي را نخواهد پذيرفت. از اينجا چون كاتو نطق كرده به پومپيوس مي‌سپرد كه بكارهاي جمهوري توجه كرده بنظم و سامان آن بكوشد او از شرمساري جز تسليم و رضا از خود نشان نمي‌داد. در اينزمان دوميتيوس و ميسلا1 كونسول برگزيده شدند ليكن پس از ديري چون باز شوريدگيها پديد آمد و كسي بر سر حكومت نبود و باز گفتگو از ديكتاتور بر زبانها افتاده و اين بار آوازها بلندتر از دفعه‌ی پيشين گرديده بود دسته‌ی كاتو از ترس اينكه مبادا با زور پومپيوس را براي آن سمت برگزينند چنين تدبير انديشيدند كه براي بازداشتن وي از آن سمت بيك سمت قانونيش برگزينند. بيبولوس كه دشمن پومپيوس بود خود او بيش از ديگران رأي داد كه پومپيوس را يگانه كونسول روم برگزينند و چنين اميدوار بود كه از اين راه جمهوري از آن حال شوريدگي بيرون مي‌آيد يا باري در سايه‌ی كوشش وي از سختي كار مي‌كاهد. ولي مردم آن را از بيبولوس سخت شگفت مي‌شماردند و اينبود كه چون كاتو بپاي خاست تا نطقي كند همگي انتظار مخالفت را داشتند. ليكن او پس از اندكي خاموشي چنين گفت : من هرگز چنين رأيي را نداشتم و آن را من پيش نياورده‌ام. ولي چون ديگري آن را پيشنهاد كرده من نيز همداستان مي‌باشم و از آن پيروي مي‌نمايم. سپس گفت : هرگونه حكومت بهتر از نداشتن حكومت است و من در اينزمان آشفتگي كسي را براي حكومت بهتر از پومپيوس نمي‌شناسم. در نتيجه‌ی اين گفتار همگي يكزبان آن را پذيرفتند و چنين قانوني گزارده شد كه پومپيوس يگانه كونسول باشد و نيز اختيار باو سپرده شد كه اگر خواست كس ديگري را براي همدستي با خود برگزيند با آن شرط كه تا دو ماه ديگر بدرود زندگي نگويد.
بدينسان بدستياري سولپيكيوس كه در آنزمان فترت جانشين بود پومپيوس يگانه قونسول اعلان گرديد و از اين رهگذر پومپيوس از ته دل سپاسگزار كاتو بود و خود را مديون مي‌شناخت و ازو خواهش مي‌نمود كه پند و رهنمايي در زمينه‌ی كارهاي حكمراني از وي دريغ نگويد. ولي كاتو در پاسخ او مي‌گفت : پومپيوس نبايد از من سپاسگزاري نمايد زيرا من اين كار را نه از بهر او بلكه از بهر جمهوري نمودم. اما درباره‌ی پند و راهنمايي اگر از من چنين رهنمايي بخواهد من در تنهايي بخود او مي‌گويم و اگر نخواست در آشكار گفتنيها را مي‌گويم. اينبود رفتار كاتو در همه‌ی كارهايي كه پيش مي‌آمد.
1ـ Messala
10) پومپيوس ـ تکه‌ی 18
🔸 خود پومپيوس در يك خطبه‌اي چنين مي‌گفت : من هميشه به هر كاري زودتر از آن آمده‌ام كه خودم اميد داشتم و زودتر از آن كناره جسته‌ام كه شما اميدوار بوديد. چنانكه پراكنده كردن سپاهيان بهترين گواه اين سخن مي‌باشد. ولي چون مي‌بينم كه قيصر نمي‌خواهد زور خود را رها نمايد از اين جهت من نيز در شهر بدستياري سمتها و فرمانها مي‌كوشم خود را در برابر او زورمند گردانم. ولي با اين حال هرگز در آرزوي تغيير دادن بكارها نيستم و هرگز نمي‌خواهم باو بدگمان باشم بلكه مي‌خواهم او را بچيزي نشمارم و بيپروايي نمايم و با آنكه مي‌ديد كارهاي حكومت را برخلاف رضاي او بكساني مي‌سپارند و بمردم شهر رشوه‌هايي داده و از اين راه بكارهايي برگزيده مي‌شوند با اين حال ايستادگي از خود نشان نمي‌داد و بدان مي‌كوشيد كه شهر پاك بي‌حكومت گردد. در همين هنگام بود كه پيشنهاد مي‌شد ديكتاتوري براي روم برگزيده شود و لوكولوس كه يكي از تريبونان بود نخست او بچنين پيشنهادي مبادرت نمود ولي با اين جسارت جان خود را بخطر انداخت و كاتو با او بدشمني برخاسته از تريبوني بيرونش گردانيد. درباره‌ی خود پومپيوس نيز بسياري از دوستانش پيش افتاده از جانب او عذرخواهي مي‌نمودند و چنين مي‌گفتند كه خود او هرگز چنان سمتي را نخواهد پذيرفت. از اينجا چون كاتو نطق كرده به پومپيوس مي‌سپرد كه بكارهاي جمهوري توجه كرده بنظم و سامان آن بكوشد او از شرمساري جز تسليم و رضا از خود نشان نمي‌داد. در اينزمان دوميتيوس و ميسلا1 كونسول برگزيده شدند ليكن پس از ديري چون باز شوريدگيها پديد آمد و كسي بر سر حكومت نبود و باز گفتگو از ديكتاتور بر زبانها افتاده و اين بار آوازها بلندتر از دفعه‌ی پيشين گرديده بود دسته‌ی كاتو از ترس اينكه مبادا با زور پومپيوس را براي آن سمت برگزينند چنين تدبير انديشيدند كه براي بازداشتن وي از آن سمت بيك سمت قانونيش برگزينند. بيبولوس كه دشمن پومپيوس بود خود او بيش از ديگران رأي داد كه پومپيوس را يگانه كونسول روم برگزينند و چنين اميدوار بود كه از اين راه جمهوري از آن حال شوريدگي بيرون مي‌آيد يا باري در سايه‌ی كوشش وي از سختي كار مي‌كاهد. ولي مردم آن را از بيبولوس سخت شگفت مي‌شماردند و اينبود كه چون كاتو بپاي خاست تا نطقي كند همگي انتظار مخالفت را داشتند. ليكن او پس از اندكي خاموشي چنين گفت : من هرگز چنين رأيي را نداشتم و آن را من پيش نياورده‌ام. ولي چون ديگري آن را پيشنهاد كرده من نيز همداستان مي‌باشم و از آن پيروي مي‌نمايم. سپس گفت : هرگونه حكومت بهتر از نداشتن حكومت است و من در اينزمان آشفتگي كسي را براي حكومت بهتر از پومپيوس نمي‌شناسم. در نتيجه‌ی اين گفتار همگي يكزبان آن را پذيرفتند و چنين قانوني گزارده شد كه پومپيوس يگانه كونسول باشد و نيز اختيار باو سپرده شد كه اگر خواست كس ديگري را براي همدستي با خود برگزيند با آن شرط كه تا دو ماه ديگر بدرود زندگي نگويد.
بدينسان بدستياري سولپيكيوس كه در آنزمان فترت جانشين بود پومپيوس يگانه قونسول اعلان گرديد و از اين رهگذر پومپيوس از ته دل سپاسگزار كاتو بود و خود را مديون مي‌شناخت و ازو خواهش مي‌نمود كه پند و رهنمايي در زمينه‌ی كارهاي حكمراني از وي دريغ نگويد. ولي كاتو در پاسخ او مي‌گفت : پومپيوس نبايد از من سپاسگزاري نمايد زيرا من اين كار را نه از بهر او بلكه از بهر جمهوري نمودم. اما درباره‌ی پند و راهنمايي اگر از من چنين رهنمايي بخواهد من در تنهايي بخود او مي‌گويم و اگر نخواست در آشكار گفتنيها را مي‌گويم. اينبود رفتار كاتو در همه‌ی كارهايي كه پيش مي‌آمد.
1ـ Messala
✴️ نامه‌ای از یکی از بانوان هوادار پاکدینی
آن سخن که میگوید : "این محرم و صفر است که اسلام را زنده نگهداشته است" شما فقط همین یک سخن را بگیرید آن وقت میفهمید که اسلام کنونی چیزی جز نمایش بیخردانه‌ی محرم و صفر، عید قربان، عید غدیر و نیمه‌ی شعبان و ... نیست! هیچ نشانی از راستگویی و راستکاری در آن پیدا نمی‌شود. در واقع نشانی از راستگویی که پیدا نمی‌شود به درد این دنیا هم نمیخورد! اگر از کسی از ایشان بپرسید دلیل اینکار ها چیست؟! میگوید برای جمع کردن ثواب و اندوخته‌ی آن دنیا! هیچ فکر نمیکنند خدایی که محمد را فرستاد و دین اسلام رواج پیدا کرد برای آبادانی آن دنیا نبود، در واقع در زمان جاهلیت کسی از جاودانگی و دنیای پس از مرگ چیزی نمیدانست و باوری نداشت که خدا بخواهد کسی را برای آموزش و جمع کردن ثواب برای آن دنیا بفرستد! دین آن روز برای گنبدپرستی و عده ای عزیز کرده های خدا شناخته شوند و هرساله به زیارتشان روند نبود! خدا که ما میشناسیم بزرگتر از آنست که نیازی به این کارها داشته باشد. دین آن روز برای شناختن آیین زندگانی بود، زندگی که از روی خرد باشد. راست گفت که این محرم و صفر است که اسلام را زنده نگهداشته است! خودشان میدانستند اگر این نمایشهای بیخردانه هرساله نباشد چیزی از اسلام ساختگی شان باقی‌نمی ماند. براستی حق دارند هرساله سرمایه های کلان دراین راه خرج میکنند که دستگاه شان برچیده نشود!
نیلوفر
آن سخن که میگوید : "این محرم و صفر است که اسلام را زنده نگهداشته است" شما فقط همین یک سخن را بگیرید آن وقت میفهمید که اسلام کنونی چیزی جز نمایش بیخردانه‌ی محرم و صفر، عید قربان، عید غدیر و نیمه‌ی شعبان و ... نیست! هیچ نشانی از راستگویی و راستکاری در آن پیدا نمی‌شود. در واقع نشانی از راستگویی که پیدا نمی‌شود به درد این دنیا هم نمیخورد! اگر از کسی از ایشان بپرسید دلیل اینکار ها چیست؟! میگوید برای جمع کردن ثواب و اندوخته‌ی آن دنیا! هیچ فکر نمیکنند خدایی که محمد را فرستاد و دین اسلام رواج پیدا کرد برای آبادانی آن دنیا نبود، در واقع در زمان جاهلیت کسی از جاودانگی و دنیای پس از مرگ چیزی نمیدانست و باوری نداشت که خدا بخواهد کسی را برای آموزش و جمع کردن ثواب برای آن دنیا بفرستد! دین آن روز برای گنبدپرستی و عده ای عزیز کرده های خدا شناخته شوند و هرساله به زیارتشان روند نبود! خدا که ما میشناسیم بزرگتر از آنست که نیازی به این کارها داشته باشد. دین آن روز برای شناختن آیین زندگانی بود، زندگی که از روی خرد باشد. راست گفت که این محرم و صفر است که اسلام را زنده نگهداشته است! خودشان میدانستند اگر این نمایشهای بیخردانه هرساله نباشد چیزی از اسلام ساختگی شان باقی‌نمی ماند. براستی حق دارند هرساله سرمایه های کلان دراین راه خرج میکنند که دستگاه شان برچیده نشود!
نیلوفر
✴️ مشروطه یا دمکراسی؟؟!
(تکه‌ی چهاردهم)
🔶 امروز چه بايد كرد؟..
کانال : در تکه‌ی هفتم ، آنجا که آمده بود :
🔸كساني كه در اين كشور مي‌زيند ولي از معني حكومت توده‌اي آگاه نيستند و يا اگر آگاهند ايمان به آن ندارند و وظيفه‌اي براي خود در قبال كشور و توده نمي‌شناسند ، و يا با كشور و توده كارشكني و دشمني مي‌نمايند ـ چنين كساني را چه حق دخالتي در كار سررشته‌داري (چه از راه برگزيدن و چه از راه برگزيده شدن) تواند بود؟!.. اينان در اين كشور مي‌زيند ولي با آن بيگانه‌اند. بايد اين بيگانگان را كنار گرفت.🔸،
قول دادیم یادداشتی را در پایان گفتار بیاوریم. اینک آن یادداشت :
یادداشت ویراینده (تکه‌ی یک از دو) :
دمکراسی توده‌ها را موهبتی است که نه تنها خود را از بند استبداد پادشاهان برهانند بلکه از آسیب آزمندان و ستمگران که همیشه درپی کامرانیها و زورورزیهای خود چشم به فرمانروایی دوخته‌اند نیز در امان بمانند. ولی چنانکه در آدمی خیمهای آزادگی و سرفرازی هست ، رشک و ستم و بهره‌کشی و اینگونه خیمهای ناستوده نیز هست و پیداست همیشه کسانی خواهند بود که به پیروی از این خیمها از هر رخنه‌ای در دمکراسی بهره جسته درپی هوسهای خود سود توده را پایمال کرده زمینه را برای استبدادی دیگر با رنگ و رویی نوین فراهم آورند.
