✴️ حزب و گمراهیهای سیاسی
(تکه‌ی دوم)
🔶یک تاریخچه
(تکه‌ی2 از3)
آن كسانی كه حزب می‌سازند و عبارت «وحدت ملی» را در مرامنامه‌ی خود می‌نویسند از اینها كمترین آگاهی ندارند ، و خود چندان نادان و نافهمند كه می‌بینی از یكسو در مرامنامه‌شان این عبارت را می‌نویسند و از یكسو در بیرون در این مجلس و آن مجلس دعوای ترك و فارس راه می‌اندازند.
اینست حال حزب و حزب‌سازان در ایران. در بیست و چند سال پیش یكی از رسواییها همین بود. ماجراجویانی چون دستشان بچیز دیگری نمیرسید ، چند تن گرد هم آمده حزب می‌ساختند و كار بجایی رسید كه همگی نفرت كردند و یكی از چیزهایی كه زمینه برای دیكتاتوری شاه پیشین آماده گردانید این موضوع بود. اینست میگویم : در ایران معنی حزب را نمیدانند.
معنی درست حزب آنست كه یك دسته از مردان بافهم و خرد ، و پاكدل و علاقمند ، نیازمندیهای كشور را بدیده گیرند ، و دردها را تشخیص داده راه چاره پیدا كنند و باهم نشسته و با گفتگو اندیشه و سخن یكی گردانند ، و آنوقت بكوشش برخاسته از یكسو دیگر مردان بافهم و باخرد را بسوی خود خوانند و بجمعیت خود بیفزایند ، و از یكسو در راه چاره‌سازی گامهایی بردارند.
🔸این معنی درست حزبست ، چنانكه می‌بینید اساس آن سه چیز است : 1ـ فهم و خرد كه دردها و چاره‌ها را نیك فهمند و حقایق را درك كنند. 2ـ پاكدلی و علاقه‌مندی كه مقصود جانفشانی و رنج بردن باشد و اغراض پست خود را داخل موضوع حزبی نكنند. 3ـ كوشش بفزونی جمعیت كه نیرو بیشتر گردد و پیشرفت آسان باشد.
یك چنین حزبی موفق بكار بزرگی تواند بود و از خود نامی در تاریخ تواند گزاشت. در سالهای اخیر در اروپا و آسیا بیشتر كارها با دست این حزبها پیش رفته و تاریخ بیش از همه كارهای آنان را یاد میكند.
امروز در آلمان كارها در دست كیست؟!. در روسیه این كارهای شگرف را كه انجام میدهد؟. در تركیه سررشته‌ی كارها را كه در دست دارد؟. در همه‌ی اینها ، و همچنین در بسیاری از كشورهای دیگر رشته‌ی كارها در دست حزبها میباشد.
میتوان مثلهای نزدیكتری یاد كرد. حزب «اتحاد و ترقی» عثمانی فراموش نگردیده كه در آن كشور مشروطه بنیاد نهاد و تا سالیانی سررشته‌ی همه‌ی كارها در دست آنان بود ، و امروز كه آن حزب از میان رفته نامهای پیشروان آنها ـ از انورپاشا ، و نیازی‌بیگ ، محمودشوكت‌پاشا و دیگران ـ با احترام برده می‌شود و در تاریخها عكسهای آنان بچاپ میرسد.
در مصر آن كارهای تاریخی را «حزب وَفْد» انجام داده و ما باآنكه از ایشان دوریم نامهای مصطفا‌كامل و سعدزغلول‌پاشا و دیگران را شنیده‌ایم و همیشه با احترام بزبان می‌آوریم.
در خود ایران جنبش مشروطه چگونه برخاست و چگونه پیش رفت؟. نه آنست كه شادروانان بهبهانی و طباطبایی بهمدستی كسانی از ملایان و بازرگانان در تهران بكوشش برخاستند ، و بی‌آنكه نام حزب درمیان باشد خود حزبی برای مشروطه‌طلبی پدید آوردند و همین حزب بینام بود كه مشروطه گرفت و پارلمان بنیاد نهاد؟!.
سپس در تبریز چند تنی از بازرگانان و دیگران ـ از حاجی‌رسول صدقیانی و حاجی‌علی دوافروش و علی‌مسیو و جعفرآقاگنجه‌ای و آقامیرباقر استانبولچی و مانند اینهاـ یك انجمنی نهانی بنام «مركز غیبی» برپا كرده و با دست آن دسته‌ی مجاهدان را بنیاد نهادند ، و در نتیجه‌ی كوششهای این دسته بود كه مشروطه در ایران ریشه گرفت.
اینان همگی نامهاشان در تاریخ بازخواهد ماند و شما می‌بینید كه ما تاریخ مینویسیم و از كارهای جوانمردانه‌ی آنان ستایش میكنیم و عكسهای آنان را از اینجا و آنجا بدست آورده كلیشه میكنیم و بچاپ میرسانیم.
هركاری چون از راهش بود و پاكدلانه بود این نتیجه‌ها را دهد كه ما در اینجا یاد میكنیم و ستایش و خشنودی دریغ نمیگوییم و چون از راهش نبود و پاكدلانه نبود همچون حزبسازیهای بیست سال پیش ایران باشد كه ما چون بیاد می‌آوریم از نفرت خودداری نمی‌توانیم.
كنون شما كدام یكی از این دو رشته را میخواهید؟ آیا حزب را بآن معنی كه در ایران فهمیده و عمل میكنند طالبید یا درپی معنی درست آن هستید؟
اینها را با یاران و همراهان میگفتم كه گوشهاشان باین مطالب چندان بیگانه نبود و خود میدانستم كه مقصودشان حزب بمعنی درست است. اینبود چون پاسخهایی دادند و پاره گفتگوها رفت قرار نهادیم در پیرامون نیازمندیهای ایران جستجوها و گفتگوها كنیم و زمینه برای پدید آوردن یك جمعیتی آماده گردانیم.
(تکه‌ی دوم)
🔶یک تاریخچه
(تکه‌ی2 از3)
آن كسانی كه حزب می‌سازند و عبارت «وحدت ملی» را در مرامنامه‌ی خود می‌نویسند از اینها كمترین آگاهی ندارند ، و خود چندان نادان و نافهمند كه می‌بینی از یكسو در مرامنامه‌شان این عبارت را می‌نویسند و از یكسو در بیرون در این مجلس و آن مجلس دعوای ترك و فارس راه می‌اندازند.
اینست حال حزب و حزب‌سازان در ایران. در بیست و چند سال پیش یكی از رسواییها همین بود. ماجراجویانی چون دستشان بچیز دیگری نمیرسید ، چند تن گرد هم آمده حزب می‌ساختند و كار بجایی رسید كه همگی نفرت كردند و یكی از چیزهایی كه زمینه برای دیكتاتوری شاه پیشین آماده گردانید این موضوع بود. اینست میگویم : در ایران معنی حزب را نمیدانند.
معنی درست حزب آنست كه یك دسته از مردان بافهم و خرد ، و پاكدل و علاقمند ، نیازمندیهای كشور را بدیده گیرند ، و دردها را تشخیص داده راه چاره پیدا كنند و باهم نشسته و با گفتگو اندیشه و سخن یكی گردانند ، و آنوقت بكوشش برخاسته از یكسو دیگر مردان بافهم و باخرد را بسوی خود خوانند و بجمعیت خود بیفزایند ، و از یكسو در راه چاره‌سازی گامهایی بردارند.
🔸این معنی درست حزبست ، چنانكه می‌بینید اساس آن سه چیز است : 1ـ فهم و خرد كه دردها و چاره‌ها را نیك فهمند و حقایق را درك كنند. 2ـ پاكدلی و علاقه‌مندی كه مقصود جانفشانی و رنج بردن باشد و اغراض پست خود را داخل موضوع حزبی نكنند. 3ـ كوشش بفزونی جمعیت كه نیرو بیشتر گردد و پیشرفت آسان باشد.
یك چنین حزبی موفق بكار بزرگی تواند بود و از خود نامی در تاریخ تواند گزاشت. در سالهای اخیر در اروپا و آسیا بیشتر كارها با دست این حزبها پیش رفته و تاریخ بیش از همه كارهای آنان را یاد میكند.
امروز در آلمان كارها در دست كیست؟!. در روسیه این كارهای شگرف را كه انجام میدهد؟. در تركیه سررشته‌ی كارها را كه در دست دارد؟. در همه‌ی اینها ، و همچنین در بسیاری از كشورهای دیگر رشته‌ی كارها در دست حزبها میباشد.
میتوان مثلهای نزدیكتری یاد كرد. حزب «اتحاد و ترقی» عثمانی فراموش نگردیده كه در آن كشور مشروطه بنیاد نهاد و تا سالیانی سررشته‌ی همه‌ی كارها در دست آنان بود ، و امروز كه آن حزب از میان رفته نامهای پیشروان آنها ـ از انورپاشا ، و نیازی‌بیگ ، محمودشوكت‌پاشا و دیگران ـ با احترام برده می‌شود و در تاریخها عكسهای آنان بچاپ میرسد.
در مصر آن كارهای تاریخی را «حزب وَفْد» انجام داده و ما باآنكه از ایشان دوریم نامهای مصطفا‌كامل و سعدزغلول‌پاشا و دیگران را شنیده‌ایم و همیشه با احترام بزبان می‌آوریم.
در خود ایران جنبش مشروطه چگونه برخاست و چگونه پیش رفت؟. نه آنست كه شادروانان بهبهانی و طباطبایی بهمدستی كسانی از ملایان و بازرگانان در تهران بكوشش برخاستند ، و بی‌آنكه نام حزب درمیان باشد خود حزبی برای مشروطه‌طلبی پدید آوردند و همین حزب بینام بود كه مشروطه گرفت و پارلمان بنیاد نهاد؟!.
سپس در تبریز چند تنی از بازرگانان و دیگران ـ از حاجی‌رسول صدقیانی و حاجی‌علی دوافروش و علی‌مسیو و جعفرآقاگنجه‌ای و آقامیرباقر استانبولچی و مانند اینهاـ یك انجمنی نهانی بنام «مركز غیبی» برپا كرده و با دست آن دسته‌ی مجاهدان را بنیاد نهادند ، و در نتیجه‌ی كوششهای این دسته بود كه مشروطه در ایران ریشه گرفت.
اینان همگی نامهاشان در تاریخ بازخواهد ماند و شما می‌بینید كه ما تاریخ مینویسیم و از كارهای جوانمردانه‌ی آنان ستایش میكنیم و عكسهای آنان را از اینجا و آنجا بدست آورده كلیشه میكنیم و بچاپ میرسانیم.
هركاری چون از راهش بود و پاكدلانه بود این نتیجه‌ها را دهد كه ما در اینجا یاد میكنیم و ستایش و خشنودی دریغ نمیگوییم و چون از راهش نبود و پاكدلانه نبود همچون حزبسازیهای بیست سال پیش ایران باشد كه ما چون بیاد می‌آوریم از نفرت خودداری نمی‌توانیم.
كنون شما كدام یكی از این دو رشته را میخواهید؟ آیا حزب را بآن معنی كه در ایران فهمیده و عمل میكنند طالبید یا درپی معنی درست آن هستید؟
اینها را با یاران و همراهان میگفتم كه گوشهاشان باین مطالب چندان بیگانه نبود و خود میدانستم كه مقصودشان حزب بمعنی درست است. اینبود چون پاسخهایی دادند و پاره گفتگوها رفت قرار نهادیم در پیرامون نیازمندیهای ایران جستجوها و گفتگوها كنیم و زمینه برای پدید آوردن یك جمعیتی آماده گردانیم.
من در این باره چنین گفتم : چنانكه همه میدانیم در ایران در سی‌وشش سال پیش یك جنبشی بنام مشروطه‌خواهی برخاست. درباره‌ی آن جنبش باید چند نكته را از دیده دور نداشت.
1) آن جنبش نتیجه‌ی غمخواری‌ها و كوششهای دلسوزانه‌ی مردان ارجمند و بزرگی بود. از زمان حاجی‌میرزا‌حسینخان سپهسالار این اندیشه در ایران پیدا شده و كوششها بكار رفته بود تا سرانجام زمینه آماده گردیده و یك جنبش بزرگی برخاست.
2) آن جنبش با نتیجه‌ای كه داد برای ایران پیشرفت بزرگی بود. بایستی گفت : ایران بیكبار صد گام بسوی پیش رفت زیرا گذشته از اینكه رهایی از استبداد خود یك فیروزی یا پیشرفتی بود اساساً مشروطه یا دمكراسی یا اگر بفارسی بگویم «سررشته‌داریِ توده» ، خود بهترین شكل حكومت میباشد. ایران از بدترین حكومتی به بهترین حكومتی انتقال یافت.
3) كسانی كه در آغاز كار پا درمیان جنبش گزاردند و بكوششهایی برخاستند چه از دسته‌ی علما و چه از گروه بازرگانان و چه از طبقه‌ی عوام ، رویهم‌رفته جانفشانی و جوانمردی پر ارزشی بخرج دادند و شایستگی و مردانگی شایانی از خود ابراز نمودند.
گزارش مشروطه یكی از بخشهای پرافتخار ایرانست و میتوان آن را مایه‌ی سرفرازی گرفت و میتوان از آن گزارش خشنود و خرسند گردید.
1) آن جنبش نتیجه‌ی غمخواری‌ها و كوششهای دلسوزانه‌ی مردان ارجمند و بزرگی بود. از زمان حاجی‌میرزا‌حسینخان سپهسالار این اندیشه در ایران پیدا شده و كوششها بكار رفته بود تا سرانجام زمینه آماده گردیده و یك جنبش بزرگی برخاست.
2) آن جنبش با نتیجه‌ای كه داد برای ایران پیشرفت بزرگی بود. بایستی گفت : ایران بیكبار صد گام بسوی پیش رفت زیرا گذشته از اینكه رهایی از استبداد خود یك فیروزی یا پیشرفتی بود اساساً مشروطه یا دمكراسی یا اگر بفارسی بگویم «سررشته‌داریِ توده» ، خود بهترین شكل حكومت میباشد. ایران از بدترین حكومتی به بهترین حكومتی انتقال یافت.
3) كسانی كه در آغاز كار پا درمیان جنبش گزاردند و بكوششهایی برخاستند چه از دسته‌ی علما و چه از گروه بازرگانان و چه از طبقه‌ی عوام ، رویهم‌رفته جانفشانی و جوانمردی پر ارزشی بخرج دادند و شایستگی و مردانگی شایانی از خود ابراز نمودند.
گزارش مشروطه یكی از بخشهای پرافتخار ایرانست و میتوان آن را مایه‌ی سرفرازی گرفت و میتوان از آن گزارش خشنود و خرسند گردید.
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
4- این داستان گریه و زیارت با آن پاداشهایی که نوید داده شد زیان بسیار بزرگ دیگری را دربر میدارد ، و آن اینکه شیعیان به بدکاری گستاخ باشند.
باید دانست که مردم عامی درباره‌ی نیک و بد فهم و بینشی را که می‌بایست ندارند و یک چیز که بد است (مثلا دزدی) آنان دربارهاش تنها این را دانند که گناهست و مایه‌ی خشم خدا باشد و بدکاره (یا دزد) به دوزخ خواهد رفت ، و یگانه جلوگیرشان همان ترس دوزخ میباشد. ابنکه بدیها زیان به زندگانی رساند و مایه‌ی نابسامانی آن گردد چیزیست به اندیشه‌ی ایشان نرسیده.
اينست چون می‌شنوند که کسی که گريه به حسين کرد و يا به زيارت بارگاه او رفت همه‌ی گناهانش آمرزيده گردد و بهشت به او بايا باشد ، از ترسی که می‌داشته‌اند ايمن شده به هر بدی پا ميگزارند.
اين چيزيست که از نخست آزموده بود و در اين چند سال که به شوند جنگ در ايران خواروبار کم شد و نرخها بالا رفت آزمايش ديگری بدست آمد. زيرا ديده شد که کسانی که انبارداری کردند يا پياپی به نرخها افزودند و هزارها خاندان از پا انداختند بيشتر حاجيان «مقدس» و مشهديان «لب‌جنبان» ميبودند.
نيز ديده شد که همان پولهائی را که از راه برانداختن خاندانها بدست آورده بودند برداشتند و با پيشانی باز روانه‌ی کربلا و نجف شدند که زيارت کنند و به ملايان پولهايی دهند.
اين نامردان که بهانه در دست ميدارند و به کشور و توده پروايی نمی‌نمايند و به ميهن‌پرستی ريشخند ميکنند ، بدينسان از بدکاری نيز نمی‌پرهيزند و در سايه‌ی کيش بيپايی که ميدارند خود را به هر «دلخواهی» آزاد می‌شمارند.
شما اگر زمانی به توده‌ی عامی پردازيد و باورهای آنان را نيک سنجيد ، خواهيد ديد در سايه‌ی سخنانی که هميشه از ملايان و روضه‌خوانان شنيده‌اند چنين می‌پندارند که آدمی در اين جهان ناچار از گناهست و چاره‌ی کار همان گريستن به امام حسين و رفتن به زيارت او و ديگران میباشد. اينست خدا روز «الست» با امام حسين آن پيمان را بسته است.
اگر شما با يک شيعی که به کربلا می‌رود به سخن پرداخته بپرسيد : «چرا به کربلا می‌رويد؟!.» پاسخ خواهد داد : «آقا ، ما گناهکاريم بايد برويم و از گناهان پاک شويم». اگر بگوييد : «بهتر است گناه نکنی تا نيازمند پاک شدن نباشی» با شگفتی پاسخ خواهد داد : «مگر آدم ميتواند گناه نکند؟!...».
در تبريز سخنی هست و بارها از زبانهاشان شنيده‌ام. ميگويند : «سگ که ناپاکست چون به نمکزار افتاد و نمک گرديد پاک شود. ما گناهکاريم و ناپاکيم و خود را به نمکزار می‌اندازيم تا پاک شويم». اگر نيک انديشيد در اين باره باورهای شيعيان بی‌مانندگی به باورهای مسيحيان (درباره‌ی گناه و کفاره) نمی‌باشد.
اين نکته را ميتوان با زبان ديگری نيز باز نمود. چنانکه ميدانيم آدمی دارای دو گوهر است : يکی گوهر جان که خواهان بديهاست ، و ديگری گوهر روان که خواهان نيکيهاست. در بسياری از مردم گوهر جان بسيار چيره باشد و اينست ايشان خودداری از بديها نتوانند. ليکن در همانحال روانشان بيکار نمانده آنانرا نکوهش کند و فرجادشان(وجدانشان) هميشه ناآسوده باشد.
چنين کسانی همانکه بشنوند اگر کسی به امام حسين گريست يا به زيارت رفت گناهانش آمرزيده شود ، همچون تشنه‌ای که به آب رسد با خشنودی و شادمانی پذيرند ، و اين را يک پاسخی به نکوهشهای فرجاد گرفته خود را آسوده گردانند.
به گفته‌ی عاميان : «کور از خدا چه خواهد؟! دو چشم!». يک آدمکش ، يک انباردار ، يک دزد ، يک زن بدکاره ، يک آخوند فريبکار به چه نيازمند است؟... يک دستگاه آنچنانی که بی‌رنج و کوشش گناهان خود را بيامرزاند.
از همينجاست که شما می‌بينيد تيمورلنگ با آن خونخواری و تيره‌دلی که در اسپهان در يکروز هفتاد هزار آدم کُشت و در بغداد از سرهای کُشتِگان مناره‌ها برافراشت ، هميشه در جستجوی پيران صوفی می‌بوده و چون يکی را می‌يافته دست به دامنش می‌يازيده.
می‌بينيد صمدخان با آن پليديش که افزار سياست نکولا گرديد و کسان بسياری از آزاديخواهان غيرتمند را کُشت ، روضه ميخوانانيده و هرساله چهارصد تومان پول شمع به کربلا ميفرستاده. اينها رازش همانست که باز نموديم....