با اینکه دمکراسی در هر کشوری رویه‌ی خود را دارد ولی رویهم‌رفته یک آرمان در همه‌ی آنها یکسانست و آن اینست که فرمانروایی هرچه بیشتر در دست خود مردم و زیر نگاهبانی ایشان باشد. پیداست این فرمانروایی هرچه بیشتر به شایستگان سپرده گردد آن دمکراسی به آرمان خود نزدیکتر خواهد بود. ولی هوسرانان جز درپی هوسهای خود نیستند و همیشه آماده‌اند که از هر رخنه‌ای بسود خود کوشند. نتیجه آنکه نه تنها باید برای بدست آوردن دمکراسی کوشید بلکه به نگهداری آن باید کوشش بیشتر نمود.
یکی از رخنه‌ها و آفتهای دمکراسی ، قانونهای نادرست انتخابات است که توده را از مردان شایسته بی‌بهره می‌گرداند. این نادرستی از چند راه است. تقلب در انتخابات ، «رأی خریدن» و ناراستی و نیرنگ در رقابت انتخاباتی از شناخته‌ترین آنهاست. دانشوران حقوق سیاسی به مؤلفه‌های دیگری همچون «ویژگیهای برگزینندگان و نامزدهای نمایندگی» ، فرمول تعیین «حوزه‌های انتخاباتی» ، «انجمنهای برگزاری انتخابات» ، تعریف «اکثریت» ، «شیوه‌ی دریافت رأی و شمارش آن» ، و دیگر نکته‌ها که به انتخابات درست می‌انجامد پروا کرده‌اند. اینها هر یک باید بدرستی تعیین گردد تا دمکراسی از آرمان خود دور نیفتد. این زمینه خود به تنهایی میدان گسترده‌ای برای بررسی و چاره‌جویی بوده و اکنون نیز می‌باشد.
یکی از هَناینده‌ترین (مؤثر) اینها که در این دفتر به آن اشاره شده و زمینه‌ی این یادداشت می‌باشد ویژگیهای برگزینندگان و نامزدهاست. در کشورهای دمکراسی به اینها پروا شده و هر کشوری از روی مقتضیات خود آنها را تعیین کرده است. برای مثال سن رأی‌دهنده و نامزد نمایندگی در هر کشوری جداست. زمانی شرط سن برای رأی دادن در ایران 15 سال تمام بود. ولی همین در ژاپن 25 سال می‌باشد. (اینها برای نشان دادن تفاوت در شرطهای برگزینندگان و برگزیده شدگان است و نباید این لغزش پیش آید که آنچه اکنون در ایران فرمانرواست براستی دمکراسی می‌باشد.)
نمونه‌ای دیگر از شرطهای برگزینندگان یکی هم جنس ایشان است. زنان در برخی از کشورهای دمکراسی تا دهه‌ی چهل میلادی حق رأی نداشتند. در ایران نیز تا سال 1341 زنان حق رأی نداشتند. در هر حال اینگونه شرطها چیزهایی است که در جستار «قانون انتخابات» می‌گنجد و بیگمان هر کشوری گاهگاه دیگرگونیهایی در آن پدید آورده یا خواهد آورد.
در کشور ما نیز قانون انتخابات چند بار دیگر گردیده است. یک بار دکتر مصدق در مجلس چهاردهم 24 مادّه را برای دیگر گردانیدن قانون انتخابات پیش نهاد (اردی‌بهشت 1323). مادّه‌ی 5 آن (پس از اصلاح) چنین بود : «داوطلبان (نمایندگی) باید یا از طرف 100 نفر که حق رأی دارند بفرمانداری معرفی شوند به این طریق که معرفی‌کنندگان شخصاً در فرمانداری حاضر شوند و با ارائه‌ی شناسنامه‌ی خود معرفی‌نامه را امضا کنند یا وجهی معادل یک ماه حقوق نمایندگی ... ودیعه گزارند» (روزنامه‌ی اطلاعات : 4/4/23). باید دانست گرو گزاردن پول و معرفی‌نامه گرفتن از برگزینندگان یا از سیاستگران و اداره‌های دولتی برای نماینده شدن در برخی کشورهای اروپایی اکنون هم روانست.
(تکه‌ی چهاردهم)
🔶 امروز چه بايد كرد؟..
کانال : در تکه‌ی هفتم ، آنجا که آمده بود :
🔸كساني كه در اين كشور مي‌زيند ولي از معني حكومت توده‌اي آگاه نيستند و يا اگر آگاهند ايمان به آن ندارند و وظيفه‌اي براي خود در قبال كشور و توده نمي‌شناسند ، و يا با كشور و توده كارشكني و دشمني مي‌نمايند ـ چنين كساني را چه حق دخالتي در كار سررشته‌داري (چه از راه برگزيدن و چه از راه برگزيده شدن) تواند بود؟!.. اينان در اين كشور مي‌زيند ولي با آن بيگانه‌اند. بايد اين بيگانگان را كنار گرفت.🔸،
قول دادیم یادداشتی را در پایان گفتار بیاوریم. اینک آن یادداشت :
یادداشت ویراینده (تکه‌ی یک از دو) :
دمکراسی توده‌ها را موهبتی است که نه تنها خود را از بند استبداد پادشاهان برهانند بلکه از آسیب آزمندان و ستمگران که همیشه درپی کامرانیها و زورورزیهای خود چشم به فرمانروایی دوخته‌اند نیز در امان بمانند. ولی چنانکه در آدمی خیمهای آزادگی و سرفرازی هست ، رشک و ستم و بهره‌کشی و اینگونه خیمهای ناستوده نیز هست و پیداست همیشه کسانی خواهند بود که به پیروی از این خیمها از هر رخنه‌ای در دمکراسی بهره جسته درپی هوسهای خود سود توده را پایمال کرده زمینه را برای استبدادی دیگر با رنگ و رویی نوین فراهم آورند.
با اینکه دمکراسی در هر کشوری رویه‌ی خود را دارد ولی رویهم‌رفته یک آرمان در همه‌ی آنها یکسانست و آن اینست که فرمانروایی هرچه بیشتر در دست خود مردم و زیر نگاهبانی ایشان باشد. پیداست این فرمانروایی هرچه بیشتر به شایستگان سپرده گردد آن دمکراسی به آرمان خود نزدیکتر خواهد بود. ولی هوسرانان جز درپی هوسهای خود نیستند و همیشه آماده‌اند که از هر رخنه‌ای بسود خود کوشند. نتیجه آنکه نه تنها باید برای بدست آوردن دمکراسی کوشید بلکه به نگهداری آن باید کوشش بیشتر نمود.
یکی از رخنه‌ها و آفتهای دمکراسی ، قانونهای نادرست انتخابات است که توده را از مردان شایسته بی‌بهره می‌گرداند. این نادرستی از چند راه است. تقلب در انتخابات ، «رأی خریدن» و ناراستی و نیرنگ در رقابت انتخاباتی از شناخته‌ترین آنهاست. دانشوران حقوق سیاسی به مؤلفه‌های دیگری همچون «ویژگیهای برگزینندگان و نامزدهای نمایندگی» ، فرمول تعیین «حوزه‌های انتخاباتی» ، «انجمنهای برگزاری انتخابات» ، تعریف «اکثریت» ، «شیوه‌ی دریافت رأی و شمارش آن» ، و دیگر نکته‌ها که به انتخابات درست می‌انجامد پروا کرده‌اند. اینها هر یک باید بدرستی تعیین گردد تا دمکراسی از آرمان خود دور نیفتد. این زمینه خود به تنهایی میدان گسترده‌ای برای بررسی و چاره‌جویی بوده و اکنون نیز می‌باشد.
یکی از هَناینده‌ترین (مؤثر) اینها که در این دفتر به آن اشاره شده و زمینه‌ی این یادداشت می‌باشد ویژگیهای برگزینندگان و نامزدهاست. در کشورهای دمکراسی به اینها پروا شده و هر کشوری از روی مقتضیات خود آنها را تعیین کرده است. برای مثال سن رأی‌دهنده و نامزد نمایندگی در هر کشوری جداست. زمانی شرط سن برای رأی دادن در ایران 15 سال تمام بود. ولی همین در ژاپن 25 سال می‌باشد. (اینها برای نشان دادن تفاوت در شرطهای برگزینندگان و برگزیده شدگان است و نباید این لغزش پیش آید که آنچه اکنون در ایران فرمانرواست براستی دمکراسی می‌باشد.)
نمونه‌ای دیگر از شرطهای برگزینندگان یکی هم جنس ایشان است. زنان در برخی از کشورهای دمکراسی تا دهه‌ی چهل میلادی حق رأی نداشتند. در ایران نیز تا سال 1341 زنان حق رأی نداشتند. در هر حال اینگونه شرطها چیزهایی است که در جستار «قانون انتخابات» می‌گنجد و بیگمان هر کشوری گاهگاه دیگرگونیهایی در آن پدید آورده یا خواهد آورد.
در کشور ما نیز قانون انتخابات چند بار دیگر گردیده است. یک بار دکتر مصدق در مجلس چهاردهم 24 مادّه را برای دیگر گردانیدن قانون انتخابات پیش نهاد (اردی‌بهشت 1323). مادّه‌ی 5 آن (پس از اصلاح) چنین بود : «داوطلبان (نمایندگی) باید یا از طرف 100 نفر که حق رأی دارند بفرمانداری معرفی شوند به این طریق که معرفی‌کنندگان شخصاً در فرمانداری حاضر شوند و با ارائه‌ی شناسنامه‌ی خود معرفی‌نامه را امضا کنند یا وجهی معادل یک ماه حقوق نمایندگی ... ودیعه گزارند» (روزنامه‌ی اطلاعات : 4/4/23). باید دانست گرو گزاردن پول و معرفی‌نامه گرفتن از برگزینندگان یا از سیاستگران و اداره‌های دولتی برای نماینده شدن در برخی کشورهای اروپایی اکنون هم روانست.
در آن پیشنهاد شرط سوادی هم برای برگزینندگان شهری گزارده شده بود. نتیجه‌هایی زیانمندی که از دخالت بیسوادان در انتخابات برمی‌خیزد نه چیزیست که نیاز به گفتگو بدارد. در آن سالها اگر این را برای روستاها نیز بکار می‌بستند بمعنی بی‌بهره گردیدن روستاییان از حق برگزیدن می‌بوده. همانا دکتر مصدق از این می‌پرهیزیده. همچنین سخن از دادن حق رأی به زنان پیش آمده بود که او چنین پاسخ داده : «دادن حق رأی به زنها مستلزم مرور زمان بیشتری است تا عده‌ی زیادتری از بانوان صلاحیت کافی برای انتخاب کردن و شدن احراز نمایند».
✴️ علت آنکه «طب سنتی» دانش بشمار نمی‌آید!
🔸بخش دو از سه
ما یک علم معتبر و به روز داریم. شیمی و ستاره‌شناسی و جغرافیای سنتی ، تنها به “تاریخ علم” تعلق دارند. حالا اجازه بدهید یک سوال بپرسم : آیا جغرافی/ستاره‌شناسی/شیمی سنتی یکسره نادرست بود و هیچ فایدهای نداشت؟ پاسخ منفی است. آن علوم بخش‌های درستی هم داشتند که علم مدرن آنها را پذیرفته و در خود جای داده است. البته آن علوم در زمان خود فایده‌هایی هم داشتند. راه و چاه را نشان می‌دادند و حتا خسوف و کسوف را پیش‌بینی می‌کردند. اما هرگز با فایده‌ها و دقت و صحت علم مدرن قابل مقایسه نیستند.
همین معنا در مورد پزشکی هم صادق است. ما یک پزشکی معتبر داریم و تنها همین پزشکی است که اخلاقن حق استفاده و تجویز آن را داریم : پزشکی مبتنی بر شواهد. آنچه که تحت عنوان طب سنتی خوانده می‌شود بخشی از تاریخ پزشکی است که البته در زمان خود جالب توجه بوده است و برخی از بیماران را درمان می‌کرده است و البته سرشار از تئوری‌های نادرست و خنده‌دار هم بوده است. برای مثال فیزیولوژی و آناتومی سرشار [می‌باشد] از اشکالی که گردش خون را هنوز کشف نکرده است و رگ‌ها را جای عبور هوا می‌داند و قلب را سه بطنه و جگر را محل بخشی از عواطف و مغز را جای خنک شدن خون به شمار می‌آورد. نیز تئوری مزاجی که بر شیمی چهارعنصری مبتنی است و همانند همان شیمی و همانند هیأت بطلمیوسی سال‌هاست که منسوخ شده و به تاریخ طب پیوسته است.