(کتاب داوری)
باید دانست که مردم عامی درباره‌ی نیک و بد فهم و بینشی را که می‌بایست ندارند و یک چیز که بد است (مثلا دزدی) آنان دربارهاش تنها این را دانند که گناهست و مایه‌ی خشم خدا باشد و بدکاره (یا دزد) به دوزخ خواهد رفت ، و یگانه جلوگیرشان همان ترس دوزخ میباشد. ابنکه بدیها زیان به زندگانی رساند و مایه‌ی نابسامانی آن گردد چیزیست به اندیشه‌ی ایشان نرسیده.
اينست چون می‌شنوند که کسی که گريه به حسين کرد و يا به زيارت بارگاه او رفت همه‌ی گناهانش آمرزيده گردد و بهشت به او بايا باشد ، از ترسی که می‌داشته‌اند ايمن شده به هر بدی پا ميگزارند.
اين چيزيست که از نخست آزموده بود و در اين چند سال که به شوند جنگ در ايران خواروبار کم شد و نرخها بالا رفت آزمايش ديگری بدست آمد. زيرا ديده شد که کسانی که انبارداری کردند يا پياپی به نرخها افزودند و هزارها خاندان از پا انداختند بيشتر حاجيان «مقدس» و مشهديان «لب‌جنبان» ميبودند.
نيز ديده شد که همان پولهائی را که از راه برانداختن خاندانها بدست آورده بودند برداشتند و با پيشانی باز روانه‌ی کربلا و نجف شدند که زيارت کنند و به ملايان پولهايی دهند.
اين نامردان که بهانه در دست ميدارند و به کشور و توده پروايی نمی‌نمايند و به ميهن‌پرستی ريشخند ميکنند ، بدينسان از بدکاری نيز نمی‌پرهيزند و در سايه‌ی کيش بيپايی که ميدارند خود را به هر «دلخواهی» آزاد می‌شمارند.
شما اگر زمانی به توده‌ی عامی پردازيد و باورهای آنان را نيک سنجيد ، خواهيد ديد در سايه‌ی سخنانی که هميشه از ملايان و روضه‌خوانان شنيده‌اند چنين می‌پندارند که آدمی در اين جهان ناچار از گناهست و چاره‌ی کار همان گريستن به امام حسين و رفتن به زيارت او و ديگران میباشد. اينست خدا روز «الست» با امام حسين آن پيمان را بسته است.
اگر شما با يک شيعی که به کربلا می‌رود به سخن پرداخته بپرسيد : «چرا به کربلا می‌رويد؟!.» پاسخ خواهد داد : «آقا ، ما گناهکاريم بايد برويم و از گناهان پاک شويم». اگر بگوييد : «بهتر است گناه نکنی تا نيازمند پاک شدن نباشی» با شگفتی پاسخ خواهد داد : «مگر آدم ميتواند گناه نکند؟!...».
در تبريز سخنی هست و بارها از زبانهاشان شنيده‌ام. ميگويند : «سگ که ناپاکست چون به نمکزار افتاد و نمک گرديد پاک شود. ما گناهکاريم و ناپاکيم و خود را به نمکزار می‌اندازيم تا پاک شويم». اگر نيک انديشيد در اين باره باورهای شيعيان بی‌مانندگی به باورهای مسيحيان (درباره‌ی گناه و کفاره) نمی‌باشد.
اين نکته را ميتوان با زبان ديگری نيز باز نمود. چنانکه ميدانيم آدمی دارای دو گوهر است : يکی گوهر جان که خواهان بديهاست ، و ديگری گوهر روان که خواهان نيکيهاست. در بسياری از مردم گوهر جان بسيار چيره باشد و اينست ايشان خودداری از بديها نتوانند. ليکن در همانحال روانشان بيکار نمانده آنانرا نکوهش کند و فرجادشان(وجدانشان) هميشه ناآسوده باشد.
چنين کسانی همانکه بشنوند اگر کسی به امام حسين گريست يا به زيارت رفت گناهانش آمرزيده شود ، همچون تشنه‌ای که به آب رسد با خشنودی و شادمانی پذيرند ، و اين را يک پاسخی به نکوهشهای فرجاد گرفته خود را آسوده گردانند.
به گفته‌ی عاميان : «کور از خدا چه خواهد؟! دو چشم!». يک آدمکش ، يک انباردار ، يک دزد ، يک زن بدکاره ، يک آخوند فريبکار به چه نيازمند است؟... يک دستگاه آنچنانی که بی‌رنج و کوشش گناهان خود را بيامرزاند.
از همينجاست که شما می‌بينيد تيمورلنگ با آن خونخواری و تيره‌دلی که در اسپهان در يکروز هفتاد هزار آدم کُشت و در بغداد از سرهای کُشتِگان مناره‌ها برافراشت ، هميشه در جستجوی پيران صوفی می‌بوده و چون يکی را می‌يافته دست به دامنش می‌يازيده.
می‌بينيد صمدخان با آن پليديش که افزار سياست نکولا گرديد و کسان بسياری از آزاديخواهان غيرتمند را کُشت ، روضه ميخوانانيده و هرساله چهارصد تومان پول شمع به کربلا ميفرستاده. اينها رازش همانست که باز نموديم....
(کتاب داوری)
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
گریستن و تَباکی (گریان وانمودن) و ثواب آن!
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ثوابی که شیعیان برای گریستن به امام حسین می‌پندارند.
🔶 در پاسخ حقیقتگو
🔸 15ـ آیا خدا جهان را بخود بازگزارده؟! (تکه‌ی 1 از 3)
حقیقتگو می‌نویسد : «از سخنان شما برمی‌آید كه مردم امروز نیز نهایت نیاز را براهنما دارند» ، و از این در شگفت می‌شود. راست گفته‌اند : بدهكار را چون بخود گزاری كم‌كم طلبكار می‌شود. یك دسته پندارپرست نیز چون نكوهش نشنوند كم‌كم پندارهای خود را چیزهای بسیار پایداری انگارند و بیكبار خود را فریب دهند. این سخن او درست بدان می‌ماند كه بیماری بپزشك بگوید آقای دكتر من از گفته‌های شما چنین می‌فهمم كه باید اكنون هم كه بیمارم دارو بنوشم. آیا پزشك باین گفته‌ی او چه پاسخ خواهد داد جز آنكه بر نادانی او افسوس خورد؟!
من بارها نوشته‌ام هرگز دربند نامی نیستم و هیچگاه نمی‌خواهم میدانی باین سخنان بدهم. جهان با سخن نمی‌گردد و از كشاكشهایی كه یك دسته بر سر این نام و آن نام كنند جز زیان سودی نباشد. ولی می‌خواهم بدانم این چگونه شود كه مردم امروز باین آلودگی و گمراهی نیازی هم براهنما ندارند؟!.. اگر چنان باشد پس چاره‌ی اینهمه گمراهی چیست؟!..
این خود چگونه درست می‌آید كه جهان را هرگز راهنمایی نباشد؟!.. كسانی كه این را باور میكنند باید یا بگویند كه خدا از راه‌بردن جهان بستوه آمده و از آن رو گردانیده ، یا بگویند سرشت مردم عوض شده كه دیگر گمراه نشوند و نیاز براهنمایی كسی نیفتد. آیا شما كدام یكی را از اینها را می‌گویید؟!..
اگر می‌گویید خدا همین كه سه چهار هزار سال جهان را راه برده دیگر آن را بخود رها كرده و بدست آزمندان اروپا سپارده بسیار نادانید و بسیار گستاخید. ای بیچارگان زمین صدهزارها و ملیونها سال برپا خواهد بود. این چه نادانیست كه دست خدا را از آن كوتاه شمارید؟!.. اگر می‌گویید سرشت مردم دیگر شده و هیچگاه گمراه نگردند این نادانی دیگری خواهد بود و هر كس از شما خواهد پرسید پس این گمراهیها كه امروز است چیست؟!.. شاید بگویید قرآن درمیانست و نیازی براهنما نیست. میگویم اگر بودن قرآن بس بودی بایستی این گمراهیها نبودی. این با بودن قرآنست كه مردمان اینهمه گرفتار و آلوده‌اند و شما می‌بینید كه خود آن كتاب دستاویز بزرگی برای بدآموزان و گمراهان شده. وانگاه ما نشان دادیم كه آنان كه قرآن می‌خوانند از بس در گمراهیها فرورفته‌اند و جلو چشمهاشان پرده فروهشته شده معنی آشكارترین آیه‌های آن را نمی‌فهمند. پس چگونه توانید گفت قرآن بس است و نیازی براهنمای دیگر نیست؟!. گذشته از این مگر این كیشهای گوناگون اسلامی بروی قرآن پدید نیامده است؟! مگر همگی آنان از قرآن دلیل براستی كیش خود یاد نمی‌كنند؟!.
در اینجاست كه باید زشتی پندارهای بیهوده ، نیك نمودار گردد. در اینجاست كه می‌باید دانسته شود پندارپرستی خردها را تباه گرداند. یك دسته مردمی در سختترین روز درماندگی و گرفتاری یكی از میانشان بالا افراشته و با صد زیان و گزندی كه بخود هموار می‌گرداند می‌خواهد آنان را رها سازد ـ بدبختان آن گرفتاری و درماندگی خود را بیكبار فراموش كرده در گفتگوی اینند كه آیا ما را رهاننده تواند بود یا نه؟!
ای درماندگان شما هر باوری می‌دارید بدارید و هرچه می‌پندارید بپندارید. لیكن بگویید : پس از همه‌ی آنها آیا باین گرفتاریها و درماندگیها چه كنیم؟ آیا درپی چاره باشیم یا نباشیم؟!.. هر پاسخی می‌دهید بدهید تا آنچه در درون شماست همه بشناسند.