درست است که همچنان برخی با مراجعه به طب سنتی به درست – یا غالبن به غلط و در اثر تلقین یا اثر دارونما یا سیر طبیعی بهبود بیماری – احساس میکنند که حالشان بهتر شده است. اما این هرگز با دستاوردهای طب مدرن که – به جای روایت های شخصی و تأثیرپذیر – مبتنی بر تجربه‌ی روشمند و علمی است ، قابل مقایسه نیست. بنابراین قایل بودن به دوگانه‌ی پزشکی مدرن/سنتی یک خطای جدی است.
البته برخی از داروها و روشهای درمانی سنتی را میتوان از محک آزمون گذراند و وارد طب مدرن کرد. اما در این صورت دیگر جزیی از طب مدرن به حساب خواهند آمد. اگر تاثیر داروی گیاهی – نه بر اساس روایت‌های فردی بلکه بر اساس کارآزمایی‌های بالینی دوسوکور و تصادفی شده – بررسی شود ، اگر ایمنی و اثربخشی‌شان ثابت شد ، دیگر جزیی از طب رایج خواهند بود.
در علم نوین پزشکی ، برای اینکه یک روش درمانی و دارویی به بهره‌برداری عمومی برسد باید از سدهای بسیاری بگذرد. این موارد به طور خلاصه شامل مطالعات حیوانی ، مطالعات موردی ، بررسی بالینی ، بررسی شواهد مختلف و نتایج و حصول نتیجه توسط کارشناسان است که سال ها به طول انجامیده و از فیلتر هزاران متخصص می‌گذرد.
طب مزاجی به مزاج‌ها و اخلاط و طبایع چهارگانه (سرد و گرم و خشک و مرطوب یا دم و صفرا و بلغم و سودا) باور دارد و در یونان باستان مدون و مکتوب شد. ابن‌سینا و رازی و دیگران هم با افتخار توضیح داده‌اند که منبع اصلی آموخته‌هایشان کتابهای جالینوس و بقراط و غیره است. با گذشت زمان و برآمدن دانشهای مدرن از جمله پزشکی مدرن ، دانش یونانی بی‌اعتبار شد و فروریخت. شیمی مبتنی بر چهار عنصر و هیئت مبتنی بر هفت آسمان و طب مبتنی بر چهار خلط؛ همه و همه به تاریخ علم پیوستند.
در تاریخ علم ، مهم‌ترین ویژگی طب یونانی/مزاجی همانا سکولار (دنیوی) بودن آن است. توضیح اینکه تا قبل از آن ، بیماری و سلامت به نیروهای ماورای طبیعی نسبت داده می‌شد. بیماری همانا «خشم خدا/خدایان» و سلامت هم «مهر و بخشش خدا/خدایان» تلقی می‌شد. حالا احیا کردن این دانش مغلوط و تاریخی آن هم به نام «طب دینی» رندی مضاعفی می‌خواهد که تنها متکی به مدعای گزاف اصحاب آن نیست ، بلکه پایه‌هایی نیز بر روی جهل مردم و سکوت آگاهان دارد.
طب مزاجی یعنی طبی که با بلغم و سودا سر و کار دارد تنها یکی از شاخه‌های طب سنتی است و روشهای درمانی دیگری نیز بوده اند که در طول تاریخ به صورت شفاهی و سینه به سینه یا مکتوب به ما رسیده اند. مثلا طب گیاهی ، دعانویسی و اوراد و ادعیه ، توسل و شفادهیهای معنوی ، طب الرُّکا یا طب العجائز و بسیاری روش های دیگر. داروهای گیاهی حقیقتاً دارو هستند و حتی درست مانند هر داروی دیگری اثر جانبی نیز دارند. بنابراین اشتباه خواهد بود اگر که کارامدی و اثربخشی داروهای گیاهی به خصوص در تسکین دردها را به پای طب مزاجی بنویسیم.
🔸بخش دو از سه
ما یک علم معتبر و به روز داریم. شیمی و ستاره‌شناسی و جغرافیای سنتی ، تنها به “تاریخ علم” تعلق دارند. حالا اجازه بدهید یک سوال بپرسم : آیا جغرافی/ستاره‌شناسی/شیمی سنتی یکسره نادرست بود و هیچ فایدهای نداشت؟ پاسخ منفی است. آن علوم بخش‌های درستی هم داشتند که علم مدرن آنها را پذیرفته و در خود جای داده است. البته آن علوم در زمان خود فایده‌هایی هم داشتند. راه و چاه را نشان می‌دادند و حتا خسوف و کسوف را پیش‌بینی می‌کردند. اما هرگز با فایده‌ها و دقت و صحت علم مدرن قابل مقایسه نیستند.
همین معنا در مورد پزشکی هم صادق است. ما یک پزشکی معتبر داریم و تنها همین پزشکی است که اخلاقن حق استفاده و تجویز آن را داریم : پزشکی مبتنی بر شواهد. آنچه که تحت عنوان طب سنتی خوانده می‌شود بخشی از تاریخ پزشکی است که البته در زمان خود جالب توجه بوده است و برخی از بیماران را درمان می‌کرده است و البته سرشار از تئوری‌های نادرست و خنده‌دار هم بوده است. برای مثال فیزیولوژی و آناتومی سرشار [می‌باشد] از اشکالی که گردش خون را هنوز کشف نکرده است و رگ‌ها را جای عبور هوا می‌داند و قلب را سه بطنه و جگر را محل بخشی از عواطف و مغز را جای خنک شدن خون به شمار می‌آورد. نیز تئوری مزاجی که بر شیمی چهارعنصری مبتنی است و همانند همان شیمی و همانند هیأت بطلمیوسی سال‌هاست که منسوخ شده و به تاریخ طب پیوسته است.
درست است که همچنان برخی با مراجعه به طب سنتی به درست – یا غالبن به غلط و در اثر تلقین یا اثر دارونما یا سیر طبیعی بهبود بیماری – احساس میکنند که حالشان بهتر شده است. اما این هرگز با دستاوردهای طب مدرن که – به جای روایت های شخصی و تأثیرپذیر – مبتنی بر تجربه‌ی روشمند و علمی است ، قابل مقایسه نیست. بنابراین قایل بودن به دوگانه‌ی پزشکی مدرن/سنتی یک خطای جدی است.
البته برخی از داروها و روشهای درمانی سنتی را میتوان از محک آزمون گذراند و وارد طب مدرن کرد. اما در این صورت دیگر جزیی از طب مدرن به حساب خواهند آمد. اگر تاثیر داروی گیاهی – نه بر اساس روایت‌های فردی بلکه بر اساس کارآزمایی‌های بالینی دوسوکور و تصادفی شده – بررسی شود ، اگر ایمنی و اثربخشی‌شان ثابت شد ، دیگر جزیی از طب رایج خواهند بود.
در علم نوین پزشکی ، برای اینکه یک روش درمانی و دارویی به بهره‌برداری عمومی برسد باید از سدهای بسیاری بگذرد. این موارد به طور خلاصه شامل مطالعات حیوانی ، مطالعات موردی ، بررسی بالینی ، بررسی شواهد مختلف و نتایج و حصول نتیجه توسط کارشناسان است که سال ها به طول انجامیده و از فیلتر هزاران متخصص می‌گذرد.
طب مزاجی به مزاج‌ها و اخلاط و طبایع چهارگانه (سرد و گرم و خشک و مرطوب یا دم و صفرا و بلغم و سودا) باور دارد و در یونان باستان مدون و مکتوب شد. ابن‌سینا و رازی و دیگران هم با افتخار توضیح داده‌اند که منبع اصلی آموخته‌هایشان کتابهای جالینوس و بقراط و غیره است. با گذشت زمان و برآمدن دانشهای مدرن از جمله پزشکی مدرن ، دانش یونانی بی‌اعتبار شد و فروریخت. شیمی مبتنی بر چهار عنصر و هیئت مبتنی بر هفت آسمان و طب مبتنی بر چهار خلط؛ همه و همه به تاریخ علم پیوستند.
در تاریخ علم ، مهم‌ترین ویژگی طب یونانی/مزاجی همانا سکولار (دنیوی) بودن آن است. توضیح اینکه تا قبل از آن ، بیماری و سلامت به نیروهای ماورای طبیعی نسبت داده می‌شد. بیماری همانا «خشم خدا/خدایان» و سلامت هم «مهر و بخشش خدا/خدایان» تلقی می‌شد. حالا احیا کردن این دانش مغلوط و تاریخی آن هم به نام «طب دینی» رندی مضاعفی می‌خواهد که تنها متکی به مدعای گزاف اصحاب آن نیست ، بلکه پایه‌هایی نیز بر روی جهل مردم و سکوت آگاهان دارد.
طب مزاجی یعنی طبی که با بلغم و سودا سر و کار دارد تنها یکی از شاخه‌های طب سنتی است و روشهای درمانی دیگری نیز بوده اند که در طول تاریخ به صورت شفاهی و سینه به سینه یا مکتوب به ما رسیده اند. مثلا طب گیاهی ، دعانویسی و اوراد و ادعیه ، توسل و شفادهیهای معنوی ، طب الرُّکا یا طب العجائز و بسیاری روش های دیگر. داروهای گیاهی حقیقتاً دارو هستند و حتی درست مانند هر داروی دیگری اثر جانبی نیز دارند. بنابراین اشتباه خواهد بود اگر که کارامدی و اثربخشی داروهای گیاهی به خصوص در تسکین دردها را به پای طب مزاجی بنویسیم.
🔶 غدیر خم : کشاکش هزار ساله
🔸 پیشگفتار
نشانه‌ی خواری و زبونی و همچنین مایه‌ی شرمندگی است که مسلمانان و ایرانیان امروز پس از 1400 سال ، از چیزهایی سخن رانند که هیچ سودی بزندگانی آنها ندارد بلکه زیانهای بیشماری دارد. زیانهایی که امروز تنها گوشه‌هایی از آن را می‌توانیم دید و در آینده اگر بخود نیاییم و به نابخردیها ادامه دهیم باشد که جز آتش و خون و دود و مرگ نبینیم.
آنچه از آن سخن می‌رانیم داستان کشاکش بلکه جنگ و خونریزی سنی و شیعه است. راستی را بخواهید این خود شاخه‌ای از آن درخت شوم پراکندگی اندیشه‌ها و باورها و دینها در جهانست ولی ما برای آنکه دامنه‌ی سخن را تنگ گیریم بهتر دانستیم کنون تنها بِهمان کشاکش شیعی و سنی پردازیم.
تا چهل سال پیش که کشتارها و سنگدلیهای امروزی رخ نداده و نشانی از آن نبود (جز برخی کشاکشهای زبانی که گاهی اینجا و آنجا دیده می‌شد) ، کسی گمان نمی‌کرد راه مسلمانان روزی باین کشتارگاهها بکشد. بلکه کسانی بودند که باور داشتند : «این کشاکشها ازآنِ زمانی بوده که مردمان بی‌تمدن و بکیشها پابند بودند و چون دیگر آن پابندیها و دُژآگاهیها نیست و چنانکه می‌بینید رفته رفته کمتر می‌شود ، بزودی از میان خواهند رفت». آن روزها این سخن بیشتر پذیرفته می‌گردید تا اینکه کسی می‌گفت : «اینها آتش زیر خاکستر است و دور نیست که روزی باز برافروزد».
در دفتر «پیام بدانشمندان اروپا و آمریکا» که در سال 1321 (1942) چاپ شده ، جایی هست که کسروی با یک اشاره می‌خواهد دانشمندان را بآنچه در کشورهای ایشان در کار روی دادنست آگاه گرداند. اینست بکوتاهی چنین می‌آورد :
«ما از غربیان چشم داریم که از دانشهای گرانبهای خود بما ارمغان فرستند ، نه اینکه کتاب تذکرة‌الاولیاء را که سراپا زیان است چاپ کرده درمیان مردم نشر دهند ، نه آنکه از خیام که گفته‌هایش سراسر بدآموزیست ، بستایشهای گزافه‌آمیز پردازند ، نه آنکه برای کشاکش سنی و شیعی که بیکبار زیان و آسیب است ، فلسفه‌ها تراشند و بگمراهی مردم افزایند.
کوتاه سخن : چه شرقی و چه غربی باید دست بهم دهیم و تکانی بجهان دهیم ، و نخست اندیشه‌ها ، سپس زندگانی را بیک راه دیگری اندازیم». (ص 19 از 21 نشر اینترنتی)
اشاره‌ی کسروی به «فلسفه تراشیدن برای کشاکش سنی و شیعی» بچیست؟..
کسانی که نوشته‌های کسروی در پیرامون شرقشناسان را خوانده‌اند می‌دانند که ایشان در «پژوهشهاشان» بیش از همه دنبال چه بوده‌اند و اگر دکتر ژوزف‌های آلمانی و ماربین‌ها و هانری کُربَن‌های فرانسه‌ای و یک دسته‌ای از اینان از کشورهای اروپایی از شیعیان نیک نوشته و ایشان را «بحق» یا «ستمدیده» نشان داده‌اند کسان دیگری هم همچون گوستاو لوبون‌ها و دیگران پشتیبان سنیان درآمده‌اند و هر دو دسته خواسته‌اند مسلمانان در باورهای سراسر زیانمند خود پافشارتر گردند و اینست می‌نویسد : [با این کارهاشان] «بگمراهی مردم افزایند».