كسانی كه می‌گویند : چون قرآن درمیانست و بهیچ كوششی نیاز نیست بگویند پس بآن گمراهیها و بدآموزیهایی كه پس از قرآن پیدا شده و قرآن پاسخی بآنها نداده (و خود نبایستی دهد) چه می‌گویند؟!.. خواهند گفت چه گمراهی‌ای؟!.. و من چون نیك می‌دانم اینان آن نیستند كه یك بدآموزی‌ای را بشناسند و زیانهای آن را چندان كه هست بدانند اینست ناگزیرم یكایك یادآوری كنم.
نخست فلسفه‌ی یونان را نام می‌برم. ما بارها از این سخن رانده و زیانهای آن را بازنموده‌ایم. ولی باشد كه پاره‌ای خوانندگان آن گفتارها را نخوانده‌اند و معنی درست فلسفه را نمیدانند. من ایشان را بازگشت می‌دهم بگفتاری كه در شماره‌ی 3 امسال زیر عنوان «در پیرامون تاریخچه‌ی شیر و خورشید» نوشته شده. در آنجا با مثالی معنی درست فلسفه نشان داده شده. در یك گوشه‌ای نشستن و چشم رویهم نهادن و با پندار و انگار در پیرامون جهان و دستگاه آفرینش چیزهایی بافتن ـ این بوده معنی درست فلسفه و من در جهان لغزشی بزرگتر از این نمی‌شناسم. این فلسفه گذشته از آنكه سراسر پنداربافیست و نتیجه‌ای از آن جز پاشیدگی اندیشه و ناتوانی خرد برنخیزد و بیگمان مغز را آشفته می‌سازد ، با دین و خداشناسی هم بیكبار ناسازگار است. بلكه می‌باید گفت كه دین و خداشناسی را از ریشه برمی‌اندازد و شما اگر میخواهید زیان آن را نیك دانید گفتار 6 «راه رستگاری» را خوانید.
🔸 15ـ آیا خدا جهان را بخود بازگزارده؟! (تکه‌ی 1 از 3)
حقیقتگو می‌نویسد : «از سخنان شما برمی‌آید كه مردم امروز نیز نهایت نیاز را براهنما دارند» ، و از این در شگفت می‌شود. راست گفته‌اند : بدهكار را چون بخود گزاری كم‌كم طلبكار می‌شود. یك دسته پندارپرست نیز چون نكوهش نشنوند كم‌كم پندارهای خود را چیزهای بسیار پایداری انگارند و بیكبار خود را فریب دهند. این سخن او درست بدان می‌ماند كه بیماری بپزشك بگوید آقای دكتر من از گفته‌های شما چنین می‌فهمم كه باید اكنون هم كه بیمارم دارو بنوشم. آیا پزشك باین گفته‌ی او چه پاسخ خواهد داد جز آنكه بر نادانی او افسوس خورد؟!
من بارها نوشته‌ام هرگز دربند نامی نیستم و هیچگاه نمی‌خواهم میدانی باین سخنان بدهم. جهان با سخن نمی‌گردد و از كشاكشهایی كه یك دسته بر سر این نام و آن نام كنند جز زیان سودی نباشد. ولی می‌خواهم بدانم این چگونه شود كه مردم امروز باین آلودگی و گمراهی نیازی هم براهنما ندارند؟!.. اگر چنان باشد پس چاره‌ی اینهمه گمراهی چیست؟!..
این خود چگونه درست می‌آید كه جهان را هرگز راهنمایی نباشد؟!.. كسانی كه این را باور میكنند باید یا بگویند كه خدا از راه‌بردن جهان بستوه آمده و از آن رو گردانیده ، یا بگویند سرشت مردم عوض شده كه دیگر گمراه نشوند و نیاز براهنمایی كسی نیفتد. آیا شما كدام یكی را از اینها را می‌گویید؟!..
اگر می‌گویید خدا همین كه سه چهار هزار سال جهان را راه برده دیگر آن را بخود رها كرده و بدست آزمندان اروپا سپارده بسیار نادانید و بسیار گستاخید. ای بیچارگان زمین صدهزارها و ملیونها سال برپا خواهد بود. این چه نادانیست كه دست خدا را از آن كوتاه شمارید؟!.. اگر می‌گویید سرشت مردم دیگر شده و هیچگاه گمراه نگردند این نادانی دیگری خواهد بود و هر كس از شما خواهد پرسید پس این گمراهیها كه امروز است چیست؟!.. شاید بگویید قرآن درمیانست و نیازی براهنما نیست. میگویم اگر بودن قرآن بس بودی بایستی این گمراهیها نبودی. این با بودن قرآنست كه مردمان اینهمه گرفتار و آلوده‌اند و شما می‌بینید كه خود آن كتاب دستاویز بزرگی برای بدآموزان و گمراهان شده. وانگاه ما نشان دادیم كه آنان كه قرآن می‌خوانند از بس در گمراهیها فرورفته‌اند و جلو چشمهاشان پرده فروهشته شده معنی آشكارترین آیه‌های آن را نمی‌فهمند. پس چگونه توانید گفت قرآن بس است و نیازی براهنمای دیگر نیست؟!. گذشته از این مگر این كیشهای گوناگون اسلامی بروی قرآن پدید نیامده است؟! مگر همگی آنان از قرآن دلیل براستی كیش خود یاد نمی‌كنند؟!.
در اینجاست كه باید زشتی پندارهای بیهوده ، نیك نمودار گردد. در اینجاست كه می‌باید دانسته شود پندارپرستی خردها را تباه گرداند. یك دسته مردمی در سختترین روز درماندگی و گرفتاری یكی از میانشان بالا افراشته و با صد زیان و گزندی كه بخود هموار می‌گرداند می‌خواهد آنان را رها سازد ـ بدبختان آن گرفتاری و درماندگی خود را بیكبار فراموش كرده در گفتگوی اینند كه آیا ما را رهاننده تواند بود یا نه؟!
ای درماندگان شما هر باوری می‌دارید بدارید و هرچه می‌پندارید بپندارید. لیكن بگویید : پس از همه‌ی آنها آیا باین گرفتاریها و درماندگیها چه كنیم؟ آیا درپی چاره باشیم یا نباشیم؟!.. هر پاسخی می‌دهید بدهید تا آنچه در درون شماست همه بشناسند.
كسانی كه می‌گویند : چون قرآن درمیانست و بهیچ كوششی نیاز نیست بگویند پس بآن گمراهیها و بدآموزیهایی كه پس از قرآن پیدا شده و قرآن پاسخی بآنها نداده (و خود نبایستی دهد) چه می‌گویند؟!.. خواهند گفت چه گمراهی‌ای؟!.. و من چون نیك می‌دانم اینان آن نیستند كه یك بدآموزی‌ای را بشناسند و زیانهای آن را چندان كه هست بدانند اینست ناگزیرم یكایك یادآوری كنم.
نخست فلسفه‌ی یونان را نام می‌برم. ما بارها از این سخن رانده و زیانهای آن را بازنموده‌ایم. ولی باشد كه پاره‌ای خوانندگان آن گفتارها را نخوانده‌اند و معنی درست فلسفه را نمیدانند. من ایشان را بازگشت می‌دهم بگفتاری كه در شماره‌ی 3 امسال زیر عنوان «در پیرامون تاریخچه‌ی شیر و خورشید» نوشته شده. در آنجا با مثالی معنی درست فلسفه نشان داده شده. در یك گوشه‌ای نشستن و چشم رویهم نهادن و با پندار و انگار در پیرامون جهان و دستگاه آفرینش چیزهایی بافتن ـ این بوده معنی درست فلسفه و من در جهان لغزشی بزرگتر از این نمی‌شناسم. این فلسفه گذشته از آنكه سراسر پنداربافیست و نتیجه‌ای از آن جز پاشیدگی اندیشه و ناتوانی خرد برنخیزد و بیگمان مغز را آشفته می‌سازد ، با دین و خداشناسی هم بیكبار ناسازگار است. بلكه می‌باید گفت كه دین و خداشناسی را از ریشه برمی‌اندازد و شما اگر میخواهید زیان آن را نیك دانید گفتار 6 «راه رستگاری» را خوانید.