آری! آن یگانه‌مرد هفتاد و اند سال پیش چنین گله‌ای از دانشمندان غربی کرده بود. او می‌دانست که این «سرمایه‌گزاری» برای خواستهای آدمیانه و نیکخواهانه نیست. بوی بدخواهی آن را از هزاران کیلومتر دوری درمی‌یافت.
امروز می‌بینیم نهالهایی که آن سالها کاشته بودند میوه می‌دهد و مسلمانان باید با نفت و گاز و خون خود و فرزندانشان تاوان آزمندی غربیان (و بیخردی خودشان) را دهند. امروز با راه افتادن شبکه‌های ماهواره‌ای (که بسیارند و نامهاشان نمی‌بریم) این سیاست تندی و بیم بیشتری یافته و آتش کینه میان شیعیان و سنیان هرچه فروزانتر گردیده.
نخستین دودستگیهای خونین میان مسلمانان را در لبنان ، ترکیه و درمیان پاکستانیان سراغ داریم. سپس این کشاکشها در دیگر کشورها نیز دیده شد و پس از آن کار بخونریزی و بمبگزاریهای جانفشانانه کشید. امروز ما خو گرفته‌ایم که هر چندگاهی خبر یکی دو بمبگزاری از اینگونه را از خبرگزاریها بشنویم و تصویرهای جانگداز آن را در تلویزیون و اینترنت ببینیم.
امروز دیگر گزارش کشتارهای طالبان و القاعده و بوکو حرام و داعش و دسته‌هایی از اینگونه و نیز بمباران یمن و اعدامها در عربستان و جنگ در سوریه و عراق برایمان چیز عادی‌ای شده ولی بریشه‌ی اینها که می‌نگریم ، یک بخش بزرگش را وابسته باین روزی می‌بینیم که شیعیان بنام عید غدیر خم میخوانند.
از اینجاست که با همه‌ی بیزاریمان بدرآمدن بچنین گفتگوهای خنکی ، چون پای میلیونها بیگناه درمیانست ، و از آنسو از بنیاد کیش شیعی و ریشه‌ی کشاکش ایشان با دیگران آگاهیم ، بر خود بایا می‌دانیم که باین گفتگو درآییم و اندیشه‌های مردمان را روشن گردانیم. باشد که دریابند بنیاد این خونریزیها یکمشت دروغسازی سیاسی‌ای بیش نبوده که 1400 سال پیش کسانی برای بچنگ آوردن فرمانروایی برای خود ساخته‌اند. افسوس خورند و بیزاری جویند از اینهمه کشاکش بیپای تاریخی که بجنگهای میان ایران و عثمانی انجامید و
🔸 پیشگفتار
نشانه‌ی خواری و زبونی و همچنین مایه‌ی شرمندگی است که مسلمانان و ایرانیان امروز پس از 1400 سال ، از چیزهایی سخن رانند که هیچ سودی بزندگانی آنها ندارد بلکه زیانهای بیشماری دارد. زیانهایی که امروز تنها گوشه‌هایی از آن را می‌توانیم دید و در آینده اگر بخود نیاییم و به نابخردیها ادامه دهیم باشد که جز آتش و خون و دود و مرگ نبینیم.
آنچه از آن سخن می‌رانیم داستان کشاکش بلکه جنگ و خونریزی سنی و شیعه است. راستی را بخواهید این خود شاخه‌ای از آن درخت شوم پراکندگی اندیشه‌ها و باورها و دینها در جهانست ولی ما برای آنکه دامنه‌ی سخن را تنگ گیریم بهتر دانستیم کنون تنها بِهمان کشاکش شیعی و سنی پردازیم.
تا چهل سال پیش که کشتارها و سنگدلیهای امروزی رخ نداده و نشانی از آن نبود (جز برخی کشاکشهای زبانی که گاهی اینجا و آنجا دیده می‌شد) ، کسی گمان نمی‌کرد راه مسلمانان روزی باین کشتارگاهها بکشد. بلکه کسانی بودند که باور داشتند : «این کشاکشها ازآنِ زمانی بوده که مردمان بی‌تمدن و بکیشها پابند بودند و چون دیگر آن پابندیها و دُژآگاهیها نیست و چنانکه می‌بینید رفته رفته کمتر می‌شود ، بزودی از میان خواهند رفت». آن روزها این سخن بیشتر پذیرفته می‌گردید تا اینکه کسی می‌گفت : «اینها آتش زیر خاکستر است و دور نیست که روزی باز برافروزد».
در دفتر «پیام بدانشمندان اروپا و آمریکا» که در سال 1321 (1942) چاپ شده ، جایی هست که کسروی با یک اشاره می‌خواهد دانشمندان را بآنچه در کشورهای ایشان در کار روی دادنست آگاه گرداند. اینست بکوتاهی چنین می‌آورد :
«ما از غربیان چشم داریم که از دانشهای گرانبهای خود بما ارمغان فرستند ، نه اینکه کتاب تذکرة‌الاولیاء را که سراپا زیان است چاپ کرده درمیان مردم نشر دهند ، نه آنکه از خیام که گفته‌هایش سراسر بدآموزیست ، بستایشهای گزافه‌آمیز پردازند ، نه آنکه برای کشاکش سنی و شیعی که بیکبار زیان و آسیب است ، فلسفه‌ها تراشند و بگمراهی مردم افزایند.
کوتاه سخن : چه شرقی و چه غربی باید دست بهم دهیم و تکانی بجهان دهیم ، و نخست اندیشه‌ها ، سپس زندگانی را بیک راه دیگری اندازیم». (ص 19 از 21 نشر اینترنتی)
اشاره‌ی کسروی به «فلسفه تراشیدن برای کشاکش سنی و شیعی» بچیست؟..
کسانی که نوشته‌های کسروی در پیرامون شرقشناسان را خوانده‌اند می‌دانند که ایشان در «پژوهشهاشان» بیش از همه دنبال چه بوده‌اند و اگر دکتر ژوزف‌های آلمانی و ماربین‌ها و هانری کُربَن‌های فرانسه‌ای و یک دسته‌ای از اینان از کشورهای اروپایی از شیعیان نیک نوشته و ایشان را «بحق» یا «ستمدیده» نشان داده‌اند کسان دیگری هم همچون گوستاو لوبون‌ها و دیگران پشتیبان سنیان درآمده‌اند و هر دو دسته خواسته‌اند مسلمانان در باورهای سراسر زیانمند خود پافشارتر گردند و اینست می‌نویسد : [با این کارهاشان] «بگمراهی مردم افزایند».
آری! آن یگانه‌مرد هفتاد و اند سال پیش چنین گله‌ای از دانشمندان غربی کرده بود. او می‌دانست که این «سرمایه‌گزاری» برای خواستهای آدمیانه و نیکخواهانه نیست. بوی بدخواهی آن را از هزاران کیلومتر دوری درمی‌یافت.
امروز می‌بینیم نهالهایی که آن سالها کاشته بودند میوه می‌دهد و مسلمانان باید با نفت و گاز و خون خود و فرزندانشان تاوان آزمندی غربیان (و بیخردی خودشان) را دهند. امروز با راه افتادن شبکه‌های ماهواره‌ای (که بسیارند و نامهاشان نمی‌بریم) این سیاست تندی و بیم بیشتری یافته و آتش کینه میان شیعیان و سنیان هرچه فروزانتر گردیده.
نخستین دودستگیهای خونین میان مسلمانان را در لبنان ، ترکیه و درمیان پاکستانیان سراغ داریم. سپس این کشاکشها در دیگر کشورها نیز دیده شد و پس از آن کار بخونریزی و بمبگزاریهای جانفشانانه کشید. امروز ما خو گرفته‌ایم که هر چندگاهی خبر یکی دو بمبگزاری از اینگونه را از خبرگزاریها بشنویم و تصویرهای جانگداز آن را در تلویزیون و اینترنت ببینیم.
امروز دیگر گزارش کشتارهای طالبان و القاعده و بوکو حرام و داعش و دسته‌هایی از اینگونه و نیز بمباران یمن و اعدامها در عربستان و جنگ در سوریه و عراق برایمان چیز عادی‌ای شده ولی بریشه‌ی اینها که می‌نگریم ، یک بخش بزرگش را وابسته باین روزی می‌بینیم که شیعیان بنام عید غدیر خم میخوانند.
از اینجاست که با همه‌ی بیزاریمان بدرآمدن بچنین گفتگوهای خنکی ، چون پای میلیونها بیگناه درمیانست ، و از آنسو از بنیاد کیش شیعی و ریشه‌ی کشاکش ایشان با دیگران آگاهیم ، بر خود بایا می‌دانیم که باین گفتگو درآییم و اندیشه‌های مردمان را روشن گردانیم. باشد که دریابند بنیاد این خونریزیها یکمشت دروغسازی سیاسی‌ای بیش نبوده که 1400 سال پیش کسانی برای بچنگ آوردن فرمانروایی برای خود ساخته‌اند. افسوس خورند و بیزاری جویند از اینهمه کشاکش بیپای تاریخی که بجنگهای میان ایران و عثمانی انجامید و
صدهزاران بلکه میلیونها بیگناهان را به کشتن داد و دریابند زیان بی‌اندازه‌ی دوتیرگیها را.
یک کار نیک آنست که کسانی که زبانهای مسلمانان را از ترکی و عربی و کردی و دیگر زبانها می‌دانند و این خونریزیها دلهاشان را بدرد می‌آورد و آن را با غیرت آدمیگری ناسازگار می‌بینند این گفتار را بآن زبانها نیز برگردانند. این کارهاست که خدا را خشنود می‌گرداند وگرنه از سیاه پوشیدن یا اشک ریختن برای کسانی که 1400 سال از کشته شدنشان می‌گذرد خدا را چه خشنودی تواند بود؟..
گفتار زیر هفتاد سال پیش در ماهنامه‌های سال 24 آمده است. خواست از آوردن این گفتار تنها جستجو در ادعای شیعیان و دلیلهای آن نبوده ، بلکه چنانکه از نامش پیداست از فریبکاریهای ملایان پرده برمی‌دارد ولی چون ما در اینجا بروشن گردانیدن ریشه‌ی داستان غدیر خم و ادعای شیعیان می‌کوشیم ، تنها یک تکه از آن را می‌آوریم :
(دنباله دارد)
یک کار نیک آنست که کسانی که زبانهای مسلمانان را از ترکی و عربی و کردی و دیگر زبانها می‌دانند و این خونریزیها دلهاشان را بدرد می‌آورد و آن را با غیرت آدمیگری ناسازگار می‌بینند این گفتار را بآن زبانها نیز برگردانند. این کارهاست که خدا را خشنود می‌گرداند وگرنه از سیاه پوشیدن یا اشک ریختن برای کسانی که 1400 سال از کشته شدنشان می‌گذرد خدا را چه خشنودی تواند بود؟..
گفتار زیر هفتاد سال پیش در ماهنامه‌های سال 24 آمده است. خواست از آوردن این گفتار تنها جستجو در ادعای شیعیان و دلیلهای آن نبوده ، بلکه چنانکه از نامش پیداست از فریبکاریهای ملایان پرده برمی‌دارد ولی چون ما در اینجا بروشن گردانیدن ریشه‌ی داستان غدیر خم و ادعای شیعیان می‌کوشیم ، تنها یک تکه از آن را می‌آوریم :
(دنباله دارد)
🔶 در پاسخ حقیقتگو
🔸 6ـ خدایی كه کیشها می‌ستایند آفریدگار راست نیست (تکه‌ی دو از دو)
سخن كوتاه می‌كنیم : این ناسازگاری كیشها با دانشها بدترین آلودگی آنست و یكی از بدترین گرفتاریها را برای جهان پدید آورده. آری كسانی كه به كنجی خزیده‌اند و از دین دامی ساخته و درپی شكارند آنان را چه باك است؟!.. ولی برای كسانی كه دربند سرفرازی و آزادی شرقیانند و دل از گرفتاریهای شرق پردرد می‌دارند بس سخت است ، و ما چون گزند این گرفتاری را در جای دیگری گفته‌ایم در اینجا بآن نمی‌پردازیم(1) .
امروز شیوه‌ی زندگانی انبوهی از مردم اینست كه در جوانی باین آلودگیهای كیشها برخورده و پشت پا بدین زده و بیكبار رشته را پاره می‌كنند و دامن از هیچ تباهكاری درنمی‌چینند. و سپس چون پیر می‌شوند در برابر فشار درونی ایستادگی نتوانسته این زمان خود را بدامن یك كیش می‌اندازند و بهمه‌ی پندارهای بیخردانه از رجال‌الغیب و داستان خضر و نیارَستنیها و مانند آن گردن می‌نهند و اگر یكی ایراد گرفت و ناسازگاری آنها را با دانش و خرد یادآوری كرد به یك رشته سخنانی از اینگونه : «دانشها چه رازی را توانسته باز كند؟! جهان سراسر پر از نادانسته است. مگر ما راز الكتریك را میشناسیم؟!..» كه بسرسام بیماران نزدیكتر است زبان باز می‌كنند ، و چنانكه دیروز بیكبار پشت پا بدین زده بودند امروز بیكبار پشت پا بدانش می‌زنند. آیا اینها ننگ زندگانی نیست؟!.. آیا میتوان با این سخنان لرزه‌ای كه دانشهای طبیعی به بنیاد كیشها انداخته جبران نمود؟!. آیا از اینكه ما چیزهای بسیاری را نمی‌دانیم باید از چیزهای دانسته هم چشم پوشیم؟!..