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
11) كراسوس ـ تکه‌ی 4
🔸 خاندان ايشان از باستا‌ن‌زمان اين امتياز را داشتند كه چون شاه نويني بتخت مي‌نشست تاج بسر او ميگزاردند و هوروديس پادشاه كنوني را هنگامي كه بيرون كرده بودند سورنا بود كه او را بازگردانيد. نيز اين سورنا بود كه چون شهر بزرگ سلوكيا را گرد فرو گرفتند پيش از همه از ديوار بالا رفته با دست خود سلوكيان را زده بازپس راند و شهر را بگرفت. هم در سايه‌ی اين شايستگيهاي خود بود كه كراسوس را برانداخت. كراسوس كه نخست در سايه‌ی دلگرمي كوركورانه و سپس در نتيجه‌ی سراسيمگي كار خود را بدانسان واژگونه گردانيد باري آريامنس توانست كه كراسوس را از كنار رود دور ساخته بدشت بكشد و راهي را كه پيش گرفتند تا دير مسافتي آسان و خوشايند بود ولي كم‌كم سختيهاي آن پيدا شده ريگزاري پديد آمد كه نه درختي داشت و نه آبي و نه كرانه‌ی آن پيدا بود و پاي كه ميگزاردند فرو مي‌رفت. خود دریایی از ریگ بود و موجهای آن از هر سوی گرد سپاه را فراگرفت. روميان از بي‌آبي و از ديدار بيم‌آور آن ريگزار بسختي افتاده كم‌كم شك در دلهاي آنها پديد آمد و گمان خيانت بآن مرد عرب بردند. در چنين هنگامي فرستادگاني از نزد آرتاوازد پادشاه ارمنستان رسيدند و چنين پيام آوردند كه هوروديس بر ارمنستان تاخته و او را در فشار گزارده است و اينست او نخواهد توانست ياوري به روميان بنمايد و از كراسوس خواهش كرده بود كه بازگشته باو بپيوندد و دو سپاه دست بهم داده هوروديس را بازپس رانند كه در آن حال سپاه روم نيز در پناه كوهها و دره‌ها از گزند سوارگان اشكاني ايمن خواهند بود. كراسوس از خشم و ناداني پاسخي به آرتاوازد ننوشت و بفرستادگان چنين گفت : من اكنون فرصت آنكه بشما بپردازم ندارم ولي در هنگام خود به ارمنستان بازگشته سزاي اين خيانت آرتاوازد را خواهم داد. كاسيوس و دوستان او باز آغاز اندرز كردند ولي چون ديدند جز خشم نتيجه‌ی ديگري از كراسوس بدست نمي‌آيد زبان ببستند و هميشه بآن عرب سرزنشها مي‌كردند و چنين مي‌گفتند : «اي مرد بدترين مردان! كدام ديوي تو را بسوي اين لشكر راه نمود؟! آيا با كدام افسون يا جادوگري كراسوس را فريفته‌اي كه راهي را پيش گرفته كه جز شايسته‌ی راهزنان عرب نيست و هرگز لشكري نمي‌بايست از چنين راهي بگذرد؟!» ولي آريامنس نه چندان دغلكار بود كه خود را ببازد. همينكه اين گله‌ها را مي‌شنيد براي جلوگيري از آنها در لشكرگاه به اينسو و آنسو دويده با سپاهيان بگفتگو درآمده چنين مي‌گفت : «مگر شما در كامپانيا1 راه مي‌پيماييد كه مي‌خواهيد در هر جا چشمه‌اي باشد و درختها سايه‌ی بياندازد و در سر راه گرمابه‌ها و كاروانسراها برپا باشد؟ چرا بياد نمي‌آريد كه شما اكنون در حدود عربستان و سورستان2 راه مي‌پيماييد؟» با اين سخنان آنان را رام مي‌ساخت بدانسان كه بچگان را رام مي‌سازند و پيش از آن كه بيكبار پرده از روي كار او بيافتد روزي ناگهان بر اسب نشسته از لشكرگاه بيرون رفت. از اين رفتن او تنها كراسوس آگاهي داشت و باو گفته بود كه براي خبر آوردن از لشكرگاه دشمن مي‌رود.
1ـ Campania يكي از كوره‌هاي ايتالياي باستان
2ـ Assyria كلمه‌ی سورستان نامي است كه در زمان ساسانيان گفته مي‌شده.
11) كراسوس ـ تکه‌ی 4
🔸 خاندان ايشان از باستا‌ن‌زمان اين امتياز را داشتند كه چون شاه نويني بتخت مي‌نشست تاج بسر او ميگزاردند و هوروديس پادشاه كنوني را هنگامي كه بيرون كرده بودند سورنا بود كه او را بازگردانيد. نيز اين سورنا بود كه چون شهر بزرگ سلوكيا را گرد فرو گرفتند پيش از همه از ديوار بالا رفته با دست خود سلوكيان را زده بازپس راند و شهر را بگرفت. هم در سايه‌ی اين شايستگيهاي خود بود كه كراسوس را برانداخت. كراسوس كه نخست در سايه‌ی دلگرمي كوركورانه و سپس در نتيجه‌ی سراسيمگي كار خود را بدانسان واژگونه گردانيد باري آريامنس توانست كه كراسوس را از كنار رود دور ساخته بدشت بكشد و راهي را كه پيش گرفتند تا دير مسافتي آسان و خوشايند بود ولي كم‌كم سختيهاي آن پيدا شده ريگزاري پديد آمد كه نه درختي داشت و نه آبي و نه كرانه‌ی آن پيدا بود و پاي كه ميگزاردند فرو مي‌رفت. خود دریایی از ریگ بود و موجهای آن از هر سوی گرد سپاه را فراگرفت. روميان از بي‌آبي و از ديدار بيم‌آور آن ريگزار بسختي افتاده كم‌كم شك در دلهاي آنها پديد آمد و گمان خيانت بآن مرد عرب بردند. در چنين هنگامي فرستادگاني از نزد آرتاوازد پادشاه ارمنستان رسيدند و چنين پيام آوردند كه هوروديس بر ارمنستان تاخته و او را در فشار گزارده است و اينست او نخواهد توانست ياوري به روميان بنمايد و از كراسوس خواهش كرده بود كه بازگشته باو بپيوندد و دو سپاه دست بهم داده هوروديس را بازپس رانند كه در آن حال سپاه روم نيز در پناه كوهها و دره‌ها از گزند سوارگان اشكاني ايمن خواهند بود. كراسوس از خشم و ناداني پاسخي به آرتاوازد ننوشت و بفرستادگان چنين گفت : من اكنون فرصت آنكه بشما بپردازم ندارم ولي در هنگام خود به ارمنستان بازگشته سزاي اين خيانت آرتاوازد را خواهم داد. كاسيوس و دوستان او باز آغاز اندرز كردند ولي چون ديدند جز خشم نتيجه‌ی ديگري از كراسوس بدست نمي‌آيد زبان ببستند و هميشه بآن عرب سرزنشها مي‌كردند و چنين مي‌گفتند : «اي مرد بدترين مردان! كدام ديوي تو را بسوي اين لشكر راه نمود؟! آيا با كدام افسون يا جادوگري كراسوس را فريفته‌اي كه راهي را پيش گرفته كه جز شايسته‌ی راهزنان عرب نيست و هرگز لشكري نمي‌بايست از چنين راهي بگذرد؟!» ولي آريامنس نه چندان دغلكار بود كه خود را ببازد. همينكه اين گله‌ها را مي‌شنيد براي جلوگيري از آنها در لشكرگاه به اينسو و آنسو دويده با سپاهيان بگفتگو درآمده چنين مي‌گفت : «مگر شما در كامپانيا1 راه مي‌پيماييد كه مي‌خواهيد در هر جا چشمه‌اي باشد و درختها سايه‌ی بياندازد و در سر راه گرمابه‌ها و كاروانسراها برپا باشد؟ چرا بياد نمي‌آريد كه شما اكنون در حدود عربستان و سورستان2 راه مي‌پيماييد؟» با اين سخنان آنان را رام مي‌ساخت بدانسان كه بچگان را رام مي‌سازند و پيش از آن كه بيكبار پرده از روي كار او بيافتد روزي ناگهان بر اسب نشسته از لشكرگاه بيرون رفت. از اين رفتن او تنها كراسوس آگاهي داشت و باو گفته بود كه براي خبر آوردن از لشكرگاه دشمن مي‌رود.
1ـ Campania يكي از كوره‌هاي ايتالياي باستان
2ـ Assyria كلمه‌ی سورستان نامي است كه در زمان ساسانيان گفته مي‌شده.
✴️ حزب و گمراهیهای سیاسی
(تکه‌ی سوم)
🔶یک تاریخچه
(تکه‌ی3 از3)
با آن كوششها و جانفشانیها كه پیشروان آزادی بكار بردند ، مشروطه در ایران پیش نرفت و ناانجام ماند. و این بدو علت بود : یكی آنكه
🔸 توده آماده نبود و یك كوششهای پرزوری میخواست كه توده را آماده گرداند. اساساً مردم معنی مشروطه را ندانستند تا برای پذیرفتن آن آماده گردند. در آن روز كسان جانفشانی میخواست كه بمیان توده افتاده معنی درست مشروطه را بمردم بفهمانند و توده را آماده‌ی آن گردانند.
🔸فرق مشروطه با استبداد تنها در بودن و نبودن قانون و یا در شكل حكومت نیست. یك فرق بزرگ در شایستگی و ناشایستگی توده است.
🔸در حكومت مشروطه مردم آزادند و كسی نمیتواند بآنان فرمان راند و یا بسرشان كوبد. ولی از آنسوی یكایك مردم وظایفی در قبال كشور بگردن دارند كه باید آن را انجام دهند.
یك توده هنگامی كه شورش كرده و با پادشاه مستبد خود به نبرد برخاسته در واقع بآن پادشاه چنین گفته : «تو دست بردار ما خودمان كشور را راه خواهیم برد» و آنوقت خودشان یك پیمانی باهم بسته‌اند كه دست بیكدیگر داده كشور را راه برند و آن را نگه دارند.
در حقیقت معنی شورش اینست. ولی در ایران این معنی را كمتر فهمیدند ، و اینست كه شایستگی در توده پیدا نشد ، و این خود علتی برای ناانجام ماندن آن كوششها گردید. علت دیگر نیز دخالت بیگانگان در كارهای ایران بود كه ناگزیر مایه‌ی اختلال میگردید و از پیشرفت مانع می‌شد.
در نتیجه‌ی اینها كم‌كم جنبش آزادیخواهی مبدل به هوچیگری و هیاهو گردید. آن جانفشانیها و دلسوزیها رفته سودجویی‌ها و دسته‌بندیها جای آن را گرفت. ده سال در ایران جز هرج و مرج نبود تا شاه پیشین (رضاشاه) برخاست و این نیز بجای هرج و مرج ، دیكتاتوری و استبداد را برقرار گردانید.
كنون كه آن پادشاه رفته و شما میخواهید بكوششهایی برخیزید كار بسیار بزرگ و بسیار سودمند آنست كه دست بهم دهید و آن كوششهای ناانجام مانده را بانجام رسانید.
باین معنی كه یك حزبی برپا كنید كه از یكسو معنی درست مشروطه را بهمه‌ی مردم بفهماند و با عقیده‌های پراكنده‌ای كه بضد آن درمیان توده پیدا شده مبارزه كند ، و رویهم‌رفته توده را برای حكومت آزادْ شایسته و آماده گرداند ، از یكسو نیز از بازگشتن استبداد یا دیكتاتوری جلوگیری كند.
این خود بهترین وسیله‌ایست كه شما یك جمعیت صالحی پدید آورید و مردان غیرتمند و
علاقه‌مند را از هر سوی كشور با خود همدست گردانید و یك مایه‌ی امیدی برای توده باشید.