امروز هر كسی می‌داند كه این سستی كه در كار دین پیدا شده و انبوه مردمان از آن رو گردانیده‌اند جز نتیجه‌ی ناسازگاریهای آن با دانشها نیست. تاریخ گواه است كه اروپاییان دلبستگی بس سختی به دین مسیح می‌داشته‌اند و در راه آن از هیچ جانفشانی بازنمی‌ایستاده‌اند. ولی از روزی كه این دانشها رواج یافته خواه و ناخواه از آن سرد شده‌اند و خود بایستی شوند. اگرچه اروپاییان در هر كاری تندروند و در این باره هم تندروی كرده‌اند هرچه هست روگردانی ایشان از دین مسیح و این روی سردی كه جهان امروز به دین نشان می‌دهد بخیره[=بی‌جهت] نبوده. این پاسخها كه امروز در ایران می‌شنویم اگر سودی دادی و گره از كار گشادی كشیشان اروپا دست از دامن آنها برنداشتندی.
داستان ایستادگیهای كشیشان را در برابر دانشها همه شنیده‌ایم كه نخست با زورآزمایی پیش آمده و دانشمندان را بیدین نامیده و گزندها رسانیده‌اند. سپس چون كاری پیش نرفته این زمان بپاسخهای خنكی (همچون آنكه در بالا آوردیم) برخاسته‌اند. و سپس چون از آن نیز كاری پیش نرفته ناگزیر بخاموشی گراییده و خودشان نیز بیدین گردیده‌اند ولی چون نان از آن راه می‌خورند ناگزیر دینداری از خود می‌نمایند. چنانكه در شرق نیز همانست و بیشتر این كسان كه دم از پیشوایی می‌زنند خود از درون باوری بخدا و دین ندارند.
در این باره آسیب نه تنها اینست كه راست و دروغ بهم درآمیخته و جدایی درمیانه نمانده ، و مثلاً هستی آفریدگار را با داستان جابُلقا و جابُلسا به یك رشته كشیده‌اند ، خود بنیاد دین آلوده گردیده و رویه‌ی بیخردانه و عامیانه بخویش گرفته. ببینید : هستی خدا و جاویدانی روان و پیدایش پیغمبران و آفرینش گیتی و سامان و آرایشی كه در جهانست و اینها همه راست و همه با خرد و دانش سازگار است هر كدام رویه‌ی بیخردانه‌ای بخود گرفته و مایه‌ی روگردانی مردمان گردیده.
در زمان پیشین كه دانشها همچون امروز نمی‌بود این ناسازگاری میانه‌ی كیشها و دانشها چندان پدیدار نبوده و چشمها را بخود نمی‌كشیده. ولی اكنون كه دانشها پیشرفت فراوان كرده و صدها راز طبیعت بدست آمده ناسازگاری میانه‌ی كیشها و دانشها نیك پدیدار است و چشمها را بخود می‌كشد.
(1) : كتاب «راه رستگاری»
🔸 6ـ خدایی كه کیشها می‌ستایند آفریدگار راست نیست (تکه‌ی دو از دو)
سخن كوتاه می‌كنیم : این ناسازگاری كیشها با دانشها بدترین آلودگی آنست و یكی از بدترین گرفتاریها را برای جهان پدید آورده. آری كسانی كه به كنجی خزیده‌اند و از دین دامی ساخته و درپی شكارند آنان را چه باك است؟!.. ولی برای كسانی كه دربند سرفرازی و آزادی شرقیانند و دل از گرفتاریهای شرق پردرد می‌دارند بس سخت است ، و ما چون گزند این گرفتاری را در جای دیگری گفته‌ایم در اینجا بآن نمی‌پردازیم(1) .
امروز شیوه‌ی زندگانی انبوهی از مردم اینست كه در جوانی باین آلودگیهای كیشها برخورده و پشت پا بدین زده و بیكبار رشته را پاره می‌كنند و دامن از هیچ تباهكاری درنمی‌چینند. و سپس چون پیر می‌شوند در برابر فشار درونی ایستادگی نتوانسته این زمان خود را بدامن یك كیش می‌اندازند و بهمه‌ی پندارهای بیخردانه از رجال‌الغیب و داستان خضر و نیارَستنیها و مانند آن گردن می‌نهند و اگر یكی ایراد گرفت و ناسازگاری آنها را با دانش و خرد یادآوری كرد به یك رشته سخنانی از اینگونه : «دانشها چه رازی را توانسته باز كند؟! جهان سراسر پر از نادانسته است. مگر ما راز الكتریك را میشناسیم؟!..» كه بسرسام بیماران نزدیكتر است زبان باز می‌كنند ، و چنانكه دیروز بیكبار پشت پا بدین زده بودند امروز بیكبار پشت پا بدانش می‌زنند. آیا اینها ننگ زندگانی نیست؟!.. آیا میتوان با این سخنان لرزه‌ای كه دانشهای طبیعی به بنیاد كیشها انداخته جبران نمود؟!. آیا از اینكه ما چیزهای بسیاری را نمی‌دانیم باید از چیزهای دانسته هم چشم پوشیم؟!..
امروز هر كسی می‌داند كه این سستی كه در كار دین پیدا شده و انبوه مردمان از آن رو گردانیده‌اند جز نتیجه‌ی ناسازگاریهای آن با دانشها نیست. تاریخ گواه است كه اروپاییان دلبستگی بس سختی به دین مسیح می‌داشته‌اند و در راه آن از هیچ جانفشانی بازنمی‌ایستاده‌اند. ولی از روزی كه این دانشها رواج یافته خواه و ناخواه از آن سرد شده‌اند و خود بایستی شوند. اگرچه اروپاییان در هر كاری تندروند و در این باره هم تندروی كرده‌اند هرچه هست روگردانی ایشان از دین مسیح و این روی سردی كه جهان امروز به دین نشان می‌دهد بخیره[=بی‌جهت] نبوده. این پاسخها كه امروز در ایران می‌شنویم اگر سودی دادی و گره از كار گشادی كشیشان اروپا دست از دامن آنها برنداشتندی.
داستان ایستادگیهای كشیشان را در برابر دانشها همه شنیده‌ایم كه نخست با زورآزمایی پیش آمده و دانشمندان را بیدین نامیده و گزندها رسانیده‌اند. سپس چون كاری پیش نرفته این زمان بپاسخهای خنكی (همچون آنكه در بالا آوردیم) برخاسته‌اند. و سپس چون از آن نیز كاری پیش نرفته ناگزیر بخاموشی گراییده و خودشان نیز بیدین گردیده‌اند ولی چون نان از آن راه می‌خورند ناگزیر دینداری از خود می‌نمایند. چنانكه در شرق نیز همانست و بیشتر این كسان كه دم از پیشوایی می‌زنند خود از درون باوری بخدا و دین ندارند.
در این باره آسیب نه تنها اینست كه راست و دروغ بهم درآمیخته و جدایی درمیانه نمانده ، و مثلاً هستی آفریدگار را با داستان جابُلقا و جابُلسا به یك رشته كشیده‌اند ، خود بنیاد دین آلوده گردیده و رویه‌ی بیخردانه و عامیانه بخویش گرفته. ببینید : هستی خدا و جاویدانی روان و پیدایش پیغمبران و آفرینش گیتی و سامان و آرایشی كه در جهانست و اینها همه راست و همه با خرد و دانش سازگار است هر كدام رویه‌ی بیخردانه‌ای بخود گرفته و مایه‌ی روگردانی مردمان گردیده.
در زمان پیشین كه دانشها همچون امروز نمی‌بود این ناسازگاری میانه‌ی كیشها و دانشها چندان پدیدار نبوده و چشمها را بخود نمی‌كشیده. ولی اكنون كه دانشها پیشرفت فراوان كرده و صدها راز طبیعت بدست آمده ناسازگاری میانه‌ی كیشها و دانشها نیك پدیدار است و چشمها را بخود می‌كشد.
(1) : كتاب «راه رستگاری»
✴️ مشروطه یا دمکراسی؟؟!
(تکه‌ی پانزدهم)
🔶 امروز چه بايد كرد؟..
یادداشت ویراینده (تکه‌ی دو از دو) :
چنانکه دیده می‌شود شرط صلاحیتی که کسروی برای برگزینندگان و برگزیده شوندگان بدیده دارد بنیادی‌تر و هناینده‌‌تر است : باید «بکشور و توده از درون دل علاقه داشته و خود را مؤظف بکوشش و جانفشانی در راه آن شناسند» و به آن ایمان بدارند ، نه اینکه «در اين كشور مي‌زيند ولي با آن بيگانه‌اند» ، «بايد اين بيگانگان را كنار گرفت».
آگاهان به رویدادهای پس از مشروطه می‌دانند که دخالت آن «بیگانگان» و کسانی که «جز درپی هوسها و گمراهیهای خود نیستند» همیشه سنگها بر سر راه پیشرفت این کشور غلتانیده.
روشنست که سخنران در این گفتار فرصت درآمدن به جزئیات نداشته و اینست تنها کلیات را بزبان آورده. اشاره‌ی او به اِشکالی است که تا آن هنگام کسی از آن سخنی بمیان نیاورده بود :
قانون انتخابات به بی‌پروایانی که جز «بیگانگانی» در این کشور نیستند و از دخالتشان در کارهای سیاسی جز زیان برنخیزد نیز حق رأی دادن داده.
به نظر ویراینده کسروی دو زمینه را یکجا پیش می‌کشد : یکی باز کردن درِ یک بحث حقوقی و دیگری روشن گردانیدن راه کار برای کوشندگان سیاسی.
یک رشته بحثهای حقوقی نوین به گزاردن قانونهایی می‌انجامد که آگاهی مردم از حقایق ، پشتوانه‌ی اجرای آنهاست. از آنسو کوشندگان سیاسی باید به تربیت مردم پردازند و این جز با یاد دادن حقایق نتواند بود. پس در هر دو زمینه گام نخست آگاهی توده از حقایق می‌باشد که زیان دخالت بی‌پروایان در سیاست را به توده و کشور بدانند تا هوادار قانون انتخابات بدینسان که شرحش رفت باشند.
او سالها به استواری پایه‌های مشروطه در ایران کوشیده و اینک نوبت گام دیگری فرارسیده بود. برای مثال در همین گفتار سیاهکاریهای حزبهای گذشته و هوچیان را آشکار می‌گرداند و زیانهایی را که از ایشان به مشروطه و کشور رسیده بازمی‌نماید.
اگر از دیده‌ی نخست که گشودن درِ یک بحث حقوقی است نگاه کنیم ، او زمینه را برای دیگر گردانیدن قانون انتخابات آماده می‌سازد تا سپس حقوقدانانی به آن بپردازند و قانونهایی گزارند که از دخالت ناشایستگان در سررشته‌داری و در کوششهای سیاسی جلوگیری شود.
مغز سخن اینجا اینست که بی‌اعتنایی به توده و کشور و همچنین هوسرانی و پافشاری بر گمراهیها که تاکنون در قانونهای ما بزه بشمار نمی‌آمده باری به بی‌بهره گردیدن از حق برگزیدن یا برگزیده شدن بینجامد. هوسمندان و بدخواهان تا آنجا که می‌شود شناخته و دستشان از کارهای سیاسی کوتاه گردد.
راستی را این چه معنی دارد کسانی که کمترین دلبستگی به کشور و کارهای آن ندارند حق برگزیدن و برگزیده شدن دارند؟!. آیا این با خرد سازگار است؟!. آیا با قانون پاداش و کیفر (تشویق و تنبیه) سازگار است؟!. اینکه در کشورهای دیگر هست دلیل بر درستی آن نتواند بود. ما باید برای هر تصمیمی دلیل خردپذیر بداریم. آیا این درست است که ما بجای پیروی از داوری خرد ، از دیگران تقلید کنیم یا از ترس انتقاد این و آن ، بکار نادرست و زیانمند تن دهیم؟!.
بسیار چیزها که امروز بزه شمرده می‌شود روزگاری عادی بوده. پس چه دور که روزی هم بیپروایی به کشور بزه شمرده شود یا موجب بی‌بهره گردیدن برخی حقها گردد.
اما از دیده‌ی دوم که راهنمایی بکوشندگان سیاسی است ، مغز سخن در اینجا اینست که همراه گردانیدن کسان ناشایا ، بدنام و گمراه که بظاهر بر شمار یک جمعیت می‌افزاید بجای سود زیان خواهد داد. کوشندگان باید خود از گردنکشی بپرهیزند و از گردنکشان و هوسرانان و کسانی که بر گمراهیهای خود پافشارند دوری جسته به نزد خود راه ندهند. چنانکه در سخنان بعدی اینها هرچه روشنتر گردیده است.
(پایان یادداشت ویراینده)
(تکه‌ی پانزدهم)
🔶 امروز چه بايد كرد؟..
یادداشت ویراینده (تکه‌ی دو از دو) :
چنانکه دیده می‌شود شرط صلاحیتی که کسروی برای برگزینندگان و برگزیده شوندگان بدیده دارد بنیادی‌تر و هناینده‌‌تر است : باید «بکشور و توده از درون دل علاقه داشته و خود را مؤظف بکوشش و جانفشانی در راه آن شناسند» و به آن ایمان بدارند ، نه اینکه «در اين كشور مي‌زيند ولي با آن بيگانه‌اند» ، «بايد اين بيگانگان را كنار گرفت».
آگاهان به رویدادهای پس از مشروطه می‌دانند که دخالت آن «بیگانگان» و کسانی که «جز درپی هوسها و گمراهیهای خود نیستند» همیشه سنگها بر سر راه پیشرفت این کشور غلتانیده.
روشنست که سخنران در این گفتار فرصت درآمدن به جزئیات نداشته و اینست تنها کلیات را بزبان آورده. اشاره‌ی او به اِشکالی است که تا آن هنگام کسی از آن سخنی بمیان نیاورده بود :
قانون انتخابات به بی‌پروایانی که جز «بیگانگانی» در این کشور نیستند و از دخالتشان در کارهای سیاسی جز زیان برنخیزد نیز حق رأی دادن داده.
به نظر ویراینده کسروی دو زمینه را یکجا پیش می‌کشد : یکی باز کردن درِ یک بحث حقوقی و دیگری روشن گردانیدن راه کار برای کوشندگان سیاسی.
یک رشته بحثهای حقوقی نوین به گزاردن قانونهایی می‌انجامد که آگاهی مردم از حقایق ، پشتوانه‌ی اجرای آنهاست. از آنسو کوشندگان سیاسی باید به تربیت مردم پردازند و این جز با یاد دادن حقایق نتواند بود. پس در هر دو زمینه گام نخست آگاهی توده از حقایق می‌باشد که زیان دخالت بی‌پروایان در سیاست را به توده و کشور بدانند تا هوادار قانون انتخابات بدینسان که شرحش رفت باشند.
او سالها به استواری پایه‌های مشروطه در ایران کوشیده و اینک نوبت گام دیگری فرارسیده بود. برای مثال در همین گفتار سیاهکاریهای حزبهای گذشته و هوچیان را آشکار می‌گرداند و زیانهایی را که از ایشان به مشروطه و کشور رسیده بازمی‌نماید.
اگر از دیده‌ی نخست که گشودن درِ یک بحث حقوقی است نگاه کنیم ، او زمینه را برای دیگر گردانیدن قانون انتخابات آماده می‌سازد تا سپس حقوقدانانی به آن بپردازند و قانونهایی گزارند که از دخالت ناشایستگان در سررشته‌داری و در کوششهای سیاسی جلوگیری شود.
مغز سخن اینجا اینست که بی‌اعتنایی به توده و کشور و همچنین هوسرانی و پافشاری بر گمراهیها که تاکنون در قانونهای ما بزه بشمار نمی‌آمده باری به بی‌بهره گردیدن از حق برگزیدن یا برگزیده شدن بینجامد. هوسمندان و بدخواهان تا آنجا که می‌شود شناخته و دستشان از کارهای سیاسی کوتاه گردد.
راستی را این چه معنی دارد کسانی که کمترین دلبستگی به کشور و کارهای آن ندارند حق برگزیدن و برگزیده شدن دارند؟!. آیا این با خرد سازگار است؟!. آیا با قانون پاداش و کیفر (تشویق و تنبیه) سازگار است؟!. اینکه در کشورهای دیگر هست دلیل بر درستی آن نتواند بود. ما باید برای هر تصمیمی دلیل خردپذیر بداریم. آیا این درست است که ما بجای پیروی از داوری خرد ، از دیگران تقلید کنیم یا از ترس انتقاد این و آن ، بکار نادرست و زیانمند تن دهیم؟!.
بسیار چیزها که امروز بزه شمرده می‌شود روزگاری عادی بوده. پس چه دور که روزی هم بیپروایی به کشور بزه شمرده شود یا موجب بی‌بهره گردیدن برخی حقها گردد.
اما از دیده‌ی دوم که راهنمایی بکوشندگان سیاسی است ، مغز سخن در اینجا اینست که همراه گردانیدن کسان ناشایا ، بدنام و گمراه که بظاهر بر شمار یک جمعیت می‌افزاید بجای سود زیان خواهد داد. کوشندگان باید خود از گردنکشی بپرهیزند و از گردنکشان و هوسرانان و کسانی که بر گمراهیهای خود پافشارند دوری جسته به نزد خود راه ندهند. چنانکه در سخنان بعدی اینها هرچه روشنتر گردیده است.
(پایان یادداشت ویراینده)
✴️ علت آنکه «طب سنتی» دانش بشمار نمی‌آید!
🔸بخش سه از سه
اثر دارونما نیز که از قرن ۱۸ به اینسو به تدریج در متون پزشکی شناخته شده ماهیت پیچیده ای دارد و مبنای آن هم این است که در بسیاری از بیماری‌ها فردِ بیمار بدون آن که داروی واقعی دریافت کرده باشد احساس بهبودی نسبی می کند. مطالعات گوناگونی مانند مطالعه سال ۱۹۸۰ در دانشگاه شیکاگو نشان میدهند در بسیاری از بیماری‌ها یک سوم بیماران تحت تأثیر دارونما اظهار بهبودی میکنند.
تعجبی ندارد که طب مزاجی و طب های جایگزین تنها در بیماری‌هایی از خود کارآمدی نشان می دهند که طب گیاهی یا اثر دارونما در درمان نسبی آنها می تواند اثر بخش باشد. مثل سرماخوردگی یا درد مفاصل یا حتی بیخوابی. اما هیچ کدام از روشهای طب جایگزین هیچ راه حلی برای پیشگیری و درمان بیماری‌هایی نظیر ایدز ، ابولا ، فلج اطفال و یا سل و کزاز ندارند. طب سنتی پس از مشاهده بیمار مبتلا به زردی است که میگوید طبع بیمار صفرایی بوده اما هیچ توضیح قانع کننده‌ای مبنی بر این که صفرایی بودن دقیقاً چگونه است به دست نمی دهد.
پزشکی علمی است مبتنی بر تجربه در حالی که طب های جایگزین تن به آزمون‌های تجربی نمی دهند و از قضا در یک سنخ نگاه فلسفی به بدن انسان غوطه ورند. نظام معرفتی طب سنتی بر این اساس پی ریزی شده که بیماری در اثر به هم خوردن تعادل اخلاط اربعه یعنی صفرا و دم و بلغم و سودا به وجود می آید. ایده عناصر چهارگانه آب و باد و خاک و آتش و اینکه رماتیسم غلبه بلغم در پاست و کابوس شبانه ، غلبه سودا در سر ، هیچ مبنای تجربی ندارد و مبتنی بر یک دیدگاه فلسفی است.
از قرن ۱۷ میلادی به اینسو مکانیسم عمل بدن به تدریج شناخته شد ، باکتری ها و میکروارگانیسم ها کشف شدند و بشر دریافت که دستگاه گردش خون چگونه کار می کند. فیزیولوژی و بیوشیمی و پاتولوژی ، ما را به درک جدیدی از ماهیت عملکرد بدن رساند. در کشاکش این پیشرفت ها نه بلغم در بدن انسان یافت شد و نه سودا. طب سنتی هیچ توضیحی برای دلیل بیماری سل نداشت و این طب مدرن مبتنی بر تجربه بود که باسیل کخ را کشف کرد. در همان طب سنتی هم هر جا که پای مشاهده و تجربه درمیان است میزان اعتبار و کارامدی نیز به همان نسبت بیشتر می شود.
تاریخ علم لبریز است از نظریاتی که به رغم اشتباه بودن هزاران سال دوام آورده اند. اینکه نیوتن و ماکسول نیز به نظریه‌ی اتر برای انتشار نور و امواج الکترومغناطیسی معتقد بودند دلیلی بر صحت این نظریه نیست. این که شیله و پریستلی به نظریه‌ی فلوژیستون یواخیم بشر (که در سال ۱۶۶۷ طرح و در سال ۱۷۷۵ توسط لاوازیه مردود شد) برای توضیح پدیده‌ی احتراق معتقد بودند هیچ گواهی در تأیید وجود فلوژیستون نیست. از زمانی که مایکلسون و مورلی در سال ۱۸۸۷ نشان دادند فرض وجود اتر یک فرض اضافی است و چنین چیزی وجود ندارد ، دیگر نمی توان انتظار داشت که نظریه‌ی اتر در کتابهای دانشگاهی فیزیک تدریس شود. بلغم و سودا و صفرا و دم نیز به همین منوال وجود ندارند و درست مثل نظریه‌ی فلوژیستون ، نظریه هایی در توضیح چیزها و کیفیت هایی بوده اند که وجود نداشته اند.
مسأله‌ی تفکیک و مرزبندی میان علم و شبه علم یکی از بحث برانگیزترین موضوعات فیلسوفان علم بوده است. هر نظریه یا دیدگاه برای اینکه در دایره‌ی علم جای بگیرد می بایست پیش شرطهایی داشته باشد و در غیر این صورت هر قدر هم که تلاش کند از واژگان حیطه‌ی علم برای توضیح خود وام بگیرد و استقراض کند نمی تواند خود را به عنوان یک نظریه‌ی علمی جعل کند. کلماتی مانند حافظه‌ی دارویی آب یا چاکراهای انرژی و نظایر آن در زبان و ادبیات علمی هیچ جایگاهی ندارند و همه‌ی اینها به نوعی تعابیر شاعرانه هستند.
بزرگترین خطر شبه علم زمانی است که پای این باورها به حوزه‌ی طب و درمان باز می شود. سیاست اصلی آموزه های شبه علمی به دام انداختن بیماران ناامید در شرایط سخت بیماری است. بیمارانی که از روش های درمانی پزشکی خسته و مستأصل شده اند ممکن است به هر ترتیب و به هر قیمتی بخواهند بخت خود را در بهره گیری از این روشها نیز بیازمایند. چیزی که ممکن است باعث شود بیمار ، دوره‌های درمانی و مصرف داروهای واقعی را متوقف کند و ناخواسته سلامت و جان خود را در معرض تهدید بیشتر قرار دهد. هومیوپاتی و بسیاری از روش های «طب جایگزین» باورهای بی خطر شبه علمی نیستند و از قضا گزارش های مستند بسیاری نیز از آسیب‌های مالی و جانی ناشی از به کارگیری این روشها وجود دارد. ...
(پایان)
🔸بخش سه از سه
اثر دارونما نیز که از قرن ۱۸ به اینسو به تدریج در متون پزشکی شناخته شده ماهیت پیچیده ای دارد و مبنای آن هم این است که در بسیاری از بیماری‌ها فردِ بیمار بدون آن که داروی واقعی دریافت کرده باشد احساس بهبودی نسبی می کند. مطالعات گوناگونی مانند مطالعه سال ۱۹۸۰ در دانشگاه شیکاگو نشان میدهند در بسیاری از بیماری‌ها یک سوم بیماران تحت تأثیر دارونما اظهار بهبودی میکنند.
تعجبی ندارد که طب مزاجی و طب های جایگزین تنها در بیماری‌هایی از خود کارآمدی نشان می دهند که طب گیاهی یا اثر دارونما در درمان نسبی آنها می تواند اثر بخش باشد. مثل سرماخوردگی یا درد مفاصل یا حتی بیخوابی. اما هیچ کدام از روشهای طب جایگزین هیچ راه حلی برای پیشگیری و درمان بیماری‌هایی نظیر ایدز ، ابولا ، فلج اطفال و یا سل و کزاز ندارند. طب سنتی پس از مشاهده بیمار مبتلا به زردی است که میگوید طبع بیمار صفرایی بوده اما هیچ توضیح قانع کننده‌ای مبنی بر این که صفرایی بودن دقیقاً چگونه است به دست نمی دهد.
پزشکی علمی است مبتنی بر تجربه در حالی که طب های جایگزین تن به آزمون‌های تجربی نمی دهند و از قضا در یک سنخ نگاه فلسفی به بدن انسان غوطه ورند. نظام معرفتی طب سنتی بر این اساس پی ریزی شده که بیماری در اثر به هم خوردن تعادل اخلاط اربعه یعنی صفرا و دم و بلغم و سودا به وجود می آید. ایده عناصر چهارگانه آب و باد و خاک و آتش و اینکه رماتیسم غلبه بلغم در پاست و کابوس شبانه ، غلبه سودا در سر ، هیچ مبنای تجربی ندارد و مبتنی بر یک دیدگاه فلسفی است.