مشروطه چون در ایران بشكل ناقص مجری گشت و چندان نتیجه‌ای از آن بدست نیامد در
دیده‌ها خوار شد ، و امروز شما می‌بینید یك دسته هنوز هم با آن دشمنی می‌نمایند و از ریشخند و توهین بازنمی‌ایستند. و از آن سوی دسته‌هایی از جوانان مشروطه را كهنه شده می‌پندارند و دلسردی از خود نشان میدهند.
اینها همه از دانسته نبودن معنی درست مشروطه است. اینان نمیدانند كه حكومت ملی یا سررشته داری توده كه معنی مشروطه است بهترین طرز حكومتهاست. نمیدانند كه اگر در ایران مشروطه مجری شده بود امروز این كشور با كشورهای متحده‌ی آمریكا همسنگ شمرده می‌شد.
هر مردمی باید باساس حكومت كشور خود علاقه‌مند باشند و از روی عقیده آن را مجری دارند. امروز این اختلال بزرگیست كه ایرانیان باساس حكومت خود علاقه ندارند و هر دسته‌ای تمایلات دیگری از خود نشان میدهند.
از این بدتر آنست كه آن كسانی كه دشمنی با مشروطه میكنند شما چون با آنان گفتگو كنید خواهید دید اساساً دربند كشور و توده نیستند و هیچگونه وظیفه‌ای برای خود در قبال كشور نمی‌شناسند و زندگانی را بیش از این نمیدانند كه بخورند و بخوابند و پول‌اندوزی كنند و با خوشی روز گزارند. حقیقتاً باید گفت بدرجه‌ی پست حیوانی تنزل كرده‌اند.
اینان چندان تیره‌درونند كه فرقی میانه‌ی استقلال كشور و آزادی زندگانی با زیردستی بیگانگان و بندگی آنان نمیگزارند و اینست چون گفتگو از كوشش درباره‌ی كشور می‌شود با صد گستاخی بی‌پروایی میكنند و این گفتگوها را بیهوده می‌شمارند.
از اینسوی جوانان كه دلسردی از مشروطه نشان میدهند اگر بپرسید خواهید دید علتی برای این كار نیست و اگر بگویید چه ایرادی بمشروطه دارید بیش از این نخواهند گفت كه مشروطه كهنه شده.
اینها دردهای كوچكی نیست. اكنون كه شما میخواهید نیازمندیهای كشور را بدیده گرفته برای چاره‌سازی بآنها دست بهم دهید اینك یكی از آن نیازمندیها را من بشما نشان دادم.
بدینسان سخنان خود را بپایان رسانیدم ، و چون گفتگوهایی شد چنین قرار دادیم كه یك جمعیتی پدید آوریم كه در گام نخست بموضوع مشروطه و نشر معنی آن درمیان توده پردازد و خود هوادار آن بوده باستواری بنیادش كوشد. نیز به نشستهای خود ادامه دهیم كه در دیگر زمینه‌ها نیز گفتگو رود.
(تکه‌ی سوم)
🔶یک تاریخچه
(تکه‌ی3 از3)
با آن كوششها و جانفشانیها كه پیشروان آزادی بكار بردند ، مشروطه در ایران پیش نرفت و ناانجام ماند. و این بدو علت بود : یكی آنكه
🔸 توده آماده نبود و یك كوششهای پرزوری میخواست كه توده را آماده گرداند. اساساً مردم معنی مشروطه را ندانستند تا برای پذیرفتن آن آماده گردند. در آن روز كسان جانفشانی میخواست كه بمیان توده افتاده معنی درست مشروطه را بمردم بفهمانند و توده را آماده‌ی آن گردانند.
🔸فرق مشروطه با استبداد تنها در بودن و نبودن قانون و یا در شكل حكومت نیست. یك فرق بزرگ در شایستگی و ناشایستگی توده است.
🔸در حكومت مشروطه مردم آزادند و كسی نمیتواند بآنان فرمان راند و یا بسرشان كوبد. ولی از آنسوی یكایك مردم وظایفی در قبال كشور بگردن دارند كه باید آن را انجام دهند.
یك توده هنگامی كه شورش كرده و با پادشاه مستبد خود به نبرد برخاسته در واقع بآن پادشاه چنین گفته : «تو دست بردار ما خودمان كشور را راه خواهیم برد» و آنوقت خودشان یك پیمانی باهم بسته‌اند كه دست بیكدیگر داده كشور را راه برند و آن را نگه دارند.
در حقیقت معنی شورش اینست. ولی در ایران این معنی را كمتر فهمیدند ، و اینست كه شایستگی در توده پیدا نشد ، و این خود علتی برای ناانجام ماندن آن كوششها گردید. علت دیگر نیز دخالت بیگانگان در كارهای ایران بود كه ناگزیر مایه‌ی اختلال میگردید و از پیشرفت مانع می‌شد.
در نتیجه‌ی اینها كم‌كم جنبش آزادیخواهی مبدل به هوچیگری و هیاهو گردید. آن جانفشانیها و دلسوزیها رفته سودجویی‌ها و دسته‌بندیها جای آن را گرفت. ده سال در ایران جز هرج و مرج نبود تا شاه پیشین (رضاشاه) برخاست و این نیز بجای هرج و مرج ، دیكتاتوری و استبداد را برقرار گردانید.
كنون كه آن پادشاه رفته و شما میخواهید بكوششهایی برخیزید كار بسیار بزرگ و بسیار سودمند آنست كه دست بهم دهید و آن كوششهای ناانجام مانده را بانجام رسانید.
باین معنی كه یك حزبی برپا كنید كه از یكسو معنی درست مشروطه را بهمه‌ی مردم بفهماند و با عقیده‌های پراكنده‌ای كه بضد آن درمیان توده پیدا شده مبارزه كند ، و رویهم‌رفته توده را برای حكومت آزادْ شایسته و آماده گرداند ، از یكسو نیز از بازگشتن استبداد یا دیكتاتوری جلوگیری كند.
این خود بهترین وسیله‌ایست كه شما یك جمعیت صالحی پدید آورید و مردان غیرتمند و
علاقه‌مند را از هر سوی كشور با خود همدست گردانید و یك مایه‌ی امیدی برای توده باشید.
مشروطه چون در ایران بشكل ناقص مجری گشت و چندان نتیجه‌ای از آن بدست نیامد در
دیده‌ها خوار شد ، و امروز شما می‌بینید یك دسته هنوز هم با آن دشمنی می‌نمایند و از ریشخند و توهین بازنمی‌ایستند. و از آن سوی دسته‌هایی از جوانان مشروطه را كهنه شده می‌پندارند و دلسردی از خود نشان میدهند.
اینها همه از دانسته نبودن معنی درست مشروطه است. اینان نمیدانند كه حكومت ملی یا سررشته داری توده كه معنی مشروطه است بهترین طرز حكومتهاست. نمیدانند كه اگر در ایران مشروطه مجری شده بود امروز این كشور با كشورهای متحده‌ی آمریكا همسنگ شمرده می‌شد.
هر مردمی باید باساس حكومت كشور خود علاقه‌مند باشند و از روی عقیده آن را مجری دارند. امروز این اختلال بزرگیست كه ایرانیان باساس حكومت خود علاقه ندارند و هر دسته‌ای تمایلات دیگری از خود نشان میدهند.
از این بدتر آنست كه آن كسانی كه دشمنی با مشروطه میكنند شما چون با آنان گفتگو كنید خواهید دید اساساً دربند كشور و توده نیستند و هیچگونه وظیفه‌ای برای خود در قبال كشور نمی‌شناسند و زندگانی را بیش از این نمیدانند كه بخورند و بخوابند و پول‌اندوزی كنند و با خوشی روز گزارند. حقیقتاً باید گفت بدرجه‌ی پست حیوانی تنزل كرده‌اند.
اینان چندان تیره‌درونند كه فرقی میانه‌ی استقلال كشور و آزادی زندگانی با زیردستی بیگانگان و بندگی آنان نمیگزارند و اینست چون گفتگو از كوشش درباره‌ی كشور می‌شود با صد گستاخی بی‌پروایی میكنند و این گفتگوها را بیهوده می‌شمارند.
از اینسوی جوانان كه دلسردی از مشروطه نشان میدهند اگر بپرسید خواهید دید علتی برای این كار نیست و اگر بگویید چه ایرادی بمشروطه دارید بیش از این نخواهند گفت كه مشروطه كهنه شده.
اینها دردهای كوچكی نیست. اكنون كه شما میخواهید نیازمندیهای كشور را بدیده گرفته برای چاره‌سازی بآنها دست بهم دهید اینك یكی از آن نیازمندیها را من بشما نشان دادم.
بدینسان سخنان خود را بپایان رسانیدم ، و چون گفتگوهایی شد چنین قرار دادیم كه یك جمعیتی پدید آوریم كه در گام نخست بموضوع مشروطه و نشر معنی آن درمیان توده پردازد و خود هوادار آن بوده باستواری بنیادش كوشد. نیز به نشستهای خود ادامه دهیم كه در دیگر زمینه‌ها نیز گفتگو رود.
این بود بخشی از تاریخچه‌ی پیدایش یك جمعیت ـ یك جمعیتی كه پرچم زبان آنهاست. این تاریخچه را تا اینجا نوشتم و بازمانده را بهنگام دیگری میگزارم.
(پرچم روزانه شماره‌های 32 ، 33 و 34 )
(پرچم روزانه شماره‌های 32 ، 33 و 34 )
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
چنانکه گفتيم اين نوشته‌های ماربين و جوزف جداگانه به نام «سياست الحسينيه» چاپ شده.
اين دفتر تاريخچه‌ای دارد که من بايد اينجا بنويسم : در سال ۱۳۲۷ که در ايران شور آزاديخواهی بسيار نيرومند می‌بود و آزاديخواهان پس از يک سال و بيشتر جنگ با محمدعلی‌ميرزا و ملايان فيروز درآمده تهران را هم گشاده بودند ، و دشمنان آزادي ، که بيشترشان روضه‌خوانان و ملايان و پيروان ايشان ميبودند پس از ايستادگيها و جنگها نوميد شده و آتش سينه‌هاشان رو به خاموشی نهاده بود ، و از آنسوی دولت خودکامه‌ی روس سپاه به ايران آورده و آذربايجان و ديگر شهرها را گرفته به کاستن از نيروی آزاديخواهان ميکوشيد ، ناگهان اين دفترچه به ميان افتاد. تو گفتيی نفت بروی آتش ريختند.