از قرن ۱۷ میلادی به اینسو مکانیسم عمل بدن به تدریج شناخته شد ، باکتری ها و میکروارگانیسم ها کشف شدند و بشر دریافت که دستگاه گردش خون چگونه کار می کند. فیزیولوژی و بیوشیمی و پاتولوژی ، ما را به درک جدیدی از ماهیت عملکرد بدن رساند. در کشاکش این پیشرفت ها نه بلغم در بدن انسان یافت شد و نه سودا. طب سنتی هیچ توضیحی برای دلیل بیماری سل نداشت و این طب مدرن مبتنی بر تجربه بود که باسیل کخ را کشف کرد. در همان طب سنتی هم هر جا که پای مشاهده و تجربه درمیان است میزان اعتبار و کارامدی نیز به همان نسبت بیشتر می شود.
تاریخ علم لبریز است از نظریاتی که به رغم اشتباه بودن هزاران سال دوام آورده اند. اینکه نیوتن و ماکسول نیز به نظریه‌ی اتر برای انتشار نور و امواج الکترومغناطیسی معتقد بودند دلیلی بر صحت این نظریه نیست. این که شیله و پریستلی به نظریه‌ی فلوژیستون یواخیم بشر (که در سال ۱۶۶۷ طرح و در سال ۱۷۷۵ توسط لاوازیه مردود شد) برای توضیح پدیده‌ی احتراق معتقد بودند هیچ گواهی در تأیید وجود فلوژیستون نیست. از زمانی که مایکلسون و مورلی در سال ۱۸۸۷ نشان دادند فرض وجود اتر یک فرض اضافی است و چنین چیزی وجود ندارد ، دیگر نمی توان انتظار داشت که نظریه‌ی اتر در کتابهای دانشگاهی فیزیک تدریس شود. بلغم و سودا و صفرا و دم نیز به همین منوال وجود ندارند و درست مثل نظریه‌ی فلوژیستون ، نظریه هایی در توضیح چیزها و کیفیت هایی بوده اند که وجود نداشته اند.
مسأله‌ی تفکیک و مرزبندی میان علم و شبه علم یکی از بحث برانگیزترین موضوعات فیلسوفان علم بوده است. هر نظریه یا دیدگاه برای اینکه در دایره‌ی علم جای بگیرد می بایست پیش شرطهایی داشته باشد و در غیر این صورت هر قدر هم که تلاش کند از واژگان حیطه‌ی علم برای توضیح خود وام بگیرد و استقراض کند نمی تواند خود را به عنوان یک نظریه‌ی علمی جعل کند. کلماتی مانند حافظه‌ی دارویی آب یا چاکراهای انرژی و نظایر آن در زبان و ادبیات علمی هیچ جایگاهی ندارند و همه‌ی اینها به نوعی تعابیر شاعرانه هستند.
بزرگترین خطر شبه علم زمانی است که پای این باورها به حوزه‌ی طب و درمان باز می شود. سیاست اصلی آموزه های شبه علمی به دام انداختن بیماران ناامید در شرایط سخت بیماری است. بیمارانی که از روش های درمانی پزشکی خسته و مستأصل شده اند ممکن است به هر ترتیب و به هر قیمتی بخواهند بخت خود را در بهره گیری از این روشها نیز بیازمایند. چیزی که ممکن است باعث شود بیمار ، دوره‌های درمانی و مصرف داروهای واقعی را متوقف کند و ناخواسته سلامت و جان خود را در معرض تهدید بیشتر قرار دهد. هومیوپاتی و بسیاری از روش های «طب جایگزین» باورهای بی خطر شبه علمی نیستند و از قضا گزارش های مستند بسیاری نیز از آسیب‌های مالی و جانی ناشی از به کارگیری این روشها وجود دارد. ...
(پایان)
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
10) پومپيوس ـ تکه‌ی 19
🔸 پومپيوس چون بشهر بازگشت كورنيليا1 دختر ميتلوس اسكيپيو2 را به زني گرفت. و او دوشيزه نبوده پيش از آن زن پومپيوس پسر كراسوس بود كه در پارتيا كشته گرديد. اين بانوي جوان گذشته از جواني و زيبايي ، برازندگي ديگري هم داشت و آن درسخواندگي او بود وآنگاه ساز را بسيار نيك مي‌نواخت و رياضيات را خوب مي‌فهميد و از درس فلسفه لذت مي‌برد و با اين دانش و هنر هرگز غروري كه هميشه دامنگير زنان دانشمند است نداشت و بهانه‌گيري از خود نشان نمي‌داد. نيز هيچگونه عيب يا بدنامي در خانه‌ی پدري او نبود. تفاوت سال او را با شوهرش كساني پسنديدند. زيرا كورنيليا از هر جهت شايسته‌ی همسري پومپيوس بود. نيز كساني اين را سبكي براي جمهوري مي‌شماردند و مي‌گفتند : كسي كه در چنين هنگام پاشيدگي كارها رشته‌ی اختيار را بدست او سپرده‌اند و ازو چاره‌ی آن پاشيدگي را مي‌خواهند بدانسان كه از يك طبيب چاره‌ی بيماري خواسته مي‌شود چنين كسي بساك گل بر سر خود نهاده بعنوان برگزاري جشن عروسي باينجا و آنجا برود و اين كسان نمي‌دانستند كه آن قونسولگري او خود بلايي بر جمهوري است و اگر دوره‌ی فيروزبختي روم بود هرگز كسي بچنان سمت ناقانوني رضايت نمي‌داد. باري پومپيوس دقت درباره‌ی اين داشت كه كساني كه با رشوه بر سر كاري آمده‌اند دنبال شوند و قانونها و نظامنامه‌ها در اين باره مي‌گزاشت تا ايمني در محاكم برپا باشد و كارها ساماني يابد و در هر كاري سنگيني و دادگري منظور گردد و خود او با يك دسته‌ی سپاهي در محكمه‌ها حضور مي‌يافت. با اينهمه چون به پدر زن او اسكيپيو تهمتي زده شد او سيصد و شصت تن قاضي را بخانه‌ی خود خوانده و بآنان گفتگو كرد كه درباره‌ی آن متهم رفتار مهرآميز نمايند و اينبود كه مدعيان چون ديدند اسكيپيو همراه خود قاضيان بمحكمه آمد دعوي خود را پس گرفتند. بر سر اين پيشامد مردم از پومپيوس بدگويي سختي كردند و اين بدگويي در سايه‌ی پيشامد پلانكوس3 هرچه سختتر گرديد. زيرا خود او قانوني گزارده بود درباره‌ی اينكه هيچكس زبان به ستايش يكي كه در زير محاكمه باشد باز نكند. با اين قدغن خود او بمحكمه آمده آشكار زبان بستودن پلانكوس باز كرد تا آنجا كه كاتو كه قضا را در اين باره يكي از قاضيان بود دست بگوش خود گزاشت و پاسخ او را چنين گفت كه : من نمي‌توانم گوش باين سفارش كه مخالف قانون است بدهم. در نتيجه‌ی اين كار بود كه كاتو را بقضاوت نپذيرفته پيش از آنكه حكم داده شود او را برداشتند. ولي قاضيان هم پلانكوس را محكوم ساختند و جز بي‌آبروگري بهره‌ی پومپيوس نشد. اندكي پس از آن هوپسايوس4 كه مردي در رتبه‌ی قونسولگري بود تهمتي باو متوجه گرديد و او منتظر شده هنگامي كه پومپيوس از گرمابه بيرون آمده براي شام خوردن مي‌رفت فرصت بدست آورده خود را بپاي او انداخت و ازو درخواست مهر و دستگيري نمود ولي او پاك بيپروايي كرده چنين گفت : من اكنون كاري ندارم جز آنكه شام خودم را بخورم و ازو درگذشت. اين اندازه طرفگيري از پومپيوس خطاي بزرگي بود و مردم هرگونه بدگويي ازو مي‌نمودند ولي در ديگر كارها جز تلاش پاكدلانه ازو سر نزد و حكومت را بسامان و نظام آورد. در پنج ماه آخر قونسولگري پدر زن خود را نيز بهمدستي برگزيده و او را هم قونسول گردانيد. سمتهايي كه داشت براي چهار سال ديگر همچنان در دست او گزارده شد با اين شرط كه سالانه يكهزار تالنت از گنجينه براي خرج و ماهانه‌ی سپاهيان خود برگيرد.
اين كار باعث شد كه دسته‌اي از هواداران قيصر پيش آمده و براي او كه آنهمه نيكيها را براي جمهوري روم انجام داده بود نيز امتيازي بخواهند و چنين مي‌گفتند : بهرحال او سزاوار اينست كه دوباره به قونسولگري برگزيده شده و سمتي كه اكنون دارد بر مدت آن افزوده شود تا بتواند بر سرزميني كه با جنگ بدست آورده ديرزماني بايمني فرمان راند و چنين نباشد كه ديگري بجاي او رفته نتيجه‌ی كوششهاي او را بهره‌ی خود سازد.
1ـ Cornela
2ـ Metellus Scipio
3ـ Pelancus
4ـ Hypsaeus
10) پومپيوس ـ تکه‌ی 19
🔸 پومپيوس چون بشهر بازگشت كورنيليا1 دختر ميتلوس اسكيپيو2 را به زني گرفت. و او دوشيزه نبوده پيش از آن زن پومپيوس پسر كراسوس بود كه در پارتيا كشته گرديد. اين بانوي جوان گذشته از جواني و زيبايي ، برازندگي ديگري هم داشت و آن درسخواندگي او بود وآنگاه ساز را بسيار نيك مي‌نواخت و رياضيات را خوب مي‌فهميد و از درس فلسفه لذت مي‌برد و با اين دانش و هنر هرگز غروري كه هميشه دامنگير زنان دانشمند است نداشت و بهانه‌گيري از خود نشان نمي‌داد. نيز هيچگونه عيب يا بدنامي در خانه‌ی پدري او نبود. تفاوت سال او را با شوهرش كساني پسنديدند. زيرا كورنيليا از هر جهت شايسته‌ی همسري پومپيوس بود. نيز كساني اين را سبكي براي جمهوري مي‌شماردند و مي‌گفتند : كسي كه در چنين هنگام پاشيدگي كارها رشته‌ی اختيار را بدست او سپرده‌اند و ازو چاره‌ی آن پاشيدگي را مي‌خواهند بدانسان كه از يك طبيب چاره‌ی بيماري خواسته مي‌شود چنين كسي بساك گل بر سر خود نهاده بعنوان برگزاري جشن عروسي باينجا و آنجا برود و اين كسان نمي‌دانستند كه آن قونسولگري او خود بلايي بر جمهوري است و اگر دوره‌ی فيروزبختي روم بود هرگز كسي بچنان سمت ناقانوني رضايت نمي‌داد. باري پومپيوس دقت درباره‌ی اين داشت كه كساني كه با رشوه بر سر كاري آمده‌اند دنبال شوند و قانونها و نظامنامه‌ها در اين باره مي‌گزاشت تا ايمني در محاكم برپا باشد و كارها ساماني يابد و در هر كاري سنگيني و دادگري منظور گردد و خود او با يك دسته‌ی سپاهي در محكمه‌ها حضور مي‌يافت. با اينهمه چون به پدر زن او اسكيپيو تهمتي زده شد او سيصد و شصت تن قاضي را بخانه‌ی خود خوانده و بآنان گفتگو كرد كه درباره‌ی آن متهم رفتار مهرآميز نمايند و اينبود كه مدعيان چون ديدند اسكيپيو همراه خود قاضيان بمحكمه آمد دعوي خود را پس گرفتند. بر سر اين پيشامد مردم از پومپيوس بدگويي سختي كردند و اين بدگويي در سايه‌ی پيشامد پلانكوس3 هرچه سختتر گرديد. زيرا خود او قانوني گزارده بود درباره‌ی اينكه هيچكس زبان به ستايش يكي كه در زير محاكمه باشد باز نكند. با اين قدغن خود او بمحكمه آمده آشكار زبان بستودن پلانكوس باز كرد تا آنجا كه كاتو كه قضا را در اين باره يكي از قاضيان بود دست بگوش خود گزاشت و پاسخ او را چنين گفت كه : من نمي‌توانم گوش باين سفارش كه مخالف قانون است بدهم. در نتيجه‌ی اين كار بود كه كاتو را بقضاوت نپذيرفته پيش از آنكه حكم داده شود او را برداشتند. ولي قاضيان هم پلانكوس را محكوم ساختند و جز بي‌آبروگري بهره‌ی پومپيوس نشد. اندكي پس از آن هوپسايوس4 كه مردي در رتبه‌ی قونسولگري بود تهمتي باو متوجه گرديد و او منتظر شده هنگامي كه پومپيوس از گرمابه بيرون آمده براي شام خوردن مي‌رفت فرصت بدست آورده خود را بپاي او انداخت و ازو درخواست مهر و دستگيري نمود ولي او پاك بيپروايي كرده چنين گفت : من اكنون كاري ندارم جز آنكه شام خودم را بخورم و ازو درگذشت. اين اندازه طرفگيري از پومپيوس خطاي بزرگي بود و مردم هرگونه بدگويي ازو مي‌نمودند ولي در ديگر كارها جز تلاش پاكدلانه ازو سر نزد و حكومت را بسامان و نظام آورد. در پنج ماه آخر قونسولگري پدر زن خود را نيز بهمدستي برگزيده و او را هم قونسول گردانيد. سمتهايي كه داشت براي چهار سال ديگر همچنان در دست او گزارده شد با اين شرط كه سالانه يكهزار تالنت از گنجينه براي خرج و ماهانه‌ی سپاهيان خود برگيرد.
اين كار باعث شد كه دسته‌اي از هواداران قيصر پيش آمده و براي او كه آنهمه نيكيها را براي جمهوري روم انجام داده بود نيز امتيازي بخواهند و چنين مي‌گفتند : بهرحال او سزاوار اينست كه دوباره به قونسولگري برگزيده شده و سمتي كه اكنون دارد بر مدت آن افزوده شود تا بتواند بر سرزميني كه با جنگ بدست آورده ديرزماني بايمني فرمان راند و چنين نباشد كه ديگري بجاي او رفته نتيجه‌ی كوششهاي او را بهره‌ی خود سازد.
1ـ Cornela
2ـ Metellus Scipio
3ـ Pelancus
4ـ Hypsaeus
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
✴️ علت آنکه «طب سنتی» دانش بشمار نمی‌آید!
🔸بخش سه از سه
اثر دارونما نیز که از قرن ۱۸ به اینسو به تدریج در متون پزشکی شناخته شده ماهیت پیچیده ای دارد و مبنای آن هم این است که در بسیاری از بیماری‌ها فردِ بیمار بدون آن که داروی واقعی دریافت کرده باشد احساس بهبودی نسبی می کند. مطالعات گوناگونی مانند مطالعه سال ۱۹۸۰ در دانشگاه شیکاگو نشان میدهند در بسیاری از بیماری‌ها یک سوم بیماران تحت تأثیر دارونما اظهار بهبودی میکنند.
تعجبی ندارد که طب مزاجی و طب های جایگزین تنها در بیماری‌هایی از خود کارآمدی نشان می دهند که طب گیاهی یا اثر دارونما در درمان نسبی آنها می تواند اثر بخش باشد. مثل سرماخوردگی یا درد مفاصل یا حتی بیخوابی. اما هیچ کدام از روشهای طب جایگزین هیچ راه حلی برای پیشگیری و درمان بیماری‌هایی نظیر ایدز ، ابولا ، فلج اطفال و یا سل و کزاز ندارند. طب سنتی پس از مشاهده بیمار مبتلا به زردی است که میگوید طبع بیمار صفرایی بوده اما هیچ توضیح قانع کننده‌ای مبنی بر این که صفرایی بودن دقیقاً چگونه است به دست نمی دهد.
پزشکی علمی است مبتنی بر تجربه در حالی که طب های جایگزین تن به آزمون‌های تجربی نمی دهند و از قضا در یک سنخ نگاه فلسفی به بدن انسان غوطه ورند. نظام معرفتی طب سنتی بر این اساس پی ریزی شده که بیماری در اثر به هم خوردن تعادل اخلاط اربعه یعنی صفرا و دم و بلغم و سودا به وجود می آید. ایده عناصر چهارگانه آب و باد و خاک و آتش و اینکه رماتیسم غلبه بلغم در پاست و کابوس شبانه ، غلبه سودا در سر ، هیچ مبنای تجربی ندارد و مبتنی بر یک دیدگاه فلسفی است.
از قرن ۱۷ میلادی به اینسو مکانیسم عمل بدن به تدریج شناخته شد ، باکتری ها و میکروارگانیسم ها کشف شدند و بشر دریافت که دستگاه گردش خون چگونه کار می کند. فیزیولوژی و بیوشیمی و پاتولوژی ، ما را به درک جدیدی از ماهیت عملکرد بدن رساند. در کشاکش این پیشرفت ها نه بلغم در بدن انسان یافت شد و نه سودا. طب سنتی هیچ توضیحی برای دلیل بیماری سل نداشت و این طب مدرن مبتنی بر تجربه بود که باسیل کخ را کشف کرد. در همان طب سنتی هم هر جا که پای مشاهده و تجربه درمیان است میزان اعتبار و کارامدی نیز به همان نسبت بیشتر می شود.
تاریخ علم لبریز است از نظریاتی که به رغم اشتباه بودن هزاران سال دوام آورده اند. اینکه نیوتن و ماکسول نیز به نظریه‌ی اتر برای انتشار نور و امواج الکترومغناطیسی معتقد بودند دلیلی بر صحت این نظریه نیست. این که شیله و پریستلی به نظریه‌ی فلوژیستون یواخیم بشر (که در سال ۱۶۶۷ طرح و در سال ۱۷۷۵ توسط لاوازیه مردود شد) برای توضیح پدیده‌ی احتراق معتقد بودند هیچ گواهی در تأیید وجود فلوژیستون نیست. از زمانی که مایکلسون و مورلی در سال ۱۸۸۷ نشان دادند فرض وجود اتر یک فرض اضافی است و چنین چیزی وجود ندارد ، دیگر نمی توان انتظار داشت که نظریه‌ی اتر در کتابهای دانشگاهی فیزیک تدریس شود. بلغم و سودا و صفرا و دم نیز به همین منوال وجود ندارند و درست مثل نظریه‌ی فلوژیستون ، نظریه هایی در توضیح چیزها و کیفیت هایی بوده اند که وجود نداشته اند.
مسأله‌ی تفکیک و مرزبندی میان علم و شبه علم یکی از بحث برانگیزترین موضوعات فیلسوفان علم بوده است. هر نظریه یا دیدگاه برای اینکه در دایره‌ی علم جای بگیرد می بایست پیش شرطهایی داشته باشد و در غیر این صورت هر قدر هم که تلاش کند از واژگان حیطه‌ی علم برای توضیح خود وام بگیرد و استقراض کند نمی تواند خود را به عنوان یک نظریه‌ی علمی جعل کند. کلماتی مانند حافظه‌ی دارویی آب یا چاکراهای انرژی و نظایر آن در زبان و ادبیات علمی هیچ جایگاهی ندارند و همه‌ی اینها به نوعی تعابیر شاعرانه هستند.
بزرگترین خطر شبه علم زمانی است که پای این باورها به حوزه‌ی طب و درمان باز می شود. سیاست اصلی آموزه های شبه علمی به دام انداختن بیماران ناامید در شرایط سخت بیماری است. بیمارانی که از روش های درمانی پزشکی خسته و مستأصل شده اند ممکن است به هر ترتیب و به هر قیمتی بخواهند بخت خود را در بهره گیری از این روشها نیز بیازمایند. چیزی که ممکن است باعث شود بیمار ، دوره‌های درمانی و مصرف داروهای واقعی را متوقف کند و ناخواسته سلامت و جان خود را در معرض تهدید بیشتر قرار دهد. هومیوپاتی و بسیاری از روش های «طب جایگزین» باورهای بی خطر شبه علمی نیستند و از قضا گزارش های مستند بسیاری نیز از آسیب‌های مالی و جانی ناشی از به کارگیری این روشها وجود دارد. ...
(پایان)
🔸بخش سه از سه
اثر دارونما نیز که از قرن ۱۸ به اینسو به تدریج در متون پزشکی شناخته شده ماهیت پیچیده ای دارد و مبنای آن هم این است که در بسیاری از بیماری‌ها فردِ بیمار بدون آن که داروی واقعی دریافت کرده باشد احساس بهبودی نسبی می کند. مطالعات گوناگونی مانند مطالعه سال ۱۹۸۰ در دانشگاه شیکاگو نشان میدهند در بسیاری از بیماری‌ها یک سوم بیماران تحت تأثیر دارونما اظهار بهبودی میکنند.
تعجبی ندارد که طب مزاجی و طب های جایگزین تنها در بیماری‌هایی از خود کارآمدی نشان می دهند که طب گیاهی یا اثر دارونما در درمان نسبی آنها می تواند اثر بخش باشد. مثل سرماخوردگی یا درد مفاصل یا حتی بیخوابی. اما هیچ کدام از روشهای طب جایگزین هیچ راه حلی برای پیشگیری و درمان بیماری‌هایی نظیر ایدز ، ابولا ، فلج اطفال و یا سل و کزاز ندارند. طب سنتی پس از مشاهده بیمار مبتلا به زردی است که میگوید طبع بیمار صفرایی بوده اما هیچ توضیح قانع کننده‌ای مبنی بر این که صفرایی بودن دقیقاً چگونه است به دست نمی دهد.
پزشکی علمی است مبتنی بر تجربه در حالی که طب های جایگزین تن به آزمون‌های تجربی نمی دهند و از قضا در یک سنخ نگاه فلسفی به بدن انسان غوطه ورند. نظام معرفتی طب سنتی بر این اساس پی ریزی شده که بیماری در اثر به هم خوردن تعادل اخلاط اربعه یعنی صفرا و دم و بلغم و سودا به وجود می آید. ایده عناصر چهارگانه آب و باد و خاک و آتش و اینکه رماتیسم غلبه بلغم در پاست و کابوس شبانه ، غلبه سودا در سر ، هیچ مبنای تجربی ندارد و مبتنی بر یک دیدگاه فلسفی است.
از قرن ۱۷ میلادی به اینسو مکانیسم عمل بدن به تدریج شناخته شد ، باکتری ها و میکروارگانیسم ها کشف شدند و بشر دریافت که دستگاه گردش خون چگونه کار می کند. فیزیولوژی و بیوشیمی و پاتولوژی ، ما را به درک جدیدی از ماهیت عملکرد بدن رساند. در کشاکش این پیشرفت ها نه بلغم در بدن انسان یافت شد و نه سودا. طب سنتی هیچ توضیحی برای دلیل بیماری سل نداشت و این طب مدرن مبتنی بر تجربه بود که باسیل کخ را کشف کرد. در همان طب سنتی هم هر جا که پای مشاهده و تجربه درمیان است میزان اعتبار و کارامدی نیز به همان نسبت بیشتر می شود.
تاریخ علم لبریز است از نظریاتی که به رغم اشتباه بودن هزاران سال دوام آورده اند. اینکه نیوتن و ماکسول نیز به نظریه‌ی اتر برای انتشار نور و امواج الکترومغناطیسی معتقد بودند دلیلی بر صحت این نظریه نیست. این که شیله و پریستلی به نظریه‌ی فلوژیستون یواخیم بشر (که در سال ۱۶۶۷ طرح و در سال ۱۷۷۵ توسط لاوازیه مردود شد) برای توضیح پدیده‌ی احتراق معتقد بودند هیچ گواهی در تأیید وجود فلوژیستون نیست. از زمانی که مایکلسون و مورلی در سال ۱۸۸۷ نشان دادند فرض وجود اتر یک فرض اضافی است و چنین چیزی وجود ندارد ، دیگر نمی توان انتظار داشت که نظریه‌ی اتر در کتابهای دانشگاهی فیزیک تدریس شود. بلغم و سودا و صفرا و دم نیز به همین منوال وجود ندارند و درست مثل نظریه‌ی فلوژیستون ، نظریه هایی در توضیح چیزها و کیفیت هایی بوده اند که وجود نداشته اند.
مسأله‌ی تفکیک و مرزبندی میان علم و شبه علم یکی از بحث برانگیزترین موضوعات فیلسوفان علم بوده است. هر نظریه یا دیدگاه برای اینکه در دایره‌ی علم جای بگیرد می بایست پیش شرطهایی داشته باشد و در غیر این صورت هر قدر هم که تلاش کند از واژگان حیطه‌ی علم برای توضیح خود وام بگیرد و استقراض کند نمی تواند خود را به عنوان یک نظریه‌ی علمی جعل کند. کلماتی مانند حافظه‌ی دارویی آب یا چاکراهای انرژی و نظایر آن در زبان و ادبیات علمی هیچ جایگاهی ندارند و همه‌ی اینها به نوعی تعابیر شاعرانه هستند.
بزرگترین خطر شبه علم زمانی است که پای این باورها به حوزه‌ی طب و درمان باز می شود. سیاست اصلی آموزه های شبه علمی به دام انداختن بیماران ناامید در شرایط سخت بیماری است. بیمارانی که از روش های درمانی پزشکی خسته و مستأصل شده اند ممکن است به هر ترتیب و به هر قیمتی بخواهند بخت خود را در بهره گیری از این روشها نیز بیازمایند. چیزی که ممکن است باعث شود بیمار ، دوره‌های درمانی و مصرف داروهای واقعی را متوقف کند و ناخواسته سلامت و جان خود را در معرض تهدید بیشتر قرار دهد. هومیوپاتی و بسیاری از روش های «طب جایگزین» باورهای بی خطر شبه علمی نیستند و از قضا گزارش های مستند بسیاری نیز از آسیب‌های مالی و جانی ناشی از به کارگیری این روشها وجود دارد. ...
(پایان)