ملايان و روضه‌خوانان و بسياری از مردم به تکان آمده ، و با آزاديخواهان که به کاستن از روضه‌خوانی می‌کوشيدند پرخاش آغازيده چنين گفتند : «پس فرنگيها امام حسين را می‌شناسند و شما نمی‌شناسيد ، اي بيدينها؟!...». اين را گفته به تکان آمدند.
بيش از همه در تبريز شوری برخاست و نتيجه آن بود که همگیِ روضه‌خوانان که بيش از دويست تن می‌بودند دست بهم داده چنين نهادند که در بازارها و کويها روضه‌خوانيهای همگانی برپا گردانند. نخست در بازارها اين کار را کردند. يک بازار را ميگرفتند و از اين سر تا آنسر فرش می‌گستردند و در ميانه منبر ميگزاردند و جلو آمد و شد را بسته آنجا را انجمن ميگردانيدند و روضه‌خوانها هريکی با پيروانشان می‌آمدند و فراهم می‌نشستند و يکی پس از ديگری به منبر رفته مردم را گريانيده پائين می‌آمدند. سه روز و چهار روز بدينسان بسر برده چند روز ديگری بازار ديگری را برمی‌گزيدند ، و در همه‌ی اين کارها دشمنی خود را با مشروطه فراموش نميکردند.
پس از ديری رو به کوی‌ها آوردند. در تبريز هفده و هجده کوی از بزرگ و کوچک شمرده ميشد. نوبت به نوبت آنها را گرديدند که در هر يکی چند روزی با گرد آمدن و روضه‌خواندن و دروغها سرودن و به مشروطه نيش زدن به سر می‌بردند. ديدنی ميبود که از نوشته‌های دو اروپائی چه شور و تکانی برخاسته و چه کارهايی کرده ميشد.
يک نتيجه‌ی ديگر «سياست‌الحسينيه» پيدايش دسته‌هايی به نام «انتظاريون» بود. چنانکه گفتيم دکتر جوزف از پندار شيعيان درباره‌ی امام ناپيدا ستايش نوشته و چنين گفته که اميد بستن به پيدايش چنان کسی و چشم به راه او دوختن مايه‌ی زندگی يک توده باشد.
برخي ملايان همين را دستاويز گرفته در مشهد و تبريز و ديگر جاها دسته‌های انتظاريون (بيوسندگان) پديد آوردند. صد تن و دويست تن و هزار تن فراهم می‌نشستند ، دعای «ندبه» ميخواندند ، از دير کردن امام ناپيدا ميناليدند ، ميگريستند ، کم‌کم به شيون کردن و به سر و روي خود کوفتن می‌رسانيدند و کسانی افتاده از خود می‌رفتند ، و از بامداد تا شامگاه با اين کارها به سر می‌بردند. همی خواستند با زور و ناله و گريه امام ناپيدا را به بيرون آمدن وادارند.
در تبريز داستان ديگری هم پيش آمد ، و آن اينکه چون از ناليدنها و گريستنها و به سر و روي خود کوفتنها سودی بدست نيامد ، سيد روضه‌خوانی که پيشوای بيوسندگان ميبود چنين گفت : «همه با هم رو به کربلا آوريم ، برويم آيَفْت (حاجت) خود را از آن درگاه خواهيم».
اين پيشنهاد را پذيرفتند و انبوهی از توانگر و کمچيز ، و از سواره و پياده به راه افتادند. نميدانم چند هزار تن به راه افتادند و چه اندازه از ايشان در راه از پا افتاده نابود شدند. اين ميدانم که صد خاندان به گدايی افتاد. نيک به ياد ميدارم که در آن سال گدايان تازه‌ای در کوچه‌ها پيدا شده و برای آنکه از مردم آسانتر پول بگيرند ، چنين می‌گفتند : «ما پدرمان به کربلا رفته».
اينست تاريخچه‌ی «سياست‌الحسينيه» ، اينست نمونه‌ای از آمادگی شيعيان به نمايشهای بيهوده‌ی بيخردانه.
(کتاب داوری)
اين دفتر تاريخچه‌ای دارد که من بايد اينجا بنويسم : در سال ۱۳۲۷ که در ايران شور آزاديخواهی بسيار نيرومند می‌بود و آزاديخواهان پس از يک سال و بيشتر جنگ با محمدعلی‌ميرزا و ملايان فيروز درآمده تهران را هم گشاده بودند ، و دشمنان آزادي ، که بيشترشان روضه‌خوانان و ملايان و پيروان ايشان ميبودند پس از ايستادگيها و جنگها نوميد شده و آتش سينه‌هاشان رو به خاموشی نهاده بود ، و از آنسوی دولت خودکامه‌ی روس سپاه به ايران آورده و آذربايجان و ديگر شهرها را گرفته به کاستن از نيروی آزاديخواهان ميکوشيد ، ناگهان اين دفترچه به ميان افتاد. تو گفتيی نفت بروی آتش ريختند.
ملايان و روضه‌خوانان و بسياری از مردم به تکان آمده ، و با آزاديخواهان که به کاستن از روضه‌خوانی می‌کوشيدند پرخاش آغازيده چنين گفتند : «پس فرنگيها امام حسين را می‌شناسند و شما نمی‌شناسيد ، اي بيدينها؟!...». اين را گفته به تکان آمدند.
بيش از همه در تبريز شوری برخاست و نتيجه آن بود که همگیِ روضه‌خوانان که بيش از دويست تن می‌بودند دست بهم داده چنين نهادند که در بازارها و کويها روضه‌خوانيهای همگانی برپا گردانند. نخست در بازارها اين کار را کردند. يک بازار را ميگرفتند و از اين سر تا آنسر فرش می‌گستردند و در ميانه منبر ميگزاردند و جلو آمد و شد را بسته آنجا را انجمن ميگردانيدند و روضه‌خوانها هريکی با پيروانشان می‌آمدند و فراهم می‌نشستند و يکی پس از ديگری به منبر رفته مردم را گريانيده پائين می‌آمدند. سه روز و چهار روز بدينسان بسر برده چند روز ديگری بازار ديگری را برمی‌گزيدند ، و در همه‌ی اين کارها دشمنی خود را با مشروطه فراموش نميکردند.
پس از ديری رو به کوی‌ها آوردند. در تبريز هفده و هجده کوی از بزرگ و کوچک شمرده ميشد. نوبت به نوبت آنها را گرديدند که در هر يکی چند روزی با گرد آمدن و روضه‌خواندن و دروغها سرودن و به مشروطه نيش زدن به سر می‌بردند. ديدنی ميبود که از نوشته‌های دو اروپائی چه شور و تکانی برخاسته و چه کارهايی کرده ميشد.
يک نتيجه‌ی ديگر «سياست‌الحسينيه» پيدايش دسته‌هايی به نام «انتظاريون» بود. چنانکه گفتيم دکتر جوزف از پندار شيعيان درباره‌ی امام ناپيدا ستايش نوشته و چنين گفته که اميد بستن به پيدايش چنان کسی و چشم به راه او دوختن مايه‌ی زندگی يک توده باشد.
برخي ملايان همين را دستاويز گرفته در مشهد و تبريز و ديگر جاها دسته‌های انتظاريون (بيوسندگان) پديد آوردند. صد تن و دويست تن و هزار تن فراهم می‌نشستند ، دعای «ندبه» ميخواندند ، از دير کردن امام ناپيدا ميناليدند ، ميگريستند ، کم‌کم به شيون کردن و به سر و روي خود کوفتن می‌رسانيدند و کسانی افتاده از خود می‌رفتند ، و از بامداد تا شامگاه با اين کارها به سر می‌بردند. همی خواستند با زور و ناله و گريه امام ناپيدا را به بيرون آمدن وادارند.
در تبريز داستان ديگری هم پيش آمد ، و آن اينکه چون از ناليدنها و گريستنها و به سر و روي خود کوفتنها سودی بدست نيامد ، سيد روضه‌خوانی که پيشوای بيوسندگان ميبود چنين گفت : «همه با هم رو به کربلا آوريم ، برويم آيَفْت (حاجت) خود را از آن درگاه خواهيم».
اين پيشنهاد را پذيرفتند و انبوهی از توانگر و کمچيز ، و از سواره و پياده به راه افتادند. نميدانم چند هزار تن به راه افتادند و چه اندازه از ايشان در راه از پا افتاده نابود شدند. اين ميدانم که صد خاندان به گدايی افتاد. نيک به ياد ميدارم که در آن سال گدايان تازه‌ای در کوچه‌ها پيدا شده و برای آنکه از مردم آسانتر پول بگيرند ، چنين می‌گفتند : «ما پدرمان به کربلا رفته».
اينست تاريخچه‌ی «سياست‌الحسينيه» ، اينست نمونه‌ای از آمادگی شيعيان به نمايشهای بيهوده‌ی بيخردانه.
(کتاب داوری)
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
کارهایی که به پندار شیعیان گناهان را می‌آمرزاند : گریستن ، گریانیدن ، خود را گریان نمودن
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
انتظاریون (بیوسَندگان) تبریز
✴️ از نامه‌ی خوانندگان
🔸راستی در پرده نماند و سرانجام فیروز گردد
در مجلسی كه بیشتر درسخوانندگان بودند سخن از نوشته‌های پیمان بمیان آمد ، یكی گله‌ها كرد و چون می‌دانست من از خوانندگان مهنامه‌ام روی سخن را بمن گردانیده پرسید : راست است كه می‌گویند پیمان منكر دین است؟..
گفتم شما این را از كجا می‌گویید؟ گفت از فلان مرد شنیدم. گفتم آن مرد از جای دیگری رنجیدگی داشته و بیگمان از كسانیست كه از راه فریفتن مردم نان می‌خورند و از اینرو آن را گفته. شما چرا بایستی باور كنید؟!
گفت : آخر «تا نباشد چیزكی مردم نگویند چیز ها».
گفتم این كار نارواست كه كسی یك مهنامه یا كتابی را خود نخواند و بگفته‌ی این و آن دربارهاش نكوهش یا ستایش كند. پیمان خود یك نامه‌ی دینی است و بیرقدار دین میباشد و در این باره تاكنون كوششهای فراوان بكار برده.
یكی از كارهای ویژه‌ی پیمانست كه دین را با دانشها سازش میدهد و استواری بنیاد آن را هم از این راه می‌خواهد. بهرحال من شماره‌های مهنامه را بشما دهم بخوانید. سپس خود داوری كنید. نیز بدانید كه اندازه‌ی راستی سخن بدخواهان و بیهوده‌گویان چیست.
چنانكه وعده كرده بودم چند شماره از پیمان (از سال ششم) را برای او فرستادم. پس از دیری كه باز او را دیدم چنین گفت (عجب مطالب سودمندی دارد. اینها كه نوشته من با تمام آنها هم‌عقیده هستم) اینست میگویم راستی در پرده نماند و سرانجام فیروز گردد.
كاتوزی
پیمان س 7 ش1
🔸راستی در پرده نماند و سرانجام فیروز گردد
در مجلسی كه بیشتر درسخوانندگان بودند سخن از نوشته‌های پیمان بمیان آمد ، یكی گله‌ها كرد و چون می‌دانست من از خوانندگان مهنامه‌ام روی سخن را بمن گردانیده پرسید : راست است كه می‌گویند پیمان منكر دین است؟..
گفتم شما این را از كجا می‌گویید؟ گفت از فلان مرد شنیدم. گفتم آن مرد از جای دیگری رنجیدگی داشته و بیگمان از كسانیست كه از راه فریفتن مردم نان می‌خورند و از اینرو آن را گفته. شما چرا بایستی باور كنید؟!
گفت : آخر «تا نباشد چیزكی مردم نگویند چیز ها».
گفتم این كار نارواست كه كسی یك مهنامه یا كتابی را خود نخواند و بگفته‌ی این و آن دربارهاش نكوهش یا ستایش كند. پیمان خود یك نامه‌ی دینی است و بیرقدار دین میباشد و در این باره تاكنون كوششهای فراوان بكار برده.
یكی از كارهای ویژه‌ی پیمانست كه دین را با دانشها سازش میدهد و استواری بنیاد آن را هم از این راه می‌خواهد. بهرحال من شماره‌های مهنامه را بشما دهم بخوانید. سپس خود داوری كنید. نیز بدانید كه اندازه‌ی راستی سخن بدخواهان و بیهوده‌گویان چیست.
چنانكه وعده كرده بودم چند شماره از پیمان (از سال ششم) را برای او فرستادم. پس از دیری كه باز او را دیدم چنین گفت (عجب مطالب سودمندی دارد. اینها كه نوشته من با تمام آنها هم‌عقیده هستم) اینست میگویم راستی در پرده نماند و سرانجام فیروز گردد.
كاتوزی
پیمان س 7 ش1
🔶 در پاسخ حقیقتگو
🔸 15ـ آیا خدا جهان را بخود بازگزارده؟! (تکه‌ی 2 از 3)
این فلسفه از روزی كه پایش بشرق رسیده كسانی بدشمنی برخاسته‌اند و بلكه خونهایی نیز در سر آن ریخته شده. لیكن همه‌ی آنها عنوان كشاكش داشته است و كسی گره از كار نگشاده و راه گمراهی فیلسوفان را نشان نداده. یك بدآموزی كه پیدا می‌شود شما یك بار آن می‌كنید كه بدشمنی برخیزید و در همه‌جا از آن بد گویید و مردم را بر آن شورانید. یك بار نیز این می‌كنید كه با دلیل بیپایی آن را روشن سازید و مردمان را از دودلی بیرون آورید. درباره‌ی فلسفه آنچه ما میدانیم كوششها همه از آن راه بوده است و كسی كجی راه آن را با دلیل بازننموده و اینست كه با همه‌ی آن نكوهشها و دشمنیها كه شده فلسفه روزبروز بر رواج افزوده و با همه‌ی كیشها درآمیخته است و كار بجایی رسیده كه بیشتر كسان گفته‌های فیلسوفان را همه راست شمارده و بر آن شده‌اند كه اسلام را با آن سازش دهند و در همه‌ی كتابهای دینی كه نگاه كنید در گفتگو از هستی خدا دستاویزی جز راه كج فلسفه (دور و تسلسل) نیست و آن را استوارترین دلیل خود می‌شمارند ، و كار رواج آن بجایی رسیده كه در نجف و قم و دیگر جاها درس فلسفه می‌گویند و بگمان خود برای پیشوا گردیدن باید آن را هم یاد گیرند. من می‌شناسم مردی را كه از یكسو در مدرسه درس فلسفه می‌گوید و از یكسو انجمن برپا كرده درس قرآن میدهد و ناسازگاری یا بهتر گویم دشمنی‌ای را كه میان آن دو هست بیكبار فراموش كرده‌اند. اینها را می‌نگارم تا بدانید كه پاسخ فلسفه با دلیل تاکنون داده نشده بود.
پس از آن باطنیگری را یاد می‌كنم. این یكی از زشتترینِ بدآموزیهاست كه از قرن دوم اسلام پدید آمده و شما اگر میخواهید گوهر آن را شناسید و از زیانهایی كه با خود داشته آگاه گردید «راه رستگاری» را بخوانید و سپس جلد سوم تاریخ جوینی را از دیده گذرانید. این گمراهی نیز از یكسو با خرد نبرد میكند و از یكسو بنیاد دین و خداشناسی را لرزان می‌گرداند. امروز شما دسته‌ای بنام باطنی نخواهید شناخت ولی اسماعیلیان و علی‌اللهیان بازماندگان ایشان می‌باشند و از آنسوی همه‌ی كیشها هر یكی بهره‌ی دیگری از باطنیگری یافته است و همگی آلوده میباشد. چندی پیش می‌بینم در روزنامه‌ای شعرهای «هر لحظه بشكل آن بت عیار برآمد ..» را كه نمونه‌ای از پندارهای باطنیگری است چاپ كرده و بالای آن چنین می‌نویسد : «فی مراتب العلویه». نادانك پنداشته شعرها در ستایش امام علی ابن ابیطالب میباشد و این نمونه است كه چگونه این بدآموزیها بازاری شده و با رنگهای گوناگون در كتابها و دلها جا گرفته است.
🔸 15ـ آیا خدا جهان را بخود بازگزارده؟! (تکه‌ی 2 از 3)
این فلسفه از روزی كه پایش بشرق رسیده كسانی بدشمنی برخاسته‌اند و بلكه خونهایی نیز در سر آن ریخته شده. لیكن همه‌ی آنها عنوان كشاكش داشته است و كسی گره از كار نگشاده و راه گمراهی فیلسوفان را نشان نداده. یك بدآموزی كه پیدا می‌شود شما یك بار آن می‌كنید كه بدشمنی برخیزید و در همه‌جا از آن بد گویید و مردم را بر آن شورانید. یك بار نیز این می‌كنید كه با دلیل بیپایی آن را روشن سازید و مردمان را از دودلی بیرون آورید. درباره‌ی فلسفه آنچه ما میدانیم كوششها همه از آن راه بوده است و كسی كجی راه آن را با دلیل بازننموده و اینست كه با همه‌ی آن نكوهشها و دشمنیها كه شده فلسفه روزبروز بر رواج افزوده و با همه‌ی كیشها درآمیخته است و كار بجایی رسیده كه بیشتر كسان گفته‌های فیلسوفان را همه راست شمارده و بر آن شده‌اند كه اسلام را با آن سازش دهند و در همه‌ی كتابهای دینی كه نگاه كنید در گفتگو از هستی خدا دستاویزی جز راه كج فلسفه (دور و تسلسل) نیست و آن را استوارترین دلیل خود می‌شمارند ، و كار رواج آن بجایی رسیده كه در نجف و قم و دیگر جاها درس فلسفه می‌گویند و بگمان خود برای پیشوا گردیدن باید آن را هم یاد گیرند. من می‌شناسم مردی را كه از یكسو در مدرسه درس فلسفه می‌گوید و از یكسو انجمن برپا كرده درس قرآن میدهد و ناسازگاری یا بهتر گویم دشمنی‌ای را كه میان آن دو هست بیكبار فراموش كرده‌اند. اینها را می‌نگارم تا بدانید كه پاسخ فلسفه با دلیل تاکنون داده نشده بود.
پس از آن باطنیگری را یاد می‌كنم. این یكی از زشتترینِ بدآموزیهاست كه از قرن دوم اسلام پدید آمده و شما اگر میخواهید گوهر آن را شناسید و از زیانهایی كه با خود داشته آگاه گردید «راه رستگاری» را بخوانید و سپس جلد سوم تاریخ جوینی را از دیده گذرانید. این گمراهی نیز از یكسو با خرد نبرد میكند و از یكسو بنیاد دین و خداشناسی را لرزان می‌گرداند. امروز شما دسته‌ای بنام باطنی نخواهید شناخت ولی اسماعیلیان و علی‌اللهیان بازماندگان ایشان می‌باشند و از آنسوی همه‌ی كیشها هر یكی بهره‌ی دیگری از باطنیگری یافته است و همگی آلوده میباشد. چندی پیش می‌بینم در روزنامه‌ای شعرهای «هر لحظه بشكل آن بت عیار برآمد ..» را كه نمونه‌ای از پندارهای باطنیگری است چاپ كرده و بالای آن چنین می‌نویسد : «فی مراتب العلویه». نادانك پنداشته شعرها در ستایش امام علی ابن ابیطالب میباشد و این نمونه است كه چگونه این بدآموزیها بازاری شده و با رنگهای گوناگون در كتابها و دلها جا گرفته است.